ก็อดซิลล่ามีกี่ภาคและควรดูตามลำดับไหน?

บางคนอาจอยากเริ่มจากจุดที่สนุกและง่ายเข้าใจทันที มากกว่าจะไล่ดูทั้งชุดยาวเป็นสิบๆ เรื่อง ผมมักจะแนะนำให้เลือกเรื่องที่เป็นตัวแทนยุคและอารมณ์ต่างๆ เพื่อสร้างภาพรวมก่อนค่อยกลับไปไล่ย้อนหลัง

ถาต้องการตัวอย่างเส้นทางดูสั้นๆ ที่ผมแนะนำ: เริ่มจากหนังผจญภัย-แฟนตาซีเก่าสนุกเพื่อจี๊ดความอยากดู จากนั้นข้ามไปดูหนังยุคที่ให้ความหมายเชิงสังคม แล้วปิดท้ายด้วยผลงานร่วมสมัยที่เล่นกับแนวคิดเดิมให้สดใหม่ การจบด้วยความรู้สึกแบบนี้จะทำให้ภาพรวมของแฟรนไชส์ชัดเจนขึ้นและไม่ท้อที่จะดูต่อ

ตำนานก็อดซิลล่าไม่ใช่แค่สัตว์ยักษ์บนจอหนัง แต่เป็นตู้เวลากลับไปดูวิวัฒนาการวงการภาพยนตร์ญี่ปุ่นตลอดกว่า 70 ปี.

ผมมองว่าสมควรเริ่มจากพื้นฐานก่อน: ถ้านับเฉพาะผลงานภาพยนตร์ของโตโฮที่เป็นคนแสดง มีทั้งหมด 30 ภาค ตั้งแต่ต้นฉบับปี 1954 ไปจนถึง 'Godzilla: Minus One' (2023) ที่เป็นภาพยนตร์คนแสดงล่าสุด นอกจากนั้นยังมีไตรภาคอนิเมะที่เป็นหนังยาวอีก 3 เรื่อง (เช่น 'Godzilla: Planet of the Monsters' และภาคต่อ) ทำให้ถ้านับรวมผลงานอนิเมะของโตโฮด้วย จะได้ราว 33 ภาคในจักรวาลของโตโฮเท่าที่มีจนถึงปี 2023

แน่นอนว่ามีผลงานจากฮอลลีวูดอีกกลุ่มหนึ่งที่แยกเป็นจักรวาลของตัวเอง: ภาพยนตร์สมัยใหม่จากค่ายอเมริกันสามภาคและงานปี 1998 ทำให้ถารวมผลงานทั้งโลกจะตกประมาณ 37 ภาคโดยรวม การดูตามลำดับมีสองแนวทางที่ผมชอบแนะนำ—แบบหนึ่งคือดูตามปีฉาย (release order) เพื่อเห็นวิวัฒนาการของก็อดซิลล่าและเทคนิคการทำหนัง อีกแบบคือแยกตามยุคหรือความต่อเนื่องของเนื้อเรื่อง (Showa, Heisei, Millennium, Reiwa และแยกจักรวาลฮอลลีวูดออกมา) ถาต้องเลือกทางเดียว ผมมักแนะนำผู้เริ่มต้นให้ดูตามยุค: เริ่มจากต้นฉบับเพื่อเข้าใจต้นกำเนิด แล้วข้ามไปดูยุคที่เล่าเรื่องต่อเนื่อง (Heisei) แล้วค่อยเลือกมุมสนุกๆ อย่างไตรภาคอนิเมะหรือหนังฮอลลีวูดเป็นของแยก จบด้วย 'Shin' และ 'Minus One' เพื่อรับประสบการณ์สมัยใหม่ที่ตีความก็อดซิลล่าแตกต่างกันไป

เริ่มจากมุมสนุกของคลาสสิคก็เป็นวิธีที่เวิร์ก—แค่เลือกหนึ่งเรื่องที่เรียกว่าตัวแทนยุคนั้นแล้วค่อยขยายออกไป.

สรุปแบบไม่เคร่งครัด: เลือกจุดเริ่มที่ตรงกับอารมณ์ แล้วค่อยตามยุคหรือจักรวาลที่ชอบต่อไป จะได้ทั้งความบันเทิงและความเข้าใจลึกๆ ของตัวละครยักษ์นี้

อยากแนะนำแนวทางดูหลายแบบตามอารมณ์และเวลาที่มี เพราะการเรียงลำดับขึ้นกับว่าคุณอยากเห็นวิวัฒนาการเทคนิคหรืออยากเน้นเนื้อเรื่องต่อเนื่อง.

ถาต้องการความต่อเนื่องแบบเล่าเรื่องจริงจัง ให้เริ่มที่ยุค Heisei ซึ่งเป็นชุดที่มีเส้นเรื่องต่อเนื่องและโทนค่อนข้างจริงจัง เนื้อเรื่องในยุคนี้มีความดาร์กและผลพวงจากก็อดซิลล่า เช่นความเป็นพล็อตที่ยาวขึ้นและตัวละครกลับมาหลายครั้ง จะได้เห็นการพัฒนาแนวคิดเกี่ยวกับภัยพิบัติและเทคโนโลยีของมนุษย์ แต่นี่ไม่ใช่ต้นฉบับเก่า: หากอยากจังหวะเบาสนุกแบบเด็กๆ ให้ลองมุม Showa ที่เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์และมอนสเตอร์แปลกๆ เช่นภาพลักษณ์ที่เป็นครอบครัวหรือเพื่อนร่วมรบของก็อดซิลล่า

อีกวิธีง่ายๆ คือเลือกเป็นชุดสั้นๆ: หนึ่งหรือสองเรื่องคลาสสิกเพื่อรู้ที่มาของก็อดซิลล่า ตามด้วยหนึ่งเรื่องสมัยใหม่ที่ตีความต่าง เช่นงานแฟรนไชส์แบบรวมดาวหรือหนังที่ทำเทคนิคสมัยใหม่ หนังบางเรื่องเน้นบู๊แบบงานครบรส ในขณะที่บางเรื่องเน้นการตีความเชิงสัญลักษณ์ การจัดลำดับขึ้นกับรสนิยม แต่ไม่ว่าจะเริ่มตรงไหน ถ้าดูอย่างตั้งใจจะเข้าใจได้ว่าทำไมก็อดซิลล่าถึงอยู่ในใจคนดูมานาน