Anong Libro Ang Tumatalakay Ng Pananampalataya Sa Diyos?

Sa totoo lang, mahirap pumili ng iisang libro dahil napakaraming aklat na tumatalakay ng pananampalataya sa Diyos mula sa iba’t ibang anggulo. Para sa isang mabilis at matalas na panimulang punto, minahal ko ang 'Mere Christianity' ni C.S. Lewis dahil malinaw at makatwiran ang paraan ng pagtalakay niya — parang nakausap mo ang isang matalinong kuya na hindi nagpapangahas magdikta pero nagpapaliwanag nang maayos. Kung gusto mo ng mas dramatikong hamon sa pananampalataya, 'Silence' ni Shusaku Endo ang mabigat at emosyonal na pagbabasa; pinapalutang nito ang tanong kung saan naroroon ang Diyos kapag nagdurusa ang mga mananampalataya.

Kung naghahanap ka naman ng nobelang maglalarawan ng debate at moral na dilemma, hindi mo dapat palampasin ang 'The Brothers Karamazov' ni Dostoevsky — napakaraming layered na usapan doon tungkol sa pananampalataya, hustisya, at pag-asa. Sa personal kong karanasan, iba-iba ang hinahanap ko sa bawat yugto ng buhay: minsan gusto ko ng lohika, minsan ng pagsisiyasat ng puso. Piliin mo kung anong tanong ang bumabagabag sa’yo ngayon, at doon mag-umpisa; maraming aklat ang magbibigay ng sari-saring pananaw na makakatulong maglinaw ng isip at damdamin.

Habang sinusubukan kong unawain ang mga katanungan tungkol sa Diyos at layunin ng buhay, napunta ako sa ilang libro na talagang tumusok sa puso at isipan ko. Isa sa pinakamalalim para sa akin ay ang 'The Brothers Karamazov' — hindi lang ito isang nobela tungkol sa krimen o pamilya; sentro nito ang mabibigat na usaping pananampalataya, pagdududa, at kung paano humaharap ang tao sa ideya ng Diyos sa gitna ng paghihirap. Malalim ang mga pag-uusap ni Ivan at Alyosha, at madalas kong naiisip na parang nakikipagdebate ako sa sarili ko habang binabasa. Pinapakita ng aklat kung paano ang pananampalataya ay hindi simpleng paniniwala, kundi proseso ng pagdanas at pagpili.

May iba naman na mas diretso at apologetical, tulad ng 'Mere Christianity' at 'The Screwtape Letters' ni C.S. Lewis. Nabighani ako sa paraan ni Lewis na magpaliwanag gamit ang lohika at malikhaing mga kwento — parang pinapakinggan mo ang isang matalinong kaibigan na nagpapaliwanag kapag nalilito ka. Sa kabilang dako, 'Silence' ni Shusaku Endo ang nagpalalim ng aking pag-unawa sa sakripisyo at katiyagaan ng pananampalataya sa harap ng kalupitan at pag-uusig; sobrang mabigat pero napakaganda ng pagsusulat niya.

Hindi rin mawawala ang klasikong 'Confessions' ni Augustine, na parang diary ng isang taong naglalakad mula sa dilim tungo sa liwanag — personal, masalimuot, at nakakakilabot sa katapatan ng pagsisiyasat ng sarili. May mga modernong nobela tulad ng 'Gilead' ni Marilynne Robinson na nag-aalok ng mas tahimik at meditativ na pagninilay sa pananampalataya, mahaba-haba ang mga taludtod ng pagmumuni-muni na parang liham mula sa isang lolo. Kung gusto mo ng kwento kung saan tinitingnan ang pananampalataya mula sa epekto nito sa pamilya at kultura, subukan ang 'The Poisonwood Bible' ni Barbara Kingsolver.

Personal, hindi ako naniniwala na may iisang libro na magbibigay ng lahat ng sagot — iba-iba ang apektado ng bawat aklat sa'yo depende sa kasalukuyang tanong at galaw ng puso mo. May mga panahon na kailangan ko ng lohikal na depensa ('Mere Christianity'), may oras na kailangan ko ng tulong para magtiis ('Silence'), at may sandali na gusto ko lang ng malalim na pagninilay ('Gilead' o 'Confessions'). Ang pinakamagandang simula, kung naguguluhan ka, ay pumili ng isa na may tono na akma sa pakiramdam mo ngayon at hayaang gabayan ka ng mga tanong at hindi agad ng mga sagot. Sa huli, ang pagbabasa nila ang naging paraan ko para mas maunawaan hindi lang ang mga argumento kundi pati ang emosyon at karanasang bumabalot sa pananampalataya.