Delulu คือพฤติกรรมแบบไหนในวงการเคป๊อป

มีแฟนคลับบางคนที่เอาจริงจนเสมือนโลกแฟนคลับคือโลกทั้งใบของเขา — พฤติกรรมแบบนี้มักเห็นกับศิลปินไอดอลอย่าง 'BTS' ที่แฟนบางรายพัฒนาจินตนาการไปไกลกว่าเรื่องจริงจนไม่แยกแยะ แต่ละคนมีวิธีแสดงออกต่างกัน เช่น การแต่งนิยายแฟนอาร์ตที่ยืนยันว่าศิลปินเป็นของตัวเอง การสร้างบัญชีปลอมเพื่อคุยกับคนในวง และการเชื่อมโยงเหตุการณ์สุ่มในชีวิตศิลปินกับความหมายที่ตั้งใจตีความ ฉันเองเคยทะเลาะกับคอมเมนต์ที่พยายามปกป้องภาพลักษณ์ศิลปินแบบสุดโต่ง จนบทสนทนาหยุดอยู่ที่การปักใจเชื่อแทนข้อเท็จจริง พฤติกรรมอีกแบบคือการเสพข้อมูลแบบเฟรมเดียว แล้วคัดกรองข่าวที่ไม่เข้าพวก เช่น แอบอ้างว่าข่าวลบเป็นข่าวปลอมที่คู่แข่งปล่อยเพื่อทำลายล้าง ซึ่งมักเห็นในกลุ่มชิปคู่ที่ร้อนแรงมาก บางคนถึงขั้นตามส่องชีวิตส่วนตัวของศิลปินหรือคนใกล้ชิดเพื่อเก็บช็อตมาเป็นหลักฐานยืนยันทฤษฎีของตัวเอง การพูดคุยกับแฟนกลุ่มที่เจอแบบนี้ทำให้ฉันตระหนักว่าเส้นแบ่งระหว่างแฟนและผู้ติดตามที่เป็นอันตรายบางครั้งบางทีก็บางลงจนเกินไป แล้วก็เป็นบทเรียนน่าคิดว่าความรักในผลงานควรมีขอบเขตและความเคารพต่อความเป็นมนุษย์ของคนที่เราชื่นชอบ

เวลาฉันอยู่ในกลุ่มแฟนคลับแล้วได้ยินคำว่า 'delulu' มักจะรู้สึกว่ามันคือสัญลักษณ์ของความขำขันและการปลดปล่อยตัวเองจากความจริง คำว่า 'delulu' มาจากคำว่า 'delusional' แต่แฟนๆ เอามาใช้แบบกึ่งล้อเล่นกึ่งจริงจัง เวลาใครบอกว่าแฟนคนนั้น 'delulu' เขาหมายถึงคนนั้นกำลังมีจินตนาการสุดโต่ง เช่น เชื่อว่าตัวละครจะกลับชาติมาเกิด หรือว่าคู่ชิปจะได้คบกันจริงๆ ทั้งๆ ที่ไม่มีสัญญาณในเนื้อเรื่อง ตัวอย่างง่ายๆ ที่ฉันเคยเจอคือแฟนของ 'Kaguya-sama: Love is War' บางคนชวนกันคิดว่าตัวละครจะมีอนาคตที่หวังไว้แม้ตอนจบจะยังไม่ชัด ในมุมของฉัน คำนี้มีทั้งด้านสนุกและเตือนใจ สนุกตรงที่มันเป็นการปล่อยให้จินตนาการโลดแล่น ส่วนเตือนใจเพราะถ้าเอาไปใช้โทษคนอื่นหรือปฏิเสธความจริงรอบตัว ก็อาจทำให้การสื่อสารในชุมชนตึงเครียดได้ ฉันเลยมองว่าใช้แบบขำๆ แบ่งปันแฟนฟิคหรือทฤษฎีไปก็ดี แต่ถ้าจะชวนคนอื่นให้เชื่อเรื่องที่อาจทำร้ายความเป็นจริง ก็ควรหยุดคิดอีกที

ความงามของไอดอลเคป็อปเป็นเรื่องที่ผมมักคิดเล่นๆ เวลาเลื่อนดูไทม์ไลน์ — แล้วก็หยุดมองภาพของ 'Tzuyu' หลายครั้งเพราะอะไรบางอย่างมันชวนให้สะดุดตาเสมอ ผมชอบมองรายละเอียดแบบแฟนตัวยง: รูปหน้าแบบคลาสสิกที่เข้ากับกล้อง มุมตา การเคลื่อนไหวบนเวทีที่ผสมกับสไตล์เสื้อผ้าแล้วออกมาเป็นภาพที่สมดุล ผมไม่คิดว่าความงามของ 'Tzuyu' จะมาจากแค่ใบหน้าเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการรวมกันของการจัดจังหวะบนเวที มุมกล้องที่เลือกใช้ และความนิ่งสงบของเธอในฉากวุ่นวาย เมื่อดูการแสดงในช่วง 'Like OOH-AHH' หรือคลิปเบื้องหลังสนามบิน จะเห็นว่าทุกอย่างทำให้ภาพเธอดูโดดเด่นโดยไม่ต้องพยายามมาก อีกอย่างที่ผมชอบคือความเรียลของเธอในรายการวาไรตี้ — เวลายิ้มแล้วไม่เพียงแต่สวย แต่มีความอ่อนโยนที่ดึงใจคนดูได้ นั่นทำให้ผมเชื่อว่าความงามในเคป็อปไม่ได้หมายถึงสัดส่วนใบหน้าหรือการแต่งหน้าเท่านั้น แต่รวมถึงการแสดงออกและเสน่ห์แบบไม่ตั้งใจด้วย สุดท้ายแล้ว ถามว่าคนที่สวยที่สุดคือใคร คำตอบของผมมักจะกลับไปที่คนที่ทำให้ผมหยุดดูและรู้สึกว่า ‘‘นี่แหละภาพที่สมควรจะถูกจดจำ’’ — นั่นคือความงามที่ผมให้ค่ามากที่สุด

ย้อนไปช่วงที่ทวิตเตอร์กับทัมเบลอร์ยังเป็นเวทีใหญ่สำหรับการคุยเรื่องไอดอลและซีรีส์ต่างๆ ฉันจำได้ชัดว่าคำว่า 'delulu' เริ่มโผล่บ่อยขึ้นในความเห็นของแฟนคลับฝั่งตะวันตกก่อนจะทะลักเข้ามาในชุมชนไทยผ่านมุกและมีม คำว่า 'delulu' เป็นการย่อและเล่นเสียงจากคำว่า 'delusional' เพื่อเรียกคนที่ยึดความเชื่อหรือความคาดหวังที่ไม่สอดคล้องกับความจริงในเชิงแฟนคลับ เช่น เชื่อว่าศิลปินกำลังจีบแฟนคลับหรือว่าพล็อตเรื่องจะเปลี่ยนทิศทางอย่างมหัศจรรย์ ตอนแรกมันถูกใช้ล้อเลียนแบบขำ ๆ แต่ก็ดันกลายเป็นคำที่แฟนๆ ใช้บอกตัวเองเวลาคิดไปไกล เช่น กับการเดาโปรเจกต์ลับของวง หรือคาดหวังซีนโรแมนติกที่ไม่มีทางเกิดขึ้น ฉันชอบความที่มันสั้น กระชับ และมีโทนกวน ๆ ทำให้คนในชุมชนรู้กันว่าเป็นการหยันแบบเป็นมิตร แต่ก็ต้องระวังเพราะถ้ามองจริงจังเกินไปมันสามารถกลายเป็นการดูถูกหรือบูลลี่คนที่จริงใจต่อความชอบของตัวเองได้ ในภาพรวม 'delulu' มาจากวัฒนธรรมออนไลน์ของแฟนคลับฝั่งตะวันตก แต่เติบโตและปรับตัวในแต่ละชุมชนจนกลายเป็นคำสแลงสากลที่เราใช้กันทุกวันนี้

ดิฉันมองว่าแฟนบอยคือคนที่รักงานสร้างสรรค์จนกลายเป็นการปกป้องอย่างสุดโต่ง ไม่ว่าจะเป็นเกม ภาพยนตร์ หรือซีรีส์ พฤติกรรมที่เห็นบ่อยคือการตอบโต้ทุกคำวิจารณ์ด้วยความตกใจหรือการด่าทอ บางคนจะบอกว่าเรื่องนั้น 'ต้องเป็นอย่างนี้' เหมือนเป็นคัมภีร์ที่ห้ามเปลี่ยนแปลง การยกย่องแบบไม่มีเงื่อนไขก็เป็นสัญลักษณ์หนึ่ง เช่น การบอกว่าทุกสิ่งที่ทีมสร้างทำมาถูกต้องเสมอโดยไม่ยอมรับข้อบกพร่อง นอกจากการปกป้องด้วยคำพูดแล้ว ยังมีการกระทำที่ชัดเจน เช่น การรีวิวพัง (review bombing) เมื่อเกิดความไม่พอใจ การสแปมวิจารณ์เชิงลบ หรือการขู่คุกคามนักแสดง นักพัฒนา หรือคนวิจารณ์ สิ่งเหล่านี้มักเกิดจากความรู้สึกว่า ‘สิ่งที่เรารัก’ ถูกคุกคาม ในขณะเดียวกันก็มีแฟนบอยรูปแบบที่ต่างออกไป — คนที่ซื้อสินค้าทั้งหมด ไล่เก็บฟิกเกอร์ และตั้งชุมชนแลกเปลี่ยนความชอบ ซึ่งเป็นพลังบวกเมื่อไม่บังคับความเห็นคนอื่น ตัวอย่างเช่น เวลาซีรีส์ยอดฮิตอย่าง 'The Last of Us' ถูกนำมาปรับเปลี่ยนจากต้นฉบับ คนที่เป็นแฟนบอยจัดจะมีปฏิกิริยาหลากหลาย บางคนยินดีรับความเปลี่ยนแปลง ในขณะที่บางคนโต้เถียงว่าความเปลี่ยนแปลงนั้นทำลายหัวใจของงาน การแยกแยะระหว่างการเป็นแฟนที่ทุ่มเทกับการเป็นแฟนที่เป็นพิษจึงสำคัญ: ถ้าความรักถูกแปลงเป็นการกดขี่หรือการตัดสินคนอื่น มันก็กลายเป็นปัญหา แต่ถ้าเป็นการสนับสนุน สร้างสรรค์ และยอมรับว่าผลงานมีข้อบกพร่องได้ นั่นคือแฟนที่น่ารักของวงการ

เวลาพูดกันในวงแฟนๆ คำว่า 'delulu' มักจะโผล่มาเป็นคำหยอกกันเมื่อใครสักคนกำลังตีตั๋วไปอยู่ในโลกจินตนาการของตัวเองแบบสุดโต่งและมีความตระหนักในเชิงตลก เราเห็นภาพคนที่เชียร์คู่จิ้นจนตาเป็นประกาย บอกว่าคนดังจะต้องคู่กันแน่ๆ ทั้งที่ไม่มีหลักฐานชัดเจน นั่นแหละคือ 'delulu' — ภาวะล้อเล่นของความเพ้อฝันที่แฟนคลับมักใช้บอกตัวเองว่า “รู้ว่าอาจไม่จริง แต่ก็อยากให้เป็น” ความต่างสำคัญคือมันมีโทนเป็นมิตร ขำขัน และมักจะไม่มีเจตนาให้เกิดอันตรายหรือผลกระทบร้ายแรง เมื่อเทียบกับคำว่า 'delusional' ที่เป็นคำทางภาษาอังกฤษมาตรฐาน คำนี้มักจะมีน้ำเสียงวิพากษ์หรือทางการมากกว่า บ่งบอกถึงความเชื่อที่หลุดจากความจริงอย่างจริงจัง บางครั้งใช้ในเชิงการแพทย์หรือจิตวิทยาเพื่ออธิบายความเชื่อที่ยืนยงแม้มีหลักฐานขัดแย้ง ซึ่งต่างจาก 'delulu' ตรงที่ 'delulu' เป็นการยอมรับความเพ้ออย่างมีสติและส่วนใหญ่ยังคงตระหนักว่ามันคือจินตนาการ สรุปคือ 'delulu' สนุกและปลอดภัยถ้าอยู่ในกรอบเล็ก ๆ ส่วน 'delusional' สะท้อนปัญหาเชิงความคิดที่อาจต้องใส่ใจมากขึ้น

เวลาเห็นคำว่า 'เคะ' ปรากฏในหน้าฟิคหรือแท็ก ผมมักจะนึกถึงภาพตัวละครที่มีบทบาทเป็นฝั่งรับทั้งทางอารมณ์และทางเพศ แต่จริงๆ แล้วนิยามมันไม่ใช่แค่การกำหนดตำแหน่งบนเตียงเท่านั้น ในความหมายพื้นฐาน 'เคะ' มักถูกวาดให้มีบุคลิกค่อนข้างอ่อนนุ่ม อ่อนโยน หรือแสดงความเปราะบางได้ง่าย เสียงที่ค่อนข้างสูง รูปร่างที่เล็กกว่า คู่ตรงข้าม และพฤติกรรมที่ดูเป็นฝ่ายรอหรือยอมรับ โดยเฉพาะในผลงานเก่าๆ อย่าง 'Given' หรือบางคู่อย่างใน 'Junjou Romantica' จะเห็นเคะที่มีลักษณะหวาน ช่วยขับคอนทราสต์ให้ความเป็นเซะเด่นชัดขึ้น ภาพพจน์ของเคะในยุคใหม่มีความหลากหลายขึ้นมาก ไม่ได้หมายความว่าเคะแปลว่าอ่อนหรือไม่มีอำนาจเสมอไป บางตัวอาจอ่อนนอก แต่แข็งใน มีความเด็ดเดี่ยวทางอารมณ์ บางเคะก็เป็นผู้ริเริ่มเชิงความรักเพราะนิสัยขี้อายแต่กล้าต่อเมื่อถึงจังหวะ เรื่องราวที่ดีจะให้มิติ ทำให้บทบาทไม่ใช่แค่แท็ก แต่เป็นย่านของบุคลิกและการพัฒนา ถ้าชอบสังเกตการแสดงออกเล็กๆ เช่นการกลอกตาหรือวิธีพูดผิด ๆ มันจะสนุกขึ้นมากเวลารู้จักเคะในแง่มุมหลากหลายแบบนี้

คำว่า 'delulu' ทำให้ฉันนึกถึงช่วงเวลาที่แฟนๆ ลงทุนจินตนาการอย่างสุดขีดแล้วมันกลายเป็นเรื่องสนุกมากกว่าจะเป็นเรื่องจริง หากมองจากมุมที่ชอบวิเคราะห์พล็อต ผมชอบคิดว่าใช้คำนี้เมื่อเราอยากแยกแยะระหว่าง 'ความหวังสนุกๆ' กับ 'การยืนยันความจริง' ได้อย่างชัดเจน ในอีกด้านหนึ่ง ฉันมักเตือนตัวเองเวลาเจอคนที่เชื่อมั่นในทฤษฎีคอนสปิเรซี่เกี่ยวกับการตีความตัวละครจาก 'Neon Genesis Evangelion' ว่าอย่าไปดูถูกหรือเหยียดความเชื่อของเขา การใช้ 'delulu' แบบเบาๆ บนพื้นที่เพื่อนสนิทที่รู้กันว่าเป็นมุกตลกจะได้ผลกว่าเอาไปปาใส่คนแปลกหน้าในคอมเมนต์ เพราะความตั้งใจและน้ำเสียงคือสิ่งที่กำหนดว่าคำนี้จะเป็นมิตรหรือเป็นประตูสู่การเถียงยืดยาว สรุปคือใช้เมื่อบรรยากาศผ่อนคลายและควรยอมรับผลของคำพูดด้วยตัวเองว่าอาจทำให้คนที่จริงจังรู้สึกเสียหน้าได้

ยิ่งมองยิ่งเห็นว่า 'คธูลู' กลายเป็นภาพจำที่โผล่ได้ทุกมุมของวัฒนธรรมป๊อปไทย — ไม่ใช่แค่ในฐานะตัวประหลาดจากเรื่องสยองขวัญเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ที่คนเอามาดัดแปลงเล่นจนกลายเป็นสิ่งที่คุ้นเคย ความชอบส่วนตัวพาไปเจอผลงานหลากหลาย ตั้งแต่แฟนอาร์ตที่ตีความเป็นลายเสื้อคูลๆ ไปจนถึงมุขตลกในมีมที่เอาหน้าคธูลูมาตัดต่อกับซีนชีวิตประจำวันในวงการบันเทิงไทย บรรยากาศของความน่ากลัวแบบคอสมิกจาก 'Call of Cthulhu' ถูกเบลนด์กับความน่ารักหรือความตลกจนคนทั่วไปก็เข้าถึงได้ง่ายขึ้น แฟนเกมโต๊ะบางคนก็ดึงเอาธีมนี้ไปทำแคมเปญให้เกมเมอร์ไทยรู้จักแนวสยองแบบใหม่ๆ มุมมองของคนที่คลุกคลีในชุมชนออนไลน์ ทำให้รับรู้ว่าเส้นแบ่งระหว่างการนับถือกับการค้าตรงนี้บางทีคดเคี้ยว — สินค้าที่ขายดี เช่น หมวก แก้วน้ำ หรือสติกเกอร์ ทำให้คธูลูไม่ใช่แค่ตำนาน แต่กลายเป็นเครื่องมือสื่อสารอารมณ์ของคนรุ่นใหม่ นั่นเองทำให้มีเสน่ห์แบบสองหน้า: ทั้งเป็นสัญลักษณ์ของความไม่รู้และเป็นของสะสมที่ทำให้คนหัวเราะพร้อมกันได้