รีวิว Blue Lock มังงะแปลไทยเล่มแรกเป็นอย่างไร?

เปิดตัวเล่มแรกของ 'ดันดาดัน' กับฉบับแปลไทยได้อย่างน่าประทับใจมาก ภาพประกอบยังคมชัดเหมือนต้นฉบับ ส่วนการแปลก็ลื่นไหลเป็นธรรมชาติ ไม่รู้สึกว่าแปลกๆ กับภาษาไทยเลย สิ่งที่ชอบที่สุดคือการรักษาอารมณ์มุขตลกและความเวิ่นเว้อของตัวละครเอาไว้ได้ครบ แม้จะเปลี่ยนภาษาก็ยังฮาได้เหมือนเดิม สไตล์การเล่าเรื่องที่ผสมผสานระหว่างลึกลับกับคอมเมดี้ยังคงโดดเด่น แถมมีฟุตnotesอธิบายวัฒนธรรมบางอย่างที่อาจไม่คุ้นเคยสำหรับคนไทย ซึ่งช่วยเพิ่มความเข้าใจให้กับเนื้อเรื่องได้ดี

ข่าวการวางขายเล่มแปลไทยของ 'Blue Lock' ปรากฏให้เห็นในตลาดช่วงกลางถึงปลายปี 2021 โดยเริ่มจากเล่มแรกที่วางจำหน่ายตามร้านหนังสือและร้านออนไลน์หลัก ๆ ของไทย ผมจำได้ว่าตอนนั้นแฟนบอลและคนรักมังงะฟุตบอลพูดถึงกันมาก เพราะสไตล์การเล่าเรื่องและคาแรกเตอร์มันแหวกแนวกว่าเรื่องอย่าง 'Ao Ashi' ที่เราคุ้นเคย การออกเล่มของแปลไทยไม่ได้ช้าจนเกินรอ—มีการออกตามหลังฉบับญี่ปุ่นเป็นระยะ ๆ และทยอยแปลจนถึงเล่มที่ทันสมัยในขณะนั้น ถ้าจะบอกวัน-เดือนแบบละเอียดสุด ๆ อาจต่างกันไปตามร้าน แต่ถ้าคุณเก็บเล่มแรกเป็นหลัก ให้มองช่วงกลางปี 2021 เป็นจุดเริ่มต้นของการวางขายแบบเป็นเล่มในไทย

ตลาดมังงะไทยมีตัวเลือกให้เลือกเยอะ บางคนอาจชอบพิมพ์สวย บางคนเน้นแปลใกล้เคียงต้นฉบับ—ผมมักมองที่ภาพรวมก่อนตัดสินใจซื้อ 'Blue Lock' ฉบับรวมเล่ม เมื่อเลือกสำนักพิมพ์สำหรับสะสม ผมให้ความสำคัญกับสามอย่างหลัก: คุณภาพกระดาษและการเข้าเล่ม, ความชัดเจนและท่วงทำนองของคำแปล, และโบนัสพิเศษเช่น หน้าปกลายพิเศษ หรือแผ่นพับรวมภาพ ถ้าชอบงานพิมพ์ที่คม สีดำเข้มและกระดาษหนา จะรู้สึกแตกต่างเวลาที่อ่านฉากแอ็กชันของ 'Blue Lock' เหมือนที่พอได้เห็นในฉบับรวมเล่มของซีรีส์กีฬาเล่มอื่น ๆ ถ้าต้องแนะนำแบบเป็นกลางสุดๆ ผมมักบอกให้ลองดูรีวิวแต่ละเล่มก่อนซื้อครั้งแรก และถ้ามีงบก็ซื้อเล่มแรกจากสยามอินเตอร์หรือวิบูลย์กิจ (ขึ้นกับว่าฉบับไหนมีของแถม) เพื่อเปรียบเทียบความคุ้มค่า เพราะการลงทุนกับเล่มรวมที่ชอบ จะทำให้การอ่านซีรีส์ฟุตบอลจิตวิทยาอย่าง 'Blue Lock' สนุกขึ้นมาก

น่าแปลกใจว่าสิ่งเล็ก ๆ ในบทพูดสามารถเปลี่ยนอารมณ์ของฉากได้มากกว่าที่คิด ฉันอ่าน 'Blue Lock' ทั้งฉบับภาษาญี่ปุ่นต้นฉบับและฉบับแปลไทย และสิ่งที่สังเกตได้ชัดคือบรรยากาศของความคิดภายในตัวละครถูกปรับจังหวะในฉบับแปลค่อนข้างบ่อย ในต้นฉบับญี่ปุ่น บทบรรยายภายในของตัวเอกมักยาวและเต็มไปด้วยความลังเลหรือการประมวลผลเชิงจิตใจ แต่ฉบับไทยบางครั้งย่อให้กระชับขึ้นเพื่อไม่ให้การอ่านช้าจนพักจังหวะ เหตุผลนี้ทำให้ฉากที่เคยมีความตึงเครียดทางจิตใจชัดเจนในต้นฉบับกลับรู้สึกเป็นการตัดสินใจที่รวดเร็วขึ้นในฉบับแปล นอกจากนี้ การจัดการคำหยาบหรือสำนวนที่เฉพาะตัวก็ได้รับการเลือกถ้อยคำที่ต่างกัน: บางคำถูกทำให้สุภาพขึ้น ในขณะที่อีกบางประโยคถูกปรับให้เสียงเข้มขึ้นเพื่อคงความดุดันของตัวละคร ส่วนฟองคำพูดของซาวด์เอฟเฟ็กต์ (SFX) บางฉบับไทยเลือกแปลทับภายในบับฟอง บางเล่มก็ปล่อยให้เป็นภาษาญี่ปุ่น ฉันคิดว่าทางเลือกเหล่านี้เปลี่ยนสัมผัสระหว่างการอ่านได้มาก แต่โดยรวมยังคงเสน่ห์ของ 'Blue Lock' อยู่ดี — แค่ได้ยินจังหวะใหม่ ๆ ของบทพูดในภาษาไทยก็สนุกแบบต่างไปอีกแบบ

ตอนนี้ 'Blue Lock' เป็นหนึ่งในมังงะที่ฮิตที่สุดในหมู่นักอ่านที่ชอบแนวส포츠จิตวิทยาแบบเข้มข้น ถ้าคุณอยากอ่านฉบับแปลไทย ลองเช็กเว็บไซต์อย่าง MangaDex ครับ มีคนแปลไทยขึ้นเองบ่อยๆ แต่ต้องคอยดูว่ามี chapter ใหม่รึเปล่า เพราะบางทีก็ล่าช้าไปบ้าง อีกทางคือลองหาซื้อเล่มจริงผ่านร้านหนังสือออนไลน์อย่าง Kinokuniya หรือ SE-ED ครับ ราคาอาจสูงหน่อยแต่คุณภาพการแปลและภาพชัดเจนกว่าเยอะ บางทีการซื้อเล่มยังช่วยสนับสนุนนักเขียนและสำนักพิมพ์โดยตรงด้วยนะ

เสียงพากย์ไทยของ 'Blue Lock' ซีซั่น 2 ให้ความรู้สึกแตกต่างจากมังงะและซีซั่นแรกในแง่ของอารมณ์ที่ถูกเน้นหนักขึ้นและการปรับจังหวะของบทพูด ผมรู้สึกว่าการแปลงบทจากคำบรรยายภายในหัวตัวละครในมังงะ ถูกเปลี่ยนมาเป็นการแสดงด้วยน้ำเสียงที่ชัดเจนกว่าเดิม เช่น ในฉากที่อิซางิยืนคิดแผนเล่นต่อหน้าฝูงชน เสียงพากย์ไทยมักเติมมิติให้คำคิดนั้นกลายเป็นบทพูดที่ฟังได้ทันที ทำให้คนดูที่ไม่อ่านมังงะรับรู้ความขัดแย้งภายในได้ไวกว่าเดิม นอกจากนี้ การเลือกสรรน้ำเสียงของตัวละครในซีซั่น 2 มักมีเฉดอารมณ์กว้างขึ้นเมื่อเทียบกับซีซั่นแรก — เสียงก้าวร้าวอาจทุ้มขึ้นหรือครวญมากขึ้นในฉากตัดสินใจ ทำให้ความเข้มข้นของการแข่งขันเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน เช่น ฉากฝึกซ้อมที่มีการปะทะทางคำพูดระหว่างอิโกะกับผู้เล่นคนอื่น เสียงพากย์ไทยช่วยเน้นความตึงเครียดจนรู้สึกได้ทันทีว่าจังหวะเบรกหรือบิลต์อารมณ์ต่างไปจากมังงะ สุดท้าย ไลน์บทและการถอดความบางจุดมีการย่อขยายเพื่อให้ตรงกับเวลาในแอนิเมชัน ผลลัพธ์คือฉากบางฉากจากมังงะอาจถูกเรียบเรียงใหม่ หรือเพิ่มช็อตเล็กๆ ที่ทำให้ซีนยาวกว่าต้นฉบับ แต่กลับช่วยขยายบทบาทตัวละครรองให้ชัดเจนขึ้น ผมชอบวิธีที่พากย์ไทยทำให้การเล่าเรื่องดูเข้าถึงง่ายและดราม่ามากขึ้น แม้ว่าคนที่ติดตามมังงะอาจรู้สึกว่ามีการเปลี่ยนแปลงบางจุด แต่สำหรับการดูครั้งแรกพากย์ไทยมอบพลังอารมณ์ที่ฉับไวและจับต้องได้

ความแตกต่างระหว่างมังงะ 'Blue Lock' กับอนิเมะชัดเจนในหลายจุดนะ อย่างแรกคือเรื่องจังหวะการเล่าเรื่อง มังงะจะให้เวลาเราได้ซึมซาบกับบรรยากาศและรายละเอียดของแต่ละฉากมากกว่า โดยเฉพาะฉากการแข่งขันที่เห็นการเคลื่อนไหวของตัวละครชัดเจน ส่วนอนิเมะต้องเร่งจังหวะบ้างเพื่อให้เข้ากับเวลาออกอากาศ แต่ก็ชดเชยด้วยเอフェクトภาพและเสียงที่ดึงดูด อีกเรื่องที่สังเกตได้คือลักษณะของตัวละคร มังงะให้พื้นที่กับความลึกของตัวละครรองมากกว่า เช่น เรื่องราวของ Chigiri หรือ Bachira ที่มีช่วงเวลาพัฒนาตัวตนชัดเจน ในขณะที่อนิเมะอาจต้องตัดบางส่วนออกไปเพื่อให้เรื่องดำเนินต่อเนื่อง แต่อย่างไรก็ดี ทั้งคู่ก็ยังคงความดิบและความเข้มข้นของเกมฟุตบอลที่เต็มไปด้วยความทะเยอทะยานไว้ได้อย่างสมบูรณ์