สถานที่ถ่ายทำไทบ้าน 2.1 อยู่ที่ไหนและมีฉากไหนเด่น?

ลองนึกภาพการขับรถผ่านทุ่งนากว้างๆ แล้วเห็นทีมงานกำลังเซ็ตกล้องอยู่ข้างทาง — บรรยากาศแบบนี้คือสิ่งที่ผมรักที่สุดในงานถ่ายทำ 'ไทบ้านเดอะซีรีส์ 2.1' และมันชัดเจนว่าโลเคชันหลักๆ อยู่ในภาคอีสานของประเทศไทย ผมสังเกตว่าโทนภาพและทิวทัศน์ที่เห็นบ่อยๆ คือภาพทุ่งนาและหมู่บ้านเล็กๆ ที่ค่อนข้างใกล้เคียงกับบรรยากาศจังหวัดยโสธรและอุบลราชธานี ทั้งสองจังหวัดให้ความรู้สึกชนบทที่อบอุ่น เหมาะกับฉากครอบครัวและบทสนทนาเรียบง่าย นอกจากนี้ยังมีชอตที่ให้ความรู้สึกเมืองขยายตัวเล็กๆ ซึ่งมีลักษณะเหมือนจังหวัดขอนแก่น ที่นี่มักใช้เป็นฉากถ่ายทำตลาดหรือถนนเส้นหลักของเมือง การเล่นโทนและการเลือกสถานที่ทำให้ผมรู้สึกว่าโปรดักชันตั้งใจจะจับภาพวิถีชีวิตอีสานแบบแท้จริง ไม่ได้ใช้สตูดิโอใหญ่ ฉากงานวัดฉาบด้วยโทนสีอิ่มและเสียงเพลงพื้นบ้าน ทำให้ทุกจังหวัดที่ถ่ายทำมีเอกลักษณ์ของตัวเอง สรุปคือถ้าใครอยากตามรอยให้มองไปที่จังหวัดยโสธร อุบลราชธานี และขอนแก่น — แต่ก็เตรียมใจไว้เลยว่าจะเจอภาพอีสานที่คุ้นเคยและอบอุ่นมากกว่าที่คิด

บ้านโพนทรายถ่ายทำอยู่จังหวัดนครพนม ซึ่งบรรยากาศของพื้นที่ทำให้ฉากต่าง ๆ ในเรื่องดูมีชีวิตและอบอุ่นอย่างมีเหตุผล แม่น้ำโขงที่ทอดตัวผ่านฉากหลังคือองค์ประกอบสำคัญ — ทั้งภาพเรือหาปลาในยามเช้า หมอกบาง ๆ ยามรุ่งสาง และทิวทัศน์ริมฝั่งที่มีบ้านไม้ยกพื้น ผสมกับถนนดินและทุ่งนา ทำให้ฉากการพบกันหรือการจากลากลายเป็นภาพจำที่คนดูรู้สึกได้ถึงความใกล้ชิดของชุมชน ผมชอบฉากหนึ่งที่ตัวละครเดินข้ามสะพานไม้เล็ก ๆ แล้วแสงอาทิตย์ส่องผ่านใบตาลจนเกิดเงาเป็นเส้นบนพื้น นั่นคือฉากที่ทำให้รู้สึกถึงจังหวะชีวิตชนบทอย่างแท้จริง ในมุมมองของคนดูที่ติดตามละครชนบทอยู่บ่อย ๆ ฉากเทศกาลประจำหมู่บ้าน เช่น พิธีถวายผ้าป่าและการละเล่นพื้นบ้าน ถูกถ่ายทอดด้วยรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ทั้งเสียงกลอง เสียงหัวเราะ และกลิ่นอาหาร ทำให้ฉากเหล่านั้นไม่ใช่แค่ฉากเสริมแต่กลายเป็นตัวขับเคลื่อนอารมณ์ของเรื่องไปด้วย ใครที่ชอบความเรียบง่ายแต่หนักแน่นของบรรยากาศชนบทจะรู้สึกว่าการเลือกนครพนมเป็นโลเคชันนั้นเป็นการตัดสินใจที่ลงตัวและเติมพลังให้กับเรื่องราวได้ดี

แฟนคลับที่ชอบตามรอยละครชนบทมักจะอยากรู้ว่าโลเคชันจริงอยู่ตรงไหนและเข้าไปเที่ยวได้ไหม ฉันเองเคยตามรอย 'ไทบ้านเดอะซีรีส์2' มาแล้ว เล่าแบบตรงไปตรงมาว่าโปรดักชันเลือกใช้หมู่บ้านและชุมชนจริงในภาคอีสานเป็นหลัก โลเคชันส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ชนบทที่มีทุ่งนา วัดท้องถิ่น และบ้านเรือนชาวบ้าน ซึ่งให้บรรยากาศสมจริงมากกว่าการสร้างฉากในสตูดิโอ ตอนที่ไปเยือนพบว่าบางจุดเปิดให้แฟนๆ เข้าไปชมได้ แต่บางจุดคือบ้านคนจริงๆ ที่ต้องขออนุญาตก่อน เข้ามาแบบสุภาพ ซื้อของจากชาวบ้านหรือกินข้าวที่ร้านริมทางเป็นวิธีง่ายๆ ที่ทำให้ชุมชนยินดีต้อนรับ นอกจากนี้ยังมีงานท้องถิ่นหรือกิจกรรมชุมชนที่บางครั้งทีมงานร่วมกับคนในหมู่บ้านจัดขึ้น ซึ่งกลายเป็นจุดที่แฟนๆ จะได้สัมผัสบรรยากาศซีรีส์อย่างแท้จริง สรุปคือไปได้ แต่อย่าลืมเคารพพื้นที่ส่วนตัวและถ่ายรูปอย่างมีมารยาท ถ้าชอบบรรยากาศบ้านทุ่งแบบในซีรีส์ แค่เดินเล่น ชิมของกิน และพูดคุยกับคนท้องถิ่น ก็ได้ความทรงจำดีๆ กลับมาแล้ว

เราเที่ยวตามรอยฉากต่าง ๆ ของ 'ไทบ้าน เดอะ ซี รี ส์ ภาค 2' มาหลายครั้ง เลยพอจะบอกได้ว่าทีมงานเน้นถ่ายทำในบรรยากาศชนบทจริง ๆ มากกว่าการตั้งสตูดิโอใหญ่ ๆ ฉากทุ่งนากว้าง ๆ กับถนนลูกรังที่เห็นในหลายตอนเป็นการใช้พื้นที่นอกเมืองซึ่งยังคงความเป็นอีสานแบบดั้งเดิม ไม่นานนักก็มองเห็นวัดท้องถิ่นที่เป็นฉากกุศลหรือพิธีกรรมของชุมชน รวมถึงตลาดเช้าเล็ก ๆ ที่ผู้คนมาขายของตามประสาเป็นฉากหลังสำคัญของเรื่องด้วย ในแง่รายละเอียด ฉากบ้านของตัวละครหลักถูกถ่ายทอดด้วยบ้านเรือนจริงของชาวบ้านในหมู่บ้านเล็ก ๆ ดังนั้นบรรยากาศที่ได้จะอบอุ่นและมีรอยยิ้มประหลาด ๆ จากคนท้องถิ่นที่เดินผ่านไปมา ฉากงานประเพณีซึ่งมีการแสดงดนตรีพื้นบ้านและการนำเสนออาหารท้องถิ่น ถูกถ่ายในลานวัดหรือโรงเรียนของชุมชน ทำให้รู้สึกว่าเรื่องราวฉายความสัมพันธ์ของคนในชุมชนอย่างใกล้ชิดมากกว่าแค่ฉากที่ถูกจัดวาง นอกจากนี้มีฉากถนนใหญ่ๆ ที่ใช้รถผ่านจากพื้นที่ชานเมืองหรือชุมชนใกล้ตัวเมือง ทำให้ภาพรวมทั้งซีรีส์ดูสมจริงและเชื่อมกับภูมิศาสตร์ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ความประทับใจสุดท้ายคือการได้เห็นความร่วมมือระหว่างทีมงานกับคนในพื้นที่ บางฉากใช้บ้านจริง ห้องสมุดโรงเรียน หรือศาลาวัดเล็ก ๆ เป็นโลเคชัน ซึ่งช่วยให้การจัดฉากดูเป็นชีวิตจริง ไม่ใช่เพียงฉากสมมติที่เย็นชาหรือไกลตัว ใครที่ชอบภาพถิ่นและอยากสัมผัสบรรยากาศของ 'ไทบ้าน เดอะ ซี รี ส์ ภาค 2' แนะนำให้ไปเดินดูพื้นที่ใกล้ชุมชนหลังออกอากาศ เผื่อจะเจอจุดที่เคยผ่านตาในซีรีส์แล้วยิ้มออกมาได้เหมือนกัน

วันแรกที่เริ่มสังเกตโลเคชั่นของ 'พันสารท' ฉากบ้านทรงเก่ากับซุ้มประตูไม้โค้งคือสิ่งที่ฉันติดตาที่สุด ฉากส่วนใหญ่ผสมกันระหว่างสตูดิโอในกรุงเทพฯ กับโลเคชั่นจริงในชนบทของไทยที่ให้บรรยากาศโบราณ งานตกแต่งภายในของบ้านตระกูลใหญ่ซึ่งถ่ายในเรือนไม้เก่าและคฤหาสน์โบราณ ทำให้ฉากบ้านมีความหนักแน่นและอบอุ่น ทั้งการวางไฟและการใช้เฟอร์นิเจอร์ไม้เก่าช่วยเสริมโทนเรื่อง ทำให้ฉากพูดคุยขับเคลื่อนอารมณ์ได้ลึกซึ้งกว่าที่คิด อีกจุดที่ฉันชอบคือฉากในวัดที่มีพิธีธรรมและการบวช ตัดสลับกับภาพธรรมชาติของท้องนาและทางน้ำซึ่งถ่ายทำกลางแจ้งจริงๆ ฉากวัดไม่ได้เป็นแค่ฉากหลัง แต่เป็นตัวละครรองที่สะท้อนความขัดแย้งภายในของตัวละครหลัก ส่วนฉากทะเลสาบและทุ่งนาให้ความรู้สึกเปราะบางและโล่งมาก เมื่อมีฉากบาดหมางหรือการเผชิญหน้ากันในทุ่งนานั้น มันดูยิ่งใหญ่และกดอารมณ์คนดูได้ดี โดยรวมแล้วการผสมผสานระหว่างสตูดิโอสำหรับฉากภายในและโลเคชั่นจริงสำหรับฉากกลางแจ้งคือเหตุผลที่หลายฉากเด่นๆ ของ 'พันสารท' รู้สึกสมจริงและจับใจ ทั้งรายละเอียดเล็กๆ อย่างประตูไม้ที่จมสีและเสียงน้ำไหลในพื้นหลัง ช่วยยกระดับฉากให้มีพลังทางภาพอยู่เสมอ

แปลกใจเหมือนกันที่ความเป็นชนบทถูกจับภาพได้ละมุนมากใน 'ไทบ้าน เดอะซีรีส์ 2' ซึ่งฉากส่วนใหญ่ย้ายไปถ่ายทำตามหมู่บ้านและชุมชนต่าง ๆ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ผมจำได้ชัดว่าทีมถ่ายเลือกสถานที่ที่ยังคงบรรยากาศแบบดั้งเดิมเอาไว้ ไม่ว่าจะเป็นทุ่งนา กุฎิหลังเล็ก ๆ ของวัด หรือหน้าร้านชำริมทาง ในความทรงจำของผมมีการถ่ายทำในจังหวัดอุบลราชธานีที่ภาพของแม่น้ำกับสะพานเล็ก ๆ ปรากฏอยู่บ่อยครั้ง และยังเห็นฉากตลาดเช้าที่ตั้งอยู่ในตัวอำเภอของยโสธรซึ่งให้ความรู้สึกคึกคักแบบท้องถิ่น บทสนทนาและการเดินทางระหว่างบ้านกับโรงเรียนก็ดูเหมือนจะใช้ถนนชนบทในร้อยเอ็ดเป็นโลเคชันด้วย ส่วนฉากงานวัดหรือหมอลำที่ต้องการผู้ชมจำนวนมาก ทีมงานก็เคยใช้พื้นที่เปิดโล่งและสนามกีฬาจังหวัดขอนแก่นในการถ่ายทำเพื่อรองรับคนจำนวนมาก มุมมองของผมคือการเลือกจังหวัดเหล่านี้ช่วยให้ภาพรวมของเรื่องมีความสมจริง ไม่ใช่แค่ฉากสวย ๆ แต่เป็นการจับวิถีชีวิตจริง ๆ ของคนอีสานมาถ่ายทอดออกมา ซึ่งทำให้ทุกฉากรู้สึกหนักแน่นและมีชีวิตชีวาไปพร้อมกัน

การถ่ายทําของ 'The Witcher' เวอร์ชันซีรีส์ของเน็ตฟลิกซ์ส่วนใหญ่กระจายในยุโรป ซึ่งให้ความรู้สึกดิบและเก่าแก่แบบยุคกลางได้ดีมาก ฉากหลักๆ ถูกถ่ายในฮังการีเป็นศูนย์กลาง โดยมีสตูดิโอใหญ่ในบูดาเปสต์เป็นพื้นที่สร้างฉากอย่าง Kaer Morhen และหมู่บ้านต่างๆ ที่ถูกต่อเติมสร้างขึ้นในสตูดิโอเพื่อควบคุมแสงและสภาพอากาศได้ง่ายขึ้น ส่วนโลเคชันนอกสตูดิโอก็มีการใช้ภูมิประเทศในโปแลนด์และสเปน เพื่อให้ได้ฉากป่าทึบ ทุ่งโล่ง และเมืองโบราณที่หลากหลาย ฉากเปิดเรื่องที่หมู่บ้าน White Orchard กับการเผชิญหน้าครั้งแรกกับสัตว์ประหลาดเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการใช้โลเคชันต่างๆ ผสมกับงานออกแบบฉาก มุมมองส่วนตัวของผมคือการที่ทีมงานผสมทั้งสตูดิโอในบูดาเปสต์กับโลเคชันจริงในยุโรป ทำให้ซีรีส์ดูยิ่งใหญ่แต่ยังคงมีรายละเอียดเล็กๆ ที่ทำงานได้ดี เช่นฉากการล่มสลายของเมือง Cintra ในบางช่วงที่ใช้สภาพแวดล้อมเมืองเก่าและฉากต่อสู้กลางหิมะที่สร้างความรู้สึกเย็นยะเยือกได้อย่างน่าจดจำ

ใครจะเชื่อว่าการถ่ายทำของ 'โกงตาย' กระจายตัวไปหลายมุมของประเทศจนทำให้ผมอยากตามรอยทุกมุมถ่ายทำที่ยังเหลือให้เห็นได้ชัดเจน ความจริงแล้วผมตามข่าวและได้ไปยืนถ่ายรูปที่บางจุดด้วยตัวเอง เลยจำได้ว่าฉากเปิดเรื่องส่วนใหญ่ถ่ายทำในย่านชุมชนเก่าใจกลางกรุงเทพฯ ที่มีตรอกซอกซอยแคบ ๆ กับร้านค้าริมฟุตปาทฝั่งแม่น้ำ ฉากไล่ล่ากลางคืนที่คนจดจำมักจะถูกถ่ายที่ถนนริมคลองและตรอกอาคารเก่า ซึ่งทีมถ่ายทำใช้ไฟนีออนและหมอกเทียมทำให้บรรยากาศดูขมุกขมัวและขึงขังมาก อีกส่วนที่เห็นชัดคือโกดังริมน้ำที่กลายเป็นฉากบู๊สำคัญ — พื้นที่นั้นให้ความรู้สึกคร่ำครึและเหมาะกับการปะทะแบบใกล้ชิด นอกจากโลเคชันกลางเมืองแล้ว ยังมีฉากภายในที่ถ่ายในสตูดิโอรอบนอกของเมืองซึ่งทำฉากห้องสอบสวนและห้องฉุกเฉินให้เหมือนจริงจนลืมไปว่านั่นเป็นสตูดิโอ ผมชอบฉากที่ตัวเอกต้องเผชิญหน้ากับคำตัดสินบนดาดฟ้าโรงพยาบาลเก่า ๆ — ไฟฉายส่องและลมที่พัดผ่านหลังคาทำให้ภาพนั้นหลุดออกจากความเป็นโครงสร้างสตูดิโออย่างสิ้นเชิง นอกจากนั้นฉากสะพานไม้เก่าที่ใช้เป็นฉากปะทะครั้งสุดท้ายก็ถูกถ่ายที่บริเวณชานเมืองซึ่งมีแม่น้ำและสะพานเหล็กเก่าอยู่ด้วย ทำให้ตอนจบมีความดิบและขัดแย้งกับฉากภายในที่ปรุงแต่งอย่างประณีต การไปยืนบนมุมเดียวกับที่ทีมถ่ายทำยืนทำให้ผมเข้าใจการเลือกมุมกล้องและการใช้เสียงประกอบมากขึ้น และยังชอบที่ผู้กำกับเลือกสถานที่ที่มีเอกลักษณ์จริง ๆ ไม่ได้เอาสถานที่สวยหรูมาตกแต่งจนซ้ำกับหนังเรื่องอื่น ถ้าอยากตามรอยผมแนะนำไปช่วงกลางวันเพื่อเก็บบรรยากาศและกลางคืนเพื่อสัมผัสความเข้มของฉาก ถ้าจะเอารูปสวย ๆ ควรเคารพพื้นที่สาธารณะและหลีกเลี่ยงการรบกวนเจ้าของสถานที่ — ส่วนตัวผมกลับบ้านพร้อมกับภาพนิ่งในหัวหลายเฟรมที่ยังคงวนมาให้คิดทุกครั้งที่เปิดหนังเรื่องนี้ขึ้นมาดู

พูดถึงโลเคชันของซีรีส์เรื่องนี้แล้ว ภาพที่ติดตาคือทุ่งนา ไม้ไผ่ และบ้านปูนเปลือยเล็ก ๆ รอบทุ่งนา ซึ่งทั้งหมดถ่ายทำกันในหมู่บ้านชนบทของภาคอีสานจริง ๆ เพราะ 'ไทบ้านเดอะซีรีส์ 1' เลือกใช้โลเคชันจริงแทนสตูดิโอ ทำให้ความเป็นท้องถิ่นออกมาชัดเจนทั้งมุมกล้องและเสียงบรรยากาศ ลองนึกภาพถนนดินลูกรังยามพระอาทิตย์ตก และฉากคนยืนคุยหน้าบ้านไม้ นั่นแหละคือบรรยากาศหลักที่เห็นในซีรีส์ ส่วนใหญ่ทีมงานเข้าไปถ่ายในชุมชนเล็ก ๆ ริมตัวเมืองของจังหวัดทางภาคอีสาน โดยใช้บ้านจริง วัดจริง และลานหน้าบ้านของคนในหมู่บ้านเป็นฉาก ซึ่งผมคิดว่าการตัดสินใจเล่าเรื่องด้วยโลเคชันจริงนี่แหละที่ทำให้ตัวละครและการแสดงดูเป็นธรรมชาติ ไม่รู้สึกถูกเซ็ตมากจนขาดชีวิต ความน่าสนใจอีกอย่างคือฉากตลาดเช้ากับฉากงานบุญในหมู่บ้านที่เห็นชาวบ้านมาเป็นส่วนหนึ่งของฉากจริง ๆ เสียงคนคุย เสียงขายของ และกลิ่นไอท้องถิ่นถูกเก็บมาอย่างตั้งใจ ซึ่งทำให้ซีรีส์มีเสน่ห์แบบบ้าน ๆ ที่จับต้องได้ โดยรวมแล้วตำแหน่งการถ่ายทำไม่ได้อยู่ในเมืองใหญ่ แต่กระจายอยู่ตามหมู่บ้านในภาคอีสาน ทำให้ฉากทุกฉากเต็มไปด้วยความเรียลและความอบอุ่นแบบบ้าน ๆ ที่คุ้นเคย

ไม่คิดเลยว่าฉากจาก 'พจมานสว่างวงศ์' จะถูกจัดวางระหว่างสตูดิโอกับสถานที่จริงจนทำให้บรรยากาศสมจริงขนาดนี้ ในฐานะแฟนรุ่นเก่าที่ตามดูมาตั้งแต่ยุคแผ่นวีซีดี ฉากในเรื่องส่วนใหญ่ผสมผสานกันระหว่างฉากตกแต่งในสตูดิโอของสถานีโทรทัศน์ในกรุงเทพฯ กับการออกไปถ่ายภายนอกตามอุทยานและพระราชวังที่มีสถาปัตยกรรมโบราณ งานสร้างภายในมักเป็นห้องบัลลังก์ ห้องรับรอง และสวนหลังพระราชวังที่จัดเซ็ตอย่างประณีต ทำให้การแสดงของตัวละครดูมีน้ำหนักและไหลลื่น ฉากภายนอกที่เด่น ๆ จะเป็นฉากที่ใช้ซากโบราณสถานและพระราชวังเก่าเป็นแบ็กกราวด์ ซึ่งช่วยยกระดับความรู้สึกของยุคสมัยได้ดีอย่างเช่นซุ้มประตูโบราณ กำแพงอิฐ และสนามหญ้ากว้าง ๆ ที่เห็นแล้วจินตนาการถึงชีวิตในวังเก่าได้ง่าย ฉันชอบที่ทีมงานเลือกมุมกล้องและแสงแดดให้เข้ากับสีของชุดและเฟอร์นิเจอร์แบบสยามโบราณ ทำให้แต่ละฉากดูเหมือนภาพวาดมากกว่าแค่ฉากละครโทรทัศน์ และสำหรับคนที่ชอบตามรอย ฉากริมน้ำและตลาดที่ปรากฏในเรื่องเป็นจุดที่ถ่ายทำภายนอกที่แฟน ๆ มักจะชี้ให้เพื่อนดูเมื่อมาเที่ยวจริง