สำนักพิมพ์ไหนจัดพิมพ์ฉบับแปลของ บังเอิญรัก นิยาย?

บอกเลยว่าฉบับภาษาไทยของ 'นิยายรักไม่ใช่เรื่องบังเอิญ' หาได้ค่อนข้างง่ายถ้าเริ่มจากร้านหนังสือใหญ่ ๆ ที่คนอ่านไทยรู้จักกันดี ร้านอย่าง SE-ED, นายอินทร์, B2S และคิโนะคุนิยะมักมีแผงวางหนังสือแปลอยู่บ่อย ๆ แล้วแต่ช่วงเวลาและสาขาไหนได้รับหนังสือเข้ามา ตอนอยากแน่ใจว่ามีสต็อกจริง ๆ ควรโทรถามสาขาหลักหรือเช็กหน้าเว็บไซต์ของร้านก่อน เพราะบางทีสาขาใหญ่จะสะดวกกว่าในการสั่งสำรองให้ การเลือกฉบับพิมพ์ก็สำคัญเหมือนกัน—บางครั้งมีปกพิเศษหรือเล่มพิมพ์หนา บ่อยครั้งฉันจะเปรียบเทียบราคาระหว่างสาขาและเวอร์ชันอีบุ๊กด้วย ส่วนถ้าอยากได้แบบอ่านด่วน แพลตฟอร์มอีบุ๊กอย่าง MEB หรือ Ookbee มักมีตัวเลือกให้ซื้อทันทีและอ่านบนมือถือได้ทันใจ ถ้าชอบสะสมหรืออยากได้ราคาถูกกว่าหน้าร้าน ลองดูตลาดมือสองของกลุ่มนักอ่านในเฟซบุ๊กหรือชุมชนแลกเปลี่ยนหนังสือท้องถิ่น—มักมีเล่มสภาพดีในราคาที่น่าเอามาก ๆ หวังว่าคุณจะเจอฉบับที่โดนใจและเพลินกับการอ่านนะ

บรรดานิยายจีนโบราณฉบับแปลที่ออกเป็นเล่มโดยสำนักพิมพ์ไทยมักพบได้จากทั้งเครือสำนักพิมพ์ใหญ่และกลุ่มสำนักพิมพ์อิสระที่ชำนาญด้านวรรณกรรมแปล ซึ่งผมตามเก็บมานานจนเริ่มจำรูปแบบได้ว่าควรหาเล่มไหนจากที่ไหนก่อน ผมชอบดูที่ปกและหน้าเครดิตของเล่มเป็นอันดับแรก เพราะชื่อสำนักพิมพ์กับชื่อผู้แปลมักบอกคุณภาพคร่าวๆ ได้ดี สำนักพิมพ์ใหญ่ที่มักมีนิยายจีนคลาสสิกแบบฉบับเล่มให้เลือกได้แก่ 'มติชน' และ 'อมรินทร์' ซึ่งมักนำงานคลาสสิกหรือผลงานแปลเชิงวรรณกรรมมาทำเล่มสวย ขณะที่สำนักพิมพ์แนววรรณกรรมเชิงบันเทิงอย่าง 'สถาพรบุ๊คส์' หรือ 'นานมีบุ๊คส์' มักมีผลงานแปลสไตล์นิยายกำลังภายในหรือโรแมนซ์แฟนตาซีที่แปลออกมาต่อเนื่อง เวลาผมตามหาฉบับพิมพ์เก่า ๆ ก็มักเจอในร้านหนังสือเช่น 'ซีเอ็ด' และร้านหนังสือใหญ่ๆ ที่มีมุมแปล นอกจากนั้น สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยหรือสำนักพิมพ์อิสระบางแห่งก็ออกงานแปลเชิงวิชาการหรือฉบับที่แปลใหม่ของนิยายคลาสสิก เช่น 'สามก๊ก' หรือ 'ฝันในหอแดง' ซึ่งจะให้ความละเอียดทางบรรณานุกรมและบทอรรถาธิบายที่ต่างจากฉบับบันเทิงอย่างชัดเจน สุดท้ายแล้วถ้าต้องการฉบับเล่มชัดๆ ผมมักเลือกตามชื่อผู้แปลและสำนักพิมพ์เป็นหลัก เพราะนั่นบอกได้ว่าการแปลใกล้เคียงต้นฉบับและการจัดหน้าจะน่าอ่านหรือไม่

ในฐานะคนที่สะสมหนังสือฉบับพิมพ์หลากหลายรุ่น ฉันมอง 'หอมกลิ่นความรัก' ในมุมของประเภทฉบับที่สำนักพิมพ์มักปล่อยออกมา: ฉบับปกอ่อนแบบทั่วไปซึ่งพบได้ตามร้านหนังสือใหญ่และออนไลน์ เป็นเวอร์ชันเบาๆ อ่านง่าย เหมาะจะพกพาและราคาย่อมเยา กับฉบับปกแข็งที่มักออกในโอกาสสำคัญหรือเป็นพิมพ์ครั้งแรก มีปกแข็ง พิมพ์กระดาษคุณภาพ และมักคงความสมบูรณ์ของเลย์เอาต์ไว้ดี นอกจากนั้นยังมีฉบับพิเศษที่มาพร้อมภาพประกอบหรือคอมเมนต์จากผู้แต่ง ซึ่งบางครั้งถูกทำเป็นแผงลิมิเต็ดที่มีปกออกแบบใหม่และบัตรภาพขนาดเล็ก สำหรับคนที่อยากได้ประสบการณ์พิเศษ ส่วนเวอร์ชันอิเล็กทรอนิกส์และหนังสือเสียงตอบโจทย์คนที่อ่านบนหน้าจอหรือชอบฟังเวลากำลังเดินทาง ฉบับรวมเล่มหรือ omnibus ก็มีให้เห็นเมื่อเรื่องได้รับความนิยมสูงสุดและสำนักพิมพ์ต้องการนำเสนอเนื้อหาในแพ็กเดียว เล่าให้เห็นภาพเหมือนตอนที่สะสมฉบับที่พิมพ์พิเศษของ 'ดอกไม้กลางสายลม' แล้วรู้สึกว่ารายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ เพิ่มคุณค่าให้คอลเลกชัน โดยสรุป ผู้ที่อยากสะสมควรสังเกตรายละเอียดปก พาร์ติชั่นของบทเสริม หมายเลข ISBN และหมายเหตุของสำนักพิมพ์ เพราะฉบับพิมพ์แต่ละประเภทให้ประสบการณ์การอ่านต่างกัน และการเลือกฉบับที่เหมาะกับคุณจะทำให้การอ่าน 'หอมกลิ่นความรัก' มีความหมายมากขึ้นทีเดียว

เคยสงสัยไหมว่าทำไมบางนิยายจีนที่ฮิตบนเว็บถึงไม่ค่อยมีฉบับแปลเล่มภาษาไทย? บอกตรงๆ ว่าในกรณีของ 'Swallowed Star' ตอนนี้ยังไม่มีสำนักพิมพ์ไทยที่ออกพิมพ์เป็นหนังสือแปลอย่างเป็นทางการ ผมติดตามข่าวมานานและเห็นว่าผลงานนี้นิยมในเวอร์ชั่นออนไลน์เป็นหลักมากกว่าการปล่อยเป็นเล่ม การที่ไม่มีฉบับภาษาไทยอย่างเป็นทางการมีหลายเหตุผล ทั้งเรื่องลิขสิทธิ์ที่ต้องคุยข้ามประเทศ การประเมินตลาดว่าผู้อ่านไทยจะซื้อรูปเล่มมากน้อยแค่ไหน และความนิยมเฉพาะกลุ่มของนิยายแนวสเปซแฟนตาซีแบบนี้ ตัวผมจึงมักอ่านเวอร์ชั่นแปลภาษาอังกฤษหรืออ่านต้นฉบับจีนเมื่ออยากติดตามต่อ เพราะฉบับแปลภาษาไทยยังไม่ค่อยมีให้หา ถ้าคุณอยากได้เป็นเล่ม แนะนำติดตามประกาศจากสำนักพิมพ์นิยายแปลใหญ่ๆ ในไทยและกลุ่มนักอ่านที่ติดตามลิขสิทธิ์จีนอยู่ ใครรู้สึกอยากสนับสนุนผลงานแบบเป็นทางการก็รอคอยข่าวดีจากสำนักพิมพ์ที่อาจซื้อสิทธิ์ในอนาคต ในมุมคนอ่านแล้ว อยากให้มีฉบับภาษาไทยเหมือนกัน แต่จนกว่าจะมี ฉบับออนไลน์ยังเป็นทางเลือกที่เข้าถึงได้ง่ายและต่อเนื่อง

นี่คือคำตอบที่เคยคุยกับเพื่อนกลุ่มนิยายบ่อย ๆ: ไม่มีสำนักพิมพ์ตะวันตกใดที่ออกฉบับภาษาอังกฤษของ 'ฉง จื่อ ลิขิตหวนรัก' อย่างเป็นทางการที่เป็นที่รู้จักในตลาดสากลจนถึงตอนนี้ ในมุมมองที่ค่อนข้างเป็นแฟนรุ่นเก่า ผมชอบเปรียบเทียบกับงานที่โด่งดังอย่าง 'The Three-Body Problem' ซึ่งมีสำนักพิมพ์อย่าง Tor Books รับหน้าที่แปลและจัดจำหน่าย ทำให้เข้าไปสู่หน้าร้าน หนังสือ และสื่อกระแสหลักได้ง่าย ในกรณีของ 'ฉง จื่อ ลิขิตหวนรัก' แม้จะมีแฟนแปลหรือโพสต์ตอนแปลบนบล็อกและฟอรั่มต่าง ๆ แต่ยังไม่ถึงขั้นมีสำนักพิมพ์ใหญ่รับสิทธิ์แปลเชิงพาณิชย์ ฉะนั้นถ้าอยากอ่านเป็นภาษาอังกฤษตอนนี้ต้องพึ่งแปลที่แฟน ๆ ทำกันเอง หรือลองอ่านฉบับไทย/จีนต้นฉบับแทน ความจริงส่วนตัวคือรู้สึกทั้งเสียดายและเข้าใจตลาด หลายงานที่มีเสน่ห์แต่ตลาดเฉพาะทางอาจไม่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักพิมพ์ต่างประเทศ เนื้อเรื่องหรือสไตล์อาจไม่ถูกมองว่าคุ้มค่าทางการลงทุนสำหรับงานแปลเชิงพาณิชย์ แต่ก็ทำให้ชุมชนแฟนคลับมีบทบาทสำคัญในการแพร่กระจายงานผ่านการแปลอิสระ นี่เป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้นและท้าทายไปพร้อมกัน

ชื่อ 'กวน เสี่ยวถง' มักจะทำให้คนสับสนระหว่างคนดังที่เป็นนักแสดงกับงานเขียนที่อาจมีชื่อละม้ายกันอยู่บ่อยครั้ง ฉันเป็นคนที่ติดตามซีรี่ส์จีนและวงการบันเทิงมานาน เลยสังเกตว่าชื่อ 'กวน เสี่ยวถง' (พิมพ์เป็นภาษาจีนว่า 关晓彤) ที่คุ้นกันมากที่สุดคือชื่อของนักแสดงหญิงรุ่นใหม่คนหนึ่ง ไม่ใช่นักเขียนที่มีผลงานนิยายหรือหนังสือโดดเด่นซึ่งถูกแปลเป็นไทยอย่างเป็นทางการ ดังนั้นถ้าคำถามหมายถึงหนังสือแปลไทยจากงานเขียนของคนที่ใช้ชื่อนี้โดยตรง ก็แทบไม่มีหลักฐานของฉบับแปลไทยที่วางขายตามร้านหนังสือใหญ่ในไทย ในมุมของคนอ่าน ผมคิดว่าเหตุผลน่าจะมาจากชนิดของผลงานและความนิยมข้ามภาษา—งานเขียนจากจีนที่ถูกแปลเป็นไทยมักเป็นนิยายคลาสสิก วรรณกรรมร่วมสมัยที่มีชื่อเสียงข้ามประเทศ หรือผลงานจากนักเขียนที่เนื้อหาเข้ากับตลาดไทยโดยตรง ส่วนคนดังที่เป็นนักแสดงอาจมีรูปเล่มเช่น photobook หรืออัตชีวประวัติ แต่แนวนี้มักจะไม่ถูกแปลเป็นไทยถ้าไม่มีฐานแฟนที่ใหญ่พอ สรุปแบบเป็นมิตร: ถาต้องการฉบับแปลไทยจริง ๆ ให้มองหาชื่ออื่นที่อาจทับศัพท์คล้ายกันหรือมองหาฉบับภาษาจีน/อังกฤษที่นำเข้า เพราะฉบับแปลไทยอย่างเป็นทางการของ 'กวน เสี่ยวถง' แทบไม่มีให้เห็นในตลาดบ้านเรา ซึ่งทำให้ทางเลือกที่เป็นไปได้คือฉบับภาษาต้นฉบับหรือแปลภาษาอื่นแทน

กำลังตามหาเล่มพิมพ์ของ 'วาสนารัก' อยู่หรือเปล่า — ฉันมีวิธีที่มักใช้และอยากเล่าให้ฟังแบบละเอียดหน่อย ฉันมักเริ่มจากร้านหนังสือใหญ่ก่อน เช่น ร้านที่มีสาขาทั่วประเทศ หรือเว็บไซต์ของร้านเหล่านั้น เพราะส่วนมากถ้ามีพิมพ์ใหม่หรือพิมพ์ซ้ำ เจ้าของลิขสิทธิ์มักจะฝากขายไว้ที่นั่น การเช็กหน้าเว็บของร้านหนังสือหรือแอปพลิเคชันของพวกเขาจะทำให้เห็นสถานะสต็อกและราคาชัดเจนกว่าเดินเข้าไปร้านโดยไม่เตรียมตัว ถ้ายังหาไม่เจอ ให้ลองมองไปที่ตลาดมือสองออนไลน์กับกลุ่มแลกเปลี่ยนหนังสือในเฟซบุ๊ก รวมถึงแพลตฟอร์มซื้อขายแบบ C2C เพราะนิยายที่หมดพิมพ์แล้วมักจะโผล่ที่นั่นบ่อยครั้ง ฉันเองเคยได้เล่มที่หาไม่ได้จากชั้นหนังสือด้วยวิธีนี้ แถมอย่าลืมตรวจสอบหมายเลข ISBN หรือติดต่อสำนักพิมพ์โดยตรง — บางครั้งพิมพ์ซ้ำหรือมีการเปิดพรีออเดอร์ตามความต้องการของผู้อ่าน การไปร่วมงานเทศกาลหนังสือหรือบูทสำนักพิมพ์ก็เป็นช่องทางที่ดีเหมือนกัน เพราะมักมีโปรโมชั่นและบางครั้งมีลายเซ็นผู้แต่งด้วย