เคมี ม.4 เทอม 2 สูตรเคมีพื้นฐานที่ต้องจำมีอะไรบ้าง

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการจำสูตรหลัก ๆ ให้เป็นแบบ reflex: เมื่อเห็นคำถามเรื่องปริมาณ ให้คิด n = m/M หรือ n = MV ก่อนเลย ถ้าเกี่ยวกับแก๊สให้กระโดดไปที่ PV = nRT แล้วดูหน่วย เตรียมค่า R ให้พร้อม

สำหรับสมดุลและกรด-เบส ให้เก็บ pH = -log[H+,Kw = 1×10^-14 และสูตร Henderson-Hasselbalch ไว้ใช้กับบัฟเฟอร์ ส่วนการคำนวณผลผลิต อย่าลืมค้นหา limiting reagent ก่อนคำนวณปริมาณผลิตภัณฑ์ และสุดท้ายคำนวณ percent yield = (มวลที่ได้จริง/มวลที่ได้ทางทฤษฎี)×100

เทคนิคเล็ก ๆ ที่ฉันใช้คือเน้นความสอดคล้องของหน่วย-เช่น ลิตรกับโมล-และเขียนสมการปฏิกิริยาเต็มก่อนตัดตัวเลข การฝึกทำข้อสอบเก่า ๆ จะช่วยให้จับจุดว่าสูตรไหนต้องหยิบออกมาใช้บ่อย ๆ และเมื่อคุ้นแล้วก็จะคล่องกับโจทย์หลากรูปแบบได้เอง

สารพัดสูตรในม.4 เทอม 2 อาจดูเยอะ แต่ถ้าแยกเป็นกลุ่มใช้จริง มันชัดขึ้นเยอะเลย

ผมชอบแยกเป็นหัวข้อหลัก ๆ เพื่อจำง่าย: เบื้องต้นต้องรู้เรื่องโมลกับมวลคือ m = n·M (หรือ n = m / M) กับจำนวนอนุภาค N = n·NA (NA = 6.022×10^23) แล้วสูตรความสัมพันธ์เข้มข้น Molarity: M = n / V (ลิตร) และสูตรการเจือจาง M1V1 = M2V2 ที่ใช้บ่อยสุด เวลาแก้โจทย์สารละลายกับไทเทรต

ต่อมาเป็นแก๊สและสมการแก๊ส เหลือไว้ในหัว: PV = nRT (R = 0.08206 L·atm·mol^-1·K^-1 หรือ 8.314 J·mol^-1·K^-1) ส่วนเคมีเทอร์โม q = mcΔT สำหรับการวัดความร้อน และ ΔHtotal = ΣΔHf(ผลิตภัณฑ์) - ΣΔHf(สารตั้งต้น) สำหรับปัญหา Hess

สมดุลและกรด-เบสจำเป็น: Kc กับ Kp (Kp = Kc(RT)^Δn), pH = -log[H+,pOH = -log[OH-,Kw = [H+][OH-] = 1×10^-14 ที่ 25°C, และสูตร Henderson-Hasselbalch pH = pKa + log([A-]/[HA]) สำหรับบัฟเฟอร์

เรื่องสโตอิโอเมทรีกับปฏิกิริยาออกซิเดชัน-รีดักชัน ควรจดสูตรหาผลิตภัณฑ์จากโมล (ใช้สัดส่วนโมล) วิธีหาผู้ทำปฏิกิริยาเหลือคือหา limiting reagent และ percent yield = (จริง/ทฤษฎี)×100% นอกจากนี้จำกฎคร่าว ๆ ของอัตราการเกิดปฏิกิริยา rate = k[A]^m[B]^n กับกฎครึ่งชีวิตสำหรับปฏิกิริยาอันดับหนึ่ง t1/2 = 0.693/k

ถ้าต้องเก็บให้ขึ้นใจ ให้ทำแผนภาพสั้น ๆ แบ่งหัวข้อแล้วฝึกทำข้อสอบจริง ผมมักเขียนสูตรสำคัญไว้ด้านล่างสมุดข้อสอบ เพื่อเรียกใช้สมองได้เร็วกว่าเดิม

ตารางสรุปสั้น ๆ ที่ฉันทำไว้เวลาเรียนคือชุดสูตรที่ใช้บ่อยและตัวอย่างสั้น ๆ ประมาณนี้ — แต่งเป็นจุดสั้น ๆ ให้จำง่าย

- โมลและมวล: n = m / M ; ถ้าโจทย์บอกกรัมให้แปลงเป็นโมลก่อนคำนวณ
- ความเข้มข้น: M = n / V ; ตัวอย่าง: ถ้ามี 0.5 mol ละลายใน 0.25 L จะได้ 2.0 M
- สมการแก๊ส: PV = nRT ; ถ้าเปลี่ยนหน่วยก๊าซ ให้ระวังค่า R และหน่วยของ P กับ V
- การเจือจาง: M1V1 = M2V2 ; ใช้เมื่อผสมสารละลายเข้มข้นกับตัวทำละลาย
- pH และกรดด่าง: pH = -log[H+] ; ใช้ log ตรง ๆ สำหรับการคำนวณความเข้มข้นไฮโดรเจนไอออน
- สมดุลเคมี: Kc และ Q อย่าลืมเปรียบเทียบ Q กับ K เพื่อคาดทิศทางการเลชาเตอลิเยร์
- ไทเทรต: เมื่อรู้ M และ V ของสารตั้งต้นกับสารเติม ให้คำนวณโมลที่สัมพันธ์ที่จุดเทียบเท่าแล้วแปลงเป็นความเข้มข้น

นอกจากนี้ยังจดตารางค่าคงที่ที่เจอบ่อย เช่น NA = 6.02×10^23, R, Kw = 1×10^-14, และวิธีคิดกฎง่าย ๆ เช่นหา limiting reagent โดยเปรียบเทียบสัดส่วนโมลจริงกับสัดส่วนที่สมการต้องการ วิธีนี้ช่วยให้แก้โจทย์ได้เร็วขึ้นและลดการคุมสูตรผิด ผลลัพธ์จะออกมาตรงกว่าแค่ท่องสูตรอย่างเดียว