ใครเป็นผู้ร้องบุเพลงพเพสันนิวาส เวอร์ชันยอดนิยม

เราเพิ่งนึกถึงซาวด์แทร็กของ 'บุพเพสันนิวาส 2' แล้วต้องยอมรับว่าชื่อศิลปินโดดเด่นในหัวทันที — นั่นคือ 'BOWKYLION' (โบกี้ไลอ้อน) ที่รับหน้าที่ร้องเพลงประกอบให้ผลงานนี้ งานของเธอไม่ใช่แค่เสียงหวานและอบอุ่น แต่มีวิธีเล่าอารมณ์ที่ทำให้ฉากย้อนอดีตหรือโมเมนต์โรแมนติกดูเข้มข้นขึ้นเหมือนถูกทาสีใหม่ เราเป็นคนชอบสังเกตส่วนผสมของดนตรีกับภาพยนตร์ ฉากที่เพลงบรรเลงขึ้นในฉากลากลายตะวันตกของพระ-นาง ทำให้ทุกฉากยืดออกและมีความหมายมากขึ้น เสียงแร็ปเบา ๆ หรือฟังค์ชั้นเล็ก ๆ ที่แทรกมาระหว่างท่อนร้องสร้างความแปลกใหม่ แต่ยังคงความเป็นโทนนุ่มนวลที่สอดคล้องกับเรื่องราว การฟังซ้ำหลายครั้งทำให้พบรายละเอียดเล็ก ๆ ในการเรียบเรียงที่น่าสนใจ และยิ่งทำให้รู้สึกว่าเลือกผู้ร้องไม่ผิดคนเลย

มีคัฟเวอร์ของเพลง 'บุพเพสันนิวาส' ปรากฏอยู่ในหลายรูปแบบทั้งบนเวทีโทรทัศน์และโลกออนไลน์ และผมมักจะย้อนฟังบ่อยเวลาอยากได้เวอร์ชันที่ต่างอารมณ์ออกไป ในมุมมองของคนที่ติดตามเพลงไทยมานาน ผมเห็นการคัฟเวอร์หลัก ๆ แบ่งเป็นสามกลุ่มใหญ่: การแสดงจากรายการร้องเพลงทางทีวีซึ่งมักให้ความรู้สึกเวอร์บิวส์และพลังเสียง, การแสดงสดจากศิลปินที่เอาเพลงไปปรับเรียบเรียงใหม่เพื่องานคอนเสิร์ต และคัฟเวอร์แบบโฮมสตูดิโอบน YouTube/แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่มักให้เวอร์ชันอะคูสติกหรืออินดี้มากกว่า ส่วนตัวชอบเวอร์ชันอะคูสติกที่ลดรายละเอียดซินธ์ลง แล้วเน้นเสียงร้องกับกีตาร์หรือเปียโน เพราะทำให้เนื้อเพลงเด่นขึ้นและสัมผัสถึงโทนดราม่าของเรื่องราวในละครได้ชัดเจนขึ้น เวลาฟังแล้วรู้สึกเหมือนเพลงถูกเล่าใหม่ด้วยน้ำเสียงของคนฟังคนนั้น ๆ มากกว่าของละคร ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่ผมเฝ้าค้นหาในคัฟเวอร์เหล่านี้

ภาพและเคมีของตัวละครในตอนที่ 5 ของ 'บุพเพสันนิวาส' ทำให้ฉันอยากย้อนดูซ้ำ ๆ เสมอ — ฉากตลาดและการวางจังหวะบทสนทนาทำได้กลมกล่อมจนคนดูยิ้มตามได้ง่าย เรื่องผู้กำกับตอนนั้นกลับไม่ติดตาในระดับชื่อคนสำหรับฉัน แต่สิ่งที่ชัดเจนคือสไตล์การกำกับเน้นความใส่ใจในรายละเอียดฉากและโทนคอมิดี้โรแมนติกที่ไปได้ดีกับบท ตัวผู้กำกับมักจะกำกับให้การเคลื่อนไหวของตัวละครเป็นธรรมชาติ ทั้งมุมกล้อง การตัดต่อ จังหวะของมุขตลกเล็ก ๆ เหล่านี้บอกได้ชัดว่าคนที่อยู่เบื้องหลังมีความเข้าใจงานละครย้อนยุคเป็นอย่างดี เมื่อมองจากมุมผู้ชมคนหนึ่ง ฉันจะจับความแตกต่างของตอนต่าง ๆ ได้จากการตัดสินใจเชิงภาพและการจัดแสงมากกว่าจากชื่อผู้กำกับเพียงอย่างเดียว ความประทับใจที่ได้รับจากตอน 5 สำหรับฉันคือการผสานระหว่างอารมณ์ขันกับความน่ารักที่พอดี ทำให้ฉากรักต่างยุคดูไม่เชยและยังคงอารมณ์ค้างไว้ให้คิดถึงหลังดูจบ

มีหลายเวอร์ชันที่เป็นทางการของ 'บุพเพสันนิวาส' เนื้อเพลง ซึ่งโดยทั่วไปจะเห็นรูปแบบหลัก ๆ หลายแบบที่ปล่อยออกมาในช่องทางของผู้ผลิตหรือค่ายเพลง แบบแรกคือฉบับอัลบั้มเต็มที่มักปรากฏบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งและในแผ่น CD โดยจะเป็นเวอร์ชันที่มีโครงสร้างเพลงครบทั้งท่อนที่แต่งไว้ รวมทั้งเนื้อร้องเต็ม ๆ และเครดิตผู้แต่งที่ชัดเจน ซึ่งฉบับนี้มักถูกนับเป็นเวอร์ชัน 'ทางการ' หลัก แบบที่สองเป็นฉบับละครหรือ TV edit ซึ่งจะสั้นลง ปรับเรียงท่อนให้เข้ากับคิวภาพและการตัดต่อ ทำให้เนื้อร้องบางวรรคอาจถูกตัดหรือตัดทอนไป ส่วนอีกประเภทที่มักเห็นคือเวอร์ชันอะคูสติกหรือบรรเลงซึ่งปล่อยเป็นพิเศษ เช่น เวอร์ชันไลฟ์หรืออินสตรูเมนทัลสำหรับคาราโอเกะและการแสดงสด สรุปรวม ๆ แล้วรายชื่อเวอร์ชันทางการที่มักมีคือ: ฉบับอัลบั้มเต็ม, ฉบับละคร/TV edit, ฉบับอะคูสติก, ฉบับร้องสด/Live, และฉบับคาราโอเกะ/Instrumental — ทั้งหมดนี้หากต้องการดูเนื้อเพลงฉบับทางการให้ดูจากหน้าปล่อยผลงานของค่ายหรือคำอธิบายในมิวสิกวิดีโอทางการ

เพลง 'บุพเพสันนิวาส' เป็นเพลงประกอบละครโทรทัศน์เรื่องเดียวกัน คือละครไทยชื่อ 'บุพเพสันนิวาส' ที่ได้รับความนิยมมากในช่วงปลายปี 2561 ถึงต้นปี 2562 นั่นเอง โดยตัวละครและบรรยากาศของเรื่องถูกผูกกับดนตรีอย่างแนบเนียนจนเพลงนี้กลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ที่แฟนละครจำได้ทันทีเมื่อได้ยิน ผมชอบฟังเพลงนี้เวลาอยากย้อนบรรยากาศโบราณผสมมุมมองโรแมนติกของละคร มันไม่ใช่แค่เพลงประกอบธรรมดา แต่เป็นเครื่องมือเล่าเรื่องที่ช่วยย้ำอารมณ์ของฉากสำคัญต่างๆ ในเรื่อง ทั้งฉากที่เต็มไปด้วยอารมณ์อ่อนหวาน การเผชิญหน้าแบบขำๆ ระหว่างตัวละคร และช่วงเวลาที่มีความหมายต่อความสัมพันธ์ของพระนาง เพลงถูกใช้อย่างชาญฉลาดทั้งในตอนเปิดและระหว่างมอนทาจ ทำให้ทุกครั้งที่ได้ยิน เสียงดนตรีจะพาไปสู่ภาพสถานที่และโทนของละครทันที แง่มุมหนึ่งที่ทำให้ผมประทับใจกับเพลงนี้คือความสามารถในการผสมผสานดนตรีสมัยใหม่เข้ากับองค์ประกอบที่ให้ความรู้สึกย้อนยุคได้อย่างลงตัว ผลลัพธ์คือนอกจากผู้ชมที่ติดตามละครจะรู้สึกคุ้นเคยแล้ว คนรุ่นใหม่ก็ยังเข้าถึงและแชร์ต่อ ทำให้เพลงกลายเป็นไวรัลในโซเชียลและถูกนำไปคัฟเวอร์หรือเล่นในรูปแบบใหม่ๆ อยู่เรื่อยๆ โดยรวมแล้ว ถาเป็นคนที่ชม 'บุพเพสันนิวาส' อยู่แล้ว เพลงนี้จะทำหน้าที่เหมือนเข็มทิศอารมณ์ ช่วยย้ำความหวาน ตลก และดราม่าของเรื่องให้ชัดขึ้น ส่วนคนที่ยังไม่เคยดู ก็อาจจะได้รับแรงจูงใจจากเพลงก่อนตัดสินใจเปิดดูละครด้วยซ้ำ — นี่คือเหตุผลที่เพลงประกอบชิ้นนี้ยังคงถูกพูดถึงแม้เวลาจะผ่านไปแล้ว

ท่อนเปิดของเพลงพาเราก้าวเข้าสู่โลกของชะตากรรมความรักที่ถูกทอด้วยคำว่า 'บุพเพสันนิวาส' และภาพเก่า ๆ ของอดีตถูกเรียกคืนด้วยเสียงร้องและท่วงทำนอง ผมมองเห็นภาพการพบกันที่ดูเหมือนถูกกำหนดไว้แล้วในเนื้อเพลง — ทั้งคำที่พูดถึงการรอคอย การพลัดพราก และการกลับมาซึ่งกันและกัน เพลงใช้ภาษาเชิงเปรียบเทียบเยอะ เช่นการเปรียบความรักกับสายลม แสงจันทร์ หรือดอกไม้ที่ผลิบานในคืนเงียบ ทำให้ความรักในเพลงดูเป็นสิ่งที่ทั้งงดงามและเปราะบางในคราวเดียวกัน ดนตรีที่คลอเบา ๆ ช่วยขับความอ่อนไหวของเนื้อให้เด่นขึ้น ทำให้ทุกคำเหมือนเป็นข้อความที่ส่งข้ามเวลา ฉันชอบตรงที่บทเพลงไม่บอกเรื่องตรง ๆ เหมือนนิยาย แต่เลือกใช้ภาพและความรู้สึกที่ทำให้คนฟ้อตีความได้เอง จังหวะบางช่วงย้ำความคิดเรื่องกรรมและโชคชะตา ส่วนท่อนฮุกจะรวบรวมความจำและคำมั่นสัญญาไว้ในประโยคสั้น ๆ จนรู้สึกว่าทุกครั้งที่ร้องซ้ำ มันเหมือนการย้ำคำสาบานว่าจะไม่ลืมคน ๆ หนึ่ง แม้เวลาจะผ่านไปเพลงจบลงก็ตาม ความประทับใจมันคงอยู่ในความเงียบระหว่างโน้ตสุดท้ายกับการเว้นวรรคของหัวใจ

ดิฉันคิดว่าต้นตอความขัดแย้งใน 'บุพเพสันนิวาส' ตอนที่ 8 มาจากพฤติกรรมและท่าทีของแม่การะเกดเอง ที่กระทำบางอย่างซึ่งชนกับมาตรฐานมารยาทของสังคมอยุธยาอย่างแรง การแสดงออกแบบตรงไปตรงมาของเธอ ทั้งคำพูดที่ไม่ถนอมคำ และการไม่ยอมรับขนบเดิม ทำให้คนรอบข้างรู้สึกถูกท้าทาย ผลคือคนใกล้ชิดเริ่มตั้งคำถาม เกิดการเม้าท์และตีความเจตนา ซึ่งยิ่งบีบให้เหตุการณ์บานปลายมากขึ้น ทั้งนี้ยังมีบทบาทของตัวละครที่รู้สึกถูกคุกคามจากการเปลี่ยนแปลง จึงตอบโต้กลับในรูปแบบของการชิงดีชิงเด่นจนเกิดการเผชิญหน้า ถ้ามองเชิงละคร นี่เป็นการใช้คาแรกเตอร์ของตัวเอกเป็นชนวนเพื่อสะท้อนการปะทะระหว่างโลกเก่าและโลกใหม่ คล้ายกับฉากที่ตัวละครหัวรุนแรงใน 'The Great Gatsby' ก่อความวุ่นวายด้วยการท้าทายระเบียบสังคม ซึ่งทำให้ความสัมพันธ์พังทลายได้เร็ว การสังเกตแบบนี้ทำให้ฉันรู้สึกว่าเหตุการณ์ไม่ใช่ผลของคนคนเดียวอย่างเดียว แต่เป็นผลสะสมจากนิสัยส่วนตัวและบริบทสังคมที่พร้อมจะระเบิดได้ทุกเมื่อ

เพลงประกอบของ 'บุพเพสันนิวาส' มีหลายเลเยอร์ทั้งเพลงไทยเดิมและเพลงสมัยใหม่ที่ตัดต่อเข้ากับซีนได้เนียนมาก ๆ โดยส่วนตัวผมชอบการใช้เสียงนักดนตรีไทยพื้นบ้านในซีนประวัติศาสตร์ เพราะมันทำให้ความย้อนยุคสมจริง แต่ก็มีเพลงร้องโดยศิลปินร่วมสมัยที่เข้ามาเติมอารมณ์ให้ฉากรักและฉากคอเมดี้อย่างได้ผล เพลงที่ได้ยินบ่อย ๆ มักเป็นเพลงช้าหรือบอลาดที่ถ่ายทอดความคิดถึงและความผูกพันระหว่างตัวละคร ผมสังเกตว่าบทเพลงสำคัญ ๆ มักร้องโดยนักร้องที่มีน้ำเสียงอบอุ่นหรือมีสไตล์เล่าเรื่อง เช่น เสียงหญิงที่หวานและมีพลังทางอารมณ์ กับเสียงชายที่คุมโทนได้ดี ทำให้เพลงบางชิ้นกลายเป็นเพลงยอดนิยมติดหูคนดูไปเลย เพลงประกอบหลายชิ้นก็ถูกนำไปคัฟเวอร์โดยแฟน ๆ และศิลปินรุ่นใหม่ ทำให้เวอร์ชันต่าง ๆ กระจายตัวในโซเชียลได้เร็ว สรุปแล้วเสียงร้องทั้งจากวงดนตรีไทยและศิลปินร่วมสมัยช่วยกันทำให้ 'บุพเพสันนิวาส' น่าจดจำในด้านซาวด์แทร็กมาก

ชื่อผู้กำกับมิวสิกวิดีโอ 'บุพเพสันนิวาส 2' ยังไม่ได้มีการประกาศชัดเจนในเครดิตที่เผยแพร่อย่างเป็นทางการ ซึ่งทำให้ผมรู้สึกอยากสืบต่อมากกว่าปกติ ผมเป็นคนชอบสังเกตชื่อผู้กำกับในเครดิตท้ายวิดีโอ เพราะบางครั้งผู้กำกับอิสระหรือทีมครีเอทีฟของค่ายมักไม่ได้ถูกเน้นในสื่อกระแสหลัก สำหรับงานที่มีความเชื่อมโยงกับซีรีส์หรือโปรเจกต์ใหญ่ เช่น 'บุพเพสันนิวาส' ทีมงานบางครั้งเลือกให้เครดิตเป็นชื่อบริษัทโปรดักชันแทนชื่อบุคคล ทำให้แฟน ๆ อย่างผมต้องตีความจากสไตล์การกำกับแทนชื่อโดยตรง ถ้าจะพูดจากมุมมองของคนดู ผมคิดว่าสิ่งที่สำคัญกว่าชื่อคือร่องรอยสไตล์การกำกับ—วิธีวางคัท แสง เฟรม ที่ช่วยบอกใบ้ว่าทีมไหนหรือผู้กำกับท่านใดมีส่วนร่วม แต่สำหรับคนที่อยากได้ชัด ๆ การรอประกาศอย่างเป็นทางการจากค่ายหรือเครดิตต้นฉบับยังเป็นคำตอบที่แน่นอนกว่า อย่างน้อยก็ทำให้เข้าใจว่าใครเป็นคนกำกับภาพรวมของงานชิ้นนั้น

ช่วงที่ 'บุพเพสันนิวาส' กลายเป็นกระแส ผมมักเล่าให้เพื่อนฟังว่าต้นฉบับของงานชิ้นนี้มาจากปลายปากกาของ 'รอมแพง' ซึ่งเป็นนามปากกาของนักเขียนที่เขียนนิยายเรื่องนี้จนดังขึ้น และถูกนำไปดัดแปลงเป็นละครจนเป็นที่พูดถึงอย่างกว้างขวาง ในแง่ของคำว่า "เนื้อเพลง" ต้องแยกความหมายชัดเจน: นิยายไม่มีเนื้อเพลง แต่ละครที่สร้างจากนิยายเรื่องนี้มีเพลงประกอบฉากหลายเพลง ซึ่งเนื้อร้องของแต่ละเพลงจะมีผู้เขียนเพลง/นักแต่งเนื้อที่ต่างกันไป ไม่ใช่ผู้เขียนนิยายเสมอไป ผมชอบอ่านเครดิตเพลงเวลาฟัง OST เพราะมักจะเจอชื่อนักแต่งเนื้อที่ทำให้ทำนองและคำพูดเข้ากับบรรยากาศเรื่องได้อย่างลงตัว แล้วก็รู้สึกชื่นชมผลงานทั้งสองด้านของงานสร้างนี้ — ทั้งบทประพันธ์ของ 'รอมแพง' และงานเพลงจากทีมผู้สร้าง