LOGIN. Pagtakas sa Gabi
Ang mga salita ni Marco ay paulit-ulit na naglalaro sa isipan ni Seraphina. Alam niyang hindi siya maaaring magtagal sa Nueva Ecija. Kailangan nilang umalis, at kailangan nilang umalis agad. Pagkatapos niyang sabihin kay Damien ang tungkol sa pagbisita ni Marco, agad silang nagplano. "Hindi tayo maaaring magtagal dito," sabi ni Damien, ang kanyang boses ay puno ng pag-aalala. "Alam na nila kung saan tayo nagtatago. Kailangan nating lumipat." "Saan tayo pupunta?" tanong ni Seraphina. "Mayroon akong safe house sa Quezon Province," sagot ni Damien. "Malayo ito at mahirap puntahan. Doon muna tayo magtatago." Nagpasya silang umalis sa gabing ding iyon. Tahimik silang nag-impake ng kanilang mga gamit, nagpasalamat kay Mang Tomas sa kanyang kabutihan, at nagpaalam. "Mag-ingat kayo," sabi ni Mang Tomas, ang kanyang mga mata ay puno ng pag-aalala. "Huwag kayong magtiwala sa kahit sino." "Maraming salamat po sa lahat, Mang Tomas," sabi ni Seraphina. "Hindi namin kayo makakalimutan." Sumakay sila sa isang lumang jeep na binili ni Damien ilang araw pa lamang ang nakalipas. Si Damien ang nagmaneho, habang si Seraphina ay nakaupo sa tabi niya, ang kanyang puso ay kumakaba. Habang binabagtas nila ang madilim na kalsada, hindi nila alam kung ano ang naghihintay sa kanila. Ang tanging alam nila ay kailangan nilang makalayo, at kailangan nilang protektahan ang isa't isa. Sa gitna ng gabi, narating nila ang isang maliit na bayan. Huminto sila sa isang gasolinahan para magpakarga. Habang nagbabayad si Damien, napansin ni Seraphina ang isang grupo ng mga lalaki na nakatingin sa kanila. May kakaiba sa kanilang mga tingin, at nakaramdam siya ng panganib. "Damien, kailangan na nating umalis," sabi ni Seraphina, ang kanyang boses ay puno ng pag-aalala. "May sumusunod sa atin." Tumingin si Damien sa mga lalaki, at nakita niya ang parehong panganib na nakita ni Seraphina. Mabilis siyang bumalik sa jeep, at pinaandar ang makina. "Kumapit ka," sabi ni Damien. "Aalis na tayo." Mabilis nilang pinaandar ang jeep, at tumakas sa gasolinahan. Nakita ni Seraphina sa rearview mirror na sumusunod sa kanila ang mga lalaki. "Kailangan nating makalayo sa kanila," sabi ni Seraphina. "Alam ko," sagot ni Damien, ang kanyang mga kamay ay mahigpit na nakahawak sa manibela. "Pero mahirap silang takasan. Marami sila." Nagmaneho si Damien nang mabilis hangga't kaya niya, ngunit hindi pa rin nila matakasan ang mga lalaki. Sinusundan pa rin sila, at papalapit nang papalapit. "Mayroon akong ideya," sabi ni Seraphina. "Pero mapanganib ito." "Anuman," sagot ni Damien. "Kailangan nating subukan." Sinabi ni Seraphina kay Damien ang kanyang plano. Kinakabahan si Damien, ngunit sumang-ayon siya. Wala silang ibang pagpipilian. Binagalan ni Damien ang jeep, at hinayaan ang mga lalaki na lumapit. Nang malapit na sila, biglang kinabig ni Damien ang manibela, at inihagis ang jeep sa isang madilim na kalsada. Nataranta ang mga lalaki, at nawalan ng kontrol sa kanilang sasakyan. Sumalpok sila sa isang puno, at huminto. Mabilis na nagmaneho si Damien palayo, hanggang sa mawala na sa paningin ang mga lalaki. Huminga nang malalim si Seraphina, at nagpasalamat na nakaligtas sila. "Galing mo," sabi ni Damien. "Nakaligtas tayo dahil sa iyo." Ngumiti si Seraphina. "Magkasama tayo sa laban na ito," sabi niya. "Hindi kita iiwan." Nagpatuloy sila sa pagmamaneho sa buong gabi, hanggang sa narating nila ang safe house ni Damien sa Quezon Province. Doon, sa wakas, nakaramdam sila ng kaunting seguridad. Ngunit alam nilang hindi pa tapos ang laban. Alam nilang hahanapin pa rin sila ni Don Rafael, at kailangan nilang maging handa. Ang safe house sa Quezon Province ay ibang-iba sa bahay kubo sa Nueva Ecija. Ito ay isang lumang bahay na bato na nakatago sa gitna ng kabundukan, napapaligiran ng makakapal na kagubatan. Ang lugar ay malayo sa sibilisasyon, at mahirap puntahan. Ito ang perpektong taguan para sa kanila. "Dito muna tayo magtatago," sabi ni Damien, habang binubuksan ang pinto ng bahay. "Siguradong hindi nila tayo agad mahahanap dito." Pumasok sila sa loob ng bahay. Madilim at maalikabok ang loob, ngunit maluwag at matibay ang istraktura. May malaking sala, kusina, dalawang silid, at isang banyo. "Kailangan nating linisin ito," sabi ni Seraphina, habang tinitingnan ang paligid. "Ako na ang bahala," sagot ni Damien. "Magpahinga ka na muna. Pagod ka sa biyahe." Hindi pumayag si Seraphina. Nagtulungan silang maglinis ng bahay. Inalis nila ang mga alikabok, nilinis ang mga bintana, at inayos ang mga gamit. Sa loob lamang ng ilang oras, naging maaliwalas at komportable ang bahay. "Mas maganda na," sabi ni Seraphina, habang nakaupo sa sofa. "Parang bahay na talaga." Ngumiti si Damien. "Dito tayo magsisimula ng bagong buhay," sabi niya. "Malayo sa lahat ng gulo." Sa mga sumunod na araw, nag-explore sila sa paligid ng bahay. Natuklasan nila ang isang talon, isang ilog, at isang kweba. Natutunan nilang mamuhay sa kalikasan, manghuli ng isda, at magluto ng pagkain sa apoy. Ngunit hindi pa rin nila nakakalimutan ang kanilang nakaraan. Araw-araw, nagsasanay sila sa pagtatanggol sa sarili. Nag-aaral sila ng mga bagong paraan para protektahan ang kanilang sarili. Isang araw, habang nagsasanay sila, napansin ni Seraphina na malalim ang iniisip ni Damien. "Anong problema?" tanong ni Seraphina. "Iniisip ko ang pamilya ko," sagot ni Damien. "Alam kong galit na galit sa akin ang ama ko. Hindi niya ako titigilan hangga't hindi niya ako nahuhuli." "Hindi kita hahayaan na mapahamak," sabi ni Seraphina. "Magkasama tayong lalaban." Hinawakan ni Damien ang kamay ni Seraphina. "Salamat," sabi niya. "Hindi ko alam kung anong gagawin ko kung wala ka." Sa gabing iyon, habang nakaupo sila sa harap ng apoy, nagkwento si Damien tungkol sa kanyang nakaraan. Sinabi niya kay Seraphina ang tungkol sa kanyang ama, ang kanyang pamilya, at ang kanyang buhay sa krimen. "Hindi ko ginusto ang buhay na iyon," sabi ni Damien. "Pero wala akong pagpipilian. Ipinanganak ako sa ganitong mundo." "May pagpipilian ka na ngayon," sabi ni Seraphina. "Pwede kang magbago. Pwede kang magsimula ng bagong buhay." Tumingin si Damien kay Seraphina. "Sa tulong mo," sabi niya. "Alam kong kaya ko." Sa mga sumunod na linggo, lalong tumibay ang kanilang relasyon. Natutunan nilang magtiwala sa isa't isa, magdamayan, at magmahalan. Sa gitna ng kaguluhan, natagpuan nila ang kapayapaan at kaligayahan sa piling ng isa't isa. Ngunit alam nilang hindi magtatagal ang kanilang kapayapaan. Alam nilang darating ang araw na hahanapin sila ni Don Rafael. At sa araw na iyon, kailangan nilang maging handa.Ang Mga Susunod na Henerasyon at Bagong Pangarap Isang dekada pa ang lumipas matapos ang 50th anibersaryo nina Damien at Seraphina. Sa kasamaang palad, pumanaw na si nanay Linda sa edad na 95 — ngunit siya ay namatay na puno ng kaligayahan, alam niyang iniwan niya ang isang pamilya at bayan na puno ng pag-asa. Ang buong bayan ay dumalo sa kanyang libing, at maraming tao ang nagsalita tungkol sa kanyang kabutihan at pagmamahal sa lahat. “Si nanay Linda ay ang puso ng ating bayan,” sabi ni Seraphina sa libing. “Siya ang nagturo sa atin ng kahalagahan ng pagmamahal sa pamilya at pagtutulungan sa isa’t isa. Hindi namin siya makakalimutan.” Samantala, si Damien Jr. ay ikinasal na sa isang batang babae na nagngangalang Mia — isang doktor na nagtatrabaho sa mga komunidad na nangangailangan. Sila ay may dalawang anak na sina Luna at Noah. Si Luna ay mahilig sa sining tulad ng kanyang ama, habang si Noah ay mahilig sa agham tulad ng kanyang ina.
Ang Pagdating ng Hinaharap Dalawang dekada pa ang lumipas, si Damien Jr. ay naging isang kilalang environmentalist na nagtatrabaho sa buong mundo para protektahan ang kalikasan. Siya ay nagtatag ng isang internasyonal na organisasyon na tumutulong sa mga komunidad na pangalagaan ang kanilang mga likas na yaman at bumuo ng mga programa para sa napapanatiling pag-unlad. Si Seraphina Jr. ay naging isang kilalang artista at musikero na gumagawa ng mga kanta at palabas tungkol sa pag-ibig, kalikasan, at pagbabago. Bawat kanta niya ay may mensahe na nakaka-inspirasyon sa mga tao na gawin ang tama para sa kanilang sarili at para sa mundo. Si Rafael ay naging isang biyologo na nakatuon sa pag-aalaga ng mga endangered na hayop. Nagtatrabaho siya sa mga kagubatan at dagat sa buong mundo, at nakatulong siya na iligtas ang maraming uri ng hayop mula sa pagkalipol. Ang bayan ng Daraga ay naging isa nang internasy
Ang Pagbabago ng Panahon at Ang Mga Bagong Yugto Limang taon pa ang lumipas, ang bayan ng Daraga ay naging isa nang modelo ng maayos na pagpapaunlad sa buong bansa. Ang mga programa ng bayan para sa edukasyon, kalusugan, at kalikasan ay kinikilala ng gobyerno at mga internasyonal na organisasyon. Maraming bayan ang nangangalap ng payo sa kanila kung paano gawing mas maunlad ang kanilang sariling komunidad. Si Damien Jr., na ngayon ay labindalawang taong gulang na, ay naging lider ng “Kabataan para sa Bayan” organisasyon. Kasama ang kanyang mga kaibigan, nagpasya silang magtatag ng isang “Youth Eco-Forum” na nagdudulot ng mga kabataan mula sa iba’t ibang bahagi ng bansa para mag-usap-usap tungkol sa mga paraan para protektahan ang kalikasan at mapabuti ang buhay ng kanilang mga kababayan. “Ang mga kabataan ay may boses, at dapat itong marinig!” sabi ni Damien Jr. sa unang Youth Eco-Forum. “Kami ang mga mamumuno sa hinaharap, kaya dapat kam
Ang Mga Bagong Pangarap ng Mga Kabataan at Ang Paglaki ng Pamilya Tatlong taon pa ang lumipas, ang bayan ng Daraga ay naging isa nang kilalang sentro ng eco-tourism at lokal na pagpapaunlad sa buong bansa. Maraming kabataan mula sa ibang probinsya ang pumupunta doon para mag-aral sa training institute, at marami rin ang nagiging boluntaryo sa mga proyekto ng bayan para sa kalikasan at edukasyon. Si Damien Jr., na ngayon ay pitong taong gulang na, ay isang masiglang estudyante sa paaralan na itinayo ni Seraphina. Siya ay mahilig sa sining at agham, at laging nangunguna sa kanyang klase. Mayroon din siyang grupo ng mga kaibigan na sama-samang nagtatanim ng mga puno at naglilinis ng dagat tuwing linggo. “Mga kaibigan, tara na! Kailangan nating maglinis ng dagat ngayong Linggo!” sabi ni Damien Jr. sa kanyang mga kaibigan habang naglalakad sila pauwi mula sa paaralan. “Sabihin natin sa ating mga “Sabihin natin sa ating mga ma
7Ang Paglathala ng Libro at Mga Bagong Pagkakataon Isang taon pa ang lumipas, natapos na ang libro ni Clara — pinamagatang “Sa Tabi ng Dagat: Ang Kwento ng Pag-ibig at Pagbabago sa Bayan ng Daraga”. Ito ay naging bestseller agad sa buong bansa, at maraming tao ang bumibisita sa bayan para makita mismo ang mga lugar na binanggit sa libro at makilala ang mga tauhan ng kwento. “Ang daming turista ngayon!” sabi ni Aling Carmen habang nagluluto ng pagkain sa kanyang restawran. “Minsan nga ay wala nang puwesto dahil sobrang daming tao! Maraming salamat sa libro ni Clara — lalong umunlad ang ating negosyo!” “Oo naman po,” sabi ni Leo, tumutulong sa paghahatid ng pagkain. “Dahil sa libro, mas maraming tao ang nakakaalam sa ating bayan at sa mga magagandang tanawin dito. Ito rin ay nakakatulong sa mga trabaho ng mga tao dito.” Isang araw, dumating ang isang grupo ng mga negosyante mula sa ibang bansa na gustong magtayo ng isang mala
Ang Pagdating ng Mga Bagong Kaibigan at Bagong Hamon Dalawang taon matapos ang pagbubukas ng eco-tourism park, ang bayan ng Daraga sa Bicol ay naging isa nang kilalang destinasyon para sa mga turista. Maraming bagong negosyo ang nabuksan — mga souvenir shop, maliit na hotel, at mga bangkang pang-isda na ginagamit din para sa island hopping. Ang mga bata sa bayan ay may mas maraming pagkakataon na matuto, at ang mga matatanda ay may trabaho at sapat na kita para sa kanilang pamilya. Isang umaga, may dumating na isang grupo ng mga artista at manunulat mula sa ibang bahagi ng bansa. Ang pinuno ng grupo ay si Clara — isang kilalang manunulat na gustong isulat ang kwento ng bayan ng Daraga at ng mga tao dito, lalo na ang kwento nina Damien at Seraphina. “Naririnig ko na ang inyong kwento mula sa mga kaibigan ko,” sabi ni Clara kay Damien at Seraphina nang makilala niya sila. “Gusto kong isulat ito sa isang libro — para maibahagi sa buong mundo







