Ano Ang Mga Sikat Na Anime Na May Temang Kumiho?

Sa kabutihang palad, maraming anime na may temang malaya at naka-ugat sa kulturang Pilipino. Isa dito ang 'Laban Katorse', na naglalakbay sa pakikipagsapalaran ng isang batang bayani na may mga katangian at tradisyon ng ating mga ninuno. Ang puso ng kwento ay ang pagpapakita ng mga bigat at hamon na dinaranas ng mga Pilipino sa kanilang batang buhay, ngunit puno ng determinasyon. Makikita dito ang malalim na ugnayan ng pamilya, pagkakaibigan, at ang tapang na ipaglaban ang mga inaasam sa buhay, na tunay na makikita sa atin bilang mga Pilipino. Ang mga laro at tradisyon ay binibigyang-halaga, at sa aking pananaw, nakakagaan ito ng loob sapagkat ito ay nagbibigay-diin sa yaman ng kultura natin sa isang nakakaengganyang paraan. Isang iba pang halimbawa ay ang 'Saka Diba', na tumatalakay sa mga temang tulad ng kalikasan at pagkakaisa. Sa kwento, ang mga tauhan ay nakikipagtulungan para sa kanilang komunidad upang mapanatili ang kaayusan sa kanilang lupain. Ang pagkakaroon ng mga tauhan na naglalarawan ng magagandang katangian ng mga Pilipino tulad ng bayanihan at malasakit sa kapwa ay talagang nakaka-inspire. Nakakatuwang isipin na ang anime na ito ay tila isinasalaysay ang ating mga sariling kwento, na naglalaman ng mga turo at senaryo na pamilyar sa ating lahat. Sa pag-usad ng kwento, hindi lamang ito bumabalik sa pamana natin kundi nagbibigay-inspirasyon din sa mga manonood na pahalagahan ang ating kalikasan at mga nakaraang tradisyon. Huwag kalimutan ang 'Hapag Kubo', na umaabot sa puso ng mga Pilipino sa pamamagitan ng sariling kwento ng isang pamilya. Ang kwentong ito ay nakatuon sa mga pagsubok at tagumpay ng isang pamilyang Pilipino na isinasalaysay sa isang masayang paraan. Ang mga karakter ay ipinapakita na may iba't ibang personalidad na tiyak na makikita mo sa ating paligid. Ang mga hidwaan at pagtutulungan nila sa pagbuo ng kanilang kwento ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pamilya sa kultura natin. Sa kabuuan, nakakapagbigay ito ng sobrang ligaya sa mga manonood, dahil nagbibigay ito ng kamalayan kung gaano tayo kahalaga sa isa't-isa bilang mga Pilipino.

Minsan, parang bawat season ng anime ay may kanya-kanyang personalidad na umiigting sa bawat episode. Ngayon, ang mga kumoko ay tila hindi na lamang nakabatay sa mga sikat na kwento kundi pati na rin sa mga tema na umaabot sa puso ng mga tao. Halimbawa, ang 'Jujutsu Kaisen' ay sobrang popular dahil sa hindi kapani-paniwalang animation at kahusayan ng kwento. Ang mga laban sa anime ay napaka-dynamic, na gumagawa sa mga manonood na humanga. Ang mga karakter dito ay mukhang tunay at ang kwento ay puno ng emosyon. Sa ganitong paraan, hindi lang ito simpleng labanan kundi isang sining; ang matagumpay na pagsasanib ng kwento, karakter, at animasyon na tila hindi mo mapigilang panoorin. Bukod diyan, hindi maikakaila ang tagumpay ng 'Attack on Titan'. Ang kwento ng mga titans at pakikibaka para sa kalayaan ay nagbibigay ng mga emosyonal na twists at storyline na talagang nahuhumaling ang mga tao. Na-redefine nito ang genre ng dark fantasy sa anime. Ang tema ng pagsasakripisyo at mga personal na laban ng mga karakter ay nagbigay-buhay sa kwento, kaya't tila ito ay naging bagay na talagang nagbibigay inspirasyon at pagninilay. Huwag kalimutan ang tungkol sa 'Tokyo Revengers'! Ang pagkakaroon ng travel sa time at ang pagsubok na baguhin ang nakaraan para sa mas magandang kinabukasan ay talagang kapana-panabik. Naiintriga ako kung paano nakakalamang ang mga karakter sa mga pagkakamali ng nakaraan at kung paano gumagana ang kanilang mga desisyon sa hinaharap. Isang tunay na makabagbag-damdamin na serye na nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagkakaibigan at katatagan. Sa mga mahilig sa slice of life, ang 'My Dress-Up Darling' ay tila bumihag sa puso ng maraming tao. Ang tema ng cosplaying at suporta sa isa’t isa ay napaka relatable para sa mga tagahanga ng anime. Ang kwento ay puno ng pawis at saya, ang mga eksena ay nagbibigay ng ngiti na kahit anong pagod ay mabilis na nawawala. Makikita mo ang lahat ng totoong emosyon ng pag-ibig at pag-unawa sa pagitan ng mga tauhan. Panghuli, isang magandang banggitin ang 'Demon Slayer'. Ang kakaibang art style at mahusay na pagsasalaysay ay tiyak na nagbigay ng malaking hamon sa iba pang anime. Malinaw ang pagbuo sa karakter at ang kanilang mga laban sa mga demonyo ay talagang humahatak sa mga manonood sa kanilang matinding emosyon. Mula sa cute na tagpo hanggang sa mga labanan sa halip na matinding hamon, may iba’t ibang emosyon na nadarama para sa bawat episode. Habang lumalaban ang mga karakter sa balakid, nagiging inspirasyon sila sa atin sa ating personal na laban!

Kadalasan, ang mga laro na may tema ng kumiho ay nahuhulog sa iba't ibang kategorya, mula sa RPG hanggang sa action-adventure. Isa sa mga larong talagang nakaka-engganyo ay 'The Legend of Heroes: Trails of Cold Steel' kung saan matatagpuan mo ang mga karakter na may mga katangiang inspirado ng mga mitolohiya ng Silangang Asya, kasama na ang mga kumiho. Habang naglalaro, mapapansin mo ang malalim na pag-unawa sa mga kulturang iyon—ang paraan ng pagbuo ng mga kwento at karakter na nagpapahayag ng kanilang mga kasaysayan at labanan. Ang sinematika at visual ng laro ay talagang kahanga-hanga, na nagbibigay-diin sa likas na ganda ng mga kumiho sa kanilang buong misteryo at karisma. Kaya't habang nag-eenjoy ka sa mga laban at quests, para ka na ring sumusubok sa isang magandang alamat. Sa ibang dako, mayroong mga indie games na dumarating tulad ng 'Spiritfarer' na hindi direkta tungkol sa kumiho, pero nagpapakita ng mga elemento ng mitolohiya at pagpapahalaga sa kalikasan na nag-uugnay sa kanila. Ang ganitong mga laro ay nagpapahintulot sa mga manlalaro na ma-explore ang kahulugan ng buhay at kamatayan, kasabay ng mga karakter na inspired din mula sa iba't ibang folklore. Tila perpekto ang paglalakbay na ito na pinapagsama-sama ang mga kumiho sa isang mas malalim na kwento. Pagkatapos ng aking karanasan sa mga ganitong laro, talagang naisip ko kung paano nakakaapekto ang mga kwentong ito sa ating pananaw sa ating sariling kultura. Huwag kalimutan ang mga mobile games tulad ng 'Kumiho: The Fox Legend'. Bagamat mas hilig ito ng mga casual gamers, sulit pa ring subukan, lalo na kung gusto mo ng mabilis na masayang laro na may temang encourage na wala masyadong kaba. Ang mga ganitong laro ay nagdadala sa atin sa isang mundo kung saan ang bawat misyon ay puno ng kwento, at ang bawat karakter ay may bahid ng kanilang sariling salin ng kumiho lore. Makikita mo na madali silang makuha sa ‘app store’ at tumutok sa mga elemento na nagpapakita ng sining at kwento ng mitolohiya habang nag-eenjoy ka. Kailan kaya tayo makakakita ng mas maraming ganitong tema sa mga laro?

Nakakaantig at nakakabagabag — ganun ang pakiramdam ko tuwing nag-iisip tungkol sa mga nobelang tumatalakay sa magkapatid na may temang incest, kaya laging may halo na pag-iingat kapag nirerekomenda ko ang mga ito. Kung hahanap ka ng mga kilalang pamagat, madalas na binabanggit ang ‘Flowers in the Attic’ ni V.C. Andrews: isang gothic family saga na umikot sa trapping ng bata at sa mga lumalalang relasyon sa pagitan ng magkakapatid. Malinaw at matapang ang representasyon ng toxicity at manipulation, kaya talagang dapat bigyan ng content warning bago basahin. Isa pa na palaging lumilitaw sa listahan ay ang ‘The Cement Garden’ ni Ian McEwan. Dito, inilalarawan niya ang paraan ng pagbubuo ng isang bahay na puno ng lihim at kung paano unti-unting nagbabago ang dynamics ng magkakapatid na iniwan sa sarili nila. Hindi romantikong glorification ang tono—kundi mas malamig at masinsinang psychological study—kaya mahigpit kong nirerekomenda na basahin nang may pag-iingat. Sa mas malawak na saklaw ng literatura, makikita mo rin ang tema sa epikong angkan tulad ng ‘One Hundred Years of Solitude’ ni Gabriel García Márquez, kung saan paulit-ulit ang close-kin relationships bilang bahagi ng mitolohiya ng pamilya. Hindi ito simpleng erotika; ito ay bahagi ng commentary sa pagsasalin ng kasalanan, alaala, at sumpa sa sunod-sunod na henerasyon. Personal, iniisip ko na ang mga akdang ito ay higit pa sa shock value—sila ay nag-aanyaya ng pag-unawa sa trauma, kapangyarihan, at kung paano nasisira o napaghuhubog ang pamilya.

Kapag pumapasok ako sa mundo ng mga kumiho, parang bumabalik ako sa mga sinaunang alamat at kuwento. Mahilig akong maghanap ng mga pelikula at serye na umiikot sa mga kumiho dahil interesante ang kanilang mitolohiyang pinagmulan. Madalas, ang pinakamahusay na lugar para magsimula ay ang mga pangunahing streaming platforms tulad ng Netflix at Viu. Ang Netflix, halimbawa, ay nag-aalok ng mga paborito tulad ng 'My Girlfriend Is a Gumiho', isang masayang romantikong komedya na nagsasalaysay ng kwento ng isang batang babae na nahulog sa isang kumiho. Ito rin ay puno ng kilig at magagandang tanawin na talagang nakakatuwang panoorin. Siyempre, mayroon ding mga mas tuwid na kwento tungkol sa kumiho na makikita sa mga webtoon at mga lokal na produksyon. Isang magandang halimbawa ay ang 'Tale of Nokdu', na may halong romance at komedya ngunit kasali ang mga aswang tulad ng mga kumiho. Kapag tumingin ka sa mga online forums o mga grupo ng mga tagahanga, kadalasang may mga rekomendasyon para sa mga pelikula at serye na hindi masyadong kilala. Ang mga ito ay madalas na may matinding visual at kwentong maaring mag iwan sa iyo ng 'wow'. Bilang karagdagan sa mga streaming services, subukan mo ring tingnan ang mga asian film festivals na nagtatampok ng mga indie films mula sa Korea. Minsan, ang mga gumiho o kumiho films ay naroroon. Ang mga pelikula ay maaaring maging kakaibang termino para sa mga nakakatuwang kwento na mas kumikilala sa ating mga ugat at mga kwentong mula sa South Korean culture. Kumagat sa ideya ng mga kumiho, hindi mo matutuklasan ang kahulugan ng pag-ibig, kahirapan, betrayal, at kung paano ang mga bida ay pwedeng sumayaw sa mga mahihirap na sitwasyon. Sa huli, ang mundo ng mga kumiho ay puno ng sigla at kasarian na naghihintay na matuklasan. I-click lang ang mga platform na ito at mag-enjoy sa paglalakbay sa mga katutubong kwento ng kumiho at ang kanilang makulay na buhay!

Bumaba ako sa stoop ng aking paboritong café, may ilaw na kumikislap mula sa screen ng aking telepono. Sa mga pelikulang may temang namamatay, maraming halimbawa ang lumalabas sa isip ko, ngunit ang pinakamalakas na tumatak sa akin ay 'The Fault in Our Stars'. Ang kwento ni Hazel at Augustus ay tunay na nakakatakot, hindi lamang dahil sa kanilang mga sakit kundi dahil sa kung paano nila pinili ang buhay at pag-ibig sa kabila ng kanilang mga hamon. Ang bawat eksena ay puno ng damdamin—iba ang pakiramdam pagkabasa mo sa libro at pagkapanood sa pelikula. Sa mga sandaling iyon, nagisnan ko ang pagkakaibigan, pag-ibig, at pagkawala. Isa pang mas nakakasakit na sa puso ay 'A Walk to Remember'. Ang paglalakbay ni Jamie at Landon ay nagbibigay liwanag sa mahigpit na balot ng sakit at pag-asa. Nakakabuklat ng damdamin ang taos-pusong mensahe tungkol sa pag-ibig, at dahil dito, lagi kong naisinang artistang si Mandy Moore. May mga iba pang pelikula tulad ng 'Schindler's List' na sa kabila ng madilim na tema ay nagdadala ng diwa ng pagsasakripisyo at pag-ibig sa sariling bayan. Napakalalim ng mensahe ng pelikulang ito hinggil sa kasaysayan ng Holocaust at kung gaano kalalim ang pagkabigo sa pagkatao. Siya ring karakter ni Oskar Schindler, na ginampanan ni Liam Neeson, ay nagpapakita sa atin ng pagbabalik-loob ng puso sa kabila ng namumuong dilim sa mundo. Isa pa, hindi ko maiiwasan ang 'Coco'; kahit ang temang kamatayan ay presente, ang kulay at ligaya ng mga alaala ay nagbibigay ng aliw sa mga manonood. Ang mensahe ukol sa mga pamilyang nagmamahalan at mga alaala ay nag-iwan ng sakit na dulot ng pagmamahal at pagkawala. Sa kabila ng lahat, ang kagalakan ay palaging nag-uumapaw sa mga kwentong ito at nagbibigay-inspirasyon sa akin sa paghahanap ng pagkilala sa mga espesyal na tao sa ating mga buhay. Ang mga temang ito ay tila nag-iiwan ng yakap sa puso, kahit na tila masakit ang paglalakbay sa mga sa karanasang ito. Tulad din ng 'Dead Poets Society', na hindi lamang namamatay ang mga tauhan kundi ang mga pangarap at ideya. Ang sining ng pagbubuo ng mas mataas na ambisyon at pag-asa kahit sa likod ng mga luha ay nakasalalay sa kung paano natin itinatanghal ang mga emosyon sa buhay. Ang mga ito ay mga pelikulang dapat panoorin at isipin, hindi lamang sa kwento kundi sa mga damdaming naipahayag dito.

Kapag naiisip ko ang fanfiction na may temang tagaktak, isang mundo ng malikhain at masiglang kwento ang dumadaloy sa isip ko. Talaga namang kahanga-hanga kung paano kayang kabilangin ng mga tagahanga ang kanilang mga paboritong tauhan mula sa kahit anong kwento, at lumikhang muli ng mga kwento gamit ang kanilang mga imahinasyon! Isa sa mga pinakasikat na fanfiction na nagtatampok ng tagaktak ay ang 'My Immortal'. Isa itong iconic na kwentong hinirang na may pagka-emo at puno ng gulo, na masisiyahan ka habang binabasa ang hirit at mga suliranin ni Ebony Dark’ness Dementia Raven Way. Sa pagtalon sa mga romantic entanglement at supernatural na mga elemento, tila lahat ay nagiging mas masaya at masalimuot sa kanyang mundo. Hindi mawawala sa listahan si 'Twilight' sa mga tagaktak na fanfiction. Ang mga tagahanga ng kwentong ito ay kumikilos upang mapalawak ang kwento nina Bella at Edward, kung saan lumalabas ang mga kwento ng mas maiinit at mas komplikadong pagsasamahan. Binibigyang-diin nila ang kanilang pangarap o mga imahinasyon patungkol sa kung paano dapat umusbong ang kwento. Ang ganitong uri ng tagaktak ay talagang nagpapasiklab ng damdamin, kahit na maaaring bumukal ang ilan sa mga pinakanakakaaliw na mga kaganapan. Huwag kalimutan ang mga series na nakatuon sa 'Naruto' at 'Harry Potter'. Parehong may malalim na pondo ng mga kwento na puno ng pananampalataya, pagkakaibigan, at masalimuot na pag-ibig. Ang mga tagahanga ay tunay na nakakaranas ng mas malalim na koneksyon sa inilarawan na mundo. Ang bawat kwento ay parang isang salamin na nagpapakita ng kanilang mga kaisipan at damdamin, na pumupukaw sa mga karakter na hindi lamang umiiral sa kanilang mga orihinal na kwento. Ang mga ito ay nagiging buhay sa mga pandama ng mga tagahanga, nagdadala ng mga bagong kwento at mga karakter na sapat na kawili-wili para sa sinumang makabasa!

Isang mahusay na pagkakataon upang mag-isip ng malalim tungkol sa mga nilalang na namamayani sa ating mga kwento at alamat. Ang kumiho, na kilala bilang isang makapangyarihang tanuki o fox spirit sa mga kuwentong Koreano, ay talagang isang napaka-espesyal na nilalang. Hindi ito basta-bastang fox, kundi isang nilalang na may kakayahang magbago ng anyo at kumilos bilang tao. Ang kahanga-hangang bahagi ay ang kumiho ay maaaring kumalap ng buhay at kaluluwa mula sa mga tao, na nagbibigay dito ng aura ng panganib at misteryo. Sa ibang kultura, ang mga mythical creatures tulad ng mga griffin, unicorn, o mga dragon ay kadalasang inilalarawan bilang mga simbolo ng lakas at kabutihan, kadalasang nagtuturo ng moral na aral. Subalit ang kumiho ay isang reflection ng mga kompleks na aspeto ng pagkatao – pagkasa at panganib, mabuti at masama, at ang isang indibidwal na maaaring umangkop sa isang lipunan ngunit may mga itinatagong lihim. Nakakatuwang isipin kung paano ang kumiho at iba pang mythical creatures ay kumakatawan sa mga kaisipan at pag-aalala ng kanilang mga lahi. Sa mga kwentong Korean, ang mga kumihong ito ay kadalasang iniuugnay sa mga takot at superstition sa mga babae o mga makapangyarihang pangkat. Minsan, ang kanilang pagiging masama ay sinuportahan ng mga stereotype na izazalan ng tao. Sa mga engkanto at di-totoong nilalang sa ibang bahagi ng mundo, gaya ng mga elf at fairy, kadalasang nakikita silang positibo o may taglay na mahika na nagdadala ng kabutihan. Ang pagkakaiba na ito sa representation ay nagpapakita hindi lamang ng mga nilalang kundi pati na rin ng mga ideya na nakatago sa likod ng mga kwento. Sa aking sariling pananaw, nakakaengganyo at kapana-panabik ang pagkakaiba ng mga mythical creatures sa bawat kultura. Hindi lamang tayo sumasayaw sa mga kwento ng kumiho, bagkus nagiging salamin ito ng ating mga takot, pagnanasa, at aspirasyon. Sadyang masarap ang makisali sa ganitong mga pagtalakay, na nag-uudyok sa atin na tuklasin ang mas malalim na pagkakaunawa sa ating sariling kasaysayan at kultura habang natututo tayo mula sa mga mitolohiya ng iba. Minsan, ang mga kwento ng mga mythical creatures ay tila nagbibigay-liwanag sa ating mga pagkaintindi at paglilimita sa buhay. Ang kumiho, bilang isang simbolo ng pagbabago at pagkakaroon ng higit pa sa kung ano ang nakikita, ay nagiging inspirasyon upang tignan ang mga isyu at pananaw sa mas malawak na lente na hindi natin madalas napapansin. Kaya naman, sa bawat kwento ng kumiho, nagkakaroon tayo ng pagkakataon na muling tarukin ang ating sariling pag-iisip at pagtanggap sa mga hindi nakikita na aspeto ng ating buhay.

Isang magandang umaga sa mga mahilig sa manga! Kapag pinag-uusapan ang mga temang puno ng karimlan, isang pamagat na agad na pumapasok sa isip ko ay 'Berserk'. Mula sa simula pa lang, pinapakita nito ang madilim na panig ng tao, kasama ang mga labanan, pag-ibig, at takot na mga aspeto na tila walang katapusang nagpapasakit kay Guts, ang pangunahing tauhan. Ang bawat kabanata ay punung-puno ng tensyon at pangungusap na nag-uudyok sa akin na pag-isipan ang halaga ng sining at buhay mismo. Ang mga guhit ni Kentaro Miura ay talagang kamangha-mangha; bawat detalyado, nagpapaunawa sa malupit na mundong kanyang nilikha. Ang tema ng paghihiganti at tutkay na pagkawala ay isa ring dahilan kung bakit maraming tao ang nahulog sa kagandahan ng kwentong ito - talagang kahanga-hanga! Sa mga hindi pa nakakaranas, sulit talagang simulan ito. Ang mga look ng bawat karakter at ang madilim na atmosfera ay talagang nananatili sa isip ng sinuman na nakabasa nito. Hindi lang ito isang kwento ng labanan; malalim at pabugso-bugso ang emosyong dala nito. Natutunan kong ang hindi lahat ng kwento ay nagtatapos sa masayang paraan, at ito ay nagturo sa akin na tanggapin ang mga bagay na hindi natin kayang baguhin. 'Tokyo Ghoul' naman ay isang isa pang serye na kudos sa akin. Pinagsama nito ang horror, drama, at aksyon na may mga karakter na talagang mapapamahal ka sa kanilang mga laban at pagsasakripisyo. Ang kwentong ito ay puno ng 'ghouls' at mga tao na nakikibaka para sa kanilang mga adhikain. Ang tema ng pagiging kanino ka ba talaga ay talagang nakaka-engganyo! Kung fan kayo ng madilim na tema at maramihang emosyon na may mga sangkap na nagpapaisip, ang mga pamagat na ito ay tiyak na dapat subukan. Ang pagkahumaling ko sa mga madilim na kwento ay nagdala sa akin sa napakaraming bagong kalidad ng sining. Kaya't ano pa ang hinihintay niyo? Simulan na ang paglalakbay!

Nakakatuwang isipin na ang mga kumiho ay higit pa sa mga chi-chi na hayop o nakakamanghang karakter sa mga kwento. Ang 'The Last Unicorn' ni Peter S. Beagle ay isa sa mga di malilimutang halimbawa, kahit na hindi ito tuwirang tungkol sa kumiho, ang tema nito ng paglalakbay at pagkakahiwalay ay perpektong nag-uugnay sa mitolohiya ng mga kumiho. Naroon din ang mga librong nagbibigay-diin sa mga kumiho tulad ng 'Kumiho: The Nine-Tailed Fox' ni Ellen Oh, na nagpapakita ng mga tradisyonal na kwento at ang kanilang interpretasyon sa modernong konteksto. Sa akdang ito, ipinakilala ang mga katangian ng kumiho at ipinapakita kung paano sila nagbago sa paglipas ng panahon, simula sa mga punong mitolohiyang Koreano hanggang sa kasalukuyan kung saan sila ay naging simbolo ng kagandahan at kasamaan. Isang napaka-interesante at masusing aklat ay ang 'Fox Spirits: Animal Allies of the Asian World' ni Kelly A. O'Neill. Ito ay hindi lamang tungkol sa kumiho kundi tungkol din sa iba pang fox spirits sa Asya. Ang libro ay nagsasaliksik kung paano ang mga kumiho ay nakaposisyon mula sa mga katutubong kwento hanggang sa mga modernong interpretasyon, nagbibigay ng malinaw na larawan sa kanilang kasaysayan at kahalagahan. Dagdag dito, ang 'Korean Mythology: A New Interpretation' ni Richard K. Pagano ay nagbibigay-diin sa mga diyos at nilalang mula sa alamat ng Korea, kasama na ang mga kumiho. Talagang nakaka-inspire ang mga obra na ito upang mas mapalalim ang kaalaman natin sa kumiho! Paano naman ang mga kwento ng mga modernong pagsasakatawan sa kumiho? Narito ang 'The Girl Who Fell Beneath Fairyland and Led the Revels There' ni Catherynne M. Valente, na hindi tuwirang naglalarawan ng mga kumiho, ngunit puno ng mga makulay na aspekto ng mga halimaw at hanggang sa pagkakaisa ng mga kwento. Isang kaakit-akit at masayang pagturo ng mga kumiho ang naiwan sa ating kolektibong kamalayan mula sa mga aklat na ito. Isa itong pasyang gumawa ng tagumpay sa bawat kwentong nag-uugnay sa atin sa kasaysayan ng kumiho.