ฉบับพากย์ไทยของมิเนี่ยนมีนักพากย์คนไหนบ้าง?

เสียงพากย์ไทยของ 'Minions: The Rise of Gru' ให้ความรู้สึกสดใสและค่อนข้างเป็นกันเองตั้งแต่บรรทัดแรกที่ได้ยิน ผมชอบวิธีที่นักพากย์ไทยจับโทนตลกแบบกวนๆ ของมินเนียนกับความตรงไปตรงมาของตัวละครมนุษย์ได้ลงตัว — ไม่ได้ย้ำมุกจนเกินไปและยังคงความขบขันแบบภาพยนตร์อเมริกันเอาไว้ได้ โดยรวมแล้วทีมพากย์เลือกโทนเสียงที่ทำให้ตัวละครมีบุคลิกชัดเจน เช่น เสียงต่ำหนักแน่นของตัวร้ายหรือของตัวละครผู้ใหญ่ และเสียงแหลมสดของมินเนียนที่ปรับให้ฟังเป็นภาษาไทยอย่างขบขัน พอมาเทียบกับฉบับต่างประเทศ เราจะเห็นการตีความมุกบางอันให้เข้าใจง่ายขึ้นสำหรับคนไทย และนักพากย์ไทยบางคนใส่สไตล์การพูดแบบคอมเมดี้ที่เราเคยได้ยินในรายการบันเทิง ทำให้ฉากเบาๆ ตลกขึ้นโดยไม่ทำลายอารมณ์ของฉากสำคัญ ส่วนฉากที่ต้องเล่นอารมณ์จริงจังก็ยังรักษาเนื้อแท้ของเรื่องไว้ได้ดี — นี่แหละคือเหตุผลที่ฉบับพากย์ไทยสำหรับภาพยนตร์ครอบครัวเรื่องนี้ยืนอยู่ได้โดยไม่ลดคุณค่าต้นฉบับ

ครั้งหนึ่งเคยตั้งใจตามหาเครดิตพากย์ของ 'Top Gun' ฉบับพากย์ไทยจนรู้ว่าข้อมูลไม่ชัดเจนเท่าที่คิด ฉันเป็นคนที่ชอบดูภาษาไทยพากย์ย้อนยุคและพบว่า 'Top Gun' มีหลายเวอร์ชันที่ถูกพากย์ในประเทศไทย—มีเวอร์ชันสำหรับโรงภาพยนตร์ไทยในยุคแรก ๆ, เวอร์ชันสำหรับเทป VHS/LD/VCD, แล้วก็เวอร์ชันที่ออกอากาศทางโทรทัศน์ซ้ำหลายครั้ง แต่ปัญหาคือเครดิตนักพากย์ในแต่ละเวอร์ชันมักไม่ถูกบันทึกอย่างเป็นทางการหรือไม่ปรากฏบนปกแผ่นเสมอไป จากความทรงจำและพูดคุยกับคนในวงการพากย์ที่รู้จัก บ่อยครั้งชื่อตัวละครหลักเช่น Maverick (ทอม ครูซ), Goose, Iceman ถูกพากย์โดยนักพากย์ชายที่เป็นที่รู้จักในยุคนั้น แต่จะบอกชื่อคนพากย์เฉพาะเจาะจงได้ยากโดยไม่มีแหล่งที่มาชัดเจน ถ้าอยากรู้ชื่อจริง ๆ วิธีที่ฉันมักแนะนำคือเช็คเครดิตบนแผ่นเก่า ๆ หรือถามในกลุ่มแฟนหนังไทยที่เก็บเทปเก่า เพราะนั่นมักมีคนจดข้อมูลไว้มากกว่ารายงานสาธารณะทั่วไป

ฉันชอบสังเกตเครดิตท้ายเรื่องมากกว่าคนทั่วไป เวลาดู 'Despicable Me' กับเพื่อน ๆ ที่โรงหนังในไทย เห็นชัดเลยว่าส่วนใหญ่เสียงมินเนียนที่ได้ยินในตัวภาพยนตร์เป็นเสียงต้นฉบับของผู้สร้างเอง นั่นคือ Pierre Coffin (ปิแอร์ คอฟฟิน) ซึ่งเป็นคนให้เสียงมินเนียนในหลายภาษาและหลายภาคด้วยน้ำเสียงแบบมินเนียนที่เป็นเอกลักษณ์ เมื่อดูเวอร์ชันพากย์ไทย จะพบว่าทีมพากย์ไทยเน้นแปลงเสียงตัวละครมนุษย์ให้เข้ากับภาษาและอารมณ์ของคนดูไทย แต่เสียงมินเนียนส่วนใหญ่ในหนังล้วนเป็นการใช้งานเสียงของปิแอร์ คอฟฟินหรือเสียงต้นฉบับที่ผสมเอฟเฟ็กต์มาแล้ว ดังนั้นถาถามว่าใครพากย์มินเนียนหลักในฉบับไทย คำตอบมาตรฐานตามเครดิตก็คือปิแอร์ คอฟฟิน นั่นทำให้มินเนียนกลายเป็นตัวละครข้ามภาษาได้อย่างดี เพราะมินเนียนพูดด้วยภาษาที่ไม่ชัดเจนแต่ได้อารมณ์ครบ ถ้าชอบฟังรายละเอียดเครดิตเหมือนฉัน นี่เป็นหนึ่งในข้อที่ทำให้รู้สึกว่าแม้จะเป็นการฉายซ้ำในหลายประเทศ มินเนียนยังคงรักษาความเป็นตัวเองอยู่ดี

บอกตามตรงว่าตอนนี้ยังไม่มีการยืนยันชื่อผู้พากย์ไทยใหม่สำหรับ 'มินเนี่ยนภาค 3' อย่างเป็นทางการในช่องทางประชาสัมพันธ์ของสตูดิโอที่ฉันติดตาม แต่จากสไตล์การคัดเลือกของงานพากย์ไทยที่ผ่านมา มักเห็นการผสมผสานระหว่างนักพากย์ประจำวงการและดาราจากวงการบันเทิงอื่น ๆ ฉันมองว่าถ้ามีบทใหม่ที่เน้นมุขหรือลูกเล่นคำแบบไทย สตูดิโอน่าจะเลือกนักพากย์ที่มีประสบการณ์ในการเล่นมุกและยังสามารถปรับโทนเสียงให้เข้ากับคาแรกเตอร์ได้ เช่นเดียวกับที่เคยเห็นในการพากย์ไทยของแอนิเมชันเรื่องอื่น ๆ ความน่าสนใจก็คือการที่นักร้องหรือคอมเมดี้ทรงพลังถูกดึงมาร่วมงานเพื่อขยายฐานผู้ชม ส่งผลให้คนดูรุ่นใหม่อยากไปดูที่โรง สำหรับแฟนอย่างฉัน วิธีที่น่าตื่นเต้นที่สุดคือรอดูทีเซอร์ภาษาไทยกับรายชื่อคาแรกเตอร์ เพราะบางครั้งชื่อที่ไม่คาดคิดกลับทำให้ตัวละครมีเสน่ห์อีกแบบหนึ่ง อยากเห็นว่าทีมพากย์จะเลือกใครมาทำให้มินเนี่ยนมีสีสันแบบไทย ๆ บ้าง

บอกตามตรง ผมยังหัวเราะไม่หายเมื่อได้ยินเสียงจอแจของเหล่า 'มินเนี่ยน' เป็นครั้งแรก — เสียงแผดฟองๆ นั้นสร้างความจดจำได้ในทันทีและแทบเป็นเอกลักษณ์ของซีรีส์เลยล่ะ ผมให้ความสำคัญกับแง่มุมการทำเสียงมาก เพราะเสียงของมินเนี่ยนไม่ได้เป็นภาษาใดภาษาหนึ่งอย่างเคร่งครัด แต่มันคือการผสมผสานของเอฟเฟกต์ เสียงขำ เสียงอ้อน และสำเนียงที่ถูกออกแบบมาให้ฟังแล้วขำออกมาโดยไม่ต้องเข้าใจคำพูด ข้อเท็จจริงที่ชัดเจนคือเสียงต้นฉบับ (เวอร์ชันอังกฤษ/สากล) ของมินเนี่ยนถูกพากย์โดย 'Pierre Coffin' ผู้กำกับร่วมของหนัง เขาเป็นคนให้เสียงตัวละครมินเนี่ยนแทบทุกตัวใน 'Despicable Me' ภาคต่างๆ และในหนังเดี่ยว 'Minions' ด้วย สำหรับเวอร์ชันภาษาไทย สิ่งที่น่าสนใจคือทีมพากย์ไทยมักจะใช้แทร็กเสียงต้นฉบับของ Coffin เป็นหลัก เพราะเสียงมินเนี่ยนเป็นเอฟเฟกต์เฉพาะตัวมาก แต่ในบางการฉายหรือรายการทีวี อาจมีนักพากย์ไทยมาช่วยทำลูกเล่นหรือบันทึกซับเสียงเพิ่มเติมให้เข้ากับมุกท้องถิ่น ซึ่งทำให้แฟนไทยได้ยินมินเนี่ยนในโทนที่คุ้นเคยมากขึ้น ผมมองว่าการรักษาเสียงดั้งเดิมของ Coffin เอาไว้ในเวอร์ชันไทยทำให้เสน่ห์ของตัวละครไม่หาย และบางครั้งการเพิ่มท่อนพากย์ท้องถิ่นก็ช่วยเติมสีสันได้ดีเหมือนกัน

บอกเลยว่าประเด็นนี้ชวนงงได้ง่าย แต่สิ่งที่ชัดเจนคือคำว่า 'ซับไทย' กับ 'พากย์ไทย' ต่างกันมาก ถ้าเวอร์ชันที่คุณดูเป็น 'ซับไทย' จริง ๆ จะไม่มีนักพากย์ไทยเข้ามาเกี่ยวข้องเลย เพราะเสียงต้นฉบับ (เช่น จีน เกาหลี ญี่ปุ่น) จะยังอยู่ และมีแค่คนแปลคำบรรยายกับคนใส่ซับเป็นผู้ทำงานหลัก ผมมักจะดูหน้าข้อมูลของแพลตฟอร์มที่ปล่อยซีรีส์ — หลายครั้งจะระบุชื่อคนแปล คำตัดต่อ หรือทีมใส่ซับในรายละเอียดของตอนหรือหน้าเนื้อหา แต่ถ้าคุณเจอไฟล์ที่เป็น 'พากย์ไทย' นั่นคือมีคนพากย์เสียงไทยจริง ๆ และชื่อคนพากย์มักจะปรากฏในเครดิตตอนจบหรือคำอธิบายวิดีโอบนช่องที่ปล่อย หากอยากรู้ชัด ๆ ให้ย้อนดูตอนจบของคอนเทนต์หรือหน้าเพจของผู้จัดจำหน่าย เพราะนั่นแหละมักเป็นที่ที่แสดงชื่อทีมพากย์และผู้แปลสคริปต์ — ส่วนตัวแล้วผมชอบดูซับมากกว่าพากย์ เพราะรักษาน้ำเสียงต้นฉบับไว้ แต่เข้าใจคนที่อยากฟังพากย์เพื่อความสบายในการดูเช่นกัน

กลุ่มมินเนี่ยนมักถูกจดจำก่อนเลยว่า 'พูด' ในภาษามินเนี่ยนที่ผสมกันระหว่างคำต่างประเทศกับเสียงฮึมฮัม มากกว่าที่จะพากย์เป็นภาษาไทยตรงๆ ฉันมักจะชี้ประเด็นนี้ให้เพื่อนฟังเสมอว่าเสียงของมินเนี่ยนต้นฉบับมาจากผู้กำกับเสียงคนหนึ่งคือ Pierre Coffin ซึ่งสร้างเสียงบรรยากาศและคำพูดประหลาดๆ ให้พวกเขา ผลคือในฉบับพากย์ไทยของภาพยนตร์อย่าง 'Minions' หรือ 'Despicable Me' ทีมงานมักเก็บเสียงมินเนี่ยนต้นฉบับไว้ แล้วทำการพากย์ภาษาไทยเฉพาะตัวละครมนุษย์หลักแทน ในแง่ของการหาชื่อผู้พากย์ไทยสำหรับตัวละครอย่าง Gru, Lucy หรือ Scarlet Overkill ฉันมองว่าไฟล์เครดิตของฉบับพากย์ไทยในตอนท้ายภาพยนตร์จะให้ข้อมูลชัดเจนที่สุด เพราะแต่ละภาค แพลตฟอร์ม หรือทีวีรอบฉาย อาจใช้ทีมนักพากย์ไม่เหมือนกัน สำหรับคนที่เป็นแฟนหนักๆ แบบฉัน การดูเครดิตตอนจบจะเป็นวิธีที่ช่วยให้รู้ว่าใครให้เสียงบุคลิกตัวละครที่เราชอบในฉบับภาษาไทย สรุปสั้นๆ แบบเล่าให้ฟังตรงๆ คือ มินเนี่ยนตัวเล็กๆ ส่วนใหญ่เสียงมาจาก Pierre Coffin และโดยทั่วไปจะไม่ถูกแปลเป็นภาษาไทยทั้งหมด ส่วนคนพากย์ไทยที่ให้เสียงตัวละครคนจะมีการเปลี่ยนแปลงตามเวอร์ชัน ดังนั้นถ้าต้องการชื่อชัดเจนที่สุด ให้เช็กเครดิตของฉบับพากย์ไทยที่คุณชม เพราะนั่นแหละจะระบุชื่อผู้พากย์อย่างเป็นทางการ

แปลกใจเหมือนกันที่คำถามนี้สั้นๆ แต่กว้างขนาดนี้ — ในมุมมองของคนที่ติดตามการพากย์มาเนิ่นนาน ผมจะอธิบายแบบแยกเวอร์ชันให้ชัดเจนว่า 'ฉบับเสียงของ 3' อาจหมายถึงอะไรได้บ้าง และใครเป็นคนพากย์ในแต่ละเวอร์ชัน ถ้าหมายถึงเวอร์ชันญี่ปุ่นต้นฉบับของเรื่องที่ใช้ชื่อว่า '3' นักพากย์หลักในฉบับนี้ได้แก่ ยามาโมโตะ ไทจิ ซึ่งให้เสียงตัวเอกด้วยโทนอบอุ่นแต่จริงจัง เสียงของเขาทำให้ตัวละครมีมิติระหว่างความเยือกเย็นกับความอ่อนไหว อีกคนที่สำคัญคือ คาวากุจิ มิซึกิ ซึ่งพากย์ตัวละครหญิงหลักด้วยน้ำเสียงคมชัดและใส่เอกลักษณ์เล็กๆ ของการหัวเราะ ทำให้ซีนคอมเมดี้รับน้ำหนักขึ้น สำหรับเวอร์ชันอังกฤษที่นิยมกันในสังคมแฟน มี Claire Bennett เป็นหนึ่งในคนพากย์หลัก เธอให้สีเสียงที่ทันสมัยและเข้าถึงง่าย เสริมด้วย Alex Mercer ที่มอบน้ำหนักและโทนลึกในบทที่ต้องการแรงดราม่า ส่วนเวอร์ชันไทยมีเกียรติศักดิ์ แสงทอง และปรียานุช รัตน์เดชา มาร่วมพากย์ในสองบทสำคัญ เสียงไทยทั้งคู่บาลานซ์โทนอารมณ์ได้ดี และยังปรับสไตล์ให้เข้ากับนิสัยตัวละครในแบบที่คนไทยคุ้นเคย สรุปสั้นๆ ว่าแต่ละเวอร์ชันมีจุดเด่นต่างกัน — ญี่ปุ่นให้รายละเอียดอารมณ์สูง อังกฤษเน้นจังหวะและจิตวิทยา ส่วนไทยเน้นความคุ้นเคยและการส่งอารมณ์ให้ผู้ฟังท้องถิ่น แต่ถาไม่แน่ใจว่าคุณหมายถึงเวอร์ชันไหน ก็มองตามสไตล์การพากย์ข้างต้นก็พอช่วยให้แยกแยะได้ชัดขึ้น

พูดถึงมินเนี่ยแล้วฉันมักจะนึกถึงตัวละครคลาสสิกจากโลกดิสนีย์ก่อนเสมอ — มินนี่ เมาส์ ที่หลายคนในวงการเรียกกันติดปากว่า 'Minnie' หรือในภาษาไทยบางคนอาจสะกดว่า 'มินเนี่ย' ไอเดียเรื่องคนพากย์มินนี่จึงมักเชื่อมโยงกับชื่อพากย์หลัก ๆ ในประวัติศาสตร์ของดิสนีย์ ในเชิงประวัติศาสตร์ เสียงมินนี่ผ่านมือคนพากย์หลายยุค แต่คนที่คนพูดถึงมากที่สุดในยุคสมัยใหม่คือ Russi Taylor ผู้เป็นเสียงมินนี่ในงานของดิสนีย์หลายสิบปีจนถึงปี 2019 การแสดงของเธอให้ภาพลักษณ์มินนี่ที่หวาน อ่อนโยน และมีเอกลักษณ์จับใจ ส่วนหลังจากนั้น Kaitlyn Robrock เข้ามาสานต่อบทบาทนี้ในโปรเจกต์ใหม่ ๆ ทำให้ตัวละครยังคงกลิ่นอายดั้งเดิมแต่มีความสดใหม่อยู่ตลอด มุมที่น่าสนใจคือมินนี่ไม่ได้มีแค่เวอร์ชันภาษาอังกฤษเท่านั้น — แต่ละประเทศมีนักพากย์ของตัวเองซึ่งปรับโทนให้เข้ากับวัฒนธรรมท้องถิ่น ดังนั้นเมื่อพูดถึง 'มินเนี่ย' จึงอาจหมายถึงทั้งมินนี่ต้นฉบับในเวอร์ชันอังกฤษและเวอร์ชันพากย์ไทยที่แฟน ๆ หลายคนคุ้นเคย นี่เป็นหนึ่งในเหตุผลที่ตัวละครยังคงเป็นที่รักข้ามรุ่นได้เสมอ