ซีรี่ส์ 3เทพ4เซียน ดัดแปลงจากนิยายเรื่องใด?

เป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้นที่ได้เห็นนิยายกำลังภายในถูกนำมาสร้างใหม่บนจอทีวี หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นสุดคงเป็น 'The Legend of the Condor Heroes' ที่ดัดแปลงจากนิยายของกิมย้ง ความพิเศษอยู่ที่การรักษาจิตวิญญาณของต้นฉบับไว้ได้อย่างครบถ้วน ทั้งโลกทรรศน์ที่กว้างใหญ่ ตัวละครที่มีมิติ และฉากต่อสู้ที่อลังการ ซีรีส์เวอร์ชันปี 2017 นั้นทำออกมาได้ยอดเยี่ยม ทั้งการคัดเลือกนักแสดงที่เหมาะสมกับบท โดยเฉพาะตัวละครก๊วยเจ๋งที่แสดงโดยหยางซวี่เหวิน แสดงออกถึงความซื่อตรงและความมุ่งมั่นได้อย่างลึกซึ้ง ฉากดวลกระบี่ระหว่างเหล่ายอดฝีมือก็สวยงามราวกับภาพวาดจีนโบราณ ทำให้ผู้ชมรู้สึกเหมือนได้ดำดิ่งเข้าไปในโลกของนิยายเรื่องนี้

สิ่งแรกที่ดึงความสนใจฉันเมื่อเปรียบเทียบหนังสือกับซีรีส์ '3 เทพ 4 เซียน' คือจังหวะการเล่าเรื่องที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน. ในฉบับหนังสือ นักเขียนมีพื้นที่สำหรับบรรยายความคิดและฉากหลังจนตัวละครหลายตัวมีมิติในแบบที่อ่านแล้วรู้สึกเข้าถึงได้ ส่วนมากเป็นการลงรายละเอียดทางอารมณ์และข้อเท็จจริงเชิงประวัติศาสตร์หรือปรัชญาซึ่งซีรีส์มักย่อหรือข้ามไปเพื่อรักษาความเร็วของพล็อต ฝ่ายซีรีส์เลือกใช้ภาพ เสียง และจังหวะตัดต่อเพื่อทดแทนสิ่งที่หายไป ฉากแอ็กชันถูกปรับให้เด่นขึ้น บางซีนที่ในหนังสือเป็นบทสนทนาเชิงลึกถูกเปลี่ยนเป็นภาพสื่ออารมณ์แทน เหตุผลของการตัดหรือเพิ่มฉากมักเกี่ยวกับการดึงผู้ชมหน้าใหม่และการบาลานซ์เวลา ฉันคิดว่าจุดนี้คล้ายกับวิธีที่ 'Hunter x Hunter' ปรับบทจากมังงะสู่อะนิเมะ โดยเน้นภาพเคลื่อนไหวและทิศทางศิลป์เพื่อทวีคูณความเข้มข้นของฉาก

ชื่อเรื่องนี้โดดเด่นและทำให้ย้อนนึกถึงนิยายจีนแนวย้อนอดีต-พลิกโชคชะตา 'เทพสงครามหวนคืน' ในวงแฟนนิยายบ้านเรามักจะอ้างอิงถึงต้นฉบับภาษาจีนที่ชื่อว่า '战神归来' ซึ่งแปลตรงตัวว่า 'การกลับมาของเทพสงคราม' ในนิยายต้นฉบับผู้เขียนพาเราไปกับตัวเอกที่เคยเป็นนักรบระดับตำนาน ก่อนจะถูกทรยศหรือพ่ายแพ้แล้วต้องฟื้นคืนพลังอีกครั้งเพื่อแก้แค้นและปกป้องสิ่งที่รัก ฉันชอบจังหวะการบอกเล่าในต้นฉบับที่สลับฉากบู๊กับช่วงซึมซับอารมณ์ได้ลงตัว ทำให้ฉากต่อสู้ไม่ใช่แค่โชว์พลัง แต่ยังมีน้ำหนักทางจิตใจ รสชาติของงานดัดแปลงที่เห็นในเวอร์ชันภาษาไทยนั้นมาจากการคงโครงเรื่องหลักของ '战神归来' เอาไว้ แต่อาจมีการปรับรายละเอียดบางจุดให้เข้ากับรสนิยมผู้อ่านไทย เช่น การลดช่องว่างของฉากรุนแรงหรือเพิ่มมุกฮาเพื่อเบรกอารมณ์ ฉันชอบฉากที่ตัวเอกกลับมาพร้อมทักษะเหนือชั้น แต่ผู้เขียนก็ตั้งคำถามกับคำว่า 'ฮีโร่' อย่างจริงจัง ทำให้ไม่ใช่แค่เรื่องแก้แค้นธรรมดา แต่กลายเป็นการสำรวจคุณค่าของพลังและผลกระทบต่อผู้คนรอบตัว จบด้วยความรู้สึกว่าถ้าชอบเรื่องแนวคนล้างแค้นผสมจิตวิทยาและฉากต่อสู้จัดจ้าน แนะนำให้เริ่มจากเวอร์ชันที่เป็นนิยายแล้วค่อยตามมาดูมังงะหรือภาพยนตร์สั้นที่ดัดแปลง เพราะทั้งสองแบบจะให้มุมมองของตัวละครต่างกันและเติมเต็มกันได้ดี

บอกตรงๆว่าตัวฉันเคยสงสัยมากเหมือนกัน — 'ห่วยขั้นเทพ' ถูกดัดแปลงมาจากนิยายออนไลน์ฉบับต้นฉบับที่ใช้ชื่อนี้เอง จากเวอร์ชันนิยายเว็บจีนสู่ภาพนิ่งที่เราดูหรืออ่านตัดตอน ในฐานะคนติดตามต้นฉบับแบบอ่านทั้งตอนและคอมเมนต์ ฉันรู้สึกว่าการย้ายจากหน้ากระดาษมาเป็นสื่อภาพทำให้จังหวะบางช่วงถูกเร่งขึ้น แต่แก่นเรื่องกับคาแรกเตอร์หลักยังคงเป็นหัวใจสำคัญ ย้อนกลับไปในนิยายต้นฉบับฉากเปิดมักใช้การบรรยายความคิดภายในตัวเอกเยอะ ซึ่งพอเอามาทำเป็นฉากจริงในอนิเมะ/ซีรีส์บางอารมณ์จึงต้องแปลงให้เป็นบทสนทนาหรือภาพแทน ความต่างตรงนี้ทำให้แฟนเก่าและแฟนใหม่มีมุมมองไม่เหมือนกัน แต่โดยรวมแล้วการดัดแปลงยังคงเคารพโครงเรื่องหลักและธีมของต้นฉบับอยู่ดี ถ้าจะเปรียบกับงานอื่นที่รู้สึกคล้ายกัน ก็นึกถึงการดัดแปลงของ 'Solo Leveling' ที่บางฉากต้องย่อเพื่อความกระชับ — นี่ไม่ใช่สิ่งเสียหายเสมอไป แค่อาจทำให้รายละเอียดเล็กๆ หายไปบ้าง แต่ถ้าใครชอบโลกและแนวคิดของเรื่องจริงๆ นิยายต้นฉบับยังคุ้มค่าน่าอ่านอยู่เสมอ

พอลงชื่อเข้า Netflix แล้วเห็นชื่อ 'ศึกคนชนเทพภาค 3' ก็รู้สึกตื่นเต้นขึ้นมาทันที เพราะสิ่งที่สำคัญกว่าความคาดหวังคือที่มาของเนื้อหา ผมอยากอธิบายให้ชัดเลยว่า 'ศึกคนชนเทพ' ไม่ได้มาจากนิยายเล่มหนึ่งตามความหมายดั้งเดิม แต่เป็นงานดัดแปลงมาจากมังงะชื่อ 'Record of Ragnarok' (ญี่ปุ่น: '終末のワルキューレ') ซึ่งสองผู้เขียนต้นฉบับคือ Shinya Umemura กับ Takumi Fukui และผู้วาดภาพคือ Ajichika งานชุดนี้ออกแบบมาเป็นซีรีส์การต่อสู้ระหว่างมนุษย์และเทพหลายคู่ ซึ่งอนิเมะแต่ละภาคหยิบเอาตอนจากมังงะมาแปลงฉากต่อฉาก มุมมองของผมในฐานะแฟนการ์ตูนที่ชอบงานศิลป์แนวมืด ๆ คือการรู้ว่าอนิเมะอ้างอิงจากมังงะช่วยให้เข้าใจว่าทำไมการออกแบบตัวละครและการเล่าเรื่องยังคงกลิ่นอายเฉพาะตัวเหมือนงานต้นฉบับ ซึ่งต่างจากการดัดแปลงจากนิยายที่มักต้องตีความใหม่เยอะ ภาค 3 จึงน่าจะต่อเนื่องจากเนื้อหาที่ค้างไว้ในมังงะและนำเสนอการต่อสู้ชุดต่อไปตามต้นฉบับอย่างที่แฟนๆ คาดหวัง

โลกของนิยายเทพเซียนถูกดัดแปลงเป็นซีรีส์และอนิเมะมากกว่าที่คนทั่วไปคาดคิด โดยเฉพาะช่วงสิบปีหลังมานี้ที่กระแสจากเว็บนวนิยายจีนกระจายสู่แพลตฟอร์มภาพยนตร์และการ์ตูนอย่างชัดเจน ผมชอบพูดถึง 'Mo Dao Zu Shi' เป็นตัวอย่างแรก เพราะมันมีทั้งเวอร์ชันการ์ตูนจีน (donghua) ที่ถ่ายทอดบรรยากาศแฟนตาซีลึกลับได้ดี และเวอร์ชันคนแสดงชื่อ 'The Untamed' ที่แปลงโทนเรื่องให้เข้าถึงคนดูวงกว้างมากขึ้น ถึงแม้ว่าบางรายละเอียดจะถูกปรับเพื่อให้เหมาะกับทีวี แต่ฉากความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครหลักยังคงได้ใจคนดูเหมือนเดิม นอกจากนี้ยังมีผลงานอย่าง 'Tian Guan Ci Fu' ที่ต้นฉบับเป็นนิยายเทพเซียนเช่นกันและมีการทำเป็น donghua ที่ภาพสวย โทนเรื่องเน้นความคละเคล้าของโชคชะตากับความรัก แล้วก็มี 'Douluo Continent' ที่แม้จะเป็นแนวแฟนตาซีผสมศิลปะการต่อสู้ แต่การนำไปเป็นอนิเมะและซีรีส์ก็ช่วยขยายฐานคนดูให้รู้จักโลกของนิยายแนวนี้มากขึ้น ตอนดูซีรีส์เหล่านี้ ฉันมักคิดว่าการดัดแปลงต้องบาลานซ์ระหว่างจังหวะเรื่องต้นฉบับกับข้อจำกัดของสื่อใหม่ และบางครั้งการเปลี่ยนแปลงกลับทำให้ฉากบางฉากสะเทือนใจขึ้นได้ ซึ่งเป็นเสน่ห์แบบหนึ่งของการแปลงผลงานในยุคนี้

เรื่องราวในทีวีนั้นมาจากนิยายออนไลน์จีนชื่อดังเรื่องหนึ่งซึ่งผมติดตามมานาน — มันดัดแปลงจากนิยายต้นฉบับ '凡人修仙传' หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อภาษาอังกฤษว่า 'A Record of a Mortal's Journey to Immortality' เขียนโดยผู้แต่งที่ใช้ชื่อปากกา '忘语' ตัวนิยายเดิมเน้นการเดินทางของตัวเอกที่เป็นคนธรรมดา ค่อย ๆ ไต่เต้าด้วยไหวพริบและความอุตสาหะ มากกว่าจะเน้นพลังวิเศษลอย ๆ แบบงานบางเรื่อง สไตล์การเล่าในหนังสือกับในซีรีส์มีความต่างชัดเจน — นิยายยาวและละเอียดในเรื่องกระบวนการฝึกฝน เทคนิคการตายตัว และการเติบโตของตัวเอก ทำให้หนังต้องย่อหลายซีนแล้วเพิ่มฉากดราม่าหรือความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครเพื่อให้คนดูทีวีทั่วไปเข้าถึงได้ง่ายขึ้น เหมือนกับที่เคยเห็นในการดัดแปลงของ 'The Untamed' ที่ปรับโทนและเน้นภาพลักษณ์มากขึ้น ผมชอบความพยายามในการรักษากลิ่นอายต้นฉบับ แต่อยากเห็นรายละเอียดบางส่วนที่หายไปกลับมาในสื่ออื่น ๆ บ้าง

พล็อตหลักของ 'จ้าวลู่ซือ' เวอร์ชันซีรีส์ดัดแปลงมาจากนิยายต้นฉบับชื่อ '且试天下' ซึ่งเน้นการเมือง พิชัยยุทธ์ และความสัมพันธ์เชิงอำนาจในโลกบุกเบิก ฉากสำคัญหลายฉากจากต้นฉบับถูกยกมาใช้ แต่การจัดวางจังหวะและน้ำหนักของเรื่องถูกปรับให้เหมาะกับหน้าจอมากขึ้น ฉันรู้สึกว่าทีมงานเลือกตัดบทที่ซับซ้อนทางการเมืองออกบางส่วน เพื่อให้ผู้ชมทั่วไปตามได้ง่ายขึ้นและไม่ทิ้งจังหวะโรแมนซ์ระหว่างตัวเอก โครงเรื่องบางเส้นถูกย่อให้กระชับขึ้นและมีการเปลี่ยนแปลงคาแรกเตอร์ในรายละเอียดเล็กน้อย ตัวอย่างเช่น บทบาทของตัวประกอบที่ในนิยายมีความลับซับซ้อน กลายเป็นคนที่มีมิติไม่ลึกมากเท่าเดิม แต่ในทางกลับกันฉากบู๊และคอมเมดี้ถูกเสริมเพื่อเพิ่มความบันเทิงทางสายตา ฉันมองว่าการตัดสินใจแบบนี้ทำให้คนที่ไม่เคยอ่านนิยายเข้าถึงได้ง่าย แต่คนอ่านเดิมบางคนอาจคิดว่าพลาดความหนักแน่นของเนื้อหาไป ยังมีการปรับตอนจบและความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครบางคู่ให้มีความหวานขึ้นและแนวทางที่เป็นมิตรกับผู้ชมมากขึ้น ส่วนการเซ็นเซอร์บางประเด็นทางการเมืองหรือเรื่องละเอียดอ่อนก็ทำให้สารเชิงวิพากษ์จากต้นฉบับเบาบางลง ในมุมมองของฉัน การดัดแปลงนี้คือการแลกเปลี่ยน: ได้ความกระชับและความบันเทิง แต่สูญเสียความลึกบางส่วนไป ซึ่งใครจะชอบแบบไหนก็ขึ้นกับว่าตามดูเพื่ออะไร

คำว่า '3 เทพ 4 เซียน' ในสังคมไทยมักจะทำหน้าที่เป็นฉายา มากกว่าจะเป็นชื่อผลงานต้นฉบับชัดเจนหนึ่งชิ้น ฉันมองมันเหมือนฉลากที่สื่อมวลชนหรือชุมชนออนไลน์มักยัดไว้ตอนต้องการชูว่ากลุ่มคนหรือทีมไหนเก่งเป็นพิเศษ พาดหัวข่าว กีฬา อีสปอร์ต หรือบทความวิเคราะห์จะเอาไปใช้เพื่อดึงความสนใจได้ง่ายและทันที อีกมุมหนึ่งที่ฉันเห็นบ่อยคือการนำคำนี้ไปเป็นชื่อล้อเลียนในแฟนคอนเทนต์ ไม่ว่าจะเป็นภาพการ์ตูนสั้น มุกมีม หรือเซ็กเมนต์ในวิดีโอ ยูทูบหรือเฟซบุ๊ก ซึ่งผู้สร้างมักเป็นบรรณาธิการ นักเขียนคอลัมน์ หรือครีเอเตอร์ในชุมชน ไม่ใช่บุคคลเดียวที่ยืนยงตลอดมา ดังนั้นถามว่า 'มาจากสื่อไหน' คำตอบสั้น ๆ คือมันกระจายอยู่ในหลายสื่อ ไม่ได้ถือกำเนิดจากสื่อเดียวหรือผู้สร้างคนเดียว สรุปการใช้แบบที่ฉันเห็นคือเป็นป้ายคำที่วิวัฒน์มาจากสังคมสื่อสาร ไม่ใช่ผลงานที่มีคนแต่งเพียงคนเดียว—มันเกิดจากความเคลื่อนไหวของสื่อและแฟนคลับมากกว่า และนั่นทำให้คำนี้มีความยืดหยุ่นและถูกนำไปใช้ในบริบทต่าง ๆ จบแบบนี้ก็พอให้ภาพชัดขึ้นว่ามันเป็นของร่วมกันมากกว่าจะเป็นของใครคนเดียว

ความทรงจำเกี่ยวกับฉากแฟลชแบ็คใน 'เซียนกระบี่พิชิตมาร' ยังติดอยู่ในหัวเสมอ — นั่นแหละคือพาร์ทหลักที่ซีรีส์เอามาดัดแปลงมากที่สุด ผมรู้สึกว่าผลงานทีวีเอาโครงเรื่องใหญ่จากพาร์ทอดีตของนิยายมาเป็นแกนกลาง: การเติบโตของเว่ยอวี้เซียน, จุดเริ่มต้นที่ทำให้เขากลายเป็น 'อาจารย์ยุ่ยหลิ่ง' (Yiling Laozu), และความขัดแย้งระหว่างตระกูลต่างๆ ที่นำไปสู่เหตุกาณ์นองเลือดหลายครั้งในโลกการเพาะวิญญาณ ในหลายตอนของซีรีส์จะเป็นการเล่าเรื่องไขคดีที่เกิดขึ้นในปัจจุบันควบคู่กับการเปิดเผยเหตุการณ์ในอดีต ซึ่งตรงกับพาร์ทยาวในนิยายที่สำคัญและทำให้ตัวละครหลายตัวมีมิติ พาร์ทที่โดดเด่นและถูกหยิบมาใช้มากคือเรื่องราวเกี่ยวกับการทรยศและการวางแผนของตระกูลใหญ่ๆ การเปิดโปงความจริงที่ทำให้หลายชีวิตล่มสลาย รวมถึงความสัมพันธ์พี่น้องและมิตรภาพที่บิดเบี้ยว เช่น เรื่องความขัดแย้งระหว่างพี่น้องในเมืองหยุนเหมิงหรือการตัดสินใจทางศีลธรรมของตัวเอก ฉากสำคัญจากนิยายที่มีการต่อสู้ทางจิตวิญญาณและการใช้มนต์ดำก็ถูกย่อและปรับเล่าให้เข้ากับจังหวะซีรีส์มากขึ้น ท้ายสุดผมคิดว่าเวอร์ชันทีวีนั้นพยายามครอบคลุมพาร์ทสำคัญของต้นฉบับ แต่ต้องย่อรายละเอียดบรรดาซับพล็อตย่อยและเปลี่ยนจังหวะการเล่าเพื่อให้เหมาะกับสื่อโทรทัศน์ ผลคือแกนหลักจากพาร์ทอดีตของนิยายยังคงชัดเจน และคนที่อ่านนิยายจะรู้สึกว่าสิ่งสำคัญถูกเก็บไว้ แม้บางอย่างจะถูกตัดหรือปรับไปบ้าง