นวนิยายย้อนยุคไทยเรื่องไหนขายดีที่สุด

ช่วงนี้ถ้าพูดถึงแฟนตาซีไทยที่กำลังฮิตสุด ๆ ก็ต้องยกให้ 'อิทธิฤทธิ์ทาสสัมพันธ์' ของ JittiRain เลยครับ เรื่องนี้โด่งดังจากแพลตฟอร์มนิยายออนไลน์ก่อนจะพิมพ์เป็นเล่ม แล้วขายดีแบบถล่มทลาย เหตุผลที่คนชอบคงเพราะพล็อตสดใหม่ที่ผสมความสัมพันธ์เชิงอำนาจเข้ากับจักรวาลเวทมนตร์อย่างลงตัว ตัวเอกทั้งคู่มีเคมีดีจนต้องลุ้นทุกตอน แถมยังมีมุกฮาและฉากแอ็กชันที่เขียนได้สมจริงมาก ๆ เลยรู้สึกเหมือนกำลังดูหนังอยู่ดี หลายคนบอกว่าซื้อไปอุดหนุนเพราะติดตามออนไลน์แล้วอยากเก็บไว้เป็นสมบัติส่วนตัว

ตลาดหนังสือในไทยช่วงปีล่าสุดชัดเจนว่าหนึ่งในนวนิยายยุครัตนโกสินทร์ที่ยังคงขายดีต่อเนื่องคือ 'บุพเพสันนิวาส'。 สาเหตุไม่ใช่แค่เนื้อเรื่องโรแมนติกผูกกับประวัติศาสตร์ แต่เพราะการนำไปดัดแปลงในสื่ออื่นๆ ทำให้มีการพิมพ์ซ้ำและออกแบบปกใหม่หลายรอบ ซึ่งทำให้หนังสือเล่มเก่ากลับมาขายดีซ้ำแล้วซ้ำเล่า ฉันมักเห็นคนซื้อทั้งเพื่ออ่านและเก็บสะสม แถมบางชุดที่มีปกพิเศษมักเกลี้ยงชั้นในเวลาไม่กี่สัปดาห์ นอกจากนั้นการที่นักอ่านรุ่นใหม่หันมาสนใจวรรณกรรมประวัติศาสตร์ช่วยหนุนให้ยอดขายไม่ตกง่าย มุมมองส่วนตัวคือแม้จะมีนวนิยายยุครัตนโกสินทร์เล่มใหม่ๆ โผล่มาเป็นระยะ แต่ความนิยมนั้นถูกขับเคลื่อนด้วยปัจจัยหลายอย่างทั้งกระแสละคร การตลาด และการรีโปรมของสำนักพิมพ์ ซึ่งทำให้ชื่อที่คุ้นเคยกลับมาครองใจคนอ่านได้อีกครั้ง นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของเนื้อหา แต่เป็นเรื่องของโอกาสและการเข้าถึงที่สุดท้ายก็สะท้อนผ่านยอดขายได้ชัดเจน

คำถามนี้ทำให้ผมคิดถึงภาพรวมของตลาดหนังสือไทย โดยเฉพาะงานที่พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่าง 'พ่อ' กับ 'ลูก' ซึ่งจริงๆ แล้วไม่มีเล่มเดียวที่ยืนหนึ่งชัดเจนว่าเป็นอันดับหนึ่งตลอดกาล ผมมองจากประสบการณ์อ่านและติดตามวงการ—งานที่ขายดีมักเป็นหนังสือที่ผสมความเป็นส่วนตัวกับเรื่องราวที่คนทั่วไปเชื่อมโยงได้ง่าย เช่น บันทึกส่วนตัวของคนที่มีชื่อเสียง หรือแนวนิยายที่ถูกดัดแปลงเป็นละคร/ภาพยนตร์ ซึ่งเมื่อมีสื่อขนาบข้าง ยอดขายมักพุ่งขึ้นเร็ว นอกจากนี้ หนังสือเด็กหรือหนังสือภาพที่ตีความความสัมพันธ์พ่อ-ลูกในแบบอบอุ่นก็มีการพิมพ์ซ้ำหลายครั้ง ทำยอดขายสะสมได้ดี สรุปแบบไม่เป็นทางการก็คือ ถ้าถามว่าเล่มไหนขายดีที่สุด คำตอบมักขึ้นกับช่วงเวลาและแพลตฟอร์มยอดฮิตของปีนั้นๆ มากกว่าเล่มเดียวตลอดกาล ผมเลยมักสนใจว่าผลงานไหนสร้างการเชื่อมโยงทางอารมณ์ได้ ส่วนตัวแล้วชอบอ่านทั้งนิยายและบันทึกที่ทำให้เห็นความไม่สมบูรณ์แบบของความเป็นพ่อ เพราะมันจริงและจับใจเสมอ

มีนิยายเล่มหนึ่งที่ผมมักจะชวนคนรอบตัวไปลองอ่านเสมอ นั่นคือ 'บุพเพสันนิวาส' เล่มนี้ไม่ใช่แค่นิยายรักโบราณธรรมดา แต่มันรวมทั้งความฮา ความตรึงใจ และการสอดแทรกประวัติศาสตร์จนทำให้เนื้อเรื่องมีชั้นเชิงสูงกว่าที่คาดไว้ เมื่ออ่านแล้วฉันพบว่าจุดแข็งของเล่มนี้อยู่ที่การบาลานซ์ระหว่างบทสนทนาที่เป็นธรรมชาติกับภูมิหลังทางวัฒนธรรมที่ละเอียด การที่เรื่องถูกนำไปสร้างเป็นละครโทรทัศน์ยังช่วยยืนยันว่าเนื้อหามีพลังดึงดูดคนจำนวนมาก การซื้อเล่มปกแข็งสำหรับตั้งชั้นหนังสือหรือเวอร์ชันพิมพ์ใหม่ที่มีบทนำและบันทึกประกอบถือว่าคุ้มค่าสำหรับคนที่ชอบสำรวจบริบททางประวัติศาสตร์ไปพร้อมกับความรักชวนอมยิ้ม ถ้าเป้าหมายคืออ่านเพื่อความเพลิดเพลินและเห็นมุมมองวัฒนธรรมไทยในเชิงบันเทิง หนังสือเล่มนี้ให้ทั้งสองอย่างอย่างครบถ้วน สมควรค่าแก่การมีไว้ในชั้นหนังสือจริง ๆ

ย้อนกลับไปเมื่อปีที่แล้ว 'Harry Potter and the Philosopher's Stone' ในฉบับแปลไทยโดยสำนักพิมพ์นานมีบุ๊คส์ยังคงครองตำแหน่งยอดขายสูงสุดอย่างเหนียวแน่น ความคลาสสิกของเรื่องนี้ไม่เคยจางหาย แฟนหนังสือรุ่นใหม่ยังคงซื้อหามาอ่าน แม้ว่าจะมีเวอร์ชันภาพยนตร์ออกมาก็ตาม แปลไทยอ่านลื่นมาก ภาษาสวยและคงอรรถรสของต้นฉบับไว้ได้ดี โอกาสหายากที่หนังสือแปลจะขายดีกว่าหนังสือภาษาไทยต้นฉบับด้วยซ้ำ

พอพูดถึงหนังย้อนยุคไทยที่ทำรายได้สูงสุดในประวัติศาสตร์ ผมมักจะนึกถึง 'พี่มาก..พระโขนง' ก่อนเสมอ เพราะมันเป็นปรากฏการณ์ที่จับใจคนทุกวัย เมื่อมองย้อนกลับไป ความลงตัวของแนวผสมผสานระหว่างสยองขวัญ แก๊กตลก และโรแมนติก ทำให้หนังเรื่องนี้เข้าถึงได้ง่ายกว่าหนังย้อนยุคแบบดั้งเดิม นักแสดงนำมีเสน่ห์ ฉากที่ทำให้คนหัวเราะจนร้องไห้ เช่น ฉากแก๊งเพื่อนพยายามปกปิดความจริงเกี่ยวกับเมียนายทัพ กลายเป็นมุขฮิตที่ผู้ชมจำแล้วเล่าได้ต่อกันเป็นทอด ๆ ความสำเร็จเชิงรายได้ของ 'พี่มาก..พระโขนง' ไม่ได้เกิดจากโชคชะตาเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากกลยุทธ์การตลาดที่ฉลาด เพลงประกอบติดหู รวมถึงการสะท้อนความเชื่อพื้นบ้านแบบไทย ๆ ที่ทำให้ผู้ชมรู้สึกใกล้ชิดและอยากพาเพื่อนครอบครัวไปดูด้วยกัน ผลรวมทั้งหมดนี้ดันให้รายได้ทะลุเกณฑ์พันล้านบาทในประเทศ และกลายเป็นสถิติที่ยากจะล้มลงได้ง่าย ๆ

น่าจะเป็นเรื่อง 'ปีศาจ' ที่โด่งดังและขายดีที่สุดของเป็นเอก รัตนเรือง เลยล่ะ หนังสือเล่มนี้ไม่เพียงแต่วางจำหน่ายในไทยเท่านั้น แต่ยังถูกแปลไปหลายภาษา เนื้อหาที่ผสมผสานความลึกลับ แนวระทึกขวัญ และจิตวิทยาได้อย่างลงตัว ทำให้หลายคนติดงอมแงม รู้สึกเหมือนถูกดึงเข้าไปในเรื่องราวตั้งแต่บทแรกจนจบ ส่วนตัวแล้วเคยอ่านหลายเล่มของเป็นเอก แต่ 'ปีศาจ' ยังคงเป็นเล่มที่ประทับใจที่สุด เพราะพลอตที่ค่อยๆ คลี่คลาย และตัวละครที่มีมิติมากๆ แถมยังมีแง่คิดเกี่ยวกับ人性ที่สะท้อนสังคมได้อย่างแยบยล

รายการหนึ่งที่ถูกยกขึ้นมาบ่อยที่สุดคงหนีไม่พ้น 'บุพเพสันนิวาส' — ผลงานที่กลายเป็นปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมในช่วงหลังๆ ฉันติดตามการพูดถึงเรื่องนี้ตั้งแต่ยังออกอากาศและเห็นด้วยว่ามันได้รับคำวิจารณ์ในด้านบวกเยอะมาก จากบทที่มีจังหวะตลกขบขันผสมกับความโรแมนติก ไปจนถึงการออกแบบเครื่องแต่งกายและฉากซึ่งทำให้คนดูรู้สึกว่าได้ย้อนเวลา นักแสดงมีเคมีที่จับต้องได้ และการเล่าเรื่องเอื้อให้รายละเอียดประวัติศาสตร์ไม่หนักเกินไปแต่น่าเชื่อถือ คะแนนเรตติ้งกับรางวัลต่างๆ ก็เป็นสิ่งยืนยันว่าผลงานโดดเด่นจริง ในมุมมองส่วนตัว การที่ซีรีส์นี้กระตุ้นให้คนรุ่นใหม่สนใจประวัติศาสตร์และภาษาเก่า เป็นสิ่งที่ฉันคิดว่าน่าชื่นชมมาก มีฉากบางฉากที่ยังตราตรึงใจฉันในเรื่องการใช้ภาพและเพลงประกอบ ซึ่งทำให้ความฮิตของเรื่องนี้ขยายจากแค่ความบันเทิงไปสู่การถกเถียงเชิงวัฒนธรรม — นั่นคือเหตุผลที่นักวิจารณ์มักให้ความเห็นเชิงบวกต่อ 'บุพเพสันนิวาส' เสมอ

เคยนั่งคุยกับเพื่อนเรื่องนิยายจีนย้อนยุคอยู่นาน เลยอยากแบ่งปันมุมมองส่วนตัวบ้าง เรื่องแรกที่ต้องยกให้คือ 'เจ้าหญิงหลงห่าง' ตัวเอกหญิงที่ฉลาดเฉลียวและกล้าหาญมากๆ พล็อตเรื่องเข้มข้นตั้งแต่ต้นจนจบ บทพูดแต่ละประโยคคมเหมือนมีด ผสมผสานวัฒนธรรมจีนโบราณกับแนวคิดสมัยใหม่ได้ลงตัว อีกเรื่องที่ประทับใจคือ 'จอมใจจักรพรรดิ' ตัวละครทุกตัวเขียนออกมาได้มีมิติ แม้แต่บทบาทสมทบก็ดูมีชีวิตชีวา การเล่าเรื่องสลับระหว่างอดีตกับปัจจุบันทำให้เข้าใจจิตใจตัวละครลึกซึ้งขึ้น

เราเพิ่งกลับมาดู 'บุพเพสันนิวาส' อีกครั้งและยืนยันเลยว่าเรื่องนี้ยังคงมีเสน่ห์ครบเครื่องสำหรับคนที่อยากเริ่มต้นกับละครย้อนยุค ฉากจัดเต็ม ทั้งเครื่องแต่งกาย ลำดับพิธีการ และการใช้ภาษาทำให้โลกเก่าดูมีชีวิตจริง ๆ เสน่ห์ของละครไม่ได้อยู่แค่ความโรแมนติกระหว่างตัวเอก แต่คือวิธีที่เรื่องเล่าเชื่อมโยงประวัติศาสตร์กับมุกตลกสมัยใหม่ ทำให้ผู้ชมหัวเราะแล้วก็คิดตามไปด้วย เช่นฉากตลาดหรือพิธีกรรมเล็กๆ ที่แทรกความเป็นอยู่และค่านิยมของยุคนั้นอย่างตั้งใจ มองในฐานะคนชอบวิเคราะห์บทและโครงเรื่อง เรื่องนี้บาลานซ์ระหว่างดราม่าและคอเมดีได้พอดี ไม่หนักจนดูเหนื่อย แต่ก็มีช่วงที่สะเทือนใจพอให้ติดตาม ใครอยากดูละครย้อนยุคที่ทั้งสวยและเล่าเรื่องเข้มข้นในคราวเดียว 'บุพเพสันนิวาส' คือจุดเริ่มต้นที่ดี จะดูเพื่อความบันเทิงหรือจะจับจุดเชิงวัฒนธรรมก็ได้ทั้งสองแบบ สุดท้ายแล้วการกลับมาดูครั้งนี้ทำให้รู้สึกว่าละครไทยแบบจัดเต็มยังมีพลังในการเชื่อมคนหลากหลายรุ่นเข้าด้วยกัน