บทประพันธ์มัทนะพาธา ฉบับพิมพ์ไหนอ่านเข้าใจง่ายที่สุด?

เลือกฉบับที่มีคำอธิบายประกอบและเชิงอรรถที่ชัดเจน เพราะมันทำให้การอ่าน 'มัทนะพาธา' สนุกขึ้นและเข้าใจบริบททางภาษาได้ลึกกว่าเดิม ในประสบการณ์ของผม การอ่านฉบับที่เก็บรักษาภาษาต้นฉบับไว้แต่มาพร้อมคำอธิบายด้านความหมาย คำศัพท์โบราณ และบันทึกประวัติศาสตร์ของข้อความ ช่วยให้เห็นทั้งรสวรรณศิลป์เดิมและความเชื่อมโยงกับยุคสมัยที่งานชิ้นนี้เกิดขึ้น การเรียงหน้ากระดาษที่ดี การพิมพ์ชัดเจน และดัชนีที่ใช้ค้นตอนต่าง ๆ ก็ช่วยให้ไม่รู้สึกหลงทางเมื่อเจอบทที่ยาวหรือบรรยายซับซ้อน ฉบับประเภทนี้มักจะเหมาะสำหรับคนที่อยากดื่มด่ำกับสำนวนดั้งเดิม และยังอยากมีกรอบอ้างอิงว่าคำไหนสะกดอย่างไร เคล็ดลับเล็ก ๆ ที่ผมชอบคือมองหาฉบับที่มีหมายเหตุบอกความแตกต่างของข้อความในฉบับเก่า ๆ เพราะบางครั้งประโยคหรือคำสั้น ๆ ที่ดูเรียบง่ายกลับมีความหมายเชิงสังคมหรือศาสนาที่ซ่อนอยู่ การอ่านสลับกับหมายเหตุทำให้เรื่องมีมิติขึ้นมาก สรุปคือ ถาใดอยากได้ประสบการณ์อ่านที่ลึกและครบถ้วน ให้มองหาฉบับที่คงสำนวนดั้งเดิมแต่เพิ่มเติมคำอธิบายและเชิงอรรถไว้ละเอียด — แบบนี้จะอ่าน 'มัทนะพาธา' แล้วได้ทั้งความงามของภาษาและความเข้าใจเชิงบริบทที่เพิ่มขึ้นเป็นของแถม

ตั้งแต่ครั้งแรกที่ได้อ่าน 'มัทนะ พาธา' ฉันรู้สึกว่ามันเป็นงานวรรณกรรมที่สะท้อนภูมิปัญญาชาวบ้านและร่องรอยวัฒนธรรมชนชั้นในอดีตอย่างชัดเจน ฉันมักเล่าให้เพื่อนฟังว่าเรื่องนี้ไม่เหมือนนิยายร่วมสมัย เพราะภาษามีทั้งความโบราณและจังหวะการเล่าเหมือนละครบทเก่า จึงยากต่อการเข้าใจถ้าอ่านจากฉบับที่ไม่มีคำอธิบาย ในมุมมองของคนที่ชอบอ่านงานคลาสสิก ฉันยืนยันว่าไม่ได้มีผู้แต่งสมัยใหม่ที่เด่นชัดสำหรับ 'มัทนะ พาธา' งานชิ้นนี้มักถูกมองว่าเป็นงานโบราณที่ผ่านการถ่ายทอดและแก้ไขโดยผู้เล่าในสังคมวังหรือชุมชนท้องถิ่น ใครจะบอกว่ามีผู้แต่งคนเดียวคงยาก เพราะภาษากับโครงเรื่องแสดงร่องรอยของการสะสมและปรับเปลี่ยนตามยุคสมัยมากกว่า ฉบับที่แนะนำให้คนอ่านใหม่คือฉบับที่มีหมายเหตุและคำอธิบายคำโบราณประกอบ เช่น ฉบับที่มาพร้อมคำนำทางประวัติศาสตร์ ข้อสังเกตเชิงปริทรรศน์ และบรรณานุกรม เพราะสิ่งเหล่านี้ช่วยเชื่อมโยงเนื้อหาให้เข้าใจง่ายขึ้นมากกว่าการอ่านเพียงตัวอักษรเปล่า ๆ เมื่อได้อ่านฉบับที่มีคำอธิบายครบ ฉันรู้สึกเหมือนเปิดประตูเข้าไปในโลกเก่า ๆ ได้เห็นบริบทและรสชาติของต้นฉบับอย่างชัดเจน

เส้นทางของ 'มัทนะพาธา' ในแวดวงการศึกษาไทยมีทั้งฉบับดัดแปลง ฉบับวิชาการ และงานวิจัยเชิงเปรียบเทียบที่น่าสนใจมากมาย ทำให้ผมรู้สึกว่ามันเป็นผลงานที่ยังคงมีชีวิตและถูกตีความใหม่อยู่เสมอ โดยทั่วไปแล้วคนที่สนใจจะเจอบทวิเคราะห์ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น บทความลงในวารสารวิชาการด้านมนุษยศาสตร์และวรรณคดี ข้อเขียนในหนังสือรวมบทความเกี่ยวกับวรรณกรรมไทย บทนิพนธ์ระดับปริญญาโทและเอก รวมถึงฉบับตีความหรือฉบับคำอธิบายที่นักวรรณคดีเรียบเรียงไว้สำหรับผู้อ่านทั่วไป ฉันมักจะพบว่าการเริ่มจากฉบับที่มีคำอธิบายและคำแปลคำยากจะช่วยเปิดประตูให้เข้าใจโครงเรื่องภาษาและฉันทลักษณ์ได้ไวขึ้น ก่อนจะค่อยขยับไปสู่บทวิเคราะห์เชิงทฤษฎีที่ลึกขึ้น สำหรับแหล่งอ่านที่เข้าถึงได้และเชื่อถือได้ แนะนำให้ดูที่หอสมุดแห่งชาติซึ่งมีสำเนาต้นฉบับและบันทึกคัดลอกไว้ในคลังดิจิทัล รวมทั้งห้องสมุดของมหาวิทยาลัยใหญ่ ๆ เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ที่มักมีวิทยานิพนธ์และบทความที่วิจัยเรื่องนี้ นอกจากนี้ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ของมหาวิทยาลัยไทยและคลังดิจิทัลของแต่ละสถาบันมักเป็นแหล่งของงานวิจัยเชิงลึก หากชอบงานเขียนเชิงประชุมวิชาการ ให้มองหาเอกสารการประชุมและบทความในวารสารทางมนุษยศาสตร์กับวรรณกรรมที่มักตีพิมพ์งานวิเคราะห์แนวต่าง ๆ ที่สะท้อนทั้งมุมมองประวัติศาสตร์ สังคมวัฒนธรรม และภาษาศาสตร์ มุมมองเชิงวิเคราะห์ที่พบบ่อยมีตั้งแต่การศึกษาฉันทลักษณ์และภาษา การเทียบเคียงกับตำนานหรือวรรณกรรมอินเดียซึ่งเป็นต้นทุนทางวัฒนธรรม ไปจนถึงการอ่านในมุมมองสังคมศาสตร์ เช่น เพศ สถานะทางสังคม และการเมืองยุคที่เรื่องถูกแต่งขึ้น นอกจากนั้นยังมีงานศึกษาที่มอง 'มัทนะพาธา' ในบริบทของการแสดง เช่น ละครหรือร่ายรำ และงานเปรียบเทียบกับผลงานคลาสสิกไทยอื่น ๆ อย่าง 'รามเกียรติ์' หรือ 'พระอภัยมณี' เพื่อเห็นความเชื่อมโยงด้านธีมและตัวละคร ตัวอย่างบทวิเคราะห์ที่ดีมักจะรวมการอ้างอิงฉบับต้นฉบับหรือสำเนาจดหมายเหตุ ซึ่งช่วยให้เห็นความเป็นไปได้ของการแก้ไขหรือการต่อเติมในยุคต่าง ๆ การอ่านเชิงปฏิบัติสำหรับคนที่อยากเริ่ม ผมแนะนำให้เริ่มจากฉบับที่มีคำอธิบายหรือคอมเมนทารีเพื่อจับจังหวะภาษาและความหมายของคำยาก จากนั้นขยับไปอ่านบทความวิชาการและวิทยานิพนธ์เพื่อเห็นมุมมองเชิงทฤษฎีและข้อถกเถียง สุดท้ายถ้ามีโอกาสลองเทียบสำเนาจากคลังต้นฉบับดิจิทัลและชมการแสดงหรือบรรยายที่เกี่ยวกับชิ้นงานนั้นด้วย การอ่านแบบลักษณะนี้ทำให้ฉันเห็นชั้นเชิงของการตีความที่หลากหลายและยังคงรู้สึกตื่นเต้นทุกครั้งที่พบมุมมองใหม่ ๆ

เราเป็นคนที่ชอบมองมังงะวายเป็นของสะสมมากกว่าการอ่านผ่าน ๆ — และถ้าต้องเลือกเล่มพิมพ์ที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับนักสะสมจริง ๆ ผมมองไปที่สิ่งที่แสดงถึงคุณค่าในระยะยาว: พิมพ์ครั้งแรกที่มีโอบิ (obi) สีครบ หน้าเปิดสีหรือภาพประกอบแยก แบบปกแข็งหรือบ็อกซ์เซ็ตจำกัดจำนวน เพราะสิ่งพวกนี้มักรักษาค่าและความน่าสะสมไว้ได้ดีกว่าเล่มพิมพ์ใหม่ที่ไม่มีเอกลักษณ์ ในฐานะแฟนของ 'Junjou Romantica' ผมคิดว่าถ้าได้ชุดแรก ๆ ที่ยังมีโอบิและกระดาษสีสวย จะให้ความรู้สึกหายากเหมือนเก็บชิ้นประวัติศาสตร์ของวงการ ส่วนใหญ่ผมจะให้ความสำคัญกับสภาพปก ความสมบูรณ์ของหน้าแทรกสี และว่ามีของแถมอย่างโปสการ์ดหรือการ์ดภาพหรือไม่ — เพราะสิ่งเล็ก ๆ เหล่านี้เป็นตัวเพิ่มมูลค่าจริง ๆ สุดท้ายแล้ว สำหรับคนที่อยากสะสมแบบใจเย็น ค่อย ๆ หาเล่มพิมพ์แรกที่สภาพดีมาเติมคอลเล็กชัน จะได้ทั้งความคุ้มค่าและความภูมิใจเวลาหยิบออกมาดูอีกครั้ง

ลองนึกภาพได้หนังสือที่ย่อเรื่องราวมหากาพย์ยาวเหยียดให้กลายเป็นนิทานอ่านจบได้ไม่ยาก — นั่นทำให้ฉันนึกถึงหนังสือเล่มหนึ่งที่เหมาะกับคนเพิ่งเริ่มต้นจริง ๆ นั่นคือ 'Mahabharata' ฉบับย่อของ C. Rajagopalachari ซึ่งเขียนด้วยภาษาที่กระชับและเล่าเรื่องเป็นเส้นตรง ทำให้เข้าใจเค้าโครงหลักได้เร็วโดยไม่หลงทางกับรายละเอียดสาขาย่อยต่าง ๆ ในฐานะคนที่ชอบอ่านตำนานแบบเข้าใจโครงสร้างก่อนลงลึก ฉันชอบตรงที่เล่มนี้จับแกนสำคัญอย่างเกมลูกเต๋า ฉากที่โดราพตีถูกอัปยศ การเจรจาของกฤษณะกับอรชุน (ซึ่งในฉบับย่อนี้เรียกความสำคัญของบท 'ภควัทคีตา' ได้ชัดเจน) และสงครามกุรุคเชทรา เป็นโมดูลเล็ก ๆ ที่อ่านแล้วเห็นภาพชัด หนังสือไม่ได้พยายามตีความปรัชญาเชิงลึกจนคนอ่านเริ่มงง แต่ก็ให้บริบทพอให้รู้ว่าทำไมตัวละครบางคนจึงตัดสินใจแบบนั้น ฉันมองว่าเป็นสะพานที่ดีระหว่างเรื่องเล่าดั้งเดิมกับการศึกษาที่จริงจัง ข้อจำกัดที่ฉันมักพูดถึงกับเพื่อนคือมันตัดรายละเอียดหลายอย่างออกไป ดังนั้นถ้าคุณอยากรู้ความแตกต่างของฉบับท้องถิ่นหรือเวอร์ชันย่อย ๆ จะต้องตามอ่านต่อ แต่ถาจุดประสงค์คืออยากได้ภาพรวม เรื่องบุคลิกตัวละครหลัก และเหตุผลเชิงเหตุการณ์ที่เชื่อมกัน — เล่มนี้ให้ได้ครบ อ่านจบแล้วจะรู้ว่าอยากลงลึกตรงไหนต่อ เช่น อ่านภควัทคีตาฉบับแยกหรือฉบับแปลฉบับเต็มของผู้แปลที่เน้นคอมเมนต์ก็ได้ สรุปคือถาต้องแนะนำหนึ่งเล่มสำหรับมือใหม่ ฉันจะเลือกเล่มนี้เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีและอบอุ่นสำหรับการออกผจญภัยเข้าไปในโลกของมหากาพย์ต่อไป

หัวใจของงานที่อยากให้คนอ่านซึมซับก่อนอ่าน 'มัทนะพาธา' ฉบับเต็มคือภาพรวมของโลกและน้ำเสียงของเรื่องมากกว่าพลอตย่อยหรือทวิสต์เฉพาะอย่างเดียว. ในมุมมองของผม การรู้ว่าผลงานวางตัวเป็นนิยายจิตวิทยาที่ผสานแฟนตาซีเชิงสัญลักษณ์จะช่วยให้การอ่านฉากเปิดและบทสื่อความหมายได้ลื่นไหลขึ้น เพราะนักเขียนมักให้รายละเอียดเล็กน้อยที่ต้องตีความแทนการอธิบายตรงๆ. เรื่องราวจะมีการเดินเรื่องช้าในบางช่วง ดังนั้นตระหนักถึงจังหวะและการโฟกัสไปที่อารมณ์ตัวละครจะทำให้ไม่รู้สึกหลุดเมื่อตอนเนื้อเรื่องไม่ได้เร่งจังหวะแบบนิยายแอ็กชัน. สิ่งที่อยากเน้นอีกอย่างคือความสัมพันธ์หลักกับธีมศีลธรรมและการเสียสละ—รู้แค่นี้จะทำให้ฉากปมขัดแย้งต่างๆ มีน้ำหนักโดยไม่ต้องสปอยล์จุดพลิกผัน. บทนำหรือคำโปรยที่บอกตำแหน่งเวลา สถานที่พื้นฐาน และตัวละครสามัญ (ชื่อ-ความสัมพันธ์สั้นๆ) เพียงเท่านี้ก็เพียงพอสำหรับการเริ่มต้น เพราะรายละเอียดเชิงเวิร์กดิ้ง เช่น ระบบเวทหรือที่มาของคำสาป ควรถูกค้นพบไปพร้อมกับการอ่านเพื่อรักษาความตื่นเต้น. การเตือนล่วงหน้าเกี่ยวกับประเด็นหนักๆ เช่นความรุนแรงทางจิตหรือการสูญเสีย ก็เป็นสิ่งที่ดีหากผู้อ่านไวต่อสิ่งเหล่านี้. ยกตัวอย่างการเตรียมตัวแบบที่ผมชอบใช้กับงานแนวเดียวกัน: อ่านคำโปรยให้จับโทน, จำตัวละครหลักสองคนที่มีบทบาทมากที่สุด, และอย่าอ่านสปอยล์เชิงพล็อตล่วงหน้า—วิธีนี้เคยทำให้ผมเพลิดเพลินกับการค้นพบชั้นเชิงแบบเดียวกับที่เคยเจอใน 'The Lord of the Rings' เมื่อครั้งแรกที่อ่าน. จบด้วยความรู้สึกว่าการมีกรอบเล็กๆ จะช่วยเปิดประตู แต่องค์ประกอบที่ทำให้เรื่องน่าจดจำควรค่อยๆ ถูกเปิดเผยในขณะที่อ่านเอง

ในฐานะคนที่อ่าน 'ขุนช้างขุนแผน' แบบหลงใหลมาตั้งแต่เรียนสมัยเด็ก ผมมองว่าคำว่า "ครบที่สุด" ขึ้นกับเป้าหมายของผู้อ่านมากกว่าชื่อปกหนังสือเพียงอย่างเดียว เพราะมีสองมิติที่ต้องคิดถึง: หนึ่งคือความครบของเนื้อหา—รวมทั้งบทตำนานโบราณฉบับร้อยกรอง บทร้อยแก้วที่แปลงเล่า และตอนแต่งเติมที่ปรากฏในฉบับต่าง ๆ สองคือความครบเชิงวิชาการ—มีบรรณานุกรม โน้ตศัพท์ โครงร่าย และเปรียบเทียบต้นฉบับหลายฉบับ เมื่ออยากได้ "ครบสุด" ผมมักเลือกเล่มที่เสนอทั้งต้นฉบับร้อยกรองเดิมควบคู่กับนิยายร้อยแก้วที่อ่านง่าย พร้อมบรรทัดหมายชี้ว่าตอนนี้มีต้นฉบับไหนเป็นต้นตอ เพราะการอ่านนิยายเพียงอย่างเดียวเท่านั้นจะตัดขาดมิติของภาษาโบราณและจังหวะบทประพันธ์ไป ในทางกลับกัน ถ้าเจอฉบับที่มีภาคผนวกรวมบทร้อง บทละคร และบันทึกความแตกต่างระหว่างฉบับ — นั่นแหละที่ผมเรียกว่า "ครบ" อย่างแท้จริง สุดท้าย ผมอยากแนะนำให้มองหาฉบับที่มีคำนำอธิบายแหล่งที่มาและคำอธิบายศัพท์พื้นบ้าน เพราะส่วนนี้ช่วยให้เรื่องที่อ่านสัมผัสได้ทั้งมิติความบันเทิงและมิติประวัติศาสตร์ สำหรับใครที่อยากเปรียบเทียบสนุก ๆ ให้ลองอ่านคู่กับเรื่องคลาสสิกอื่น ๆ เช่น 'พระอภัยมณี' เพื่อเห็นทิศทางการเล่าเรื่องสมัยโบราณ ผลลัพธ์ที่ได้จะเป็นประสบการณ์การอ่านที่ทั้งอิ่มและเข้าใจมากขึ้น

ลองคิดแบบนี้ดู: ถ้าต้องการอ่าน 'พระลีลากําแพงเพชร' เพื่อเข้าใจเนื้อหาลึก ๆ และความเป็นมาของบทกวี ฉบับที่มีคำอธิบายเชิงวิชาการหรือบทวิจารณ์ประกอบมักคุ้มค่าที่สุดสำหรับผู้อ่านที่อยากรู้เบื้องหลังคำศัพท์ สำนวน และการอ้างอิงทางประวัติศาสตร์ ฉันรู้สึกว่าเมื่ออ่านฉบับที่มีเชิงอรรถและคำอธิบาย ทั้งความหมายของคำเก่า ๆ และบริบททางสังคมจะชัดเจนขึ้นมาก ทำให้ประโยคที่ดูเรียบง่ายกลายเป็นประตูไปสู่ชั้นความคิดของคนสมัยก่อน เรื่องราวจะไม่ถูกตัดท่อนด้วยคำอธิบายยาวเหยียด แต่จะมีหมายเหตุที่พาเราเข้าไปสำรวจได้เรื่อย ๆ สรุปแบบไม่เป็นทางการคือ ถ้าอยากได้ทั้งความงามของภาษาและความเข้าใจเชิงลึก เลือกฉบับที่มีบรรณาธิการดี ๆ และเชิงอรรถครบถ้วนจะให้ผลคุ้มค่าสุด เพราะนอกจากอ่านเพลินแล้ว ยังได้ความรู้เสริมติดมือเหมือนอ่านพร้อมคนชี้โน้ต — นี่แหละเหตุผลที่ผมมักเอาฉบับมีคำอธิบายมาอ่านซ้ำเมื่ออยากตีความละเอียดแบบถอนรากถอนโคน

อยากได้สรุปสั้น ๆ ของ 'มัทนะพาธา' ที่จับใจความได้ทันทีไหม? เวลาผมต้องสรุปงานวรรณคดียาว ๆ แบบนี้ ผมมักจะเริ่มจากหน้าแรก ๆ ของบทความเชิงวิชาการหรือบทเรียนออนไลน์ที่เขียนแบบสรุปใจความ เพราะแหล่งเหล่านั้นมักจะตัดเอาพลอตหลัก ตัวละครสำคัญ และความหมายเชิงสัญลักษณ์มาให้ในหน้ากระทัดรัด — โดยไม่ต้องอ่านต้นฉบับทั้งเล่ม สำหรับ 'มัทนะพาธา' ให้มองหาคำว่า 'สรุป' หรือ 'บทนำ' ในชื่อบทความ จะเจอเวอร์ชันที่สรุปโครงเรื่องและธีมหลัก เช่น การเดินทางของตัวเอก ความขัดแย้งสำคัญ และบทสรุปของความสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร อีกมิติที่ฉันชอบคือคลังคำอธิบายแบบภาพหรือแผนผังความคิด เพราะบางครั้งเรื่องโครงเรื่องยึกยักก็ชัดขึ้นเมื่อเห็นความเชื่อมโยงเป็นภาพ หากต้องการอ่านเร็ว ๆ ให้เปิดบทคัดย่อของตำราเรียนวรรณคดี หรือตารางสรุปในเว็บไซต์สอนวิชาการที่เน้นสรุปข้อเท็จจริงสั้น ๆ การเลือกแหล่งแบบนี้ช่วยให้ได้ทั้งภาพรวมและศัพท์สำคัญโดยไม่จมกับรายละเอียดมากเกินไป ท้ายสุดถ้าต้องการความเรียบง่ายจริง ๆ ลองหาโพสต์บล็อกหรือบทความที่เขียนแบบมุมมองคนอ่านทั่วไป บทความแบบนั้นมักใส่ตัวอย่างประเด็นที่คนทั่วไปสนใจและสรุปออกมาเป็นประโยคสั้น ๆ ทำให้อ่านจบในไม่กี่นาทีและเก็บใจความสำคัญไปใช้ได้ทันที

ดิฉันชอบนั่งจิบน้ำชาแล้วนึกถึงเรื่องเล่าเก่า ๆ ที่ยังมีชีวิตในหน้ากระดาษ — อย่าง 'มัทนะพาธา' ที่มักถูกพูดถึงในวงวรรณคดีไทยคลาสสิก ต้นเรื่องของ 'มัทนะพาธา' ไม่ได้มีผู้แต่งที่เป็นชื่อคุ้นหูเหมือนนักประพันธ์ยุคใหม่ ๆ แต่โดยรวมจะถือว่าเป็นงานวรรณกรรมพื้นบ้าน/วรรณกรรมในราชสำนัก ที่ถูกถ่ายทอดเป็นคำกลอนและนิทานปากเปล่าในสมัยก่อน ใครจะเรียกผู้เขียนว่าเป็นกวีแผ่นดินหรือกลุ่มกวีในราชสำนักก็มีเหตุผลรองรับ เพราะสำนวนและโครงเรื่องสะท้อนความคิดแบบวรรณกรรมโบราณมากกว่าลายเซ็นของบุคคลเดียว ในมุมที่ฉันติดตามงานวรรณคดี โครงการการศึกษาวรรณกรรมไทยมักนำ 'มัทนะพาธา' มาทำฉบับเรียบเรียงใหม่ พิมพ์ซ้ำ หรือจัดทำคำอธิบายประกอบให้คนรุ่นหลังอ่านง่ายขึ้น ฉบับพิมพ์ใหม่มีทั้งที่เป็นการถอดคำกลอนมาเป็นภาษาไทยร่วมสมัยและฉบับที่มีคำอธิบายเชิงประวัติศาสตร์สำหรับนักศึกษา เหล่านี้ทำให้เรื่องเล่ายังคงเข้าถึงผู้อ่านสมัยใหม่ได้โดยไม่ทำลายแก่นเดิมของงาน การอ่านฉบับต่าง ๆ ทำให้ฉันเห็นคุณค่าของการอนุรักษ์งานโบราณมากขึ้น — ไม่จำเป็นต้องรู้ชื่อผู้แต่งเสมอไป แต่การมีฉบับแปลหรือพิมพ์ใหม่ที่ตั้งใจรักษาบริบท จะช่วยให้เรื่องราวอย่าง 'มัทนะพาธา' ยังเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้และความเพลิดเพลินได้ต่อไป