ปีที่พิมพ์มังงะ One Piece เล่มแรกในไทยคือปีไหน?

เริ่มจากปี 1997 'One Piece' เริ่มตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร 'Weekly Shonen Jump' เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นของผลงานที่ยาวนานและทรงอิทธิพลมากชิ้นหนึ่งของวงการมังงะญี่ปุ่น ฉันรู้สึกว่าสิ่งที่ทำให้เรื่องนี้โดดเด่นตั้งแต่ต้นคือการผสมผสานระหว่างจินตนาการทางทะเล ตัวละครมีเอกลักษณ์ และโครงเรื่องที่วางแผนอย่างละเอียด อีอิจิโร โอดะ (Eiichiro Oda) ผู้สร้างเรื่องนี้เกิดวันที่ 1 มกราคม 1975 ที่จังหวัดคุมาโมโตะ เขาเริ่มมีผลงานสั้นและเป็นผู้ช่วยให้กับนักเขียนท่านอื่นก่อนจะได้รับโอกาสลงซีเรียลไลซ์ผลงานของตัวเอง ในมุมมองส่วนตัว ฉันคิดว่าโอดะใช้พลังสร้างโลกและมุกตลกผสานกับดราม่าได้ดีมาก การตีพิมพ์ต่อเนื่องกว่า 20 ปีทำให้ 'One Piece' กลายเป็นทั้งสินทรัพย์ของสำนักพิมพ์และวัฒนธรรมป๊อป ซึ่งผมมักจะชอบกลับไปอ่านตอนเก่าๆ เพื่อหาจุดเชื่อมโยงที่เขาวางไว้ตั้งแต่ต้นเรื่อง

ในปี 2009 มังงะ 'Attack on Titan' เริ่มลงตีพิมพ์เป็นตอนแรกในนิตยสารรายเดือนของค่ายใหญ่ เป็นปีที่ทุกคนยังไม่รู้ว่าผลงานเรื่องนี้จะพายุโหมวงการแค่ไหน แต่ตอนแรกที่เห็นภาพกำแพงพังทลายและเงาของไททันโผล่ออกมานั้นมันกระแทกความรู้สึกตรงๆ ฉันเป็นคนที่ตามอ่านตั้งแต่ตอนแรก ๆ จนอาจจะพูดได้ว่ารู้สึกเหมือนเห็นโลกเปลี่ยนไปบ้าง ตอนนั้นการอ่านฉากแอ็กชันแบบดิบๆ สลับกับมุมมองประชาชนธรรมดาที่ตกอยู่ในความหวาดกลัวให้ความรู้สึกต่างจากมังงะแนวเดิม ๆ มาก และพออนิเมะตามมาอีกหลายปีหลังจากนั้น ความนิยมก็พุ่งขึ้นจนกลายเป็นวัฒนธรรมป๊อปที่พูดถึงกันทั่วโลก ถ้าถามปีของฉบับแรกโดยตรง คำตอบสั้น ๆ ก็คือ 2009 — นี่แหละปีที่ 'Attack on Titan' เริ่มต้นการเดินทางซึ่งสุดท้ายก็เปลี่ยนโฉมหน้าของการเล่าเรื่องมังงะร่วมสมัยได้อย่างชัดเจน

แฟนๆ หลายคนเลือกติดตาม 'One Piece' ทางช่องทางที่ถูกลิขสิทธิ์มากกว่าการหาไฟล์ที่แจกในฟอรั่มเถื่อน เพราะมันช่วยให้ผลงานยังคงออกต่อไปได้จริงๆ ผมชอบอ่านเวอร์ชันออนไลน์ของผู้ถือลิขสิทธิ์ เช่น แพลตฟอร์มที่ออกมาพร้อมกับต้นฉบับจากญี่ปุ่น ซึ่งมักจะมีแปลหลายภาษาและออกตอนใหม่แทบจะพร้อมกัน การสนับสนุนช่องทางเหล่านี้นอกจากจะได้งานแปลคุณภาพ ยังช่วยให้ศิลปินกับสำนักพิมพ์ได้รับค่าตอบแทนอย่างถูกต้องด้วย ทั้งยังมีฟังก์ชันเก็บตอนหรือซื้อเล่มสะสมให้ด้วย ส่วนอีกช่องทางที่ผมมักแวะคือชุมชนพูดคุยอย่าง Reddit ของแฟน 'One Piece' ที่ผู้คนจะมาสรุป-วิเคราะห์กันหลังอ่านตอนใหม่ ทำให้ตามเนื้อเรื่องได้ทันโดยไม่ต้องเสี่ยงเข้าไปในเว็บที่ละเมิดลิขสิทธิ์ สุดท้าย ผมมักจะซื้อรวมเล่มเมื่อมีวางขายในไทย เพราะรู้สึกว่าได้สัมผัสกระดาษและภาพวาดแบบเต็มอรรถรส แม้จะต้องรอนานกว่าตอนออนไลน์ แต่มันเป็นวิธีที่ผมรู้สึกว่ายั่งยืนและให้เกียรติผลงานมากที่สุด

แฟนมังงะที่อยากสะสม 'One Piece' ฉบับลิขสิทธิ์มีตัวเลือกใหญ่อยู่ตามร้านหนังสือเครือดังและร้านขายหนังสือการ์ตูนในห้างใหญ่ของเมืองไทย ผมมักจะเริ่มจากสาขาของ Kinokuniya ในห้างใหญ่ ๆ เพราะมีทั้งฉบับภาษาไทยและฉบับภาษาอังกฤษ/ญี่ปุ่นวางขายขนานกัน ทำให้เปรียบเทียบปกและคุณภาพกระดาษได้ง่าย อีกที่ที่ไปบ่อยคือ SE-ED Book Center กับ B2S ซึ่งมักมีวางเป็นชุดหรือมีโปรโมชันราคาดี นอกจากนี้ ร้านนายอินทร์ (Naiin) และ Asia Books ก็เป็นจุดที่พบเล่มลิขสิทธิ์ได้บ่อย โดยเฉพาะเล่มที่เป็นปกฉบับแปลไทย ถ้าชอบสะสมแบบจัดเต็ม ลองหาชุดบ็อกซ์เซ็ตจากร้านเหล่านี้หรือสั่งผ่านหน้าร้านออนไลน์ของพวกเขาได้ ส่วนถ้าต้องการฉบับภาษาต้นฉบับหรือภาษาอังกฤษ Kinokuniya กับร้านค้าออนไลน์อย่าง Amazon/Book Depository (ที่ส่งมานานกว่า) มักมีครบ อีกทางเลือกคือสั่งจากร้านค้าทาง Shopee/Lazada แต่ควรเช็กว่าเป็นร้านทางการหรือผู้ขายที่ได้รับอนุญาต เพื่อหลีกเลี่ยงของเถื่อน ผมยังจำความตื่นเต้นตอนเจอปก 'Enies Lobby' เล่มที่สภาพดีในชั้น Kinokuniya — รู้สึกคุ้มกับการเดินทางไปหาจริงๆ

แนะนำว่าเริ่มจากเล่ม 1 ของ 'One Piece' จะเป็นการเดินทางที่ครบและคุ้มค่าที่สุดถาอยากเข้าใจทุกอย่างตั้งแต่ต้นจนจบ การเริ่มที่เล่มแรกทำให้เห็นพัฒนาการของตัวละครได้ชัด — การพบกันของลูฟี่กับโซโลในฉากที่แสนเรียบง่ายไปจนถึงการเปิดเผยความเจ็บปวดของนามิในช่วง 'Arlong Park' ซึ่งฉากนั้นเป็นหนึ่งในจุดที่ทำให้ผมยอมลงทุนเวลาเพราะมันฉุดหัวใจจริง ๆ นอกจากแง่มุมดราม่าแล้ว เสน่ห์เล็ก ๆ ของเรื่องอย่างมุกตลก ช่วงเดินทางข้ามเกาะ และการแนะนำโลกที่กว้างใหญ่ทั้งการเมืองและองค์กรต่าง ๆ ก็เริ่มตั้งแต่เล่มแรก ทำให้เวลาต่อไปที่เรื่องขยายใหญ่ขึ้น เราจะเข้าใจว่าทำไมตัวละครถึงตัดสินใจแบบนั้น ประสบการณ์การอ่านแบบเดินหน้าตั้งแต่ต้นยังให้ความพึงพอใจเชิงการสะสม — เห็นรายละเอียดเล็ก ๆ ที่กลับมาต่อเติมในภายหลัง รู้สึกเชื่อมโยงกับสายสัมพันธ์ของแก๊งหมวกฟาง และจะตื้นตันกับโมเมนต์สำคัญเมื่อถึงเวลา ฉะนั้นหากมีเวลาพอและอยากสัมผัสอารมณ์ครบทุกช็อต เริ่มที่เล่ม 1 แล้วปล่อยให้เรื่องค่อย ๆ พาไป จะได้ความเข้าใจในภาพรวมที่แน่นและความอินที่ต่างจากการกระโดดไปเริ่มที่จุดใดจุดหนึ่งกลางคันอย่างชัดเจน

ในไทยการ์ตูน 'One Piece' เริ่มต้นการพากย์เป็นภาษาไทยตั้งแต่ซีซันแรกเลย — นั่นก็คือช่วงอาร์ค 'อีสต์บลู' ที่เล่าเรื่องราวการออกเดินทางของลูฟี่และลูกเรือเริ่มแรก ผมโตมากับเสียงพากย์ไทยของการ์ตูนยุคดั้งเดิม จึงจำได้ชัดว่าการออกอากาศครั้งแรกที่มีพากย์ไทยนำเข้ามาให้คนไทยดูกันเป็นตอนต้นๆ ของเรื่อง ไม่ได้เริ่มจากกลางเรื่องหรือภาคต่อ เพราะความนิยมของตอนเปิดเรื่องและความเรียงลำดับแบบทีวี (episodic) ทำให้ผู้จัดโทรทัศน์มักจะเอาตั้งแต่ต้นเพื่อให้คนใหม่ติดตามได้สะดวก อีกอย่างคืออาร์ค 'อีสต์บลู' มีหลายตอนที่เป็นการปูเรื่องตัวละครหลัก จึงเหมาะที่จะฉายเป็นซีซันแรกสุดเมื่อเข้ามาในตลาดไทย ผลกระทบของการได้ดู 'One Piece' พากย์ไทยตั้งแต่แรกนั้นชัดเจน — ผมเห็นเพื่อนรอบตัวจำชื่อคนพากย์และท่อนเพลงได้ บางครั้งการตัดต่อสำหรับเวลารายการทีวีก็เกิดขึ้น แต่โดยรวมแล้วคนไทยจำนวนมากรู้จักโลกของลูฟี่จากพากย์ไทยที่เริ่มมาตั้งแต่ซีซันแรก ซึ่งทำให้การ์ตูนเรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของวัยเด็กผมไปเลย

เมื่อพูดถึงฉบับรวมเล่มแปลไทยของ 'One Piece' แหล่งหลักที่ผมแนะนำคือร้านหนังสือใหญ่ ๆ และเว็บไซต์ของผู้จัดพิมพ์ที่มีสิทธิ์ออกแบบแปลอย่างเป็นทางการ โดยปกติแล้วหนังสือเล่มล่าสุดจะวางขายที่ร้านเช่น B2S, SE-ED, Naiin หรือร้านบู๊คช็อปอย่าง Kinokuniya สาขาใหญ่ ๆ พร้อมกันกับการเปิดขายผ่านเว็บไซต์ของร้านเหล่านั้นและร้านค้าชื่อดังบนแพลตฟอร์มออนไลน์ เช่น Shopee กับ Lazada บางครั้งผู้จัดพิมพ์ก็ประกาศวันวางแผงในเพจเฟซบุ๊กหรือเว็บไซต์ของตัวเอง การเช็คหมายเลข ISBN และหน้าปกที่เป็นฉบับแปลไทยจะช่วยแยกแยะได้ว่าชั้นหนังสือมีฉบับแปลจริง ๆ หรือเป็นเล่มนำเข้าจากญี่ปุ่น วิธีที่ผมใช้คือสังเกตประกาศพรีออเดอร์และอ่านรีวิวจากคนที่ซื้อก่อน เทียบกับประสบการณ์การตามสะสม 'Naruto' ไว้ ทำให้รู้ว่าถ้าจะไม่พลาดเล่มล่าสุด การสั่งจองล่วงหน้าจากร้านที่เชื่อถือได้คือวิธีที่ปลอดภัยสุด แล้วถ้าใครสะดวกไปดูของจริงก่อนซื้อ ให้ลองโทรเช็กสต็อกกับสาขาท้องที่ก่อนออกจากบ้าน

วันที่ 20 ตุลาคม 1999 เป็นวันที่แฟนการ์ตูนหลายคนได้เห็น 'One Piece' ในรูปแบบแอนิเมะเป็นครั้งแรก ซึ่งตอนแรกถูกตั้งชื่อเป็นภาษาอังกฤษว่า 'I'm Luffy! The Man Who's Gonna Be King of the Pirates!' และถูกผลิตโดยสตูดิโอชื่อดังที่รับผิดชอบอนิเมะชั้นเยี่ยมหลายเรื่อง การเปิดตัวของตอนแรกไม่ใช่แค่เรื่องวันที่ฉาย แต่ยังรวมถึงธีมเพลงเปิดที่ติดหูอย่าง 'We Are!' ซึ่งเข้ามาช่วยสร้างบรรยากาศผจญภัยตั้งแต่ช็อตแรก ฉันชอบความสดใสของงานออกแบบตัวละครยุคแรกและจังหวะการตัดต่อที่ทำให้คนดูเข้าใจจุดยืนของลูฟี่ได้เร็ว แอนิเมชันอาจดูต่างจากเวอร์ชันใหม่ ๆ แต่ความมีเสน่ห์แบบกราฟิกยุค 90 นั้นให้ความรู้สึกอบอุ่นและแทบจะเรียกความทรงจำของแฟนเก่า ๆ ให้หวนกลับมา หลังจากดูตอนแรกครั้งแรก ความอยากรู้อยากเห็นเกี่ยวกับโลกกว้างและพวกโจรสลัดก็ถูกปลุกขึ้นมาอย่างแรง เรื่องราวที่เริ่มจากหมู่บ้านเล็ก ๆ และหมวกฟางใบเดียว กลายเป็นต้นเหตุของการติดตามยาวนานจนเป็นส่วนหนึ่งของวัยผู้ชมหลายรุ่น นี่แหละคือเหตุผลที่วันที่ 20 ตุลาคม 1999 ยังคงถูกพูดถึงกันเสมอ

เวลาพูดถึงชื่อ 'คาบ' ในบริบทของแฟนคลับ 'One Piece' ผมมักเจอคนใช้คำย่อหรือเรียกชื่อตัวละครแปลก ๆ จนสับสนกันไปหมด แต่สิ่งที่น่าจะเป็นไปได้ที่สุดคือผู้ถามหมายถึง 'คาบาจิ' (Cabaji) มากกว่า 'คาบ' แบบตรงตัว เมื่อลองนึกภาพฉากตั้งแต่อาร์คแรก ๆ ของผลงาน ฉากที่เกี่ยวข้องกับกองโจรบักกี้และการเผชิญหน้ากับลูฟี่ที่เมืองส้ม (Orange Town) กับภัตตาคารเรือรบ 'Baratie' มักเป็นจุดที่คนจะจดจำคาแรกเตอร์นักแสดงผาดโผนที่หน้าตาเอกลักษณ์ คนนี้ในภาษาพูดบางครั้งถูกย่อหรือเรียกสั้น ๆ ว่า 'คาบ' ซึ่งทำให้เข้าใจผิดได้ง่าย จากมุมมองแฟนเก่า ๆ ฉันเห็นว่าการเรียกชื่อเต็มว่า 'คาบาจิ' ช่วยเคลียร์ความสับสน เพราะตัวละครคนนี้เป็นสมาชิกของกองโจรบักกี้และมีบทบาทชัดเจนในตอนเปิดเรื่อง ถ้าคำถามหมายถึงใครเป็นอดีตของใครในความหมายว่าใครเคยเป็นสมาชิกของกองเรือใด ก็ชัดเจนว่า 'คาบาจิ' เป็นอดีต (และปัจจุบันยังอยู่ในภาพรวม) สมาชิกของกองโจรบักกี้ — นี่คือคำอธิบายที่ผมคิดว่าตอบโจทย์คนที่สงสัยได้ดีที่สุด