ลูกจ้างมีสิทธิ์ลาหยุดปีใหม่กี่วันตามกฎหมายแรงงาน?

เรื่องวันลากิจตามกฎหมายแรงงานไม่ได้มีตัวเลขตายตัวที่ระบุไว้ในกฎหมายใหม่ปี 2566 แบบที่หลายคนคาดหวัง การลากิจเป็นการลาเพื่อเรื่องส่วนตัวซึ่งกฎหมายแรงงาน (พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน) ให้ความคุ้มครองเรื่องสิทธิการลาในหลายประเภท เช่น วันลาป่วยสูงสุด 30 วันต่อปีที่ได้รับค่าจ้าง วันลาพักร้อนประจำปีอย่างน้อย 6 วันหลังทำงานครบ 1 ปี วันคลอดบุตร 98 วัน แต่การกำหนดจำนวนวันลากิจแบบชำระเงินนั้นไม่ได้ระบุชัดเจนไว้ในบทบัญญัติหลักของกฎหมาย ดังนั้นการให้สิทธิ์ลากิจมักขึ้นกับข้อบังคับของบริษัทรวมถึงสัญญาจ้างแรงงานหรือข้อตกลงแรงงานร่วม (ถ้ามี) มากกว่าเป็นสิทธิ์ตามกฎหมายโดยตรง หลายองค์กรเลือกกำหนดนโยบายลากิจของตัวเอง เช่น บางบริษัทเปิดโอกาสให้ลากิจแบบมีค่าจ้าง 1-3 วันต่อปีเป็นเรื่องปกติ ขณะที่บางแห่งอาจให้ลากิจโดยหักจากวันลาพักร้อน หรืออนุญาตให้ลากิจแบบไม่มีค่าจ้างและต้องขออนุญาตล่วงหน้า ข้อตกลงเหล่านี้ควรมีการระบุในข้อบังคับบริษัท (ข้อบังคับแรงงาน) หรือในสัญญาจ้างอย่างชัดเจน เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง นอกจากนี้ถ้ามีการตกลงร่วมกับสหภาพแรงงาน ตัวเลขและเงื่อนไขลากิจก็อาจแตกต่างไปตามข้อตกลงร่วมกันได้ เมื่อเกิดข้อขัดแย้งเกี่ยวกับการลากิจ สิทธิพื้นฐานที่ควรรู้คือกฎหมายยังคงคุ้มครองลูกจ้างไม่ให้ถูกเลิกจ้างหรือถูกเลือกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรมเพราะการขอลาที่ชอบด้วยเหตุผล แต่กรณีการลากิจโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่ปฏิบัติตามขั้นตอนภายในบริษัท นายจ้างอาจมีมาตรการได้ตามข้อบังคับของบริษัทและกฎหมายแรงงานทั่วไป เรื่องนี้จึงแนะนำให้อ่านสัญญาจ้างงานและระเบียบภายในบริษัทให้ละเอียด และเก็บหลักฐานการขออนุญาต เช่น อีเมลหรือข้อความแจ้ง เพื่อใช้ยืนยันเมื่อเกิดความไม่เข้าใจกัน มุมมองส่วนตัวคิดว่าเป็นเรื่องสำคัญที่บริษัทควรมีนโยบายลากิจที่ชัดเจนและเป็นมิตรกับพนักงาน เพราะชีวิตคนทำงานมีเหตุฉุกเฉินหรือเรื่องส่วนตัวที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้ การให้ลากิจเล็กๆ อย่างน้อยไม่กี่วันต่อปีช่วยสร้างความไว้วางใจและความสมดุลระหว่างงานกับชีวิตส่วนตัวได้ดีขึ้น

ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานของไทยไม่มีการกำหนดคำว่า 'ลากิจ' เป็นจำนวนวันที่นายจ้างต้องให้โดยตรง ทำให้ผมมองว่าคำตอบสั้น ๆ คือกฎหมายหลักไม่ได้ระบุจำนวนวันลากิจแบบบังคับไว้ เรื่องนี้เลยขึ้นกับข้อตกลงของบริษัท กฎระเบียบภายใน สัญญาจ้างงาน หรือข้อตกลงแรงงานร่วม (ถ้ามี) แทน ในทางปฏิบัติ บริษัทส่วนใหญ่จะกำหนดวันลากิจไว้ในระเบียบงานบุคคล ตัวอย่างที่เห็นบ่อยคือให้ลากิจ 1–3 วันต่อปีสำหรับกรณีจำเป็นเร่งด่วน บางแห่งขยายเป็น 3–5 วัน หรืออนุญาตให้ใช้วันลาพักร้อน/ลาป่วยผสมกัน เพื่อให้ครอบคลุมเหตุฉุกเฉินอื่น ๆ อีกทั้งสหภาพแรงงานหรือสัญญาร่วมแรงงานก็อาจมีการกำหนดวันลากิจที่ชัดเจนกว่าองค์กรที่ไม่มีสหภาพ การรู้สิทธิของตัวเองในที่ทำงานจึงหมายถึงอ่านกฎของบริษัทและสัญญาจ้างให้ละเอียด ผมมักแนะนำให้พนักงานเก็บต้นฉบับกฎเกณฑ์และเอกสารที่เกี่ยวข้องไว้ รวมทั้งเรียนรู้วิธีขอลาที่เป็นลายลักษณ์อักษร เพราะหากเกิดข้อพิพาท คุณจะมีหลักฐานอ้างอิงได้ ถ้าอยากได้คำตอบแบบเจาะจงสำหรับตัวคุณเอง ให้ตรวจดูระเบียบของบริษัทหรือถามฝ่ายทรัพยากรบุคคลโดยตรง แต่วิธีที่ดีที่สุดคือพูดคุยกับหัวหน้างานและวางแผนล่วงหน้าเมื่อเป็นไปได้ เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายจัดการงานได้อย่างสมเหตุสมผล

ปีใหม่เป็นช่วงเวลาที่ผมมักจะคิดถึงเรื่องสมดุลระหว่างงานกับการพักผ่อน — โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงบริษัทเอกชนที่ต้องตัดสินใจเรื่องจำนวนวันหยุดให้พนักงาน ผมมองว่าจำนวนวันหยุดที่เหมาะสมควรสะท้อนทั้งความเป็นธรรมต่อพนักงานและความต่อเนื่องทางธุรกิจ ไม่ควรตั้งเป็นตัวเลขตายตัวสำหรับทุกองค์กร แต่แนะนำเป็นช่วงที่ปรับได้ตามประเภทงาน เช่น สำนักงานทั่วไปอาจให้วันหยุดต่อเนื่อง 3–7 วัน (รวมวันหยุดราชการ) เพื่อให้พนักงานมีเวลาพักผ่อนจริงจังกับครอบครัวและรีชาร์จพลัง ส่วนธุรกิจที่ต้องให้บริการตลอดเวลา เช่น โรงงาน โรงแรม หรือร้านอาหาร อาจจัดระบบเวรให้พนักงานหมุนเวียนหยุด ทำให้แต่ละคนได้หยุดจริงอย่างน้อย 2–3 วันต่อช่วงปีใหม่โดยไม่กระทบบริการมากนัก ผมมักจะแนะนำให้บริษัทพิจารณาเงื่อนไขเพิ่ม เช่น ให้เลือกเอาแบบหยุดยาวแบบรวมเป็นแพ็กเกจหรือแลกเป็นวันหยุดชดเชย/โบนัส หากงบจำกัด การให้วันหยุดเพิ่มเติมแบบเฟลกซิเบิล (เช่น ให้หยุดครึ่งวันก่อนหรือหลังวันหยุดราชการ หรือให้เลือกเลื่อนวันหยุดไปใช้ในช่วงอื่น) จะช่วยสร้างความยืดหยุ่นและความพึงพอใจ นอกจากนี้ควรคำนึงถึงการสื่อสารล่วงหน้า การวางแผนงานก่อนหยุด และการชดเชยสำหรับผู้ที่ต้องทำงานในช่วงนั้น เพื่อไม่ให้เกิดความรู้สึกไม่เป็นธรรม ในมุมผม การให้ช่วงวันหยุดปีใหม่ที่เพียงพอเป็นการลงทุนระยะยาวต่อประสิทธิภาพการทำงานและความสัมพันธ์ของพนักงานกับองค์กร ถ้าบริษัทไม่สามารถให้หยุดยาวได้ทั้งหมด การออกแบบนโยบายที่ชัดเจน ยืดหยุ่น และเท่าเทียมกัน จะช่วยให้ทุกคนรู้สึกว่าองค์กรให้ความสำคัญกับเวลาส่วนตัวและการพักผ่อน ซึ่งกลับมาสร้างผลดีต่อผลงานในท้ายที่สุด — นั่นคือสิ่งที่ผมจะเลือกถ้ามีสิทธิ์ตัดสินใจ

ปีใหม่นี่เป็นช่วงเวลาที่คนส่วนใหญ่ตั้งตารอ และเรื่องวันหยุดราชการสำหรับปีใหม่มักเป็นคำถามง่าย ๆ ที่กลับไม่ค่อยมีคำตอบตายตัวเสมอไป พูดตรง ๆ ผมมองว่าพอเป็นเรื่องวันหยุดราชการ จำนวนวันที่หยุดสำหรับข้าราชการขึ้นกับประกาศของคณะรัฐมนตรีในแต่ละปี แต่สิ่งที่แน่นอนก็คือ 'วันขึ้นปีใหม่' 1 มกราคม จะเป็นวันหยุดราชการหลักที่ทุกปีมีเหมือนกัน ในบางปีจะมีการประกาศเพิ่มวันหยุดต่อเนื่อง เช่น ให้หยุดวันที่ 31 ธันวาคม หรือต่อเนื่องไปถึงวันที่ 2 มกราคม เพื่อเป็นวันหยุดต่อเนื่องสำหรับการเฉลิมฉลองหรือชดเชยวันหยุดที่ตรงกับวันเสาร์อาทิตย์ มุมมองของผมค่อนข้างเน้นด้านการวางแผน: เมื่อเห็นประกาศว่ามีวันหยุดเพิ่มขึ้น ผมมักจะใช้เวลาไม่น้อยไปจากงานเพื่อเตรียมตัว ทั้งการจัดการงานค้างและการวางแผนการเดินทาง คนที่ทำงานประจำในหน่วยงานราชการก็จะปรับตารางตามประกาศนั้นๆ ซึ่งบางครั้งหมายถึงหยุด 2 วัน บางทีก็เป็น 3 วันติดต่อกัน ข้อสังเกตคือการประกาศลักษณะนี้มักมีรูปแบบไม่ต่างกันมาก แต่รายละเอียดเล็ก ๆ เช่น การให้วันชดเชยหรือการสลับวันหยุด สามารถเปลี่ยนได้ตามดุลยพินิจของรัฐบาลในแต่ละปี สุดท้ายผมอยากบอกว่าความไม่แน่นอนตรงนี้ก็ทำให้ประสบการณ์ของวันหยุดปีใหม่ในแต่ละปีต่างกันไป บางปีได้หยุดยาวก็เหมือนได้พักใจเต็มที่ แต่บางปีก็ตัดสินใจล่วงหน้าได้ยาก เพราะยังไม่รู้ว่าจะหยุดกี่วัน ใครที่กำลังวางแผนทริปหรือเตรียมงาน ผมแนะนำให้ติดตามประกาศอย่างเป็นหลักแหล่งจากทางราชการใกล้ ๆ ปีใหม่จะได้จัดตารางให้ลงตัวและไม่พลาดช่วงเวลาสำคัญของครอบครัวหรือเพื่อนฝูง

ฉันมักเริ่มวางแผนวันลาโดยมองภาพรวมของงานก่อนเสมอ — ใครมีงานคีย์ไทม์ไลน์บ้าง อะไรเป็นช่วงที่ต้องมีคนในออฟฟิศจริง ๆ และวันหยุดราชการใดที่สามารถต่อยอดเป็นวันหยุดยาวได้ง่าย เมื่อรู้จุดสำคัญแล้ว ฉันจะแบ่งการวางแผนเป็นสามชั้น: ระดับบริษัท ระดับทีม และระดับบุคคล ในระดับบริษัทควรกำหนดนโยบายชัดเจน เช่น วันห้ามลา (blackout dates) ถ้าจำเป็น เงื่อนไขการอนุมัติ และกรอบเวลาในการส่งคำขอ เพื่อให้ทุกคนรู้ว่าคาดหวังอะไร ในระดับทีม ฉันมักชวนหัวหน้าแต่ละทีมทำตารางเบื้องต้นก่อนเปิดให้ขอลา โดยกำหนดคนสำรองหรือช่วงสลับเวรกันไว้ล่วงหน้า ส่วนระดับบุคคล ควรให้สมาชิกทีมส่งคำขอก่อนเวลาอย่างน้อย 2–4 สัปดาห์พร้อมแผนมอบหมายงานชั่วคราว อีกเรื่องที่ฉันให้ความสำคัญคือความยุติธรรมและความโปร่งใส ถ้าหากมีคนขอวันลาเกินความสามารถของทีม ควรมีเกณฑ์ชัดเจน เช่น พิจารณาตามลำดับความหัวคิ้วของงาน ผลงานในช่วงที่ผ่านมา หรือระบบหมุนเวียน และอย่าลืมจัดการเรื่องการสื่อสารระหว่างวันหยุด เช่น กำหนดคน on-call เฉพาะกรณีฉุกเฉินและมีคำแนะนำการตอบอีเมลอัตโนมัติ สุดท้ายแล้ว การเตรียมเอกสารสรุปงานและแผนมอบหมายจะช่วยให้การกลับมาทำงานราบรื่นขึ้น — นี่คือวิธีที่ฉันใช้ให้ทีมได้หยุดอย่างสบายใจโดยไม่ทิ้งภาระไว้เบื้องหลัง

ฉันอธิบายแบบตรง ๆ เลยว่า ตามกฎหมายแรงงานทั่วไปในประเทศไทยไม่ได้กำหนดจำนวนวันสำหรับ 'ลากิจ' อย่างชัดเจนเหมือนการลาพักผ่อนประจำปีหรือการลาป่วย ซึ่งแปลว่า พนักงานประจำไม่ได้มีสิทธิ์ตามกฎหมายแรงงานที่จะเรียกร้องวันลากิจได้เป็นตัวเลขคงที่จากนายจ้างโดยตรง เนื้อหาสำคัญที่ฉันมักย้ำให้คนรอบตัวฟังคือให้แยกความต่างระหว่างประเภทของวันลา: กฎหมายกำหนดวันลาพักผ่อนประจำปีขั้นต่ำ ส่วนวันลาป่วยกับสิทธิ์ที่เกี่ยวข้องก็มีมาตรฐานเช่นกัน แต่ 'ลากิจ' มักเป็นเรื่องที่ตกลงกันระหว่างบริษัทกับลูกจ้างหรือระบุในกฎระเบียบของบริษัท การให้ลากิจเป็นวันจ่ายเงินหรือไม่ ขึ้นอยู่กับนโยบายภายใน ข้อตกลงร่วม หรือสัญญาจ้างงาน ถ้าต้องสรุปแบบเป็นมิตร: อย่าไปคาดหวังว่ากฎหมายแรงงานจะให้ตัวเลขวันลากิจแบบตายตัว เพราะมันไม่มีกฎหมายกำหนด แต่หลายบริษัทมีนโยบายให้ 1–3 วันต่อปี ในบางกรณีมากกว่านั้นถ้ามีสัญญาหรือข้อผูกมัดพิเศษ เห็นได้ชัดว่าสถานการณ์จริงแตกต่างกันไปตามที่ทำงานและข้อตกลงส่วนบุคคล

พูดตามตรงนะ การยื่นคำขอลาหยุดล่วงหน้ามักไม่ได้มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกที่ เพราะสิ่งที่กำหนดจริง ๆ คือนโยบายของบริษัทหรือข้อตกลงในสัญญาจ้าง มากกว่าจะมีข้อกำหนดชัดเจนจากกฎหมายแรงงานสำหรับการแจ้งล่วงหน้าในทุกกรณี ฉันมักจะบอกเพื่อนร่วมงานว่าให้แยกประเภทของการลาออกเป็นสองแบบใหญ่ ๆ: ลาที่วางแผนได้ (เช่น ลาพักร้อน ลาไปผ่าตัดที่รู้ล่วงหน้า) กับลาที่ฉุกเฉินหรือไม่คาดคิด (เช่น ป่วยกะทันหัน เหตุฉุกเฉินครอบครัว) สำหรับลาที่วางแผนได้ ควรแจ้งนานเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ต้องการลาและผลกระทบต่อทีม: ลา 1–3 วันอาจแจ้งล่วงหน้า 3–7 วัน ส่วนการลากิจยาวหรือการลาไปต่างประเทศควรแจ้งล่วงหน้า 2–4 สัปดาห์หรือมากกว่า ในทางกลับกัน กฎหมายแรงงานไทยกำหนดสิทธิพื้นฐาน เช่น วันลาพักร้อนประจำปีที่มีสิทธิหลังทำงานครบหนึ่งปี และสิทธิลาเพื่อคลอดบุตรบางส่วน แต่ไม่ได้ระบุว่า ‘ต้องแจ้งล่วงหน้าเท่าไหร่’ สำหรับลาป่วยทั่วไป พนักงานยังควรส่งใบรับรองแพทย์เมื่อขอลากลับมาทำงานเพื่อเป็นหลักฐาน ท้ายที่สุด การสื่อสารที่ชัดเจนและการทำความเข้าใจกับหัวหน้าเป็นเรื่องสำคัญสุด การขอให้มีนโยบายลาล่วงหน้าที่ชัดเจนในคู่มือพนักงานจะช่วยลดความไม่แน่นอน ถ้าต้องการคำแนะนำสำหรับกรณีเฉพาะ ฉันชอบให้คนเริ่มจากประเมินผลกระทบต่อทีมก่อนแล้วค่อยตกลงกันอย่างตรงไปตรงมา

สิ่งที่อยากให้เข้าใจก่อนคือการประกาศวันหยุดปีใหม่ของโรงเรียนมักไม่ได้ออกเป็นตัวเลขตายตัวเสมอไป เพราะมันขึ้นกับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ปฏิทินการศึกษา การสอบปลายภาค และการประสานกับวันหยุดราชการ แต่จากมุมมองของคนที่ติดตามปฏิทินโรงเรียนมาตลอด ผมมองว่าโรงเรียนส่วนใหญ่ในเขตเมืองมักจะประกาศหยุดปีใหม่ราว 7 วันให้ครอบคลุมช่วงสุดสัปดาห์รอบๆ และวันขึ้นปีใหม่จริง ๆ เหตุผลที่ผมคิดว่าประมาณ 7 วันเป็นตัวเลขที่เป็นไปได้มากคือหลายโรงเรียนจะกำหนดช่วงปิดภาคเรียนหรือช่วงพักระหว่างเทอมให้ครอบคลุมการเฉลิมฉลอง ตรงนี้จะบวกวันเสาร์อาทิตย์ไปด้วยเพื่อให้ครูและนักเรียนได้มีเวลาพักจริงจัง บางแห่งจะเริ่มหยุดตั้งแต่ปลายเดือนธันวาคม เช่นวันที่ 28 หรือ 29 แล้วกลับมาเรียนต้นเดือนมกราคม ทำให้ช่วงหยุดยาวประมาณหนึ่งสัปดาห์ หากมีการจัดสอบเลื่อนหรือมีกิจกรรมปิดภาคเพิ่มเติม วันหยุดอาจสั้นลงเหลือ 3–5 วัน แต่ในหลายกรณีที่เห็นบ่อย ๆ คือ 7 วันเพราะมันพอดีกับการคั่นระหว่างเทอมและวันหยุดราชการ อีกมุมที่ผมมองคือบริบทของโรงเรียนในต่างจังหวัดหรือโรงเรียนขนาดเล็ก บ่อยครั้งเขาจะยึดตามวันหยุดราชการอย่างเคร่งครัดมากกว่าและอาจประกาศเพียง 3 วัน (วันสิ้นปี วันขึ้นปีใหม่ และอีกวันหนึ่งที่เกี่ยวเนื่อง) เพราะงบประมาณและการจัดตารางกิจกรรมต้องเข้มงวดมากกว่าที่จะให้หยุดยาว แต่ถ้าโรงเรียนมีแนวทางส่งเสริมการพักผ่อนหรือจัดทริปทัศนศึกษาของนักเรียน อาจเห็นการหยุดยาว 10 วันในบางปี ดังนั้นถ้าจะสรุปแบบรวม ๆ ผมคิดว่า 7 วันเป็นค่ากลางที่สมเหตุสมผล แต่ก็มีความเป็นไปได้ทั้งสั้นกว่าและยาวกว่า ข้อสำคัญคือการจับตาปฏิทินของโรงเรียนในปีนั้น ๆ เพื่อทราบรายละเอียดแน่นอน — นี่เป็นมุมมองที่ผมได้สังเกตจากปฏิทินการศึกษาต่าง ๆ และสถานการณ์จริงที่พบเจอ โดยสรุปภาพรวมในฐานะคนที่ติดตามตารางการศึกษา ผมคาดว่าโรงเรียนจะประกาศหยุดปีใหม่ประมาณ 5–9 วันเป็นส่วนใหญ่ หากต้องการตัวเลขแบบมาตรฐานที่สุด ก็คงเลือกประมาณ 7 วัน ซึ่งเป็นช่วงที่ครอบคลุมการเฉลิมฉลองและการพักผ่อนก่อนเทอมใหม่จะเริ่มขึ้น

ฉันมักจะเตรียมธุรกรรมให้เรียบร้อยก่อนเข้าสู่ช่วงปีใหม่ เพราะตามประกาศทั่วไปของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ธนาคารพาณิชย์ในไทยจะหยุดทำการเนื่องในวันขึ้นปีใหม่เพียง 1 วัน คือ '1 มกราคม' เป็นวันหยุดหลักที่ทุกสาขาจะปิดให้บริการ การหยุดเพียงวันเดียวนี้หมายความว่าสาขาและการให้บริการด้านเคาน์เตอร์จะไม่เปิดทำการในวันนั้น แต่ระบบอิเล็กทรอนิกส์อย่างอินเทอร์เน็ตแบงก์กิ้งและเอทีเอ็มยังสามารถใช้งานได้ตามปกติ อย่างไรก็ตาม การเคลียร์เช็คหรือการโอนข้ามธนาคารที่ต้องผ่านระบบเคลียร์จะเลื่อนเป็นวันทำการถัดไป ดังนั้นถ้าต้องส่งเงินสำคัญหรือยืนยันธุรกรรมใหญ่ ผมจึงมักเลื่อนหรือทำให้เสร็จก่อนวันที่ 31 บางปีถ้าวันหยุดตรงกับวันเสาร์-อาทิตย์ รัฐอาจประกาศชดเชยหรือไม่ก็ได้ ขึ้นอยู่กับประกาศของรัฐบาลและธนาคารแห่งประเทศไทย แต่โดยหลักแล้วจำนวนวันหยุดของธนาคารสำหรับปีใหม่จะอยู่ที่ 1 วัน งานเล็ก ๆ อย่างการเติมเงินหรือถอนฉุกเฉินยังพอจัดการได้ผ่านช่องทางดิจิทัล แต่ถ้าเป็นเรื่องเอกสารหรือการเซ็นสัญญาที่ต้องไปสาขา แนะนำให้วางแผนล่วงหน้า จะได้ไม่สะดุดกับวันหยุดเดียวนี้

เรื่องการลากิจเพื่อดูแลสมาชิกในครอบครัวเป็นเรื่องที่เจอได้บ่อยและมักสร้างคำถามเยอะ ๆ ว่าจริง ๆ แล้วพนักงานสามารถลาได้กี่วันตามกฎหมาย ในมุมมองของคนที่เคยผ่านสถานการณ์นี้มาก่อน ผมเห็นว่าต้องแยกสิ่งที่เป็นสิทธิพื้นฐานจากสิ่งที่เป็นนโยบายบริษัทให้ชัดเจน ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พนักงานมีสิทธิ์ลาป่วย (เพื่อรักษาตัวของตนเอง) ไม่เกิน 30 วันต่อปีโดยต้องมีใบรับรองแพทย์ แต่การลากิจเพื่อไปดูแลคนป่วยในครอบครัวไม่ได้ถูกกำหนดเป็นจำนวนวันที่บังคับตามกฎหมาย สำหรับการลาแบบนี้จึงขึ้นกับสัญญาจ้างหรือกฎระเบียบของบริษัท บางที่ให้ลากิจวันละ 1–3 วันต่อปี บางที่อาจไม่กำหนดเลยและต้องใช้วันลาพักร้อนหรือวันลาไม่มีค่าจ้างแทน เมื่อเจอสถานการณ์ฉุกเฉิน หลายคนเลือกผสมวิธี เช่น ใช้ลากิจที่บริษัทจัดให้ สลับกับใช้วันลาพักร้อน หรือตกลงลาพักแบบไม่รับค่าจ้างถ้าจำเป็น ถ้าต้องการเวลานานขึ้น การขอใบรับรองแพทย์ของญาติหรือเอกสารจากโรงพยาบาลมักช่วยให้ผู้ประกอบการยอมให้ลาได้ง่ายขึ้น สรุปคือไม่มีเลขมาตรฐานตายตัว ต้องดูข้อกำหนดภายในของงานและเจรจากับนายจ้างโดยให้หลักฐานประกอบ เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายรับมือได้อย่างสมเหตุสมผล