วรรณกรรมสุนทรภู่ มีธีมหลักอะไรที่ควรสอนในโรงเรียน?

ชอบเล่าเรื่องวรรณกรรมไทยให้เพื่อนฟังเสมอโดยเริ่มจากผลงานยักษ์อย่าง 'พระอภัยมณี' เพราะมันเป็นงานที่ครูมักเลือกมาตัดตอนสอนในชั้นเรียน ตั้งใจอ่านแบบยาวจะเห็นโลกกว้างของเทพ เทพี ปีศาจ และมนุษย์ผสมกันอย่างไม่เหมือนใคร เรื่องราวของพระอภัยมณีเต็มไปด้วยฉากการผจญภัย เพลงกาพย์ที่มีท่วงทำนอง และตัวละครจำเพาะอย่างเจ้าฟองดาบหรือผีเสื้อสมุทรที่เด็กมักจำได้ดี เวลาที่เล่าให้คนรุ่นใหม่ฟัง ผมชอบเน้นว่าครูมักจะสอนเป็นหน่วยย่อย — เอาบทที่มีภาพจำง่ายอย่างตอนที่พระอภัยถูกลอยไปกลางทะเล หรือบทที่มีบทสนทนาสั้นๆ มาให้เด็กวิเคราะห์ภาษาและคติ แทนที่จะอ่านทั้งเรื่องจบ ครูยังชอบให้เปรียบเทียบสำนวนเก่า-ใหม่ เพื่อให้เห็นว่าเหตุผลของตัวละครและจารีตในสมัยก่อนต่างจากสมัยนี้ยังไง ความประทับใจส่วนตัวคือรูปแบบเล่าเรื่องผสมผสานระหว่างนิยายและบทกวี ทำให้การนำไปสอนเป็นโอกาสดีที่จะสอนทั้งด้านภาษา วรรณศิลป์ และการคิดเชิงวิเคราะห์ แค่ตัดตอนสั้นๆ ก็สามารถเปิดบทสนทนาในห้องเรียนได้เยอะแล้ว

ในโลกของวรรณกรรมไทยคลาสสิก มีงานของสุนทรภู่ที่เหมาะสำหรับชั้นประถมหลายชิ้น แต่สิ่งที่สำคัญคือการเลือกชิ้นที่เด็กจะเข้าใจ สนุก และเชื่อมโยงกับจินตนาการได้ง่าย 'พระอภัยมณี' เป็นตัวอย่างที่ดีเมื่อคัดเฉพาะตอนที่เป็นเรื่องเล่าเป็นช่วง ๆ เช่น ตอนของเจ้าหญิงหรือฉากการผจญภัยที่มีเพลงประกอบ เรื่องราวผสมผสานความแฟนตาซีและมิตรภาพ ทำให้เด็กตื่นเต้นกับการอ่าน แต่ต้องเน้นเป็นฉบับย่อหรือดัดแปลงคำศัพท์ให้ทันสมัย รวมทั้งใช้ภาพประกอบเพื่อช่วยให้จินตนาการไม่ติดขัด ส่วน 'นิราศภูเขาทอง' หากคัดเป็นบทที่สั้นและเลือกเนื้อหาที่มีภาพธรรมชาติสวยงามก็เหมาะสำหรับการฝึกสัมผัสภาษา ความไพเราะของคำ และการใส่อารมณ์เวลาอ่านออกเสียง ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในการเรียนภาษาไทยตั้งแต่เด็กเล็ก ในห้องเรียนจะได้ประโยชน์มากถ้าสื่อเหล่านี้ถูกแปรรูปเป็นกิจกรรมที่เด็กมีส่วนร่วมได้จริง เช่น แบ่งเป็นตอนสั้น ๆ ให้เด็กอ่านออกเสียงเป็นบท ๆ แล้วให้เพื่อนวาดภาพประกอบหรือจัดแสดงเป็นละครหุ่น โมเดลเล็กๆ ของฉากจาก 'พระอภัยมณี' ที่ไม่ซับซ้อนสามารถช่วยให้เด็กเข้าใจเส้นเรื่อง ส่วนบทกวีจากสุนทรภู่ที่มีสัมผัสและจังหวะจะช่วยฝึกการฟังและการออกเสียง ถ้าใช้เพลงหรือทำนองประกอบยิ่งทำให้การจำคำและประโยคเป็นไปได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ การให้เด็กตั้งคำถามเชิงจริยธรรมเล็ก ๆ จากเหตุการณ์ในเรื่อง เช่น ความกล้าหาญ ความกตัญญู หรือการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า จะช่วยให้วรรณคดีไม่ใช่เพียงแค่ตัวอักษร แต่กลายเป็นบทเรียนชีวิตที่สัมผัสได้ การเลือกคำและรูปแบบที่เหมาะกับชั้นประถมเป็นเรื่องสำคัญ ย่อความยากของบทกวี ปรับคำที่ไม่คุ้นเคย และใช้คำอธิบายสั้น ๆ ประกอบภาพ ตัวอย่างเช่น เปลี่ยนสำนวนเก่าเป็นภาษาปัจจุบันโดยยังคงจังหวะหรือสัมผัสไว้ ทำหนังสือภาพฉบับย่อจากตอนที่เข้าใจง่ายของ 'พระอภัยมณี' หรือแยกบทที่เน้นธรรมชาติจาก 'นิราศภูเขาทอง' มานำเสนอเป็นกิจกรรมสังเกตสิ่งแวดล้อม เด็กจะได้เชื่อมโยงบทกวีเข้ากับโลกจริง การให้การบ้านเป็นการวาดภาพหรือแต่งบทร้องสั้น ๆ จากประโยคที่ได้ยินจะช่วยให้ทักษะภาษาพัฒนาอย่างต่อเนื่องโดยไม่รู้สึกเป็นภาระ ท้ายที่สุด งานของสุนทรภู่มีคุณค่าทางภาษาและวัฒนธรรมมาก เมื่อนำมาปรับใช้ในชั้นประถมด้วยความระมัดระวังและความคิดสร้างสรรค์ มันจะเป็นประตูที่พาเด็ก ๆ เข้าสู่ความรักในการอ่านและความภูมิใจในภาษาไทยได้จริง ๆ ฉันมักเห็นรอยยิ้มของเด็กที่ตื่นเต้นเมื่อได้เห็นภาพในบทกวีมีชีวิตจากการวาดหรือเล่นบทบาท และนั่นทำให้รู้สึกว่าเรื่องเก่ากับเด็กยุคใหม่ยังสามารถพบกันได้อย่างนุ่มนวลและสนุกสนาน

ท้องทะเลในงานของสุนทรภู่มีทั้งความงามและความโหดร้ายที่ผสมกันอย่างแยบยล ฉันหลงเสน่ห์การเดินทางของตัวละครใน 'พระอภัยมณี' ที่ไม่ใช่แค่การผจญภัยกลางสมุทร แต่เป็นกรอบให้กวีสอดแทรกมิติทางสังคม จริยธรรม และความรักที่ซับซ้อน ในย่อหน้าหลักๆ ผมมองว่าธีมหลักที่เด่นชัดได้แก่ การเดินทางเพื่อค้นหาตัวตนและเสรีภาพ ผู้นำเรื่องถูกทดสอบทั้งด้านความรัก ความรับผิดชอบ และการอยู่อย่างมีศีลธรรม เรื่องราวยังใช้ฉากทะเลและสิ่งเหนือธรรมชาติ เช่นนางเงือกเป็นสัญลักษณ์ของความเย้ายวนใจและการหลบหนีจากโลกเดิม นอกจากนี้ยังมีน้ำเสียงที่ผสมทั้งขันติและเสียดสี สะท้อนภาพสังคมสมัยนั้นได้อย่างคมคาย สรุปไม่ได้สั้นๆ ว่าเป็นนิทานสำหรับเด็กเท่านั้น เพราะในฐานะแฟนประจำกลอนเก่าๆ ฉันเห็นว่า 'พระอภัยมณี' ให้ทั้งความบันเทิงและบทเรียนชีวิตที่ลึกซึ้ง เรียกว่าอ่านได้หลายชั้นแล้วแต่คนจะเลือกมอง

เวลาที่พูดถึงบทกวีที่โรงเรียนมักนำมาสอน บทแรก ๆ ที่ผมนึกถึงคืองานชิ้นใหญ่ของสุนทรภู่อย่าง 'พระอภัยมณี' เพราะมันเต็มไปด้วยฉากเล่าเรื่องที่ครูมักเลือกมาเป็นตัวอย่างของโคลงและกาพย์ยาว ฉันชอบตรงที่หลายตอนใน 'พระอภัยมณี' ถูกยกมาเป็นบทอ่านเพื่อสอนเรื่องโครงเรื่อง ความขัดแย้ง และการใช้ภาษาโบราณที่ไพเราะ เช่น ฉากการเดินเรือ ผจญภัยกับภูตผี และความรักที่ซับซ้อน ทำให้นักเรียนได้เห็นทั้งมิติของนิยายโคลงและการเล่นคำในภาษาไทยโบราณ ครูหลายคนยังใช้ตอนที่มีบทเปรียบเทียบหรือภาพพจน์เด่น ๆ เป็นตัวอย่างสอนการวิเคราะห์อุปมาอุปไมย มุมมองส่วนตัวของฉันคือแม้ภาษาจะโบราณและยากกว่ากวีร่วมสมัย แต่องค์ประกอบของเรื่องราว—ฮีโร่ ผู้ช่วย และการเดินทาง—ทำให้บทกวีนี้เข้าถึงได้เมื่อนำมาตัดเป็นท่อนสั้น ๆ สอนทีละประเด็น ตอนจบของบางตอนยังคงทำให้ฉันยิ้มได้เหมือนกับตอนอ่านครั้งแรก เพราะมันเป็นงานที่ทั้งสนุกและมีชั้นเชิงทางภาษา เหมาะแก่การเป็นตัวอย่างในห้องเรียนจริง ๆ

เวลาที่นั่งคิดถึงบทเรียนวรรณคดีในโรงเรียน ฉันมักนึกถึงชื่อนักกวีที่ทุกโรงเรียนต้องพูดถึงก่อนเลย คือผลงานที่ครูมักยกขึ้นมาสอนให้เด็กเข้าใจรูปแบบและลีลาภาษา โครงเรื่องยาวที่มักถูกย่อยเป็นตอน ๆ เพื่อเรียนทั้งภาษาและคติคือ 'พระอภัยมณี' ซึ่งเป็นมหากาพย์ที่ใช้โวหารแปลกใหม่และตัวละครหลากหลาย ทำให้ครูมักเลือกฉากที่มีสำนวนภาพพจน์เด่น ๆ มาเป็นตัวอย่างการใช้คำโบราณและจังหวะโคลง นอกจากนั้น หลักสูตรยังให้ความสำคัญกับนิราศประเภทบทกลอนที่สะท้อนอารมณ์เหงาและการเดินทาง เช่นงานที่เล่าเรื่องการคิดถึงบ้านหรือการทอดน่องระหว่างทาง บทพรรณนาตามทางและภาพธรรมชาติที่ใช้ศัพท์ถ้อยคำประณีตมักถูกนำมาสอนเพื่อปลูกฝังรสวรรณศิลป์ให้กับนักเรียน ส่วนบทกลอนสั้น ๆ ที่จัดเป็นกาพย์เห่าเช่นบทที่ชมอาหารหรือพิธีการ ก็ใช้เป็นตัวอย่างการเลือกใช้คำให้เหมาะกับสำนวนโบราณและบริบทพิธีการ เมื่อรวมกัน ผลงานที่สอนในหลักสูตรไม่เพียงแค่ให้รู้ชื่อกวี แต่ยังให้ทักษะอ่านจับจังหวะ เรียนโครงสร้างบท และฝึกวิเคราะห์ความหมายเชิงวรรณศิลป์ในบริบททางสังคม จบคาบเรียนแล้วฉันมักรู้สึกว่าความเก่าแก่ของภาษาไม่ได้ห่างไกลอย่างที่คิด

เวลาที่เราอ่าน 'พระอภัยมณี' อีกครั้ง ความรู้สึกเหมือนเจอกับนิยายผจญภัยที่มีหลายชั้นซ้อนกันอยู่—ทั้งเทพนิยาย สังคมวิพากษ์ และฉากโรแมนติกที่ทำให้บทกวีมีชีวิต ในบทเรียนวรรณคดี ฉันมักใช้ชิ้นนี้สอนการวิเคราะห์ตัวละครแบบหลายมิติ: ไม่ต้องมองแค่พระเอก นางเอก หรือปีศาจ แต่ดูแรงจูงใจ ความสัมพันธ์ และการเปลี่ยนแปลงของตัวละครเมื่อเผชิญเหตุการณ์เหนือธรรมชาติ นอกจากนี้ยังเป็นตัวอย่างชั้นดีของการใช้สัญลักษณ์ เช่น ทะเลที่ไม่ใช่แค่ฉากหลังแต่เป็นเสมือนอุปสรรคทางสังคมและจิตใจของตัวละคร การสอนแบบกิจกรรมที่ฉันชอบคือให้เด็กๆ เลือกฉากหนึ่งแล้วแปลความหมายเป็นบทสนทนาหรือสตอรี่บอร์ดแบบสมัยใหม่ จะเห็นว่าภาษาร้อยกรองของสุนทรภู่สามารถเชื่อมโยงกับสื่อร่วมสมัยได้ง่าย และนั่นทำให้การเรียนวรรณคดีไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นการเปิดโลกจินตนาการที่จับต้องได้จริง

สิ่งที่อยากแนะนำเป็นอันดับแรกสำหรับการสอนเด็กในโรงเรียนคือเลือกงานของสุนทรภู่ที่มีองค์ประกอบเชิงเรื่องเล่าและภาพพจน์ชัดเจน เช่น 'พระอภัยมณี' ที่อาจฟังดูยิ่งใหญ่แต่มีจินตนาการเต็มเปี่ยม เหมาะมากสำหรับการเล่าเรื่องเชิงผจญภัยให้เด็กๆ ฟัง โดยเฉพาะฉากที่มีนางเงือก เผ่าพันธุ์แปลกประหลาด และการเดินทางข้ามทะเล ช่วงสั้นๆ ของเรื่องสามารถดัดแปลงเป็นนิทานเล่าในชั้นเรียน ทำให้เด็กได้ฝึกการฟัง การสังเกตตัวละคร และเชื่อมโยงจินตนาการกับภาพวาดหรือการแสดงบทบาท นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสสอนคำศัพท์ภาษาไทยที่มีความเก่าแก่เล็กน้อยผ่านการแปลงเป็นภาษาไทยร่วมสมัย ทำให้เด็กเข้าใจเนื้อหาได้โดยไม่รู้สึกห่างไกลจากชีวิตประจำวัน ทางด้านบทกวีที่เน้นความอารมณ์และภาพพจน์ เช่น 'นิราศภูเขาทอง' เหมาะกับเด็กโตขึ้นมาอีกหน่อย เพราะเนื้อหามีความละเอียดทางอารมณ์และใช้ศัพท์เชิงสุนทรียะ การนำไปใช้ในชั้นเรียนจะช่วยฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์แบบเบาๆ ให้เด็กรู้จักจับภาพ สัมผัส และจินตนาการจากคำเพียงไม่กี่วรรค ครูสามารถออกแบบกิจกรรมให้เด็กเขียนบรรยายภาพจากบทกวี ทำโปสการ์ดคำบรรยาย หรือแปลงเป็นเพลงสั้นๆ เพื่อให้เด็กซึมซับจังหวะและความไพเราะของภาษาในรูปแบบที่เข้าถึงได้จริง การเปรียบเทียบฉบับแปลหรือแบบเรียบเรียงใหม่กับบทต้นฉบับยังช่วยให้เด็กเห็นวิวัฒนาการของภาษาและเข้าใจว่าบทกวีสามารถถูกตีความได้หลายมุมมอง สำหรับเด็กเล็กควรเลือกฉบับย่อหรือกลอนสั้นที่จับใจง่าย และเน้นกิจกรรมหลากหลาย เช่น การวาดภาพประกอบ ทำละครหุ่นมือ หรือร้องเป็นเพลง ทำให้การเรียนรู้ไม่จำกัดอยู่แค่การอ่านออกเสียงอย่างเดียว ในระดับประถมต้น สามารถใช้ตอนสั้นจาก 'พระอภัยมณี' ที่เน้นตัวละครหลักเพื่อให้เด็กแสดงบทบาทและออกแบบฉาก ส่วนประถมปลายและมัธยมต้นจะขยับไปสู่การวิเคราะห์ตัวละคร สัญลักษณ์ และธีม เช่น การเสียสละ ความกล้าหาญ หรือบทบาทของผู้หญิงในวรรณคดี การตั้งคำถามเชิงวรรณกรรมแบบเปิดช่วยให้เด็กคิดต่อยอด นอกจากนั้น การเชื่อมโยงกับศิลปะพื้นบ้าน ดนตรีไทย หรือการสร้างสรรค์นิทานฉบับใหม่จากพื้นฐานเดิมช่วยให้เนื้อหามีชีวิตในห้องเรียน โดยสรุปแล้วไม่จำเป็นต้องสอนงานของสุนทรภู่ทั้งหมดตามตัวหนังสือ การนำชิ้นส่วนที่เหมาะสม มาดัดแปลงหรือเรียบเรียงใหม่ตามวัยของเด็กจะได้ผลดีกว่า ครูที่ใช้วิธีผสมผสานการเล่าเรื่อง ภาพ วิดีโอสั้น หรือการแสดงจะเห็นว่าความสนใจของเด็กพุ่งขึ้นอย่างชัดเจน และเป็นความสุขส่วนตัวมากที่ได้เห็นเด็กๆ ตื่นเต้นกับกลอนเก่าๆ จนอยากลองแต่งคำคล้องจองของตัวเอง

เป็นแฟนบทกวีเก่าๆ เรามักจะถูกดึงดูดโดยธีมที่ใหญ่และหลากหลายของสุนทรภู่ ไม่ใช่แค่คำคล้องจังหวะที่ไพเราะ แต่เป็นวิธีที่เขาผสมปะความรัก การเดินทาง และเงื่อนไขทางสังคมเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน ผลงานชิ้นเอกอย่าง 'พระอภัยมณี' ทำให้เห็นธีมของการผจญภัยและอิสรภาพชัดเจน เรื่องราวทะเลกว้างใหญ่ ภูตผี ปีศาจ และสิ่งลี้ลับที่พระเอกต้องเผชิญสะท้อนความขัดแย้งระหว่างความอยากหนีออกจากพันธนาการกับแรงยึดโยงทางจิตใจ นอกจากนั้นยังมีชั้นของการวิพากษ์สังคมซ่อนอยู่ เช่น การมองชนชั้น การวิจารณ์ความเห็นแก่ตัวของชนชั้นนำ ทั้งยังแทรกอารมณ์ขันและการเหน็บแนมไว้ในจังหวะกาพย์ที่คล่องแคล่ว มุมอีกด้านหนึ่งคือธีมความรักและความคิดถึงที่พบได้ทั้งในงานยาวและกลอนเที่ยวเดียว เขาเล่าเรื่องรักแบบมีทั้งความงดงามและโศกเศร้า พอผสมกับฉากธรรมชาติที่ละเมียดละไมแล้ว กลายเป็นงานที่ทั้งอบอุ่นและแฝงความขม ผู้ที่ชื่นชอบบทกวีจะเห็นว่าแต่ละชิ้นของสุนทรภู่ไม่ใช่แค่บทเพลงของคำ แต่เป็นภาพชีวิตที่มีทั้งสุนทรียะและข้อคิดให้สะท้อนใจ

รายชื่อบทกวีที่โรงเรียนสอนของสุนทรภู่มักเริ่มจากงานชิ้นคลาสสิกอย่าง 'พระอภัยมณี' ซึ่งเป็นมหากาพย์ที่ครูมักยกเอาเฉพาะตอนที่เด่น ๆ มาใช้สอนภาษาและวรรณศิลป์ ผมมักเห็นว่าโรงเรียนเลือกตอนที่มีภาพจินตนาการจัดจ้าน เช่น เรื่องนางเงือกและการผจญภัยบนทะเล เพราะย่อมจับใจเด็กและสอนโครงสร้างภาษาโบราณได้ดี ช่วงบทสนทนาและสร้อยคำคล้องจองในบทนี้เป็นแหล่งเรียนรู้การใช้ถ้อยคำแบบโบราณและการใช้นัยเชิงวรรณศิลป์ นอกจากเนื้อหา ครูยังใช้ 'พระอภัยมณี' เพื่อชี้ให้เห็นวิวัฒนาการของวรรณคดีไทยและการสะท้อนค่านิยมในสมัยนั้น ผมมองว่าวิธีการสอนแบบเลือกตอนมาอธิบาย ทำให้บทเรียนไม่หนักเกินไปและช่วยให้เด็กรู้สึกเชื่อมโยงกับเรื่องเล่าพลันความสนุกสนานของบทกวียังคงอยู่ท้ายที่สุด

ในฐานะคนที่คลั่งไคล้วรรณคดีไทยมาก ฉันเห็นว่าครูมักเลือกงานของสุนทรภู่มาสอนเพราะสองชิ้นงานที่เด่นชัดสุดคือ 'พระอภัยมณี' กับ 'นิราศภูเขาทอง' ทั้งสองชิ้นเสนอโลกทัศน์ต่างกันแต่เติมเต็มการเรียนรู้ทั้งเรื่องภาษา จินตนาการ และค่านิยมทางสังคม ในห้องเรียนระดับมัธยม ครูมักใช้ 'พระอภัยมณี' เพื่อโชว์การเล่าเรื่องแบบมหากาพย์ที่ผสมผสานตำนาน ความรัก การเดินทาง และตัวละครเหนือจริง เช่น นางเงือก ปีศาจ และนักดนตรีที่มีปี่วิเศษ ฉันชอบเวลาที่เด็กๆ ได้อ่านฉากทะเลพายุหรือบทบาทของตัวร้าย เพราะมันกระตุ้นจินตนาการและทำให้การวิเคราะห์ตัวละครสนุกกว่าข้อความเรียงความทั่วไป ส่วน 'นิราศภูเขาทอง' ถูกหยิบมาสอนเรื่องอารมณ์โศกซึ้ง การพรากจาก และการใช้ภาพธรรมชาติเป็นสัญลักษณ์ การบรรยายภูมิทัศน์ของสุนทรภู่มีความละเมียดและคมชัด เหมาะกับการสอนเรื่องการใช้ถ้อยคำ ลักษณะของกลอน และการตีความเชิงอารมณ์ที่ตรงกับหลักสูตรภาษาไทย หลายครั้งครูเลือกย่อหน้าเด็ดหรือบทกลอนสั้นๆ มาเป็นตัวอย่างเพื่อฝึกอ่านออกเสียง การวิเคราะห์อุปมาอุปไมย และการเชื่อมโยงประสบการณ์ชีวิตจริงของนักเรียน ตัวอย่างเช่นบทที่พูดถึงการพลัดพรากหรือการเดินทาง มักทำให้นักเรียนเชื่อมโยงกับความคิดเรื่องการเปลี่ยนแปลง การเติบโต หรือความคิดทางศีลธรรม นอกจากนี้งานของสุนทรภู่ยังสะท้อนค่านิยมทางพุทธศาสนาและนิสัยสังคมไทยสมัยก่อน จึงเป็นแหล่งที่ดีในการพูดคุยเรื่องประวัติศาสตร์วรรณกรรม และการเปรียบเทียบค่านิยมกับโลกปัจจุบัน ฉันมักเห็นครูใช้วิธีให้เด็กเปรียบเทียบฉากใน 'พระอภัยมณี' กับนิยายร่วมสมัยหรือการ์ตูนเพื่อทำให้เนื้อหาเข้าถึงง่ายขึ้น และการถามว่าตัวละครตัดสินใจอย่างไร ทำให้เด็กคิดวิเคราะห์มากขึ้น ในมุมการสอนเชิงทักษะ ครูจะใช้งานของสุนทรภู่สอนเรื่องรูปแบบวรรณศิลป์ เช่น การใช้คำสัมผัส จังหวะกลอน และการเล่นคำที่มีมิติทั้งความหมายและเสียง การฝึกวิเคราะห์กลอนสุภาพจาก 'นิราศภูเขาทอง' ช่วยให้นักเรียนฝึกสังเกตโครงสร้างประโยคและการเลือกคำที่มีพลังทางอารมณ์ ขณะเดียวกัน 'พระอภัยมณี' เป็นโอกาสสอนเรื่องการเล่าเรื่องต่อเนื่อง การเชื่อมเหตุการณ์ และการสร้างโลกสมมติที่มีตรรกะในตัวเอง สำหรับฉัน สิ่งที่ทำให้งานของสุนทรภู่เป็นทรัพยากรการสอนที่ดีคือความหลากหลายทั้งความบันเทิงและคุณค่าทางวรรณคดี ซึ่งทำให้การเรียนภาษาไทยไม่น่าเบื่อและเชื่อมโยงกับจินตนาการของเด็กได้จริงๆ ฉันเองยังรู้สึกว่าไม่มีอะไรเพลิดเพลินเท่ากับการได้เห็นนักเรียนหัวเราะกับฉากตลกหรือถอนหายใจกับบทเศร้าในบทกลอนเดียวกัน