สถานที่ถ่ายทำ บุปผาราตรี 3 อยู่ที่ไหนบ้าง

ภาพตรอกเก่าๆ กับป้ายร้านไม้ในฉากเปิดของ 'บุปผาราตรี' ทำให้ผมอยากเดินสำรวจย่านเก่าของกรุงเทพกลางคืนทันที ผมจำความรู้สึกตอนเดินตามรอยฉากหนึ่งที่เหมือนจะถ่ายทำใกล้ย่านตลาดน้อยและเจริญกรุงได้อย่างชัดเจน — ตึกแถวเก่า ริมถนนแคบๆ และแสงจากโคมไฟที่สะท้อนบนพื้นเปียก ฉากภายในบ้านเก่าและลานหลังบ้านดูเหมือนถ่ายในชุมชนแบบเก่าส่วนตัวมากกว่าจะเป็นสตูดิโอใหญ่ ทำให้ผมคิดว่าโปรดักชันเลือกใช้สถานที่จริงในเขตพระนครหรือบางรักเพื่อเก็บบรรยากาศโบราณของเมือง อีกมุมหนึ่งที่ผมสะดุดคือฉากริมแม่น้ำซึ่งบรรยากาศเป็นย่านกึ่งพาณิชย์กึ่งที่อยู่อาศัย ส่วนฉากที่ต้องการควบคุมแสงและเสียงมากขึ้นน่าจะย้ายเข้าถ่ายในสตูดิโอใกล้กรุงเทพ ทำให้ฉากกลางคืนดูนิ่งและมีคอนโทรล เห็นแล้วผมชอบการผสมระหว่างโลเคชันจริงกับสตูดิโอ เพราะทั้งสองแบบเสริมกันจนภาพออกมาเข้มข้นและมีมิติของความเป็นเมืองเก่าแบบไทยๆ ประทับใจจนยังอยากย้อนกลับไปเดินเล่นในตรอกเหล่านั้นอีก

บอกตามตรงว่าการตามรอย 'บุพเพสันนิวาส 2' ครั้งแรกทำให้หัวใจอยากกระโดด — ทั้งความอลังการของฉากและความใส่ใจเรื่องจริตของยุคสมัยนั้นชวนให้ก้าวเท้าไปดูสถานที่จริง ฉากราชสำนักใหญ่ ๆ หลายฉากถูกถ่ายในสตูดิโอขนาดใหญ่แถวปริมณฑลในกรุงเทพฯ ที่เขาสร้างเซ็ตพระราชวังขึ้นมาอย่างละเอียด ส่วนฉากตลาดริมน้ำและท้องทุ่งที่ดูสมจริงมักถ่ายตามชานเมืองที่ยังคงบรรยากาศเก่าของชนบทไว้ดี บางฉากเล็ก ๆ ที่ให้ความรู้สึกว่าเป็นบ้านเรือนจริง ๆ มักใช้หมู่บ้านในอำเภอของจังหวัดใกล้เคียงที่มีโครงสร้างบ้านไม้โบราณ ฉันชอบการเปลี่ยนมู้ดระหว่างสตูดิโอกับโลเคชันจริง เพราะมันทำให้โลกของ 'บุพเพสันนิวาส 2' รู้สึกทั้งยิ่งใหญ่และอบอุ่นไปพร้อมกัน

ยอมรับเลยว่า 'บุปผา' เต็มไปด้วยโลเคชันที่ทำให้บรรยากาศเรื่องเดินเข้มข้นขึ้นมาก และสถานที่ที่โดดเด่นที่สุดคงต้องยกให้อยุธยาเป็นหัวใจหลักของภาพรวมการถ่ายทำ บริเวณอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาให้ความรู้สึกเก่าแก่และมีฉากหลังเป็นเจดีย์และซากวัดซึ่งเหมาะกับฉากช่วงสำคัญหลายฉาก ส่วนพระราชวังบางปะอินมีมุมราชสำนักที่ละเอียดอ่อน ทั้งศาลาและสวนที่ใช้สื่อสารเรื่องบทบาทชนชั้นได้ชัดเจน ลพบุรีเป็นอีกจุดที่มักใช้ถ่ายฉากชุมชนและซอยเก่าๆ โดยเฉพาะบริเวณปรางค์สามยอดที่มีอารมณ์ทั้งโบราณและขลัง สรุปสั้นๆ ว่าแต่ละที่ทำหน้าที่ต่างกัน: อยุธยาให้ความยิ่งใหญ่ของอดีต, บางปะอินเติมความเป็นราชสำนัก, ลพบุรีช่วยให้ฉากชุมชนมีชีวิต ทั้งหมดรวมกันทำให้โลกใน 'บุปผา' สมบูรณ์และน่าหลงใหลอย่างแท้จริง

วันฉายของ 'บุปผาราตรี 3.1' เริ่มต้นด้วยรอบพิเศษก่อนฉายจริงในโรงภาพยนตร์ แล้วเพิ่งเปิดฉายทั่วไปในวันที่ 25 สิงหาคม 2016 โดยฉันไปดูรอบแรกที่เมเจอร์ซีนีเพล็กซ์สาขาใกล้บ้าน ในความทรงจำของคนดูแนวสยองขวัญอย่างฉัน มันเป็นงานเปิดที่คึกคัก มีแฟนๆ มาแต่งชุดและพูดคุยถึงฉากไคลแมกซ์ก่อนเข้าห้องฉาย เหตุการณ์แบบนี้ทำให้บรรยากาศคืนเปิดฉายมีชีวิตชีวาเหมือนตอนที่ดูหนังอย่าง 'Shutter' รอบแรกๆ ในอดีต รูปแบบการฉายของหนังเรื่องนี้ค่อนข้างเป็นมาตรฐาน คือออกฉายในโรงภาพยนตร์หลักของเมืองไทยทั้งเครือเมเจอร์และเอสเอฟ รวมถึงโรงใหญ่ที่จัดรอบพิเศษในกรุงเทพฯ รอบสื่อมวลชนมักจะจัดหนึ่งหรือสองวันก่อนวันที่หนังขึ้นรอบปกติ ทำให้บางคนได้เห็นก่อนหน้าที่จะมีคิวแถวยาวในวันแรก สำหรับฉันการได้ดูรอบสื่อมวลชนทำให้มุมมองต่อหนังชัดขึ้น เพราะได้ยินเสียงหัวเราะ เสียงร้อง และการวิจารณ์จากคนรอบๆ มาก่อน มุมมองส่วนตัวคือการไปดูที่โรงในวันเปิดทำให้รู้สึกเหมือนเป็นส่วนหนึ่งของการฉลองงานภาพยนตร์ มากกว่าแค่การนั่งดูหนังภายในห้องมืด ในวันที่ 25 สิงหาคมนั้น โรงหนังหลักๆ ทั่วประเทศเริ่มฉายพร้อมกัน ทำให้ฉากบางฉากที่เป็นประเด็นถูกพูดถึงบนโซเชียลมีเดียทันที ถ้าคิดถึงการจัดโปรโมชันและการฉายแบบรอบพิเศษแล้ว นี่ก็เป็นหนึ่งในการเปิดตัวที่ทำให้แฟนหนังไทยได้พูดต่อกันยาวๆ ตอนที่เดินออกจากโรง ฉันยังจำบรรยากาศการแชร์ความเห็นกับคนข้างๆ ได้ชัด — นั่นแหละคือความสนุกของการดูหนังใหม่ในวันแรก

ตรงใจกลาง Century City มีตึกหนึ่งที่แฟนๆ หนังบู๊รู้จักกันดีในชื่อ 'Nakatomi Plaza' — นั่นแหละคืออาคาร Fox Plaza ซึ่งเป็นแลนด์มาร์กหลักที่เห็นใน 'Die Hard' ด้วยภาพเอ็กซ์เทอร์เรียร์สูงเสียดฟ้า ผมไปยืนดูด้านนอกของตึกนี้มาแล้วหลายครั้งและบอกเลยว่ามันอินกับความรู้สึกหนังมาก เห็นเส้นสายกระจกกับมุมกล้องก็พาให้นึกถึงฉากเฮลิคอปเตอร์กับการต่อสู้บนหลังคา ที่สำคัญคือภายในหลายฉากของ 'Nakatomi' ไม่ได้ถ่ายจริงในล็อบบี้ของตึกทั้งหมด แต่ใช้สตูดิโอในลอสแอนเจลิสเนรมิตฉากสำนักงาน ห้องเซฟ และห้องประชุมให้ตรงตามคอนเซ็ปต์ของภาพยนตร์ การผสมกันระหว่างโลเคชันจริงกับเซ็ตสตูดิโอช่วยให้ซีนทั้งตึงและสมจริงในสไตล์เดียวกับหนังอย่าง 'Speed' ที่ผสมงานโลเกชันกับสตูดิโอเช่นกัน

เราเป็นแฟนละครไทยที่ชอบตามหาเวอร์ชันถูกลิขสิทธิ์เสมอ เวลาอยากดู 'บุปผาราตรี 3' ผมมักจะเริ่มจากแอปของสถานีทีวีที่ออกอากาศจริง ๆ ก่อน เพราะหลายครั้งช่องจะมีสิทธิ์ฉายแบบเต็มตอนและมักเก็บไว้ในระบบดูย้อนหลัง เช่น แอปของช่องหลักที่รับผิดชอบเรื่องนี้ (หลายคนคุ้นกับชื่อแอปที่ถ่ายทอดละครไทย) รวมถึงเว็บเพจของผู้ผลิตละครเองที่บางครั้งจะลงตอนหรือคลิปสั้นให้ชมอย่างเป็นทางการ นอกจากนั้น ช่องทางที่ผมชอบใช้เป็นประจำคือยูทูบของต้นสังกัดหรือช่องออฟฟิเชียลของโปรดักชัน เพราะเขามักปล่อยซีนไฮไลต์ ซับไทย หรือแม้แต่ตอนเต็มในบางประเทศ ถ้าพบตอนที่ปล่อยอย่างเป็นทางการบนยูทูบก็เป็นตัวเลือกที่สะดวกและถูกลิขสิทธิ์ ที่สำคัญคือคุณภาพวิดีโอและซับมักเหมาะกับการดูบนโทรศัพท์หรือเครืองคอมพิวเตอร์ การตามดูแบบนี้ให้ความสบายใจว่าคนสร้างผลงานได้รายได้จากการรับชมด้วย และถ้าใครชอบเก็บเป็นคอลเล็กชันจริง ๆ ก็ควรตรวจสอบว่ามีการวางขายดีวีดีหรือบลูเรย์จากผู้ผลิตอย่างเป็นทางการ เพราะนั่นเป็นวิธีที่มั่นใจได้ที่สุดว่าคอนเทนต์มาถูกทางและคุณได้ของครบทั้งซับและฟุตเทจต้นฉบับ

ย่านนิมมานมีมุมที่กล้องชอบจับมากกว่าที่คิด — แค่เดินเล่นก็เห็นได้ว่าเหตุผลมันชัดเจน ฉันชอบบรรยากาศของ 'นิมมานรดี' ตอนถ่ายทำที่ถนนนิมมานเหมินทร์เอง เพราะโทนแสงและร้านค้าเรียงกันทำให้การวางคัตแทบไม่ต้องปรับเยอะ จุดหลักที่เขามักใช้คือช่วงโซนใกล้ซอย 1 กับซอย 3 ซึ่งมีตรอกเล็กตรอกน้อยให้ถ่ายช็อตเดินคุยหรือฉากชีวิตประจำวันได้สบาย ๆ อีกจุดที่กล้องชอบคือศูนย์การค้าอย่าง Maya Lifestyle Shopping Center และโครงการ One Nimman ที่ให้ภาพเมืองสมัยใหม่ผสมกับมุมวินเทจของคาเฟ่ ฉันยังจำการจัดแสงตอนถ่ายคาเฟ่เล็ก ๆ ได้ดี — ร้านคาเฟ่ที่มีชื่อเสียงเรื่องลาเต้อาร์ตก็ถูกใช้เป็นฉากสนทนา เป็นมุมที่ให้ทั้งความเท่และความเป็นกันเอง เหมาะสำหรับฉากที่ต้องการอารมณ์คนรุ่นใหม่ ผมชอบที่ทีมงานเลือกมุมที่ทำให้ถนนธรรมดาดูมีเรื่องราว มันทำให้รู้สึกว่าแค่ยืนตรงนั้นก็เหมือนได้เป็นส่วนหนึ่งของฉากแล้ว

จริงๆ แล้วชื่อดาราใน 'บุปผาราตรี 3' จำไม่ได้แบบเป๊ะ ๆ แต่ยังพอคุยเชิงภาพรวมได้ในฐานะคนที่ติดตามชุดนี้มาสักพัก ผมมองว่าไฮไลท์ของภาคสามคือการผลักดันตัวละครหลักให้ชัดขึ้น ดังนั้นรายชื่อที่มักถูกมองว่าเป็น "นักแสดงหลัก" จะประกอบด้วยผู้ที่รับบทเป็นบุปผา (ตัวผีหญิงกลางเรื่อง) กับพระเอกหรือผู้ชายที่มีความสัมพันธ์กับสถานที่นั้น แล้วก็จะมีนักแสดงสมทบที่ทำหน้าที่เป็นตัวตลกหรือให้มิติทางอารมณ์ เช่น เพื่อนบ้านหรือคนในชุมชน ซึ่งบทเหล่านี้มักถูกให้ความสำคัญเท่ากับตัวละครผีในฉากสำคัญ ถ้าอยากได้รายชื่อแบบเป๊ะ ๆ เราอาจต้องดูเครดิตจากแผ่นหนังหรือหน้าโปรไฟล์ของหนังบนฐานข้อมูลภาพยนตร์ที่เชื่อถือได้ เพราะภาคต่อของเรื่องนี้มักมีการสลับคนเล่นและแขกรับเชิญบ่อย—คนดูที่เป็นแฟนจริงจังอย่างผมเลยชอบเช็กเครดิตเพื่อเห็นว่านักแสดงคนไหนกลับมา และใครเป็นคนใหม่ในภาคนั้น สุดท้ายแล้วสิ่งที่ทำให้ภาคสามน่าจดจำสำหรับผมไม่ใช่แค่ชื่อดารา แต่เป็นเคมีระหว่างนักแสดงหลักกับบรรยากาศของเรื่องที่ยังคงความหลอนแบบมีมุขตลกแทรกอยู่

บอกเลยว่าฉากริมคลองกับบ้านไม้ยกพื้นของ 'บ้านเหนือน้ำ' ให้บรรยากาศคุ้นเคยแบบไทยชนบทที่เห็นแล้วใจอ่อนลงทันที ความจริงที่ชัดเจนคือการถ่ายทำนอกสตูดิโอเป็นส่วนใหญ่ ฉากตลาดน้ำและคลองที่ปรากฏบ่อย ๆ ถูกถ่ายทำในพื้นที่ชุมชนริมน้ำที่ยังรักษาวิถีชีวิตแบบเดิมเอาไว้ เช่น ชุมชนตลาดน้ำที่มีบ้านเรือนไม้และโป๊ะเรือให้บรรยากาศจริงจัง เหตุการณ์หลายฉากที่ต้องการฉากหลังเป็นต้นไม้และแม่น้ำกว้าง ๆ ถูกถ่ายที่ตำบลและอำเภอที่แม่น้ำยังไหลสงบ ซึ่งทำให้ภาพรวมของเรื่องมีความสมจริงมากกว่าการใช้ฉากจำลองทั้งหมด ส่วนฉากภายในบ้านหลายฉากที่ให้ความรู้สึกอบอุ่นและเป็นส่วนตัวมักถูกย้ายไปถ่ายในเซตของสตูดิโอ เพื่อควบคุมแสงและเสียงได้ดีกว่า ฉากสะพานไม้และวิวพระอาทิตย์ตกที่สวยจัด ๆ ก็มีการผสมระหว่างโลเกชันจริงกับการเสริมด้วยพร็อพในสตูดิโอ ผลลัพธ์คือบางมุมที่เห็นบนหน้าจอจะเป็นสถานที่จริงที่คุณพอไปเยี่ยมเยือนได้ส่วนหนึ่ง ขณะที่อีกหลายมุมถูกปรับแต่งเพื่อให้ตรงกับความต้องการของบท เมื่อเทียบกับงานเก่า ๆ ที่ผมชอบอย่าง 'คู่กรรม' ที่ก็ใช้โลเกชันริมแม่น้ำเป็นตัวละครเรื่องหนึ่งของหนัง จะเห็นว่าทีมงานของ 'บ้านเหนือน้ำ' ตั้งใจเก็บรายละเอียดวิถีชีวิตริมน้ำไว้ค่อนข้างมาก ใครที่อยากตามรอยจริง ๆ ควรเตรียมตัวไว้สำหรับการเดินทางไปชุมชนเล็ก ๆ และเคารพพื้นที่ของคนท้องถิ่น เพราะหลายจุดยังเป็นที่อยู่อาศัยจริง ๆ — ปิดท้ายด้วยความรู้สึกว่าภาพเหล่านั้นยังคงอยู่ในหัวจนอยากกลับไปดูซ้ำอีกครั้ง