บุปผา ราตรี ถ่ายทำที่ไหนบ้างในประเทศไทย

มาดูแผนที่ถ่ายทำของ 'บุปผาราตรี 3' กันหน่อย — ฉันเป็นคนที่ชอบสังเกตฉากและบรรยากาศในหนังมาก เลยจำได้ค่อนข้างชัดว่าทีมงานเลือกสถานที่ผสมกันระหว่างโลเคชันจริงกับสตูดิโอเพื่อให้ได้ความหลอนครบมิติ ฉากบ้านผีหลักของเรื่องถ่ายกันที่บ้านทรงเก่าโบราณซึ่งมีลักษณะเป็นบ้านไม้สองชั้น มีมุมบันไดเก่าๆ กับหน้าต่างที่ส่องแสงสลัว เพราะฉากเปิดและฉากพบกันครั้งแรกของตัวเอกถูกวางไว้ที่นี่ ทำให้บรรยากาศติดตา ส่วนฉากวิ่งไล่ล่าในตรอกแคบๆ กับฉากริมคลองเป็นโลเคชันย่านชุมชนเมืองที่ให้ความรู้สึกอึดอัดจริงจัง ต่างจากฉากภายในห้องกระจกและห้องน้ำที่มีเอฟเฟกต์เหนือจริงซึ่งถ่ายในสตูดิโอเพื่อควบคุมแสงและกล้องได้ดีขึ้น ฉากที่วัดและลานวัดซึ่งปรากฏในจังหวะสำคัญของเรื่องถูกถ่ายที่วัดเก่าซึ่งมีศาลาและลานกว้าง ทำให้เวทีไคลแม็กซ์ดูเหมือนเป็นพิธีกรรมโบราณ ทั้งหมดนี้ผสมกันจนเกิดความต่อเนื่องทั้งความเป็นเมืองและความรู้สึกเหนือธรรมชาติ ที่สำคัญทีมงานเซ็ตฉากเล็กๆ เช่น เฟอร์นิเจอร์เก่า โต๊ะทำงาน และไฟสลัว ได้อย่างประณีต ทำให้ทุกโลเคชันมีเอกลักษณ์และเชื่อมโยงตัวละครได้ดี เหมือนหนังใช้พื้นที่จริงเล่าเรื่องและสตูดิโอเสริมบรรยากาศเมื่อจำเป็น — นั่นแหละคือความลงตัวที่ทำให้ฉากหลายฉากยังคงติดอยู่ในหัวฉัน

เราเคยเดินตามรอยภาพจาก 'บุปผาแห่งรัก' จนรู้สึกได้ว่าทีมงานตั้งใจเลือกโลเคชันให้สอดคล้องกับอารมณ์เรื่องราวมาก — ทั้งฉากย้อนยุคที่ดูสง่างามและฉากธรรมชาติที่อบอุ่น ในส่วนฉากพระราชวังและตรอกซอกซอยโบราณ หลายฉากถูกถ่ายทำในพื้นที่เมืองเก่าที่มีสถาปัตยกรรมแบบอยุธยาและกรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งรวมถึงแหล่งโบราณสถานของจังหวัดอยุธยา ที่ให้บรรยากาศราชสำนักได้อย่างเข้มข้น ขณะเดียวกันฉากทุ่งดอกไม้และสวนกุหลาบที่เป็นฉากรักหวาน ๆ มักถ่ายทำในแปลงดอกไม้ตามชนบทของภาคตะวันออก ทำให้ได้ฟีลอ่อนหวานแบบมีลมหายใจของธรรมชาติ นอกจากโลเคชันกลางแจ้ง ทีมงานยังผสมการถ่ายในสตูดิโอเพื่อควบคุมแสงและฉากยุคเก่าอย่างละเอียด ผลลัพธ์คือภาพรวมที่ดูสมจริงทั้งในมุมไกลและใกล้ ๆ สถานที่ต่าง ๆ ที่ผมตามไปดูเองนั้นให้ความรู้สึกเหมือนเรื่องราวถูกเย็บเข้ากับภูมิประเทศจริง ๆ มากกว่าการสร้างทั้งหมดในสตูดิโอเดียว ซึ่งเป็นเหตุผลที่ทำให้ฉากของ 'บุปผาแห่งรัก' ยังคงตราตรึงใจผู้ชมได้ง่าย ๆ

ยอมรับเลยว่า 'บุปผา' เต็มไปด้วยโลเคชันที่ทำให้บรรยากาศเรื่องเดินเข้มข้นขึ้นมาก และสถานที่ที่โดดเด่นที่สุดคงต้องยกให้อยุธยาเป็นหัวใจหลักของภาพรวมการถ่ายทำ บริเวณอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาให้ความรู้สึกเก่าแก่และมีฉากหลังเป็นเจดีย์และซากวัดซึ่งเหมาะกับฉากช่วงสำคัญหลายฉาก ส่วนพระราชวังบางปะอินมีมุมราชสำนักที่ละเอียดอ่อน ทั้งศาลาและสวนที่ใช้สื่อสารเรื่องบทบาทชนชั้นได้ชัดเจน ลพบุรีเป็นอีกจุดที่มักใช้ถ่ายฉากชุมชนและซอยเก่าๆ โดยเฉพาะบริเวณปรางค์สามยอดที่มีอารมณ์ทั้งโบราณและขลัง สรุปสั้นๆ ว่าแต่ละที่ทำหน้าที่ต่างกัน: อยุธยาให้ความยิ่งใหญ่ของอดีต, บางปะอินเติมความเป็นราชสำนัก, ลพบุรีช่วยให้ฉากชุมชนมีชีวิต ทั้งหมดรวมกันทำให้โลกใน 'บุปผา' สมบูรณ์และน่าหลงใหลอย่างแท้จริง

มีความรู้สึกคละเคล้าเวลานึกถึงฉากป่าที่โหมกระหน่ำในหนัง 'ขุนพันธ์' — ฉากเหล่านั้นถ่ายทำกันในพื้นที่ป่าเขาทางตอนเหนือของประเทศเป็นหลัก ผมจำได้ชัดว่าทีมงานเลือกใช้ภูมิประเทศจริงแทนสตูดิโอสำหรับฉากยิงและไล่ล่า ทำให้บรรยากาศหนาทึบ ร้อนอบอ้าวและโคลนเยิ้มมีชีวิตขึ้นมา สถานที่สำคัญที่ใช้ถ่ายทำได้แก่บริเวณป่าอุทยานแห่งชาติบนเทือกเขาทางเหนือซึ่งมีทั้งทางชันและทุ่งหญ้าป่าไผ่ นอกจากนี้ยังมีการย้ายมาถ่ายฉากในเมืองเก่าเพื่อให้เข้ากับยุคสมัย เช่น บริเวณชุมชนเก่าในตัวเมืองซึ่งให้บรรยากาศถนนลูกรังและบ้านไม้เก่าๆ ฉากสตูดิโอบางส่วนถูกถ่ายในกรุงเทพฯ เพื่อควบคุมแสงและทำฉากภายในที่ละเอียดมาก ส่วนฉากสะพานและน้ำใช้โลเคชันริมแม่น้ำที่มีสะพานไม้โบราณเป็นฉากหลัง การผสมกันระหว่างป่าในพื้นที่จริง เมืองเก่า และสตูดิโอทำให้ฉากของ 'ขุนพันธ์' มีความสมจริงและดิบอย่างที่รู้สึกได้เมื่อดูจบ

มีหลายเวอร์ชันของ 'บุปผา ราตรี' ที่คนมักจะหมายถึงอยู่บ่อย ๆ เลยอยากชี้แจงก่อนว่าสามารถหมายถึงหนังเก่า ซีรีส์ หรือผลงานเวอร์ชันอื่นได้ ฉันชอบคุยเรื่องนักแสดงมาก ๆ ก็เลยอยากแน่ใจว่าคุณต้องการรายชื่อนักแสดงของเวอร์ชันไหน เพื่อจะได้บอกชื่อหลัก ๆ พร้อมบทบาทและความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครให้ครบถ้วน ถ้าคุณหมายถึงเวอร์ชันที่เป็นหนังสยองขวัญเก่า ๆ หรือเวอร์ชันรีเมค ผมจะสรุปนักแสดงนำและบทเด่นให้เห็นภาพชัด ๆ ว่าใครเล่นเป็นใคร และใครมีฉากสำคัญที่คนจดจำ แต่ถ้าหมายถึงละครโทรทัศน์หรือเวอร์ชันใหม่ที่ออกฉายในช่วงหลัง ก็จะมีรายชื่อนักแสดงชุดใหม่ที่แตกต่างกันและนักแสดงรับเชิญอีกหลายคน ส่งมาบอกหน่อยได้ไหมว่าคุณหมายถึง 'บุปผา ราตรี' เวอร์ชันไหน หรือปีที่ออกฉาย ถ้าบอกมาฉันจัดลิสต์นักแสดงหลักพร้อมบทและสิ่งที่ทำให้พวกเขาโดดเด่นในเวอร์ชันนั้นให้เต็ม ๆ เลย

วันฉายของ 'บุปผาราตรี 3.1' เริ่มต้นด้วยรอบพิเศษก่อนฉายจริงในโรงภาพยนตร์ แล้วเพิ่งเปิดฉายทั่วไปในวันที่ 25 สิงหาคม 2016 โดยฉันไปดูรอบแรกที่เมเจอร์ซีนีเพล็กซ์สาขาใกล้บ้าน ในความทรงจำของคนดูแนวสยองขวัญอย่างฉัน มันเป็นงานเปิดที่คึกคัก มีแฟนๆ มาแต่งชุดและพูดคุยถึงฉากไคลแมกซ์ก่อนเข้าห้องฉาย เหตุการณ์แบบนี้ทำให้บรรยากาศคืนเปิดฉายมีชีวิตชีวาเหมือนตอนที่ดูหนังอย่าง 'Shutter' รอบแรกๆ ในอดีต รูปแบบการฉายของหนังเรื่องนี้ค่อนข้างเป็นมาตรฐาน คือออกฉายในโรงภาพยนตร์หลักของเมืองไทยทั้งเครือเมเจอร์และเอสเอฟ รวมถึงโรงใหญ่ที่จัดรอบพิเศษในกรุงเทพฯ รอบสื่อมวลชนมักจะจัดหนึ่งหรือสองวันก่อนวันที่หนังขึ้นรอบปกติ ทำให้บางคนได้เห็นก่อนหน้าที่จะมีคิวแถวยาวในวันแรก สำหรับฉันการได้ดูรอบสื่อมวลชนทำให้มุมมองต่อหนังชัดขึ้น เพราะได้ยินเสียงหัวเราะ เสียงร้อง และการวิจารณ์จากคนรอบๆ มาก่อน มุมมองส่วนตัวคือการไปดูที่โรงในวันเปิดทำให้รู้สึกเหมือนเป็นส่วนหนึ่งของการฉลองงานภาพยนตร์ มากกว่าแค่การนั่งดูหนังภายในห้องมืด ในวันที่ 25 สิงหาคมนั้น โรงหนังหลักๆ ทั่วประเทศเริ่มฉายพร้อมกัน ทำให้ฉากบางฉากที่เป็นประเด็นถูกพูดถึงบนโซเชียลมีเดียทันที ถ้าคิดถึงการจัดโปรโมชันและการฉายแบบรอบพิเศษแล้ว นี่ก็เป็นหนึ่งในการเปิดตัวที่ทำให้แฟนหนังไทยได้พูดต่อกันยาวๆ ตอนที่เดินออกจากโรง ฉันยังจำบรรยากาศการแชร์ความเห็นกับคนข้างๆ ได้ชัด — นั่นแหละคือความสนุกของการดูหนังใหม่ในวันแรก

การไปตามหาโลเคชันที่ใช้ถ่ายทำฉากแบบ 'เด็กวัด' ในเมืองไทยเป็นงานที่ทำให้ใจเต้นทุกครั้ง เพราะแต่ละที่ให้บรรยากาศและเรื่องเล่าที่ต่างกันสุดใจ ผมชอบเริ่มจากอยุธยาเป็นพิเศษ เพราะพื้นที่เก่าแก่และอาคารสถาปัตยกรรมโบราณช่วยสร้างฉากหลังให้รู้สึกย้อนยุคได้แบบไม่ต้องตกแต่งมาก วัดเก่า ๆ และซากปรักหักพังตามอุทยานประวัติศาสตร์มักถูกเลือกเพราะมีเส้นสายของเสาอิฐและเจดีย์ที่บอกเวลาได้ชัดเจน แม้กระทั่งตรอกเล็กๆ ริมแม่น้ำในตัวเมืองก็ให้มู้ดที่เข้มข้น เหมาะกับฉากเด็กวัดที่มีความเคร่งครัดหรือการฝึกวัตร อีกมุมที่ผมหลงรักคือภาคเหนือ—เชียงใหม่และสุโขทัยมีวัดไม้และพระอารามที่ยังคงความเรียบง่ายของชีวิตวัดชนบท ผ้าโทนสีฝุ่น ลมผ่านซุ้มประตูไม้ และโรงเรียนวัดที่เด็กๆ มารวมตัวกันเพื่อกราบพระ ล้างจาน หรือเล่นกันหลังบิณฑบาต ช็อตพวกนี้ให้ความรู้สึกอบอุ่นและเปราะบางในเวลาเดียวกัน ส่วนลพบุรีหรือบางอำเภอในภาคกลางก็มีหมู่บ้านที่ยังคงวิถีชุมชนเดิมๆ—เหมาะกับการถ่ายฉากชีวิตประจำวันของเด็กวัดที่ต้องมีปฏิสัมพันธ์กับคนท้องถิ่น ในกรุงเทพฯ เองก็มีมุมที่ใช้เป็นโลเคชันบ่อย เช่น ย่านชุมชนริมน้ำ วัดเก่าในเขตพระนคร หรือซอยเล็กๆ ที่ยังเก็บบรรยากาศสมัยก่อนไว้ได้ การถ่ายทำในเมืองใหญ่ให้ความสะดวกด้านโลจิสติกส์แต่ก็ต้องระวังเรื่องเสียงและผู้คน ในทางกลับกัน การย้ายไปถ่ายในชนบทจะได้ความเป็นธรรมชาติเต็ม ๆ แต่ทีมงานต้องเตรียมกันให้ดี ทั้งเรื่องที่พักและความเคารพต่อพื้นที่วัด สรุปว่าถ้าถามว่าฉากแบบ 'เด็กวัด' อยู่ที่ไหนบ้างในไทย ฉันมองว่าไม่ได้จำกัดแค่จังหวัดใดจังหวัดหนึ่ง แต่กระจายตัวตามวัดโบราณ เมืองเก่า และหมู่บ้านชนบทที่ยังรักษาวิถีวัดไว้ ทั้งอยุธยา เชียงใหม่ สุโขทัย ลพบุรี และบางมุมของกรุงเทพฯ ต่างมีเสน่ห์เฉพาะตัว การไปยืนตรงนั้นแล้วได้ดูเด็กวัดเล่นหรือทำวัตร มันเติมเต็มความเข้าใจในเรื่องราวได้มากกว่าการดูในจอหลายเท่า

พื้นที่คลองเล็กๆ รอบเขตพระโขนงเป็นฉากที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคยเมื่อคิดถึง 'นาคพระโขนง' ฉันมองว่าเวอร์ชันภาพยนตร์หลายครั้งเลือกถ่ายทำรอบพื้นที่คลองจริงและชุมชนเก่าริมน้ำเพื่อให้ได้บรรยากาศบ้านไม้โบราณ—โดยเฉพาะบริเวณเขตพระโขนงและคลองใกล้เคียงในกรุงเทพฯ ที่ยังมีซอยแคบๆ และเรือนเก่า ๆ เก็บรายละเอียดของชีวิตริมน้ำได้อย่างดี ภาพฝนตก ตะเกียง และเงาน้ำที่สะท้อนบ้านไม้ทำให้ความหลอนนั้นสมจริงกว่าการใช้สตูดิโอเพียงอย่างเดียว นอกจากถ่ายทำภายนอกแล้ว ฉันยังชอบสังเกตว่าส่วนของฉากภายในบ้านมักย้ายไปถ่ายในสตูดิโอใกล้กรุงเทพฯ เพราะควบคุมแสงเสียงได้ง่าย แต่ทีมงานก็ใส่ใจสร้างเรือนไม้เป็นฉากจริงหรือรีคอนสตรัคท์แบบใกล้เคียงของเดิม เสน่ห์ของเรื่องสำหรับฉันจึงมาจากการผสมระหว่างโลเคชันริมน้ำจริงในแถบพระโขนงกับฉากสตูดิโอที่เติมรายละเอียดให้ครบ

นี่คือคำตอบแบบตรงไปตรงมาที่ผมอยากบอกเพื่อน ๆ: ถาตั้งใจดู 'บุปผาราตรี 2' แบบถูกลิขสิทธิ์ในไทย ให้เริ่มจากบริการสตรีมมิ่งใหญ่ ๆ ก่อน เพราะแพลตฟอร์มหลักมักได้สิทธิ์ฉายซีรีส์ไทยหรือภาพยนตร์อย่างเป็นทางการ เช่น Netflix, Viu, WeTV, iQIYI หรือ TrueID ซึ่งแต่ละเจ้าจะมีบางเรื่องที่แตกต่างกันไปตามสัญญา เมื่อผมเข้าไปเช็กไลบรารีของแต่ละแพลตฟอร์ม พบว่าบางครั้งซีซันหรือภาคพิเศษจะอยู่บนแพลตฟอร์มเดียวเท่านั้น ดังนั้นถ้าตั้งใจจะติดตามยาว ๆ ก็ควรดูว่ารายการที่ชอบอย่าง 'Stranger Things' หรืออื่น ๆ อยู่ที่ไหนแล้วคำนวณค่าบริการให้เหมาะกับการใช้งานของตัวเอง ผมมักเลือกสมัครเป็นระยะสั้นแล้วยกเลิกเมื่อดูจบ เพื่อหลีกเลี่ยงค่าบริการประจำที่ไม่จำเป็น แต่ถ้าอยากเก็บไว้ดูบ่อย ๆ การสมัครแบบรายเดือนอาจคุ้มกว่า สรุปคือเช็กแพลตฟอร์มที่กล่าวมาและซื้อหรือเช่าบน Google Play / Apple TV ถ้ามีให้เลือก นี่แหละเป็นวิธีที่ปลอดภัยและถูกลิขสิทธิ์ที่สุดสำหรับคนดูในไทย