เฮ็นไตพี่สาวถูกเซนเซอร์ในไทยด้วยเหตุผลอะไร?

แปลกที่เรื่องเซ็นเซอร์ในสื่อผู้ใหญ่กลายเป็นเรื่องที่ต้องถกเถียงกันบ่อยในชุมชนออนไลน์ แต่เมื่อมองให้ลึกจะเห็นว่ามันเป็นเครือข่ายของกฎกติกาและเทคนิคที่ซับซ้อนมากกว่าคำว่า 'ห้าม' เพียงคำเดียว การแบ่งแยกระหว่างกฎหมายของแต่ละประเทศกับนโยบายของแพลตฟอร์มคือจุดเริ่มต้นที่สำคัญ หลายประเทศมีกฎหมายที่เข้มงวดเรื่องเนื้อหาเกี่ยวกับผู้เยาว์และภาพอนาจารที่ชัดเจน ซึ่งบังคับให้เว็บไซต์ต่างชาติที่ให้บริการในพื้นที่นั้นต้องปฏิบัติตาม เช่น การปิดกั้นเนื้อหาหรือร่วมมือในการยื่นฟ้องทางกฎหมาย แพลตฟอร์มอย่าง Reddit ต้องตั้งกฎย่อยและ subreddit หลักหลายแห่งจึงถูกจำกัด บางครั้งระบบจึงต้องตัดสินใจแบบ 'พื้นที่ปลอดภัย' กับ 'พื้นที่ถูกจำกัด' เพื่อให้บริการยังคงอยู่ได้โดยไม่ผิดกฎหมาย ระบบปฏิบัติการของแพลตฟอร์มเองมักจะมีหลายชั้น ทั้งการบล็อกเชิงภูมิศาสตร์, การตรวจจับด้วยซอฟต์แวร์ (เช่นการสแกนภาพหรือแท็กเมตาดาต้า), การให้ผู้ใช้ทำเครื่องหมายว่าเป็นเนื้อหา 18+, และการตรวจสอบด้วยมนุษย์ในกรณีที่มีการอุทธรณ์ เทคนิคเซ็นเซอร์ที่เห็นได้บ่อยคือการเบลอหรือใส่ 'โมเสก' บริเวณที่มีความชัดเจนทางเพศ ซึ่งในประเทศญี่ปุ่นถูกใช้มานานและกลายเป็นมาตรฐานในบางแพลตฟอร์ม อย่างไรก็ตาม ความพยายามหลีกเลี่ยงการปิดกั้นก็มีอยู่เรื่อยโดยศิลปินที่ใช้การเล่าเชิงนัยหรือการจัดองค์ประกอบภาพให้ไม่ข้ามเส้นตามนิยามในกฎหมาย ในมุมของผู้สร้างและผู้บริโภค ผลกระทบชัดเจนคือการถูกจำกัดการมองเห็น เสี่ยงต่อการสูญเสียรายได้ หรือถูกลบเนื้อหาโดยไม่แจ้งเหตุผลชัดเจน ระบบตรวจจับอัตโนมัติบางครั้งก็สับสนระหว่างงานศิลป์เชิงบรรณาธิการกับภาพลามก ทำให้เกิดความไม่พอใจและการถกเถียงในชุมชน ผลลัพธ์ที่ตามมาคือชุมชนผู้สร้างต้องปรับตัวทั้งเชิงเทคนิคและเชิงสังคม บางคนย้ายไปใช้แพลตฟอร์มเฉพาะทางหรือบริการแบบชำระเงินเพื่อให้ควบคุมการเข้าถึงได้มากขึ้น สุดท้ายแล้วแนวทางการเซ็นเซอร์ออนไลน์เป็นการหาจุดสมดุลระหว่างการคุ้มครองทางกฎหมาย การคงไว้ซึ่งเสรีภาพสร้างสรรค์ และการรักษาภาพลักษณ์ของแพลตฟอร์ม — เรื่องนี้ไม่มีคำตอบเดียว แต่เป็นบทสนทนาที่ยังคงดำเนินต่อไปในชุมชนของเรา

นี่เป็นเรื่องที่ฉันเจอบ่อยในฟีดของคนรักอนิเมะที่ตั้งค่าความปลอดภัยไม่แน่นพอ ฉันมักเริ่มจากการปรับตัวกรองคำค้นหาและบล็อกแท็กที่ชัดเจน: คำอย่าง 'hentai', 'incest', '妹', '姉', '近親相姦' รวมถึงคำที่มักใช้แทนกันในภาษาญี่ปุ่นหรือภาษาอังกฤษ การใส่รายการคำต้องห้ามไว้ในการค้นหาหรือในแอปโซเชียลช่วยลดโอกาสเห็นตัวอย่างหรือคลิปสั้นที่เลื่อนผ่านมาโดยไม่ตั้งใจได้มาก นอกจากนี้ฉันจะคัดเลือกช่องทางดูและผู้สร้างที่ไว้ใจได้ เช่น เลือกติดตามช่องที่มีการเปิดเผยประเภทคอนเทนต์ชัดเจน และใช้บัญชีแยกสำหรับเนื้อหาที่อาจมีความเสี่ยง การตั้งค่าบัญชีเป็นโหมด 'ปลอดภัย' หรือปิดการแสดงเนื้อหา NSFW ในแพลตฟอร์มต่าง ๆ เป็นอีกชั้นป้องกันหนึ่งที่ฉันไม่เคยข้าม และถ้าพบเนื้อหาที่ข้ามเส้นก็จะรายงานหรือบล็อกทันทีเพื่อให้แพลตฟอร์มเรียนรู้ความชอบของเรา ถ้าต้องการทางเลือกที่ปลอดภัย ฉันมักแนะนำผลงานที่เน้นเรื่องราวและตัวละครเป็นหลัก เช่น 'Spirited Away' หรือซีรีส์แนวไลท์โนเวลที่ไม่มีคอนเทนต์ที่ขัดใจ การสร้างสภาพแวดล้อมการดูที่เลือกสรรไว้ตั้งแต่ต้นช่วยให้เพลิดเพลินโดยไม่ต้องกังวลกับภาพหรือฉากที่ไม่เหมาะสมสำหรับตัวเองและคนรอบข้าง

ที่ญี่ปุ่นการเซ็นเซอร์เฮ็นไตมีรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์และมีรากเหง้าจากกฎหมายท้องถิ่นและขนบธรรมเนียมทางวัฒนธรรม ซึ่งต่างจากมาตรฐานสากลแปลว่าไม่ใช่แค่การตัดหรือปิดฉากอย่างเดียว แต่เป็นระบบการจัดการเนื้อหาที่พัฒนามานานหลายทศวรรษ ปัจจัยสำคัญคือกฎหมายเกี่ยวกับ 'ลามกอนาจาร' ที่ยังตีความให้การแสดงอวัยวะเพศโดยตรงเป็นสิ่งต้องห้าม ทำให้ผู้สร้างใช้วิธีการเซ็นเซอร์แบบโมเสก/เบลอ บาร์ดำ หรือการจัดเฟรมให้ไม่เห็นตรงๆ ในสื่อสำหรับผู้ใหญ่ทั้งหนัง AV และอนิเมะสำหรับผู้ใหญ่ นอกจากนี้การออกอากาศทางทีวีหรือแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งในประเทศจะมีการเซ็นเซอร์ที่รัดกุมกว่าฉบับดิจิทัลที่วางขายนอกญี่ปุ่น ซึ่งบางครั้งผู้ผลิตจะปล่อยเวอร์ชันไม่เซ็นเซอร์สำหรับตลาดต่างประเทศหากกฎหมายอนุญาตและมีการจัดจำหน่ายผ่านช่องทางที่เหมาะสม การตอบสนองของต่างประเทศมีความหลากหลายและมักเข้มงวดในประเด็นที่ญี่ปุ่นเคยยืดหยุ่นกว่า เรื่องสำคัญคือการป้องกันการล่วงละเมิดเด็ก ซึ่งหลายประเทศตีความกว้างกว่าญี่ปุ่นว่าภาพวาดหรืออนิเมะที่มีลักษณะหรือบริบทชวนให้นึกถึงเยาวชนก็ถือเป็นความผิดได้ ทำให้บางประเทศห้ามตัวละครที่มีลักษณะเด็กแม้เป็นตัวละครสมมติ กลายเป็นข้อจำกัดที่ต่างจากญี่ปุ่นซึ่งในอดีตแยกการ์ตูน/มังงะออกจากกฎหมายป้องกันภาพอนาจารของเด็ก แม้จะมีกระแสกดดันให้ปรับกฎหมายและมีแนวทางการควบคุมมากขึ้นก็ตาม อีกจุดที่ต่างคือเนื้อหาที่ถือว่า 'สุดโต่ง' เช่น ความรุนแรงทางเพศหรือการมีเพศสัมพันธ์กับสัตว์ ซึ่งหลายตลาดนานาชาติจะห้ามอย่างชัดเจน รวมถึงบางแพลตฟอร์มออนไลน์ที่มีนโยบายเข้มข้นกว่าแพลตฟอร์มญี่ปุ่น ผู้จัดจำหน่ายต่างชาติอย่าง 'Fakku' ก็ต้องเลือกเนื้อหาให้สอดคล้องกฎหมายและมาตรฐานของแต่ละประเทศก่อนเผยแพร่ มองจากมุมกฎหมายและวัฒนธรรมแล้วความต่างนี้สะท้อนการชนกันของค่านิยมด้านศีลธรรม กฎหมาย และเสรีภาพทางการสร้างสรรค์ ในญี่ปุ่นมีความพยายามหาทางกลางด้วยการใช้การเซ็นเซอร์เชิงเทคนิคและแนวปฏิบัติภายในอุตสาหกรรมเพื่อให้ผลงานยังคงออกสู่ตลาดได้ ขณะที่สังคมตะวันตกมักให้ความสำคัญกับการคุ้มครองเยาวชนเป็นอันดับแรก จึงมีกฎหรือแนวปฏิบัติที่กว้างและเข้มงวดกว่าในบางจุด ผลคือครีเอเตอร์ที่ต้องการเผยแพร่ข้ามประเทศต้องตระหนักถึงกฎของประเทศเป้าหมายและปรับเนื้อหาให้เหมาะสม หรือเลือกแยกเวอร์ชันระหว่างตลาดในประเทศกับต่างประเทศ ความเห็นส่วนตัวคือเรื่องนี้ไม่มีคำตอบเดียวที่ 'ถูกต้อง' เพราะต้องถ่วงน้ำหนักระหว่างสิทธิเสรีภาพในการสร้างสรรค์กับการคุ้มครองผู้เปราะบาง ถ้าเป็นไปได้อยากเห็นมาตรการที่ชัดเจนทั้งด้านการให้ข้อมูลฉลาก อายุผู้ชม และการบังคับใช้กฎหมายที่ไม่สร้างความกำกวม เพื่อให้ผู้บริโภคและครีเอเตอร์รู้ขอบเขตอย่างชัดเจน เหมือนเป็นการหาจุดลงตัวระหว่างความสร้างสรรค์และความรับผิดชอบ ซึ่งนับวันก็ยิ่งสำคัญขึ้นเรื่อยๆ

ความแตกต่างเชิงเทคนิคกับเชิงเนื้อเรื่องระหว่างเวอร์ชันที่เซ็นเซอร์กับไม่เซ็นเซอร์ชัดเจนมากกว่าที่หลายคนคิดไว้ เมื่อมองจากมุมการตัดต่อ ผมพบว่าการเซ็นเซอร์มักมาในรูปแบบของการเบลอหรือปิกเซล การใส่บาร์ดำ หรือการตัดต่อฉากสั้นๆ ออกไป ซึ่งส่งผลทั้งต่อความลื่นไหลของการเล่าเรื่องและการออกแบบมุมกล้อง แต่เวอร์ชันไม่เซ็นเซอร์จะคืนฉากเหล่านั้นกลับมา ทำให้ภาพรวมของงานและการต่อความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครชัดเจนขึ้น อีกด้านหนึ่ง เสียงประกอบและพากย์มักถูกแก้ไขในเวอร์ชันเซ็นเซอร์ เช่น การเปลี่ยนคำพูดหรือการลดระดับเสียงในบางซีน ซึ่งเปลี่ยนสีของอารมณ์ได้มาก เวอร์ชันไม่เซ็นเซอร์มักเก็บเพลงประกอบเดิม จังหวะการตัดต่อ และบางครั้งมีฉากเพิ่มหรือตอนพิเศษที่อธิบายแรงจูงใจของตัวละครได้ดีขึ้น ตัวอย่างคลาสสิกที่ผมเคยสังเกตคือ 'Urotsukidoji' ที่มีหลายคัตหลายรูปแบบในแง่ความรุนแรงและภาพ ทำให้คนดูที่อยากเข้าใจความตั้งใจของผู้กำกับมักตามหาเวอร์ชันไม่เซ็นเซอร์มากกว่า สุดท้าย เรื่องบรรจุภัณฑ์และเรตติ้งก็เป็นส่วนสำคัญ เวอร์ชันที่ไม่เซ็นเซอร์มักขายเป็นแผ่นพิเศษหรือดิจิทัลสำหรับผู้ใหญ่ ซึ่งมาพร้อมกับปกและโน้ตที่อธิบายคอนเซ็ปต์ของผู้สร้าง ส่วนเวอร์ชันที่ผ่านการเซ็นเซอร์จะกระจายผ่านช่องทางสาธารณะที่เข้าถึงได้กว้างกว่า ซึ่งสะท้อนการประนีประนอมระหว่างศิลปะกับกฎเกณฑ์การจำหน่าย — นี่เป็นหนึ่งในเหตุผลที่ผมมักเก็บเวอร์ชันหลากหลายไว้เปรียบเทียบกันเพื่อเห็นทั้งสองมุมมอง

การเตือนล่วงหน้าเป็นเรื่องสำคัญเมื่อจะแชร์เนื้อหาเฮ็นไตพี่สาว เพราะมันไม่ใช่แค่เรื่องรสนิยมส่วนตัว แต่เกี่ยวกับความยินยอมและความปลอดภัยของคนรอบข้างด้วย ผมมักจะเริ่มด้วยการตั้งสัญญาณชัดเจนก่อน เช่นใส่แท็ก ‘NSFW’, ‘18+’, และ ‘TW: incest/พี่น้อง’ ไว้หน้าโพสต์หรือข้อความ เพื่อให้คนเห็นได้ชัดเจนตั้งแต่แรกว่าถ้าเปิดจะพบเนื้อหาทางเพศที่มีองค์ประกอบพี่น้อง คนที่ไม่ต้องการจะได้หลีกเลี่ยงทันที แล้วก็ใช้ฟีเจอร์ซ่อนรูปหรือใส่สปอยเลอร์ก่อนให้คลิกเปิดเอง ช่วยลดการเผลอเห็นโดยไม่ตั้งใจได้ดีมาก นอกจากนี้ผมจะย้ำกฎง่ายๆ ในพื้นที่ที่แชร์ เช่นเตือนว่า ‘ห้ามแชร์ต่อให้คนที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ’ และย้ำว่าไม่ควรส่งแบบไม่ถามล่วงหน้า การส่งแบบพุ่งตรงเข้ากลุ่มสาธารณะหรือแท็กคนอื่นโดยไม่ขออนุญาตจะทำให้คนอึดอัดได้ ถ้าเป็นในแพลตฟอร์มที่มีกฎให้เคารพระเบียบก็ควรเช็กก่อนว่าการโพสต์ประเภทนี้ละเมิดกฎหรือไม่ ถ้าคลุมเครือ เลือกส่งแบบส่วนตัวให้คนที่ยืนยันว่าโอเคจะปลอดภัยกว่าเยอะ

นี่คือภาพรวมเหตุผลที่ทำให้สาระสำหรับผู้ใหญ่ถูกเซ็นเซอร์ในไทย และผมจะอธิบายจากหลายมิติให้เห็นชัดขึ้น กฎหมายและกรอบนโยบายเป็นปัจจัยใหญ่ กล่าวโดยย่อ มีกฎหมาย เช่น 'พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์' และ 'พ.ร.บ.ภาพยนตร์และวิดีทัศน์' ที่ให้อำนาจรัฐตัดหรือตรวจสอบเนื้อหาในสื่อสาธารณะ การตีความคำว่า 'ขัดต่อศีลธรรม' หรือ 'เป็นภัยต่อเยาวชน' ค่อนข้างกว้าง ทำให้หน่วยงานกำกับสามารถสั่งตัดฉากหรือแบนผลงานได้ง่าย ในมุมมองของผม ความคาดหวังทางสังคมกับศีลธรรมแบบอนุรักษ์นิยมก็เข้ามาเสริมแรงหลักการทางกฎหมายนี้ เพราะสังคมไทยโดยรวมมักกังวลเรื่องความเหมาะสมของการนำเสนอเรื่องเพศ ความรุนแรง หรือการวิพากษ์สถาบัน ส่งผลให้มาตรการป้องกันถูกตีความเป็นการปกป้องสังคม นอกจากนั้น การปฏิบัติจริงยังได้รับอิทธิพลจากแรงกดดันทางการเมือง ความกลัวต่อผลกระทบสาธารณะ และการคุมคอนเทนต์เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย ตัวอย่างจากซีรีส์ต่างชาติเช่น 'Game of Thrones' ที่มักถูกตัดหรือจำกัดแพลตฟอร์มเมื่อเข้าเขตไทย แสดงให้เห็นว่ามาตรการไม่ได้จำกัดอยู่แค่เนื้อหาโป๊เปลือยเท่านั้น แต่ขยายไปถึงฉากความรุนแรงและมุมมองที่อาจกระทบความรู้สึกสาธารณะ สรุปแล้ว ผมเห็นว่าการเซ็นเซอร์มาจากการผสมผสานระหว่างกฎหมาย ค่านิยมสังคม และความพยายามควบคุมผลกระทบทางสังคม แม้จะเข้าใจเจตนาในการปกป้องเยาวชน แต่การใช้มาตรการกว้างเกินไปก็บั่นทอนเสรีภาพทางศิลปะและการเรียนรู้ของผู้ใหญ่ได้เช่นกัน

เมื่อพูดถึงการเผยแพร่สื่อผู้ใหญ่ในไทย ผมมองว่าเรื่องนี้เป็นพื้นที่ที่ต้องระมัดระวังมากกว่าที่คนทั่วไปคิด เพราะกฎหมายไทยมีแนวทางเข้มข้นต่อสื่อที่ถือว่า 'ลามกอนาจาร' และการกระจายสื่อแบบสาธารณะสามารถเข้าข่ายความผิดได้ ประเด็นที่ผมเน้นคือความแตกต่างระหว่างการดูส่วนตัวกับการเผยแพร่ต่อสาธารณะ: การเก็บดูเฉพาะตัวในบ้านกับการโพสต์ขาย แชร์ หรืออัปโหลดให้คนอื่นเข้าถึงในวงกว้าง เรื่องหลังเสี่ยงมากกว่า โดยเฉพาะเมื่อมีการเข้าถึงแบบสาธารณะหรือมีการจำหน่ายเชิงพาณิชย์ นอกจากนี้สื่อที่มีลักษณะคล้ายเด็กหรือภาพที่ชวนให้เข้าใจว่าเป็นผู้เยาว์ มักถูกตีความว่าเป็นสิ่งต้องห้ามร้ายแรง ซึ่งผลทางกฎหมายและสังคมหนักแน่นกว่ากรณีผู้ใหญ่ล้วน ในมุมแฟน ๆ ผมเคยเห็นงานบางชิ้นที่กลายเป็นเรื่องใหญ่เพราะคนเอาไปเผยแพร่สาธารณะจนโดนบล็อกและถูกดำเนินคดี ตัวอย่างงานตะวันตก-ญี่ปุ่นที่เคยเป็นประเด็นก็มีชื่ออย่าง 'Urotsukidoji' ที่มักถูกอ้างถึงเมื่อพูดถึงความขัดแย้งระหว่างศิลปะกับกฎหมาย นั่นสอนให้ผมระมัดระวังและคิดก่อนกดแชร์เสมอ

เราเป็นคนที่ชอบมองการ์ตูนและนิยายจากมุมของการเล่าเรื่องมากกว่ามุมทางเพศเสมอ ทำให้เวลานึกถึงการดัดแปลงธีม 'เฮ็นไตพี่สาว' หน้าที่แรกที่ทำคือแยกองค์ประกอบที่ทำให้เรื่องน่าสนใจออกมา: ความใกล้ชิด ความหวงแหน ความฝันถึงคนที่เข้าใจเรา แล้วค่อยคิดวิธีเปลี่ยนกรอบที่เป็นปัญหาโดยไม่ทำลายแก่นเรื่อง วิธีที่ฉันแนะนำก็คือแปลงความสัมพันธ์ให้ปลอดภัยและสมเหตุสมผล เช่น เปลี่ยนจากพี่น้องทางสายเลือดเป็นพี่เลี้ยงวัยผู้ใหญ่หรือพี่ต่างมารดาต่างพ่อที่มีประวัติแยกทางกันเพื่อหลีกเลี่ยงประเด็นถูกกฎหมาย จากนั้นปรับโทนของเรื่องจากฉากตรงไปตรงมาเป็นการสื่ออารมณ์ผ่านมุมกล้อง เพลง และสัญลักษณ์ ให้ผู้อ่านรับรู้ความตึงเครียดมากกว่าที่จะเห็นฉากชัดเจน ในเชิงโครงเรื่อง สามารถผลักดันให้เป็นละครจิตวิทยาเน้นการสำรวจเหตุผลของตัวละคร เช่น เหตุผลที่พวกเขาติดกันมาก เพื่อนำเสนอความเปราะบางแทนการยั่วยุตรงๆ งานที่ทำได้ดีในแนวนี้คือการใช้ฉากหลังประจวบเหมาะอย่างใน 'Flowers of Evil' ที่เน้นความผิดปกติทางจิตใจและผลกระทบต่อชีวิต ในขณะเดียวกันก็สามารถเลือกทำเป็นคอมเมดี้เบาๆ ที่เน้นมุกอึดอัดและผลลัพธ์ที่ตลก เพื่อผ่อนคลายความไวของผู้ชม ท้ายที่สุดต้องไม่ลืมมาตรการเชิงปฏิบัติ เช่น คำเตือนเนื้อหา การจำกัดเรตติ้ง และแนวทางการโปรโมตบนแพลตฟอร์มต่างๆ—การดัดแปลงที่ดีคือการรักษาความซับซ้อนของความสัมพันธ์ไว้โดยไม่เสี่ยงละเมิดขอบเขตทางกฎหมายหรือศีลธรรม นี่แหละคือวิธีที่ฉันชอบใช้เมื่อต้องย้อมธีมแบบนี้ให้เหมาะกับผู้ชมกว้างขึ้น

การบล็อกเว็บไซต์อย่าง 'พอน ฮับ' ในไทยมักถูกอธิบายด้วยหลายเหตุผลที่เชื่อมโยงกันจนเป็นภาพรวมที่ชัดเจนในสายตาของผู้ชมออนไลน์อย่างเรา เหตุผลแรกที่ชัดเจนคือการคุ้มครองเด็กและเยาวชน — เนื้อหาเพศโดยเฉพาะแบบสาธารณะเข้าถึงง่ายผ่านสมาร์ทโฟนและเครือข่ายสังคม การปิดกั้นจึงเป็นมาตรการเชิงป้องกันจากมุมมองของผู้กำกับนโยบายสาธารณะที่ต้องการลดความเสี่ยงต่อการล่วงละเมิดทางเพศหรือการได้รับเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม เหตุผลถัดมาคือกรอบกฎหมายและค่านิยมสังคมไทยที่เข้มงวดต่อเรื่องลามกอนาจาร — หน่วยงานรัฐอย่างกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมมักอ้างบทบัญญัติของกฎหมายคอมพิวเตอร์และกฎหมายที่เกี่ยวกับสื่ออนาจารในการสั่งให้ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตบล็อก URL หรือ IP ที่มีเนื้อหาผิดกฎหมาย นอกจากนี้ยังมีแรงกดดันจากภาคการเงินและโฆษณาเมื่อแพลตฟอร์มใหญ่อาจถูกตัดช่องทางการชำระเงินหรือการโฆษณา ซึ่งทำให้การให้บริการสำหรับบริษัทต่างชาติซับซ้อนขึ้น ผมเข้าใจว่ามาตรการแบบนี้ทำให้บรรยากาศออนไลน์ถูกปรับให้สอดคล้องกับข้อจำกัดทางสังคม แม้มุมมองของคนรุ่นใหม่จะมองว่ามันเป็นการเซ็นเซอร์ แต่สำหรับหลายฝ่ายนี่คือการควบคุมความเสี่ยงที่ยอมรับได้