ใครเป็นผู้พากย์เสียง Raphael ในฉบับภาษาไทยและญี่ปุ่น

ชื่อ 'ฟอเรด' ฟังดูคลุมเครือเมื่อแยกออกจากบริบท และนั่นคือปัญหาหลักที่ทำให้ระบุผู้พากย์ฉบับภาษาไทยไม่ได้ทันที ในฐานะแฟนที่ติดตามทั้งอนิเมะ ภาพยนตร์ และเกม ผมพบว่าชื่อคาแรกเตอร์ที่ถูกถ่ายเสียงเป็นภาษาไทยมักจะมีการทับศัพท์หลายแบบ บางครั้งชื่อนักพากย์ก็เปลี่ยนไปตามสตูดิโอหรือผู้จัดจำหน่าย ทำให้เวอร์ชันช่องทีวีกับเวอร์ชันดีวีดี/สตรีมมิงอาจมีผู้พากย์คนละคนกัน ฉะนั้นถ้าจะหาคำตอบแบบชัวร์ ต้องรู้ก่อนว่า 'ฟอเรด' ปรากฏในสื่อไหน หรือเป็นตัวละครจากเรื่องอะไร ส่วนตัวแล้วผมมักดูเครดิตตอนท้ายหรือหน้าปกสำหรับข้อมูลนี้ แต่ถ้าไม่มีเครดิตชัดเจน ก็ต้องอาศัยฐานข้อมูลแฟนคลับหรือข้อมูลจากเพจของผู้จัดจำหน่ายเพื่อยืนยันชื่อผู้พากย์ อย่างน้อยคำตอบจะชัดเจนเมื่อรู้แหล่งที่มาของตัวละคร

พูดถึง Raphael ที่หลายคนนึกถึง เป็นไปได้มากว่าคุณหมายถึงเติร์ตเลสสีแดงจากซีรีส์ 'Teenage Mutant Ninja Turtles' ซึ่งตรงนี้ต้องบอกว่ามีเวอร์ชันพากย์ภาษาไทยหลายชุดและนักพากย์ก็เปลี่ยนตามค่ายที่นำเข้าและช่วงเวลา ผมติดตามเวอร์ชันต่าง ๆ มาเรื่อย ๆ แล้วสังเกตว่าถ้าคุณดูเวอร์ชันทีวีในช่วงยุค 90s กับเวอร์ชันการ์ตูนใหม่ ๆ ที่ออกหลังปี 2010 น้ำเสียงของ Raphael จะต่างกันชัดเจน นั่นเป็นสัญญาณว่าคนพากย์ไม่ใช่คนเดียวกันระหว่างการฉายทางทีวีกับแผ่นดีวีดีหรือสตรีมมิ่งที่มีการพากย์ใหม่ ถ้าต้องการคำตอบชัดเจนที่สุด ให้ดูเครดิตท้ายตอนของเวอร์ชันที่คุณกำลังดู เพราะนั่นคือข้อมูลที่แน่นอนที่สุดในกรณีนี้ ส่วนความชอบส่วนตัวคือฉันมักจะจำได้ว่านักพากย์ที่เล่นเป็น Raphael เวอร์ชันหนึ่งให้โทนหยาบและห้าว ขณะที่อีกเวอร์ชันให้โทนเรียบแต่มีมุมตลก — นั่นช่วยแยกเวอร์ชันได้ง่ายขึ้น

พูดถึงเต่านินจาตัวสีแดง ใคร ๆ ก็คงนึกถึงความเกรี้ยวกราดและความจงรักภักดีที่ผสมกันอย่างแปลกประหลาดของเขา — นั่นแหละคือราฟาเอลจาก 'Teenage Mutant Ninja Turtles' ในภาพรวมราฟาเอลคือคนที่ใคร ๆ วัดใจยาก เขาใช้ไส้กรอกสั้น (sai) เป็นอาวุธ แปลกตรงที่ความรุนแรงและความอ่อนไหวอยู่ด้วยกันเสมอ ฉันมองราฟาเอลเป็นคนที่ทำหน้าที่เป็นตัวจุดชนวนความขัดแย้งในกลุ่ม ไม่ได้เพียงเพื่อสร้างดราม่า แต่เพื่อให้ความสัมพันธ์ของตัวละครอื่น ๆ ถูกขัดเกลา เขาโกรธง่าย ชอบทำตามสัญชาตญาณ และบ่อยครั้งความโกรธนั้นมาจากความห่วงใยต่อพี่น้อง นั่นทำให้ฉากที่ราฟาเอลยอมวางอาวุธหรือหันมาปกป้องคนที่เขารักกลับทรงพลังมาก มุมมองส่วนตัวคือผมชอบราฟาเอลที่ได้รับการเขียนให้มีมิติ ทั้งในเวอร์ชันการ์ตูน 1980s ที่เน้นคาแรกเตอร์ทื่อ ๆ และในการ์ตูนสมัยใหม่ที่ลงลึกด้านจิตใจ การเห็นเขาทะเลาะกับลีโอนาร์โดแล้วกลับมาเจอกันใหม่ มันให้ความรู้สึกเหมือนครอบครัวที่มีบาดแผลแต่ไม่ยอมละทิ้งกัน จบด้วยภาพราฟาเอลยืนเงียบ ๆ ถือไส้กรอกไว้ตรงนั้น—ทั้งดื้อทั้งรักไม่ลดลงเลย

ชื่อผู้พากย์ญี่ปุ่นของ 'เซนจู ทสึนาเดะ' คือ Masako Katsuki, นักพากย์ที่หลายคนจดจำจากโทนเสียงที่หนักแน่นแต่ยังแฝงความอ่อนโยนไว้ได้ดีในฉากอารมณ์เข้มข้น ผมชอบการประสานระหว่างพลังและความเปราะบางที่เธอใส่ให้ตัวละคร ซึ่งเห็นได้ชัดในฉากที่ 'ทสึนาเดะ' ต้องตัดสินใจรับบทฮอกาเงะแล้วแบกรับความคาดหวังทั้งหมู่บ้าน บทพากย์ของ Masako Katsuki เปลี่ยนมิติตัวละครจากสาวหัวแข็งเป็นผู้นำที่มีความคนจริง และผมมักจะหยิบฉากการรักษาแพทย์สนามหรือการประชุมฮอกาเงะมาดูซ้ำเพื่อฟังน้ำหนักคำน้ำเสียงที่เธอใส่ ความแตกต่างนั้นทำให้ฉากเดียวกันมีความหมายต่างกันเมื่อได้ยินเสียงคนพากย์คนละสไตล์ ในไทย เสียงพากย์ของ 'ทสึนาเดะ' จะแตกต่างกันตามเวอร์ชันที่นำเข้ามา—มีทั้งฉบับทีวี ฉบับดีวีดี และฉบับสตรีมที่ใช้สตูดิโอพากย์ต่างกัน ซึ่งทำให้แฟนไทยหลายคนมีความทรงจำต่อเสียงที่ต่างกันไป ผมมองว่าความหลากหลายนี้ช่วยให้แฟนๆ ได้เลือกเวอร์ชันที่ตรงกับรสนิยมของตัวเอง และยังเป็นข้อสนุกสำหรับคนที่ชอบเปรียบเทียบการแสดงเสียงในแต่ละภาษา

ดิฉันคิดว่าสิ่งแรกที่คนส่วนใหญ่อยากรู้คือเสียงภาษาอังกฤษของเรนโบว์แดช — นั่นคือ Ashleigh Ball ซึ่งเป็นผู้พากย์หลักในซีรีส์ 'My Little Pony: Friendship Is Magic' โดยเธอให้พลังงานที่ดุดันและชัดเจนกับตัวละคร ทำให้เรนโบว์แดชโดดเด่นด้วยโทนเสียงที่มั่นใจ กล้าหาญ และมีความเป็นนักกีฬาเต็มเปี่ยม เสียงของ Ashleigh ไม่ได้มีเพียงแค่คำพูดธรรมดา ๆ แต่ยังรวมถึงการร้องเพลง การตะโกนหรือการแสดงอารมณ์หนัก ๆ ที่ยังคงความเป็นธรรมชาติ ซึ่งเป็นเหตุผลที่แฟน ๆ หลายคนจำตัวละครนี้ได้ทันทีเมื่อได้ยิน ความจริงเรื่องเวอร์ชันภาษาไทยค่อนข้างหลากหลายและมีนิยามไม่ตายตัว เพราะมีการพากย์ไทยหลายครั้งในช่วงการเผยแพร่ที่ต่างกัน ทำให้ชื่อของนักพากย์ไทยอาจเปลี่ยนไปตามช่องหรือสตูดิโอที่รับงาน ในฐานะคนที่ติดตามเวอร์ชันต่างประเทศและการพากย์ไทยบ่อย ๆ ผมสังเกตว่าแนวทางการพากย์จะพยายามรักษาเอกลักษณ์ของ Ashleigh ไว้ — คือทำให้เรนโบว์แดชฟังดูมั่นใจ กระฉับกระเฉง และมีน้ำเสียงที่สั้นกระแทกใจ แต่โทนภาษาไทยมักจะมีการปรับให้เข้ากับสำนวนท้องถิ่นเพื่อให้มุกและอารมณ์เดินได้ลื่น การเปลี่ยนนักพากย์จึงมีผลต่อความรู้สึกที่แฟน ๆ มีต่อฉากบางฉาก เช่น ฉากซึ้ง ๆ หรือฉากแข่งกีฬา ที่น้ำเสียงเล็ก ๆ น้อย ๆ ต่างกันแล้วความหมายที่รับรู้ก็จะเปลี่ยนไป เมื่อฟังทั้งสองเวอร์ชันแล้ว ผมมักจะชอบฟังภาษาอังกฤษเพื่อเก็บสัมผัสต้นฉบับของตัวละคร แต่ก็ชื่นชมงานพากย์ไทยที่ทำให้เรื่องเข้าถึงผู้ชมในบ้านเราได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องมุกที่ปรับให้เข้ากับบริบทหรือการเน้นจังหวะบทพูดที่แตกต่างกัน สุดท้ายแล้วชื่อผู้พากย์อังกฤษที่ชัดเจนคือ Ashleigh Ball ส่วนผู้พากย์ไทยอาจแตกต่างไปตามการออกอากาศและสตูดิโอ แต่สิ่งที่น่าสนใจก็คือการได้ยินการตีความตัวละครที่หลากหลาย — ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ผมคิดว่าทำให้แฟน ๆ มีเรื่องเล่าและเปรียบเทียบกันได้สนุก ๆ ต่อไป

เสียงอันหนักแน่นและเย็นชาของอลูคาร์ดในเวอร์ชันญี่ปุ่นถูกถ่ายทอดโดย '森川智之' (Toshiyuki Morikawa) ผู้ที่มีโทนเสียงลุ่มลึกและสามารถเล่นรอยยิ้มติดตลกปนความน่ากลัวได้อย่างกลมกลืน ผมชอบวิธีที่เสียงญี่ปุ่นของเขาทำให้ตัวละครดูทั้งลึกลับและน่ากลัวไปพร้อมกัน เพราะน้ำเสียงมีมิติทั้งความเป็นผู้ใหญ่และความโหดร้ายที่แฝงอยู่ การแสดงเสียงของ Morikawa ใน 'Hellsing' เป็นตัวอย่างของการใช้จังหวะการพูด น้ำหนัก และการเว้นจังหวะเพื่อสร้างคาแรกเตอร์ที่น่าจดจำ ส่วนฉบับพากย์ไทย เรื่องนี้มีความซับซ้อนอยู่บ้างเพราะในประเทศไทยมีเวอร์ชันพากย์ที่แตกต่างกันไปตามช่องทางการออกอากาศและสตูดิโอพากย์ จึงอาจพบว่าเสียงไทยของอลูคาร์ดไม่คงที่เหมือนฉบับภาษาต้นฉบับ บางคนจึงเลือกดูซับไทยหรือเวอร์ชันญี่ปุ่นเพื่อรักษาอารมณ์ดั้งเดิม แต่ถ้าได้ฟังฉบับพากย์ไทยที่ทำได้ดี น้ำเสียงของนักพากย์ไทยก็สามารถนำมิติใหม่ ๆ มาสู่ตัวละครได้เช่นกัน โดยเฉพาะเมื่อทีมพากย์ตีความความโหดและความอบอุ่นในตัวละครออกมาได้อย่างสมดุล

ความโกรธและความตั้งใจแบบไม่ยอมใครของเขาทำให้ผมติดตามตั้งแต่หน้าแรกของคอมิก 'Teenage Mutant Ninja Turtles' ฉบับต้นฉบับที่วางขายโดย 'Mirage Studios' ในปี 1984 ผมจำภาพขาวดำหน้ากระดาษที่ Kevin Eastman กับ Peter Laird วาดไว้ได้ชัดเจน — เต่า 4 ตัวผูกผ้าคาดตา ถูกสารเรืองแสงเปลี่ยนสภาพจากสัตว์เลี้ยงธรรมดา กลายเป็นนักสู้ที่มีสติปัญญาและอารมณ์เหมือนคน ราฟาเอล (Raphael) ถูกตั้งชื่อตามศิลปินยุคเรอเนสซองส์เหมือนพี่น้องของเขา แต่สิ่งที่ทำให้เขาเด่นคืออาวุธคู่ใจสองทแยง 'sai' และลักษณะนิสัยดุดัน ชอบทำอะไรด้วยตัวเองและไม่ค่อยชอบให้ใครสั่ง ต้นกำเนิดในคอมิกเล่าแบบมืดและดิบกว่าเวอร์ชันการ์ตูนหลายๆ ครั้ง: พวกเต่าถูกสารเคมีเปลี่ยน และมีอาจารย์เป็นหนูชื่อ Splinter ที่สอนศิลปะการต่อสู้ให้ บทบาทของราฟาเอลในฉบับนี้ค่อนข้างซับซ้อน — เขาโกรธง่าย แต่ก็มีความภักดีและมองโลกในมุมที่เป็นจริงกว่าคนอื่น การอ่านคอมิกฉบับแรกๆ ทำให้ผมเข้าใจว่าบุคลิกดิบๆ ของเขาไม่ได้เกิดจากการเป็นตัวละครโกรธๆ เท่านั้น แต่เป็นการป้องกันตัวเองจากความเจ็บปวดและความไม่แน่นอนในโลกที่เปลี่ยนไป นั่นคือเสน่ห์ที่ทำให้ราฟาเอลยังคงมีชีวิตในหัวใจแฟนๆ มาจนถึงทุกวันนี้

พอพูดถึงตัวละครชื่อ 'ฮานะ' มักจะเจอหลายตัวละครจากงานที่ต่างกันไป ดังนั้นถ้าต้องการคำตอบที่ตรงจุด จึงต้องแยกตามผลงานก่อน กรณีที่คนไทยมักถามถึงบ่อย ๆ จะมีตัวอย่างสำคัญอยู่ไม่กี่งานที่คนคุ้นชื่อ 'ฮานะ' และแต่ละงานก็มีทั้งพากย์ญี่ปุ่นที่ชัดเจน กับเวอร์ชันไทยที่มีความหลากหลายทั้งในแง่การมีหรือไม่มีพากย์และการเลือกนักพากย์ท้องถิ่น" หนึ่งในฮานะที่คนจำนิยมคือตัวละครแม่ในภาพยนตร์อนิเมะเรื่อง 'Wolf Children' (ชื่อญี่ปุ่น 'Ookami Kodomo no Ame to Yuki') ฮานะในเรื่องนี้พากย์ญี่ปุ่นโดย อาโออิ มิยาซากิ (Aoi Miyazaki) ซึ่งเป็นนักแสดงที่ให้เสียงและแสดงทางภาพยนตร์หลายเรื่อง เสียงของเธอถูกชมว่าถ่ายทอดความอบอุ่นและความเหนื่อยล้าของแม่ได้ดี สำหรับเวอร์ชันไทยของภาพยนตร์เรื่องนี้ สถานการณ์มักเป็นแบบที่ผู้จัดจำหน่ายในไทยเลือกว่าเวอร์ชันที่เข้าฉายหรือออกจำหน่ายจะเป็นซับไทยมากกว่าพากย์ไทย ถ้ามีการทำพากย์ไทยจริง ๆ ชื่อของนักพากย์จะปรากฏในเครดิตของแผ่นบลูเรย์หรือในข้อมูลของผู้นำเข้าแต่ละราย ซึ่งอาจต่างกันไปตามการจัดจำหน่ายแต่ละช่วงเวลา ดังนั้นบางคนในไทยอาจเคยได้ยินฮานะเวอร์ชันพากย์ไทยในรายการโทรทัศน์พิเศษหรือเวอร์ชันที่มีการจัดจำหน่ายภายหลัง แต่ไม่ได้มีนักพากย์ไทยคนเดียวที่เป็นที่รู้จักไปทั่วเสมอไป" อีกตัวอย่างที่ชัดเจนคือฮานะจากซีรีส์คอมมาดี้-ชีวิตประจำวัน 'Uzaki-chan Wants to Hang Out!' ตัวละคร 'ฮานะ อุซากิ' พากย์ภาษาญี่ปุ่นโดย นาโอมิ โอซอระ (Naomi Oozora) ซึ่งโดดเด่นด้วยโทนเสียงที่สดใสและมีพลัง ในแง่ของเวอร์ชันไทย งานแบบนี้บางครั้งมีการทำพากย์ไทยสำหรับการออกอากาศทางทีวีหรือสำหรับการขายดีวีดี/บลูเรย์ในประเทศ แต่ก็มีอีกหลายครั้งที่สตรีมมิ่งเลือกลงซับไทยเท่านั้น จึงทำให้ชื่อของนักพากย์ไทยของตัวละครนี้อาจมีหลายคนขึ้นกับว่าผู้จัดจำหน่ายเจ้าไหนรับหน้าที่แปลและพากย์ให้" ยังมีกรณีฮานะในงานอื่น ๆ อย่าง 'Hana and Alice' ที่ฮานะมีผลงานทั้งแบบแอนิเมชันและคนแสดง โดยในเวอร์ชันญี่ปุ่นมีนักแสดง/นักพากย์อย่าง ยู อาโออิ (Yū Aoi) ที่รับบทฮานะ ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ดีว่าชื่อ 'ฮานะ' ถูกใช้กับตัวละครหลายลักษณะ ถ้าต้องการให้ชัดเจนสุด แนะนำให้บอกชื่อเรื่องหรือบริบทของฮานะที่หมายถึง เวลาฟังแล้วจะเห็นความต่างระหว่างเสียงต้นฉบับญี่ปุ่นที่มักเป็นนักพากย์หรือดาราดัง กับเวอร์ชันไทยที่ขึ้นกับผู้จัดจำหน่ายและสตูดิโอพากย์ในแต่ละการนำเข้า ส่วนตัวแล้วชอบฟังเทียบสองเวอร์ชันเพราะได้ยินมุมมองและน้ำเสียงที่ต่างกัน ทำให้รู้สึกตื่นเต้นทุกครั้งเวลาฟังว่าแต่ละเวอร์ชันจะให้สีของตัวละครต่างกันอย่างไร

ภาพแรกที่ทำให้หัวใจเต้นแรงเมื่อมองงานของราฟาเอลคือ 'The School of Athens' ซึ่งไม่ใช่แค่ภาพวาดธรรมดา แต่เป็นเวทีที่รวบรวมความคิดและบุคลิกของยุค เราชอบวิธีที่เขาจัดองค์ประกอบให้ตัวละครดูมีบทบาทและความสัมพันธ์กัน ทั้งแสงเงาและท่าทางช่วยเล่าเรื่องทางปัญญาอย่างทรงพลัง อีกชิ้นที่ผมมองบ่อยคือ 'Disputation of the Holy Sacrament' กับ 'Parnassus' ทั้งสามภาพในห้องเดียวกันนี้แสดงให้เห็นความลึกซึ้งของธีมทางศาสนาและศิลป์รื่นรมย์ เขาไม่ได้แค่เพ้นท์รูป แต่สร้างบทสนทนาในผืนฝาผนัง ระยะห่างระหว่างตัวละครและวิธีจัดมุมมองมันทำให้ฉันรู้สึกเหมือนกำลังยืนอยู่กลางสถาบันความรู้ของยุคเรอเนสซองส์ เมื่อลงรายละเอียดของงานเหล่านี้ จะเห็นว่าทักษะการวาดโครงหน้า การใช้สี และการจัดเลย์เอาต์ฉายให้เห็นความเป็นผู้เชี่ยวชาญที่เข้าใจทั้งศิลปะและปรัชญา ใครที่ชอบงานที่เล่าเรื่องได้ซับซ้อนและสง่างาม งานชุดใน 'Stanza della Segnatura' ของราฟาเอลเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีจริง ๆ