ใครเป็นผู้สร้างเทนทูปูซาน และแรงบันดาลใจมาจากอะไร

หลังจากดู 'เทนทูปูซาน' รอบสอง ผมเริ่มสนใจเบื้องหลังมากขึ้นและพบว่าความคิดหลักของผู้สร้างคือการใช้เหตุการณ์พิเศษมาเปิดโปงปัญหาปกติในสังคม การที่ยอน ซังโฮมาจากโลกแอนิเมชันทำให้เขามีความไวในการเล่าแบบภาพและเล่นกับมุมกล้องเพื่อสร้างอารมณ์ จังหวะการตัดต่อกับเสียงบนขบวนรถกระชับจนแทบรู้สึกถึงการเคลื่อนที่

อีกแรงผลักสำคัญคือแนวคิดเรื่องการย้ายที่เป็นที่ปลอดภัย — ปูซานในเรื่องกลายเป็นสัญลักษณ์ของความหวัง แต่ก็ไม่ใช่คำตอบง่าย ๆ หนังชวนให้คิดถึงการเลือกทาง การเห็นแก่ตัว และความรับผิดชอบต่อคนรอบข้าง ซึ่งทำให้มันต่างจากหนังซอมบี้เชิงแอ็กชันล้วน ๆ ที่ผมเคยดู นี่คือเหตุผลที่ผมมองว่าภาพยนตร์เรื่องนี้มีมิติและยังคงสะเทือนใจแม้จะผ่านมาหลายปีแล้ว

ครั้งแรกที่ได้ดู 'เทนทูปูซาน' ผมถึงกับร้องว้าวกับพลังของเรื่องที่รวมความระทึกกับตัวละครจนแน่นเต็มเรื่อง ตอนนี้มองย้อนกลับไป ชัดเจนว่าเจ้าของไอเดียหลักคือ ยอน ซังโฮ (Yeon Sang-ho) — ผู้กำกับชาวเกาหลีที่มีพื้นเพจากแอนิเมชันและงานภาพยนตร์แนววิพากษ์สังคม ก่อนจะมาเป็นภาพยนตร์คนแสดงยาว ๆ เขาทำแอนิเมชันเป็นพื้น ทำให้มุมมองการจัดการภาพ การเคลื่อนกล้อง และการออกแบบซีนรุก-รับมีความคมชัดและจังหวะแบบการ์ตูนแอ็กชันมากกว่าหนังซอมบี้ทั่วไป

แรงบันดาลใจของยอนมีหลายชั้น ชั้นหนึ่งคือการนำประเด็นสังคมร่วมสมัยมาประกบกับสถานการณ์สุดวิกฤต — เรื่องย่อของคนบนรถไฟที่มุ่งหน้าไปยังเมืองปลายทางกลายเป็นกรอบทดลองให้เห็นปฏิกิริยามนุษย์ภายใต้ความยากจน ความเห็นแก่ตัว และความเสียสละ จุดนี้ผมเห็นได้ชัดจากการที่เขาใช้ตัวละครอย่างพ่อที่พยายามจะพาลูกไปหาความปลอดภัยเป็นแกนกลาง อารมณ์ครอบครัวถูกดึงขึ้นมามากกว่าสิ่งที่เรารอคอยจากหนังซอมบี้แบบดิบ ๆ

อีกส่วนที่น่าสนใจคือยอนรับอิทธิพลจากหนังซอมบี้คลาสสิกและหนังระทึกขวัญสไตล์เอเชีย แต่เขาผสมมันเข้ากับเรื่องราวสังคมแบบเกาหลีได้อย่างกลมกลืน — ตัวอย่างเช่นการใช้พื้นที่คับแคบบนรถไฟเพื่อสร้างความตึงเครียดและเป็นเครื่องมือสะท้อนความไม่เท่าเทียม แถมยังมีการใส่รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ชวนให้คิดถึงปัญหาจริง ๆ ของเมืองใหญ่ การออกแบบซีนที่รวดเร็วแต่มีจุดหยุดให้เห็นความเป็นมนุษย์ทำให้ฉากหลาย ๆ ฉากคงอยู่ในความทรงจำของผมได้นาน

พอรวมทั้งหมดแล้ว ผลงานของยอนไม่ได้เป็นแค่หนังซอมบี้ที่ทำให้เกิดความตื่นเต้น แต่มันคือบทสรุปของไอเดียว่าภาวะวิกฤตจะเผยด้านมืดและด้านงามของคนในเวลาเดียวกัน นี่แหละที่ทำให้ 'เทนทูปูซาน' ยังถูกพูดถึงอย่างต่อเนื่องในวงการหนังและในหมู่คนดูแบบผม — หนังที่ให้ทั้งแรงกระแทกใจและของให้คิดตามไปอีกนาน