Lahat ng Kabanata ng Noon Lulong Ka, Ngayon Luluhod Ka: Kabanata 1 - Kabanata 10

Hindi makapaniwala si Rico sa nakikita niya.Si Sofia. Ang asawa niyang dati ay laging nakapambahay na laspag, may mantika pa sa buhok dahil sa pagluluto, ngayon ay nakasuot ng mamahaling dress na kulay puti. Makintab ang buhok. Mabango. At sa likod niya, isang itim na SUV na hindi niya pa nakikita sa buong buhay niya."Sofia... anong... anong nangyari sayo? Kaninong sasakyan yan?"Ngumiti si Sofia ng malamig. "Sa akin. Binili ko kahapon.""Sa iyo? Paanong sa iyo? Saan ka kumuha ng pera? Nangangalakal ka na ba ng laman?!" sigaw ni Rico na nagseselos.Isang malakas na sampal ang dumapo sa mukha ni Rico. Hindi galing kay Sofia, kundi galing sa matandang babae na kasama niya - si Atty. Delos Santos, ang abogado ni Lolo Polding."Mag-ingat ka sa pananalita mo, iho. Ang kaharap mo ay si Sofia Reyes-Alonzo, ang tagapagmana ng Alonzo Estate. 50 milyong piso at may-ari ng 30% ng Alonzo Corporation. Kaya kung ako sa iyo, lumuhod ka at magmakaawa."Natulala si Rico. 50 milyon? Alonzo Corporatio

Limang taon ang lumipas. Payapa na ang buhay nina Sofia sa probinsya ng Quezon. Sa lumang bahay na kahoy ng Lola niya, sa ilalim ng malaking puno ng mangga, doon nila binuo ang bagong buhay ni Tonton. Wala nang sugal, wala nang sigawan, wala nang takot. Akala ni Sofia ay tuluyan nang naglaho si Rico sa buhay nila.Isang hapon, habang nagluluto si Sofia ng sinigang, may kumatok sa kanilang pintong kawayan. Si Tonton na pitong taong gulang na ang nagbukas."Mama, may bisita po! Lalaki po!"Paglingon ni Sofia, nabitawan niya ang hawak na sandok. Ang mainit na sabaw ay tumapon sa sahig. Si Rico. Payat, mahaba ang buhok, madungis ang damit, at may dalang lumang bag. Pero ang mata at ngiti niya, yun pa rin ang nakakatakot na ngiti na hindi makakalimutan ni Sofia."Hello, asawa ko. Tagal nating hindi nagkita ah," sabi ni Rico, pilit na ngumiti."Anong ginagawa mo dito?! Paano mo nalaman ang lugar na to?! Umalis ka!" sigaw ni Sofia at mabilis na niyakap si Tonton ng mahigpit.Dahan-dahang nil

Kinabukasan, maaga pa lang ay gising na si Rico. Hindi dahil sa tawag ng sugal, kundi dahil sa pangako niya kay Sofia.Alas sais pa lang ng umaga, nagwalis na siya sa bakuran. Pinakain ang mga manok, at nagluto ng sinangag at itlog. Matagal na panahon na ang nakalipas mula noong huli siyang nagluto para sa pamilya.Nagising si Tonton at nagulat nang makita ang ama sa kusina."Papa? Ikaw nagluto?"Ngumiti si Rico at lumuhod para magkapantay sila ng anak. "Oo anak. Gusto mo ba? Sinangag. Paborito mo dati."Tahimik na kumain si Tonton, pero hindi na siya umiiwas ng tingin. Tinitignan niya si Rico na parang kinikilala ulit.Nang bumaba si Sofia, natigilan din siya. Nakita niya ang malinis na kusina at ang mag-amang kumakain nang sabay."Sofia, pinaghanda rin kita ng kape. Walang asukal, tulad ng gusto mo."Hindi sumagot si Sofia, pero tinanggap niya ang tasa. Umupo siya at sabay silang tatlo na kumain. Walang maraming salita, pero sa unang pagkakataon sa loob ng pitong taon, parang pamily

Tahimik ang buong bahay. Nasa harap ng pinto si Boss Lito, nakangiti, hawak ang isang sobre na puno ng pera. Sa likod niya, ang magarang sasakyan na naghihintay.Sa loob ng bahay, hawak ni Sofia ang kamay ni Tonton. Pareho silang nakatingin kay Rico. Walang nagsasalita, pero ramdam ang kaba."50 mil kada linggo, Rico. Isipin mo. Sa isang buwan, 200 mil. Mabibili mo ang gusto mo. Makakabayad ka ng lahat ng utang mo. Makakabili ka ng bagong bahay. Pero kailangan mong sumama sa akin ngayon na sa Maynila. Doon ang malalaking sabungan. Doon ang tunay na pera," alok ni Boss Lito.Tinitigan ni Rico ang sobre. 50 mil kada linggo. Dati, yan ang pangarap niya. Pera na walang pagod. Pera na galing sa sugal. Kung tatanggapin niya, hindi na sila maghihirap. Hindi na magtitinda ng kakanin si Sofia sa palengke. Hindi na maglalakad si Tonton papuntang school na butas ang sapatos.Pero tinitigan din niya si Sofia. Ang asawang pitong taon niyang pinabayaan. Payat na, maraming puting buhok, pero andyan

Nanginig ang kamay ni Rico habang hawak ang titulo ng lupa na galing sa baul ni Mang Isko. Ang papel ay medyo luma na pero malinaw pa ang tatak ng notaryo at pirma ni Mang Isko. Kaharap niya si Atty. Reyes na seryoso ang mukha, may dalang makapal na folder na kulay itim, at ang barangay captain na si Kapitan Domeng na tahimik lang na nakikinig."Atty., totoo po ba yan? May pamangkin si Mang Isko? Wala siyang nabanggit na may pamangkin siya sa amin kahit minsan. Ang sabi niya sa amin dati, wala na siyang pamilya, mag-isa na lang siya simula nung namatay ang asawa at anak niya sa baha," tanong ni Sofia na halatang kinakabahan at mahigpit ang hawak sa kamay ni Tonton.Binuksan ni Atty. Reyes ang folder at pinakita ang isang papel na may sulat na parang minadali. "Ito po ang claim letter ni Mr. Danilo Isko. Pamangkin daw siya ni Mang Isko galing Maynila. Sabi niya, siya ang dapat magmana ng lahat ng ari-arian ni Mang Isko dahil kadugo siya. Siya lang daw ang natitirang pamilya. At may dal