การ์ตูนยุค 90 ทั้งหมด มีเวอร์ชันพากย์ไทยหรือซับไทยครบไหม?

ฉันโตมากับเสียงเพลงเปิดของการ์ตูนช่วงเย็นมากกว่ารายการอื่น ๆ และยังคงมีความอบอุ่นเมื่อคิดถึงยุค 90 — นั่นทำให้บางเรื่องถูกเปิดซ้ำอยู่เรื่อย ๆ โดยเฉพาะ 'Dragon Ball Z' ที่กลายเป็นมาตรฐานการดูซ้ำเพราะความเรียบง่ายของความดี-ความชั่วและการต่อสู้ที่ชวนลุ้น ทุกฉากคลาสสิกที่คนไทยร้องตามได้จากพากย์ไทย ยิ่งทำให้รู้สึกเหมือนได้กลับไปยืนกลางสนามเด็กเล่นกับเพื่อน ๆ อีกครั้ง ความผูกพันกับตัวละครทำให้ 'Sailor Moon' กลับมาดูซ้ำได้ไม่มีเบื่อ เพราะนอกจากฉากแปลงร่างที่จะกรี๊ดตามแล้ว การส่งผ่านมิตรภาพและการเติบโตยังเข้าถึงง่ายไม่ว่าจะอายุเท่าไหร่ ส่วน 'Saint Seiya' ก็เป็นอีกเรื่องที่การ์ตูนตีมอัศวินและดนตรีเข้มข้นทำให้คนรุ่นเก่ากลับมาดูซ้ำเพื่อรื้อความทรงจำของการรวมกลุ่มดูพร้อมกันในวัยเด็ก การดูซ้ำในสังคมไทยไม่ได้เป็นแค่ส่องความเก่า มันเป็นการยืนยันตัวตนร่วมกัน รื้อฟื้นมุกตลก พากย์ไทยที่คุ้นเคย และเพลงประกอบที่ติดหู บางทีการกลับไปดูฉากเดิมในวัยผู้ใหญ่ก็ทำให้เห็นรายละเอียดใหม่ ๆ ที่ตอนเด็กมองข้ามไป นี่แหละเสน่ห์ของการ์ตูนยุค 90 ที่ยังวนกลับมาบนจอให้เราได้ยิ้มทุกครั้งที่เปิดดู

แถวนี้มีของเก่าๆ เก็บอยู่เยอะจนรู้ว่ามีมูฟวี่ 'ชินจัง' หลายเรื่องที่เคยมีเวอร์ชันพากย์ไทยออกมาในรูปแบบแผ่น DVD/VCD และออกอากาศทางทีวี ซึ่งมักเป็นเวอร์ชันพากย์แบบที่คนไทยคุ้นเคยจากรายการเด็กเมื่อหลายปีก่อน บางเรื่องที่แฟนรุ่นเก่ามักพูดถึงว่าเคยมีพากย์ไทยคือมูฟวี่ยุคต้นๆ และมูฟวี่ฮิตของสายโต เช่น 'The Adult Empire Strikes Back' เวลามันฉายทางทีวีหรือออกแผ่น ก็มีคนไทยได้ยินเสียงพากย์ไทยกันบ่อย แต่ต้องยอมรับว่าไม่ใช่ทุกภาคจะมีพากย์ไทยครบหมดทั้งหมด ถ้าตามหาเวอร์ชันพากย์ไทยจริงๆ ให้เริ่มจากการค้นหาแผ่นดีวีดีมือสอง, กลุ่มสะสมในเฟซบุ๊ก หรือเว็บประมูลในไทย เพราะหลายครั้งเวอร์ชันพากย์ไทยถูกปล่อยในรูปแผ่นมาก่อนจะเข้าแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง ใครชอบสะสมจะพบว่านี่เป็นวิธีที่ได้ผลที่สุดในการตามหาเสียงพากย์ที่คุ้นเคย

เราอยากแนะนำให้เริ่มดูการ์ตูนยุค 90 จาก 'Sailor Moon' เพราะมันเป็นทางเข้าที่อบอุ่นและเข้าใจง่ายสำหรับคนเพิ่งเริ่มดูโลกอนิเมะคลาสสิก ความน่าดึงดูดของเรื่องนี้อยู่ที่การบาลานซ์ระหว่างชีวิตประจำวันกับภารกิจที่ยิ่งใหญ่ ผู้หญิงกลุ่มหนึ่งเติบโตขึ้นไปพร้อมกัน มีมิตรภาพ ความรัก และการเปลี่ยนแปลงภายในตัวเองที่เห็นชัด ความยาวของซีรีส์ทำให้สามารถหยุดดูเป็นตอน ๆ ได้โดยไม่หลุดจากเรื่องหลัก และหลายตอนยังเต็มไปด้วยมุกคาแรกเตอร์ที่ทำให้หัวเราะได้จริง ๆ มุมมองส่วนตัวคือการดู 'Sailor Moon' เป็นเหมือนการได้ย้อนวัยเพราะงานศิลป์กับเพลงประกอบแบบยุค 90 ช่วยให้รู้สึกอบอุ่น ในตอนที่อยากได้ความสบายใจและไฮป์เล็ก ๆ ก็สามารถข้ามตอนปลีกย่อยไปได้ เพราะแกนเรื่องยังคงชัดเจน การเริ่มจากเรื่องนี้จะทำให้เข้าใจโครงสร้างของอนิเมะยุคเก่าได้ดี และเมื่อพร้อมค่อยขยับไปหาแนวแอ็กชันหรือไซไฟที่เข้มข้นขึ้นได้ เป็นการเริ่มต้นที่ไม่ยากและสนุกแบบค่อยเป็นค่อยไป

เคยสงสัยไหมว่าการ์ตูนจากสตูดิโอ Ghibli ทั้งหลายนั้นจะหาดูแบบซับไทยหรือพากย์ไทยได้ที่ไหนบ้างในเมืองไทย? ผมมองเห็นภาพรวมจากการติดตามมาตลอดหลายปี: แหล่งหลักที่มักมีซับไทยคือบริการสตรีมมิ่งรายใหญ่และร้านขายแผ่นบลูเรย์/ดีวีดีที่นำเข้ามาอย่างเป็นทางการ แต่พากย์ไทยจะมีไม่ครบทุกเรื่องและมักเป็นรุ่นที่วางจำหน่ายเป็นแผ่นหรือฉายพิเศษในโรงภาพยนตร์เท่านั้น การหาด้วยคำว่า 'Studio Ghibli' บน Netflix ประเทศไทยมักขึ้นชื่อหลายเรื่องพร้อมซับไทย เช่น 'Spirited Away' และ 'My Neighbor Totoro' ในขณะที่บางเรื่องอาจไม่มีพากย์ไทยให้เลือก ถ้าต้องการพากย์ไทยจริง ๆ ให้มองหาแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์ที่วางขายในไทย เพราะฉบับแผ่นมักแถมซับไทยหรือตัวเลือกพากย์ท้องถิ่นในบางชุด นอกจากนี้ ร้านค้าดิจิทัลอย่าง Google Play หรือ Apple TV บางครั้งปล่อยให้เช่าหรือซื้อโดยมีตัวเลือกซับไทย แต่ไม่ทุกเรื่องจะมีให้ครบ การฉายพิเศษตามเทศกาลหนังหรือรี-รีลีสในโรงภาพยนตร์ของบางเรื่องมักมีซับ/พากย์ไทยสำหรับการฉายนั้น ๆ ดังนั้นวิธีที่ใช้ง่ายคือเช็กแพลตฟอร์มใหญ่ ๆ และแผ่นที่วางขายอย่างเป็นทางการ แล้วค่อยเลือกถ้าต้องการเสียงพากย์ไทยเป็นพิเศษ

ย้อนกลับไปในวัยที่ผมวิ่งตามแผงซีดีกับไม้กวาดฟิกเกอร์เป็นเรื่องปกติ มุมมองของคนสะสมเก่าจะเน้นของดั้งเดิมที่ยังหลงเหลืออยู่: แผ่นบ็อกซ์เซ็ตบลูเรย์รีมาสเตอร์ของ 'Sailor Moon' และ 'Neon Genesis Evangelion' ยังคงมีวางจำหน่ายเป็นครั้งคราวในร้านใหญ่หรือผ่านการผลิตลิขสิทธิ์ใหม่ ส่วนฟิกเกอร์ต้นฉบับยุค 90 เช่น ฟิกเกอร์ขนาดปกติของ 'Dragon Ball' หรือฟิกเกอร์แปลกๆ จากซีรีส์ที่หายาก มักเจอในช็อปรีเซลทั้งในประเทศและต่างประเทศ ผู้สะสมอย่างผมจะมองหาสิ่งที่มีสภาพดีพร้อมกล่อง เพราะมูลค่ามักขยับขึ้นตามสภาพและความครบชุด ของที่ระลึกอื่นๆ ที่ยังหาได้ง่ายกว่าฟิกเกอร์รุ่นแรกๆ ได้แก่ โมเดลชุดประกอบ (เมคคะ) ของ 'Gundam' ที่ยังมีการผลิตต่อเนื่องและรีเมคหลายรุ่น ทำให้มีทั้งของใหม่สไตล์เรโทรกับของวินเทจขายคู่กัน ผมยังเห็นไอเทมอย่างป้ายโปรโมทโบราณ โปสเตอร์แบบพิมพ์เก่า และแผ่นเสียงหรือซีดีซาวด์แทร็กจากอนิเมะยุค 90 วางขายในร้านมือสองหรือเว็บไซต์ประมูล ถ้าต้องการสิ่งแท้จริงๆ ตลาดนอกประเทศอย่าง Yahoo! Auctions Japan และ eBay เป็นแหล่งที่ต้องเข้าไปไล่ดู แต่ต้องระวังของปลอมและสำเนา การตั้งงบและความอดทนสำคัญมากในการสะสม ผมมักตั้งเป้าว่าอยากได้ชิ้นใดชิ้นหนึ่งเป็นพิเศษ แล้วค่อยไล่ตามทีละชิ้น จะได้ไม่หลงซื้อของซ้ำหรือของสภาพไม่ดี ของบางอย่างหาได้ง่าย แต่คุณค่าทางใจที่ได้จากการจับชิ้นที่เคยเห็นในวัยเด็กของเรามันต่างออกไป และนั่นแหละที่ทำให้การตามของยุค 90 สนุกไม่รู้เบื่อ

บอกเลยว่าคำตอบขึ้นกับว่าคุณดูผ่านช่องทางไหนและเวอร์ชันไหนของ 'มาตาลดา' ที่เขาเอามาลง เมื่อติดตามย้อนหลังของ 'มาตาลดา' ผ่านช่องทางของสถานีที่ออกอากาศในไทยหรือแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งในประเทศ มักจะมีซับไทยครบทั้งซีซันเป็นมาตรฐาน เพราะเขาต้องเตรียมไฟล์ซับเพื่อผู้ชมไทยอยู่แล้ว แต่การมีพากย์ไทยครบทั้งซีซันไม่ใช่เรื่องตายตัว — บางครั้งผู้ให้บริการจะอัปโหลดเฉพาะซับไทยเท่านั้น แล้วค่อยลงพากย์ไทยทีหลังหรือไม่ลงเลย ขึ้นกับสัญญาลิขสิทธิ์และงบประมาณการทำพากย์ บางช่องใน YouTube หรือเว็บไซต์ช่องทีวีจะปล่อยย้อนหลังพร้อมซับไทยทันที แต่พากย์ไทยอาจมีเฉพาะตอนฮิตหรือเวอร์ชันพิเศษ ผมมักจะเช็กที่ปุ่มตั้งค่าของตัวเล่น (ไอคอน CC หรือรูปลูกโลก) ก่อนกดดู ถ้ามีรายการภาษาพบว่าเป็น 'ไทย (ซับ)', 'ไทย (พากย์)' หรือไม่มีภาษาไทยก็พอเดาได้ว่าเวอร์ชันนั้นยังไม่รองรับ นอกจากนี้ยังมีกรณีของสตรีมมิ่งต่างประเทศที่ซื้อไปแล้ว — ถ้า 'มาตาลดา' ถูกซื้อโดยแพลตฟอร์มระดับโลก อย่างบริการแบบมีซับหลายภาษา อาจมีซับไทยครบ แต่พากย์ไทยอาจต้องรอกว่าคอนเทนต์นั้นจะได้รับการพากย์เป็นภาษาไทย ถูกใจคนที่อยากฟังเสียงพากย์แนวไทย ๆ อย่างผมก็ต้องรอประกาศจากทางแพลตฟอร์มอย่างเป็นทางการ

ความทรงจำเกี่ยวกับเพลงการ์ตูนยุค 90 มักจะสะกิดหัวใจทุกครั้งที่ได้ยินทำนองคุ้นเคยจากทีวีหลังเลิกเรียน เสียงเปิดของ 'Sailor Moon' อย่าง 'Moonlight Densetsu' กลายเป็นเพลงประจำชั้นเรียนของเรา ผู้หญิงหลายคนร้องตามด้วยความมั่นใจ ขณะที่ผู้ชายก็ยังแอบฮัมท่อนคอรัสในใจ เพลงนี้สำหรับฉันไม่ได้เป็นแค่เพลงประกอบ แต่เป็นตัวแทนของช่วงเวลาที่เริ่มรู้จักเรื่องรักและมิตรภาพแบบหวาน ๆ อีกเพลงที่ยังคาใจจนวันนี้คือของ 'Saint Seiya' ท่อนเปียโนดุดันก่อนจะทะลุไปสู่ 'Pegasus Fantasy' ทำให้ทุกครั้งที่ได้ยินภาพฉากต่อสู้ย้อนมาเหมือนดูซ้ำในหัว พอหันไปหาแนวต่อสู้หนัก ๆ อย่าง 'Dragon Ball Z' ท่อนเปิดของ 'Cha-La Head-Cha-La' คือพลังงานบริสุทธิ์ เหมาะกับการกระโดดโลดเต้นหรือฝึกทักษะมวยปล้ำปลอม ๆ ในสนามหลังบ้าน ส่วนเพลงช้าจาก 'Yu Yu Hakusho' อย่างท่อนเปิดที่อบอุ่น กลับทำให้ตอนจบของแต่ละตอนมีสัมผัสเศร้า ๆ ที่ยังคงตามหลอกหลอนในหัว ในชีวิตปัจจุบันยังคงมีเพลย์ลิสต์แยกไว้สำหรับเพลงการ์ตูนเก่า ๆ บางทีก็ดึงมาฟังตอนทำกับข้าว หรือเวลาอยากย้อนไปเป็นเด็กอีกครั้ง เพลงพวกนี้ไม่เคยแก่ไปพร้อมกับผม มันโตขึ้นพร้อมกับความทรงจำและเรื่องเล็ก ๆ ที่ผูกไว้กับเพื่อนและวัยเรียน

ประเด็นเรื่องเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'คอง 2' มักจะถูกถามบ่อยเวลาแฟนหนังจะซื้อหรือสตรีมผลงานต่างประเทศ ฉันเคยสังเกตว่าการมีพากย์ไทยหรือซับไทยขึ้นอยู่กับสองปัจจัยหลัก: การจัดจำหน่ายในไทยและนโยบายของแพลตฟอร์มที่ปล่อยหนัง เมื่อหนังเข้าฉายในโรงใหญ่ในไทย ถ้าเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์แบบเข้าถึงผู้ชมทุกเพศทุกวัย ผู้จัดมักจะออกทั้งแผ่นพากย์ไทยและซับไทย แต่ถ้าเป็นหนังเน้นผู้ใหญ่มากกว่า มักจะลงเสียงต้นฉบับพร้อมซับไทยมากกว่าจะมีพากย์ ส่วนแผ่นบลูเรย์หรือดีวีดีสำหรับสะสม มักใส่ซับไทยมาให้เป็นมาตรฐานในโซนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ฉันเองเคยซื้อแผ่นภาพยนตร์แนวยักษ์ๆ แล้วพบว่ามีซับไทยเต็มรูปแบบและบางครั้งมีเสียงพากย์ให้เลือกด้วย ถ้าคุณชอบดูแบบพากย์เต็มๆ แนะนำมองหาเวอร์ชันโรงของไทยหรือแผ่นจำหน่ายในไทย เพราะจะมีตัวเลือกเสียงภาษาไทยชัดเจนกว่าเวอร์ชันนำเข้า ในแง่ของสตรีมมิ่ง ความถี่ที่มีพากย์ไทยขึ้นอยู่กับสัญญาลิขสิทธิ์กับผู้จัดจำหน่าย บริการบางเจ้าให้ซับไทยเป็นมาตรฐานเสมอ ขณะที่บางเจ้าจะเพิ่มพากย์ไทยเฉพาะกับหนังที่คาดว่าจะได้รับความนิยมสาธารณะ ถ้าคุณต้องการความแน่นอน วิธีที่ฉันชอบคือเช็กรายละเอียดภาษาในหน้ารายการของแพลตฟอร์มก่อนกดเล่น แต่โดยรวมแล้วอย่างน้อยมักจะมีซับไทยให้เลือก ส่วนพากย์ไทยอาจมีแค่ในบางเวอร์ชันหรือในบางแพลตฟอร์มเท่านั้น

โดยทั่วไปแล้ว เวอร์ชัน 'Tokyo Ghoul' ที่เจอบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งในไทยมักจะมี 'ซับไทย' ให้เลือกได้เป็นมาตรฐาน ส่วนพากย์ไทยจะหายากกว่าและขึ้นกับดีลการออกอากาศหรือการวางจำหน่ายแผ่น ผมมักจะเจอ 'ซับไทย' ในสตรีมมิ่งที่มีไลบรารีอนิเมะเยอะ เพราะผู้ให้บริการมักใส่ซับภาษาท้องถิ่นเพื่อเข้าถึงผู้ชมกว้างๆ แต่พากย์ไทยมักออกเฉพาะกรณีที่มีการซื้อสิทธิ์ฉายในทีวีท้องถิ่นหรือมีการผลิตแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ฉบับไทย สรุปสั้นๆ ว่า ถ้าอยากดูแบบมีคำบรรยายภาษาไทย โอกาสพบสูงมาก แต่ถามเรื่องพากย์ไทยให้แน่ใจต้องตรวจสอบแต่ละแพลตฟอร์มหรือสื่อที่คุณจะใช้ เพราะบางเวอร์ชันไม่มีแทร็กพากย์ไทยและมีเพียง 'ซับไทย' เท่านั้น

แสงสีและความบอบช้ำในจิตใจของตัวละครทำให้ 'Neon Genesis Evangelion' ยังมีเสน่ห์ไม่เสื่อมคลาย โตมากับยุคที่การ์ตูนเริ่มทดลองกับธีมหนัก ๆ อย่างการวางแผนจิตวิทยาและปรัชญา เรื่องนี้เป็นภาพยนตร์การ์ตูนที่ฉีกกรอบแอ็กชันปกติด้วยการโฟกัสไปที่ความหวาดกลัวและความไม่แน่นอนของตัวละคร หลายฉากอย่างการตื่นของยูนิต-01 หรือฉากใต้ดินใน Tokyo-3 ยังคงทำให้ใจเต้นได้แม้ดูซ้ำแล้วซ้ำอีก ดนตรีของ Shiro Sagisu และงานภาพที่ไม่กลัวจะใช้ภาพสัญลักษณ์ส่งอารมณ์ ช่วยยกระดับบทที่บางครั้งพูดถึงแนวคิดหนัก ๆ ให้เหมาะกับประสบการณ์ทางอารมณ์ การกลับมาดูในตอนผู้ใหญ่ทำให้เห็นชั้นของความหมายที่ซ้อนกัน—ความสัมพันธ์แบบพ่อ-ลูก ความเจ็บปวดที่ไม่ได้พูด และการตั้งคำถามต่อการเป็นมนุษย์ นี่ไม่ใช่การ์ตูนแอ็กชันล้วน ๆ แต่มันเป็นงานศิลป์ที่ท้าทายผู้ชม ถ้าอยากเริ่มจากจุดที่ทำให้เข้าใจความนิยมของยุค 90 อย่างลึกซึ้ง นี่คือเรื่องที่กระตุกให้คิดและยังคงอยู่ในใจฉันเป็นเวลานาน