คำว่า Bd คือคำย่อของอะไรในวงการอนิเมะ?

เคยสังเกตว่าคำว่า 'BD' ปรากฏบนโฆษณาและโพสต์ขายแผ่นกันบ่อย ๆ แล้วคิดว่าแปลว่าอะไร? ฉันเป็นคนชอบสะสมของแถมจากนักพากย์และซื้อแผ่นบลูเรย์บ่อย เลยคุ้นชินว่าในแวดวงนักพากย์หรือคนดัง 'BD' มักหมายถึง 'Blu-ray Disc' — แผ่นวิดีโอคุณภาพสูงที่ออกพร้อมกับโบนัสพิเศษ แผ่น 'Blu-ray' ในวงการอนิเมะและนักพากย์มักมีสิทธิพิเศษที่แฟน ๆ ใฝ่หา เช่น คอมเมนต์พิเศษจากนักพากย์, คลิปเบื้องหลัง, โดราม่าทรัคส์ หรือสมุดภาพแถม เลยเป็นเหตุผลว่าทำไมในร้านค้าหรือโพสต์ประกาศขายจะเขียนว่า 'BD発売' หรือ 'BD特典' เพื่อดึงความสนใจของแฟนคลับ ตัวอย่างที่เห็นชัดคือเมื่อตอนออกแผ่นของ 'Your Name' จะมีฟีเจอร์เสริมและคอมเมนต์ที่นักพากย์ร่วมกันพูดคุย ทำให้แฟนอยากซื้อเก็บไว้ ถ้าจะใช้งานจริง ๆ ให้สังเกตบริบท: ถ้าโพสต์เกี่ยวกับการสั่งซื้อ, ราคาหรือวันวางจำหน่าย โอกาสสูงคือหมายถึงแผ่นบลูเรย์ แต่ถ้าเป็นแท็กกับชื่อคนหรือมีคำว่า 'Happy' ข้างหน้า อาจจะไม่ใช่แบบนี้ก็ได้ โดยรวมแล้วสำหรับคนที่สะสมผลงานนักพากย์ การเข้าใจว่า 'BD' = Blu-ray Disc จะช่วยให้ไม่พลาดของแถมเด็ด ๆ และเลือกซื้อถูกประเภทได้ง่ายขึ้น

คำว่า bl ย่อมาจาก 'Boys' Love' ซึ่งเป็นคำเรียกแนวเรื่องที่เน้นความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครชายสองคน โดยมากจะปรากฏในนิยาย มังงะ และอนิเมะที่เน้นอารมณ์ โรแมนซ์ และพล๊อตที่เกี่ยวกับความรักระหว่างชายกับชาย ในฐานะแฟนงานแนวนี้ ฉันมองว่า bl ไม่ได้หมายความเพียงฉากโรแมนซ์หรือเนื้อหาเชิงเพศ แต่มักจะเป็นพื้นที่ให้ทดลองไอเดียเรื่องตัวตน การยอมรับตัวเอง และแรงกดดันทางสังคมที่ตัวละครต้องเผชิญ บางครั้งงาน bl จะเข้มข้นเรื่องอารมณ์ เช่นในฉากที่ตัวละครต้องเผชิญกับความขัดแย้งภายในใจหรือความสัมพันธ์ที่ซับซ้อน ถ้าจะยกตัวอย่างที่ชัดเจน งานอย่าง 'Junjou Romantica' ให้ความรู้สึกโรแมนติกแน่นหนาและมีมุมมองที่ค่อนข้างหวาน แต่ก็มีการนำเสนอความไม่เข้าใจกันและการเติบโตของตัวละคร ซึ่งทำให้เรื่องราวมีมิติกว่าการเป็นแค่แฟนเซอร์วิส ท้ายที่สุด bl เป็นคำกว้างที่รวมผลงานหลายรูปแบบ ทั้งเรื่องที่จริงจัง ตลก หรือแม้แต่มีองค์ประกอบแฟนตาซี และคนอ่านมักจะเลือกอ่านตามสเปคของตัวเอง เช่น ชอบพล็อตวัยเรียน ชอบความดราม่า หรือชอบคอเมดี้ โรแมนซ์ นี่แหละคือเสน่ห์ของแนวนี้ที่ทำให้มันยังได้รับความนิยมจนถึงทุกวันนี้

สัญลักษณ์ 'สทร' ที่ผมเห็นบ่อยสุดในการพูดคุยเกี่ยวกับอนิเมะและเกม มักถูกใช้ในความหมายที่มาจากอักษรย่อภาษาอังกฤษ 'STR' ซึ่งย่อมาจากคำว่า Strength — หมายถึงค่าสถานะความแข็งแกร่งของตัวละคร เวลาที่ผมอ่านรีวิวปั้นตัวละครหรือโพสต์แนะนำบิวด์ในเกมแนว gacha หรือ RPG เช่นใน 'Genshin Impact' คำว่า 'สทร' มักโผล่มาเมื่อผู้เล่นกำลังพูดถึงการเพิ่มพลังโจมตีทางกายภาพให้กับตัวละครหรืออุปกรณ์ การใช้ตัวย่อแบบนี้ช่วยสื่อสารได้เร็วโดยไม่ต้องพิมพ์ยาว ๆ และคนในกลุ่มจะเข้าใจกันทันทีว่ากำลังพูดเรื่องค่าสถานะเฉพาะจุดของตัวละคร มุมมองแบบนี้สะดวกมากเวลาต้องเปรียบเทียบสถิติระหว่างตัวละครหลายตัว แต่ก็ต้องดูบริบทด้วย เพราะถ้าเป็นกระทู้ที่ไม่ใช่เกม ความหมายอาจเปลี่ยนได้ตามที่คนในชุมชนนิยมใช้

คำว่า 'gm' ในโลกเกมออนไลน์เป็นคำย่อที่เจอได้บ่อย แต่บางครั้งความหมายเปลี่ยนตามบริบทและหน้าที่ของคนที่พิมพ์มัน ผมมักเจอ 'gm' สองความหมายหลัก ๆ เวลาคุยกับเพื่อนในแชทแรกของวัน: 'good morning' ซึ่งเป็นทักทายสบาย ๆ เหมือนพิมพ์ว่า “สวัสดีตอนเช้า” ในเซิร์ฟเวอร์ Discord หรือกลุ่มเพลเยอร์ที่เล่น 'Minecraft' ด้วยกัน นี่คือการใช้แบบไม่เป็นทางการที่ทำให้ชุมชนรู้สึกอบอุ่น อีกมุมที่พบได้บ่อยคือการย่อของ 'Game Master' — เจ้าหน้าที่หรือผู้ดูแลเกมที่ตอบปัญหาผู้เล่น แก้บั๊ก หรือตรวจสอบการโกง อย่างใน MMORPG อย่าง 'World of Warcraft' หรือ 'Final Fantasy XIV' ตำแหน่งนี้มักถูกเรียกสั้น ๆ ว่า 'GM' และเมื่อผู้เล่นพิมพ์ว่าติดต่อ 'GM' ก็หมายถึงต้องการความช่วยเหลือจากทีมงานโดยตรง ผมคิดว่าสิ่งสำคัญคือการอ่านบริบทก่อนสรุปความหมาย เพราะคำสั้น ๆ นี้สามารถเป็นได้ทั้งคำทักทายและชื่อตำแหน่งงานที่จริงจัง

เราเพิ่งสังเกตว่าคำว่า 'อนิเมะเด้า' มักโผล่มาในคอมเมนต์เวลาคนจะบรรยายอะไรที่มันเว่อร์หรือเต็มไปด้วยท่อนฮิตจากอนิเมะ แนวความหมายโดยรวมที่เราเจอคือมันถูกใช้เหมือนคำคุณศัพท์หมายถึงสถานการณ์ บุคลิก หรือฉากที่รู้สึกว่า 'เหมือนในอนิเมะ' มาก ๆ — เช่น ฉากจังหวะดราม่าแบบโอเวอร์ เด็กนางเอกชูมือยืนตากฝน หรือการเปลี่ยนแปลงพลังแบบสุดขีด คำนี้เลยกลายเป็นสั้น ๆ ที่คนใช้เพื่อบอกว่าเหตุการณ์นั้นดูจำลองจากท็อปปิกอนิเมะทั้งแผง ในแง่ที่มาภาษาศาสตร์ เรามองว่า 'เด้า' น่าจะมาจากการเลียนเสียงของประโยคญี่ปุ่นแบบง่าย ๆ เช่นส่วนลงท้ายที่คนไทยเอามาเล่นคำ (คล้ายกับเสียง 'だよ' ในญี่ปุ่น) หรืออาจเป็นการเพี้ยนจากสำเนียงอินเทอร์เน็ตที่อยากให้ฟังขำ ๆ พอรวมกับคำว่า 'อนิเมะ' แล้วก็กลายเป็นคำใหม่ที่พกความขำและการประชดไว้ด้วยกัน ตัวอย่างที่ชัดคือฉากพลังตื่นตัวใน 'Neon Genesis Evangelion' — ฉากแบบนั้นถ้าเกิดในซีรีส์ไทย คนก็อาจจะคอมเมนต์ว่า 'อนิเมะเด้า' เพื่อสื่อว่ามันดูโอเวอร์และคุ้นเคยมาก เราเห็นว่าคำนี้มีทั้งแง่ชื่นชมและแง่ล้อเลียน ขึ้นอยู่กับน้ำเสียงของคนพูด มันทำหน้าที่เป็นรหัสลับในหมู่แฟน ๆ เวลาอยากจะบอกว่าเหตุการณ์นั้นให้ความรู้สึกเหมือนอนิเมะแบบจัดเต็ม ซึ่งโดยรวมแล้วมันค่อนข้างน่ารักและสะท้อนความคิดร่วมของชุมชนออนไลน์ได้ดี