คำศัพท์ 200 ภาษาอังกฤษ ที่คนดูหนังควรรู้มีอะไรบ้าง?

อยากแบ่งปันรายการคำศัพท์ภาษาอังกฤษ 200 คำที่คนดูหนังควรรู้ไว้แบบครบ ๆ เพื่อให้เวลาอ่านคิวเครดิต อ่านบทสัมภาษณ์ หรือคุยกับเพื่อนเกี่ยวกับหนังแล้วไม่งง

Shot, Scene, Sequence, Frame, Take, Cut, Edit, Montage, Jump cut, Match cut, Cross-cutting, Dissolve, Fade, Wipe, Transition, Continuity, Coverage, Establishing shot, Close-up, Extreme close-up, Medium shot, Long shot, Wide shot, Two-shot, Over-the-shoulder, Point of view, Reaction shot, Tracking shot, Dolly, Crane, Pan, Tilt, Zoom, Rack focus, Depth of field, Focus, Aperture, ISO, Shutter speed, Frame rate, Aspect ratio, Lens, Prime lens, Zoom lens, Anamorphic, Cinematography, Director of photography, Lighting, Three-point lighting, Key light, Fill light, Backlight, Hard light, Soft light, High key, Low key, Color grading, Color correction, LUT, Exposure, White balance, Gaffer, Grip, Dolly grip, Camera operator, Steadicam, Handheld, Stabilizer, Mise-en-scène, Blocking, Set design, Production design, Art direction, Set dressing, Prop, Practical effects, Special effects, Visual effects, CGI, Compositing, Matte painting, Green screen, Blue screen, Motion capture, Rotoscoping, Prosthetics, Makeup, Costume, Wardrobe, Hair and makeup, Casting, Casting director, Audition, Callback, Lead actor, Supporting actor, Ensemble, Extra, Stunt, Stunt coordinator, Double, Performance, Acting, Method acting, Monologue, Dialogue, Voice-over, ADR, Dubbing, Subtitles, Closed captioning, Sound design, Foley, Soundtrack, Score, Composer, Theme, Motif, Diegetic sound, Non-diegetic sound, Mixing, Mastering, Boom mic, Lavalier, Soundstage, Location, Location scout, Production, Pre-production, Post-production, Principal photography, Shoot day, Call sheet, Shooting script, Screenplay, Script, Draft, Rewrite, Storyboard, Shot list, Treatment, Logline, Pitch, Producer, Executive producer, Line producer, Showrunner, Director, Assistant director, First AD, Second AD, Production assistant, Crew, Union, Guild, Budget, Financing, Wrap, Reshoot, Pick-up shot, Dailies, Rushes, Footage, Raw footage, Editor, Rough cut, Final cut, Cutaway, Insert, Timeline, Timecode, Metadata, Codec, Compression, Resolution, 4K, HD, 2K, HDR, Broadcast, Streaming, Distributor, Theatrical release, Limited release, Wide release, Premiere, Red carpet, Film festival, Box office, Gross, Per-screen average, Rating, MPAA, Certificate, Censorship, Director's cut, Extended cut, Franchise, Sequel

ขอจบบันทึกสั้น ๆ ว่าเก็บลิสต์นี้ไว้เป็นพจนานุกรมส่วนตัวได้เลย — เวลาดูเบื้องหลังหรืออ่านรีวิว จะเข้าใจศัพท์ที่คนในวงการใช้และรู้สึกเชื่อมกับหนังมากขึ้น

อยากเล่าแบบสบาย ๆ ว่าถ้าต้องคัดคำศัพท์สำคัญ 20 คำที่ดูหนังบ่อย ๆ แล้วจำไว้ก่อนออกจากบ้าน ผมจะแนะนำคำเหล่านี้พร้อมคำอธิบายสั้น ๆ เพื่อให้ใช้งานจริงได้ทันที

1) Shot — ภาพเดียวที่กล้องถ่าย 2) Scene — ช่วงเหตุการณ์ต่อเนื่อง 3) Cut — การตัดต่อจากช็อตหนึ่งไปอีกช็อตหนึ่ง 4) Close-up — เฟรมใกล้ใบหน้า 5) Establishing shot — ช็อตเปิดที่บอกสถานที่ 6) Montage — การตัดต่อรวบรวมเหตุการณ์เพื่อบอกเวลาหรือความเปลี่ยนแปลง 7) POV (Point of view) — มุมกล้องจากสายตาตัวละคร 8) Diegetic sound — เสียงที่อยู่ในโลกของเรื่อง 9) Non-diegetic sound — เสียงนอกเรื่อง เช่นดนตรีประกอบ 10) Foley — การสร้างเสียงประกอบแบบลงมือทำ 11) ADR — การอัดเสียงทับภายหลัง 12) CGI — งานคอมพิวเตอร์กราฟิก 13) Practical effects — เอฟเฟกต์จริงกลางกองถ่าย 14) Continuity — ความต่อเนื่องของการเล่าและการจัดวาง 15) Blocking — การจัดท่าทางของนักแสดง 16) Coverage — การถ่ายหลายมุมเผื่อใช้ตอนตัดต่อ 17) Storyboard — ภาพสเก็ตช์แผนภาพช็อต 18) Call sheet — ตารางงานของวันถ่าย 19) Location scout — การหาสถานที่ถ่ายทำ 20) Director — คนคุมทิศทางการเล่า

เวลาพูดคุยกับเพื่อนเกี่ยวกับฉากแอ็กชันใน 'Inception' คนที่ใช้คำพวกนี้จะเข้าใจกันเร็วขึ้น ส่วนตัวแล้วผมมักใช้ลิสต์สั้น ๆ นี้เป็นจุดเริ่มต้นก่อนขยับไปเรียนคำศัพท์เชิงเทคนิค

ในมุมของคนที่ชอบเรียนภาษาโดยใช้หนังเป็นสื่อ: ผมมีวิธีเล็ก ๆ ที่ช่วยให้คำศัพท์ 200 คำนี้เกาะเข้าหัวได้เร็วขึ้นและใช้งานได้จริง

ใช้วิธี 3 ขั้น — เลือกคำ 10 คำต่อวัน, ดูฉากตัวอย่างที่เกี่ยวข้อง, แล้วเขียนประโยคสั้น ๆ ใช้คำเหล่านั้น เช่น หากผมเรียนคำว่า 'establishing shot' กับ 'diegetic sound' จะหา Opening scene ของ 'The Godfather' แล้วจดสังเกตว่าฉากตั้งแบ็กกราวด์ยังไงและเสียงในฉากเป็น diegetic หรือไม่ การทำซ้ำแบบนี้วันละ 10 คำ จะทำให้ใน 20 วันครอบคลุมคำศัพท์หลักทั้งหมด และถ้ารวมการทบทวนแบบ Spaced Repetition อีกสักเดือน คำพวกนี้จะคงทนและนำไปใช้ได้เมื่อเขียนรีวิวหรือคุยกับเพื่อน

ลองเริ่มจากคำง่าย ๆ ก่อน แล้วค่อยขยับไปหาเทคนิค เช่น 'rack focus' หรือ 'anamorphic' — ผมว่าเป็นวิธีที่สนุกและได้ผลจริง

ขอเล่าในมุมของคนชอบวิเคราะห์หนังเชิงลึก: ผมมักแบ่งคำศัพท์เป็นหมวดและฝึกจากตัวอย่างจริง วิธีนี้ทำให้จำคำศัพท์ยาว ๆ ได้สบายกว่าแยกเป็นคำเดี่ยว ๆ

เริ่มจากหมวดการถ่ายภาพ (cinematography) เช่น 'depth of field', 'rack focus', 'anamorphic' — ผมจะดูฉากเดียวซ้ำ ๆ เพื่อสังเกตว่า DP ใช้เลนส์อย่างไร แล้วจดคำศัพท์ตามภาพ ต่อมาคือหมวดการตัดต่อ (editing) อย่าง 'match cut', 'jump cut', 'cross-cutting' ซึ่งคำพวกนี้มักเด่นในหนังที่ตัดต่อเล่าเรื่องแบบข้ามเวลา ตัวอย่างที่ผมชอบยกเป็นกรณีศึกษาเวลาสอนเพื่อนคือฉากหนึ่งใน 'Parasite' ที่การจัดแสงและ framing บอกสถานะชั้นชนได้ชัดเจนโดยไม่ต้องพูดมาก

การฝึกจริงจะแบ่งเป็น: ดูฉาก, หาคำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง, เขียนบรรยายสั้น ๆ ว่าทำไมคำนี้ถึงถูกใช้ แล้วลองอธิบายด้วยประโยคของตัวเอง วิธีนี้ช่วยให้ศัพท์เทคนิคซับซ้อนติดหัวและนำไปใช้พูดคุยหรือเขียนรีวิวได้เลย

ชอบทำชาร์ตคำศัพท์แบบกระชับที่ฉันพกดูได้ตอนดูหนังสด ๆ: ด้านล่างเป็นชุดคำ 15 คำที่ผมมองว่าใช้บ่อยเวลาดูหนังและคุยกับเพื่อน

Close-up, Medium shot, Wide shot, Establishing shot, Cut, Fade, Montage, POV, Reaction shot, Tracking shot, Pan, Tilt, Voice-over, Score, Foley

เมื่อดูฉากไล่ล่าของ 'Mad Max: Fury Road' ผมมักชี้ให้เพื่อนดูว่าเหตุใดการใช้ 'tracking shot' กับ 'wide shot' ถึงช่วยสร้างความเร็วและทิศทาง การมีรายการสั้น ๆ แบบนี้ช่วยให้โฟกัสประเด็นสำคัญได้โดยไม่ต้องเปิดพจนานุกรมกลางเรื่อง