ฉากถ่ายทำ วังเดียวดาย อยู่ที่ไหนและเข้าชมได้อย่างไร

แค่เห็นฉากนครโบราณบนจอแล้วใจพุ่งไปที่อยุธยาโดยอัตโนมัติเลย — ในมุมมองของคนเป็นแฟนละคร ประสบการณ์ส่วนตัวบอกว่า 'อโยธยาศรีรามเทพนคร' มีการถ่ายทำผสมกันระหว่างสตูดิโอจำลองขนาดใหญ่กับสถานที่จริงในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ฉากในร่มหรือฉากเมืองที่ต้องควบคุมแสงและองค์ประกอบมักอยู่ในสตูดิโอที่สร้างแบบจำลองอาคารโบราณขึ้นมาใหม่เพื่อความปลอดภัยและความสะดวกของทีมงาน ขณะที่ฉากเปิดโล่งอย่างทุ่งนา แม่น้ำ หรือบางวัดก็จะย้ายไปถ่ายในพื้นที่สาธารณะของอุทยานประวัติศาสตร์อยุธยาและบริเวณพระราชวังบางปะอิน การผสมผสานนี้ทำให้ภาพออกมาสมจริงโดยไม่ไปทำลายโบราณสถานของจริง เรื่องการเข้าชม ถ้าคุณอยากเห็นโลเคชันสตูดิโอบางแห่งที่เปิดให้คนทั่วไปเข้าได้ จะต้องตรวจสอบช่วงเวลาที่มีการจัดทัวร์หรือกิจกรรมพิเศษ เพราะหลายจุดเป็นพื้นที่ส่วนตัวที่เปิดเป็นรอบ ๆ เหมือนที่เคยเห็นในกรณี 'บุพเพสันนิวาส' ที่มีการจัดงานวิถีไทยให้คนเข้าไปถ่ายรูปได้ ช่วงเวลาที่ไม่มีการถ่ายทำและการจองล่วงหน้าจะทำให้ได้ประสบการณ์ที่ดีขึ้นและยังได้รูปสวย ๆ กลับบ้านด้วย

สายตาฉันหยุดอยู่ที่รายละเอียดเล็ก ๆ ของฉากหนึ่งใน 'วังวรดิศ' ที่เผยให้เห็นพื้นหินขัดกับเงาของคบเพลิง — นั่นแหละคือสัญญาณว่าทีมงานไม่ได้สร้างบรรยากาศทั้งหมดจากสตูดิโอ แต่ผสมระหว่างสตูดิโอจำลองและสถานที่จริง จุดที่มักถูกพูดถึงบ่อยที่สุดคือพระบรมมหาราชวังในกรุงเทพฯ ซึ่งใช้ฉากภายนอกบางช็อตที่ต้องการความขลังของสถาปัตยกรรมแบบราชสำนักโบราณ รวมถึงสวนและพื้นผิวที่ให้ความรู้สึกเป็นราชสำนักจริงๆ ส่วนฉากที่ต้องการความกว้างและทิวทัศน์แบบพระราชวังกลางน้ำ มักย้ายไปถ่ายที่พระราชวังบางปะอินในอยุธยา ซึ่งมีอาคารหลากหลายสไตล์และระเบียงริมน้ำที่ทีมถ่ายทำใช้สร้างความรู้สึกหรูหราเวลาเดินโชว์พระพักตร์ สุดท้ายหลายฉากที่เห็นเป็นห้องบัลลังก์และห้องส่วนตัวถูกถ่ายในพื้นที่จำลองขนาดใหญ่ของ 'เมืองโบราณ' (Muang Boran) ในสมุทรปราการ เพราะที่นั่นมีอาคารโบราณจำลองแบบที่ยืดหยุ่นต่อการจัดไฟและกล้องโดยไม่ต้องรบกวนพื้นที่จริง การไปยืนดูฉากหลังการถ่ายทำทำให้เข้าใจว่าทีมงานบาลานซ์ระหว่างสถานที่จริงที่มีเอกลักษณ์กับสตูดิโอที่ปรับแต่งได้ ผลลัพธ์คือความสมจริงทางสายตาที่หลายคนชื่นชอบ และภาพที่ติดตาฉันคือแสงทาบบนผนังทองของฮอลล์หนึ่ง — ฉากเล็ก ๆ แต่บอกว่าการเลือกโลเคชันดีเท่ากับครึ่งหนึ่งของการเล่าเรื่อง

บอกเลยว่าฉากพระราชวังใน 'จอมใจรัชทายาท' ดูอลังการกว่าที่คิดมากเมื่อเห็นของจริง ฉากในซีรีส์ส่วนใหญ่ถูกผสมระหว่างการถ่ายในสตูดิโอขนาดใหญ่กับโลเคชันโบราณจริง ๆ ที่ให้อารมณ์เหมือนอยู่ในยุคสมัยเก่า เห็นรายละเอียดหน้าผนัง ท้องพระบรมมหาราชวังจำลอง และชุดฉากที่จัดแสงมาอย่างประณีตจนรู้สึกว่าเป็นงานฝีมือชั้นครู ประสบการณ์ตอนตามรอยคือฉากกลางแจ้งบางส่วนถ่ายที่อุทยานประวัติศาสตร์ซึ่งเปิดให้คนทั่วไปเข้าไปชมได้ ในขณะที่ฮอลล์ภายในหลายฉากเป็นเซ็ตในสตูดิโอซึ่งปกติจะไม่เปิดให้คนทั่วไปเดินเข้าไปได้ง่าย ๆ แต่ก็มีบางครั้งที่สตูดิโอจัดทัวร์หรือกิจกรรมพิเศษซึ่งจะประกาศเป็นครั้งคราว การไปดูสถานที่จริงทำให้เห็นความต่างระหว่างฉากที่สร้างขึ้นกับฉากที่ใช้สถานที่จริง และยังชอบความรู้สึกเวลายืนตรงจุดที่เคยเห็นบนจอแล้วแอบยิ้มอยู่คนเดียว

สถานที่ถ่ายทำ 'เหมยลี่' ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในบริเวณสตูดิโอขนาดใหญ่ของจีน ทำให้บรรยากาศและฉากหลังดูอลังการเหมือนหลุดมาจากนิยายโบราณ — สถานที่ที่โดดเด่นที่สุดคือ Hengdian World Studios (横店影视城) ในมณฑลเจ้อเจียง ซึ่งมีชุดพระราชวังแบบราชวงศ์ มุมถนนโบราณ และถนนสายตลาดสไตล์โบราณที่ถูกใช้เป็นฉากถ่ายทำบ่อยครั้ง นอกจากนี้ยังมีการถ่ายแบบ on-location ในเมืองเก่าแถบเจ้อเจียงและมณฑลใกล้เคียง เพื่อให้ภาพออกมามีสีสันและความหลากหลาย เราเองเห็นว่าการใช้สตูดิโอขนาดใหญ่ช่วยให้การควบคุมรายละเอียดเสื้อผ้า แสง และนักแสดงเป็นไปได้อย่างแม่นยำ จึงไม่แปลกใจที่ฉากสำคัญๆ จะถูกถ่ายทำที่นี่เป็นหลัก การเข้าชมสถานที่ถ่ายทำเหล่านี้สำหรับผู้ชมทั่วไปมักเป็นไปได้ แต่ต้องเตรียมตัวเล็กน้อย เพราะบางพื้นที่ของสตูดิโอยังคงใช้ถ่ายทำจริงในบางวัน ดังนั้นถ้าอยากสัมผัสบรรยากาศของ 'เหมยลี่' แบบใกล้ชิด แนะนำเช็กตารางเปิด-ปิดของแต่ละโซนก่อนเดินทาง Hengdian มีบัตรเข้าชมหลายแบบ ตั้งแต่ตั๋วเข้ารวมบางโซนจนถึงแพ็กเกจรวมโชว์และทัวร์ไกด์ หลายจุดยังเปิดให้เช่าชุดย้อนยุคถ่ายรูปเดินเล่นในบรรยากาศเดียวกับซีรีส์ ซึ่งเป็นกิจกรรมยอดนิยมสำหรับแฟนๆ เราเองเคยเห็นคนไทยและนักท่องเที่ยวจากประเทศอื่นไปยืนถ่ายรูปในชุดย้อนยุคกลางถนนโบราณ แล้วรู้สึกว่าเหมือนได้หลุดเข้าไปอยู่ในซีนหนึ่งของเรื่อง การเดินทางไปยัง Hengdian สะดวกจากเมืองใหญ่เช่นเซี่ยงไฮ้ หรือหังโจว โดยมีรถบัสหรือรถไฟตรงไปยังเมืองใกล้เคียงแล้วต่อแท็กซี่หรือบริการรถบัสของสตูดิโอ อีกข้อควรรู้คือในช่วงไฮซีซั่นหรือเทศกาล เครื่องเล่นและซุ้มถ่ายรูปอาจมีคนเยอะ การไปวันธรรมดาจะได้บรรยากาศเงียบสงบกว่า และถ้าตั้งใจอยากเห็นกองถ่ายจริง ควรเตรียมตัวยอมรับว่าอาจต้องหลีกทางหรือมีบางจุดที่ห้ามถ่ายรูปเพื่อความปลอดภัยของการถ่ายทำ เราเองชอบบรรยากาศตอนเดินเล่นยามเช้า เพราะแสงดีและได้เก็บรายละเอียดสถาปัตยกรรมที่ทีมงานตั้งใจสร้างไว้ สรุปแบบเป็นกันเองก็คือ ถ้าชอบ 'เหมยลี่' และอยากสัมผัสฉากถ่ายทำจริง มีโอกาสไปชมได้แน่นอน แต่ต้องเช็กเวลาการเปิด-ปิด ลองจองตั๋วล่วงหน้า และเผื่อเวลาเดินเล่นกับเช่าชุดสวยๆ สักชั่วโมงสองชั่วโมง การได้ยืนอยู่ตรงมุมถนนเดียวกับที่นักแสดงเคยถ่าย จะให้ความรู้สึกเชื่อมต่อกับเรื่องราวมากกว่าดูจากหน้าจอแค่นั้นเอง และส่วนตัวอยากกลับไปอีกครั้งเพื่อถ่ายมุมที่ยังพลาดเมื่อครั้งก่อน

แหล่งถ่ายทำของ 'เจ้าแผ่นดิน' กระจายอยู่ทั้งในสตูดิโอและสถานที่จริงที่ให้บรรยากาศโบราณอย่างเข้มข้น โดยหลักๆ แล้วมักจะใช้พื้นที่ที่มีสถาปัตยกรรมแบบเก่าหรือที่สามารถจัดตกแต่งเป็นวังได้ เช่น อุทยานประวัติศาสตร์ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา และพื้นที่จัดแสดงจำลองอย่าง 'เมืองโบราณ' ในสมุทรปราการ ซึ่งสองที่นี้มักโผล่ในเบื้องหลังหลายฉากที่ต้องการทิวทัศน์ของโบราณสถานกว้างๆ นอกจากนั้นยังมีการใช้วัดเก่า พิพิธภัณฑ์ และบางครั้งก็เป็นชุดถ่ายทำในสตูดิโอที่สามารถควบคุมแสง เสียง และการตกแต่งฉากภายในให้เหมือนพระราชวังได้เป๊ะๆ คำถามที่หลายคนสงสัยคือไปเยี่ยมชมได้ไหม คำตอบสั้นๆ คือได้ แต่รูปแบบและสิ่งที่เห็นจะแตกต่างกันไปตามสถานที่ ผมเคยไปเดินเล่นตามรอยฉากที่ถ่ายทำมาแล้ว และสิ่งที่โดดเด่นคือความต่างระหว่างสถานที่จริงกับสตูดิโอในเชิงประสบการณ์: อุทยานประวัติศาสตร์อยุธยาให้ความรู้สึกปลิวตามสายลม ซากปรักหักพัง และมุมถ่ายภาพที่กว้างขวาง เหมาะสำหรับคนชอบถ่ายรูปเก็บโทนประวัติศาสตร์ ขณะที่ 'เมืองโบราณ' จะให้มู้ดที่เหมือนเดินเข้าไปในพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง เพราะมีโครงสร้างจำลองของอาคารสำคัญๆ ทำให้ทีมงานสามารถจัดไฟและเครื่องแต่งกายเข้ากับฉากได้ง่าย ทั้งสองแห่งเปิดให้ประชาชนเข้าชมตามเวลาทำการและมีค่าบัตรเข้าชม แต่บางมุมที่ใช้ถ่ายทำจริงอาจถูกปิดเป็นช่วงๆ ระหว่างการถ่ายทำหรือซ่อมแซม ดังนั้นถ้าอยากถ่ายมุมเดียวกับในซีรีส์ แนะนำเช็กประกาศของสถานที่นั้นก่อน ฉากภายในที่เห็นใน 'เจ้าแผ่นดิน' หลายฉากมาจากสตูดิโอ ซึ่งผู้ชมทั่วไปมักเข้าชมได้ในงานเปิดบ้านหรือทัวร์พิเศษของสตูดิโอเท่านั้น บางสตูดิโอมีการจัดนิทรรศการฉากละครที่เล่าเบื้องหลังการสร้างชุดฉากและเครื่องแต่งกาย ถ้าคุณเป็นแฟน การจองทัวร์แบบมีไกด์จะทำให้เห็นเบื้องหลังและเข้าใจรายละเอียดการเซตฉากมากขึ้น ส่วนวัดหรือพิพิธภัณฑสถานที่ใช้ถ่ายทำจะเปิดให้เข้าชมตามปกติ แต่ต้องแต่งกายสุภาพและปฏิบัติตามกฎของสถานที่ เช่น ห้ามขึ้นไปบนพระมหากุฎิหรือห้ามถ่ายภาพบางมุมที่หวงห้าม สรุปแล้ว การตามรอย 'เจ้าแผ่นดิน' เป็นกิจกรรมที่สนุกและให้มุมมองใหม่ๆ ว่าฉากที่เราเห็นบนหน้าจอมีการสร้างขึ้นมาอย่างไร ระหว่างทางได้ทั้งความรู้และภาพสวยๆ ของสถานที่จริง แต่ก็ต้องยอมรับว่าบางฉากที่ดูอลังการจริงๆ มาจากสตูดิโอซึ่งไม่ได้เปิดให้เข้าเล่นได้ทุกวัน สำหรับคนที่ชอบผสมผสานการเที่ยวกับการเป็นแฟนซีรีส์ การวางแผนล่วงหน้าเช็กวันเปิด-ปิดและกิจกรรมพิเศษจะช่วยให้การไปเยือนสมบูรณ์ขึ้น และส่วนตัวแล้วผมชอบการได้ยืนอยู่ตรงมุมหนึ่งแล้วนึกภาพตัวละครเดินผ่าน—มันให้ความรู้สึกเชื่อมโยงกับเรื่องราวได้ดีจริงๆ

แถวกรุงเทพฯ มีมุมเก่าแก่ที่คนชอบถ่ายรูปและใช้เป็นโลเคชันถ่ายละครเรียกว่า 'วังบางขุนพรหม' ซึ่งจริงๆ แล้วเป็นชื่อย่านเก่าในเมืองที่มีเรือนเก่าและสถาปัตยกรรมสไตล์เก่าให้เห็นอยู่บ้าง เวลาที่ผมผ่านแถวนี้มักจะเห็นทั้งทีมงานถ่ายทำและนักถ่ายภาพมุมต่างๆ เหมาะสำหรับคนที่ชอบบรรยากาศแบบย้อนยุค แต่ต้องเข้าใจว่าพื้นที่ต่างๆ รอบๆ 'วังบางขุนพรหม' ไม่ได้เปิดตลอดเวลาเหมือนพิพิธภัณฑ์สาธารณะ บางอาคารเป็นพื้นที่เอกชนหรืออยู่ภายใต้การดูแลของหน่วยงานหลายฝ่าย ทำให้การเข้าไปภายในอาจต้องได้รับอนุญาตก่อน ผมชอบยืนถ่ายภาพบริเวณด้านนอกมากกว่า เพราะได้มุมเก่า ๆ ที่เห็นรายละเอียดสถาปัตยกรรมโดยไม่รบกวนพื้นที่ภายใน คนที่อยากเข้าไปสำรวจจริงจังควรตรวจสอบประกาศหรือเพจของสถานที่ก่อนออกเดินทาง บางครั้งมีการเปิดเป็นนิทรรศการชั่วคราวหรือจัดกิจกรรมให้เข้าชมได้ ซึ่งเป็นโอกาสดีที่จะได้เห็นด้านในและได้ฟังคำบอกเล่าประวัติศาสตร์แบบเต็มๆ

หลายคนอาจสงสัยว่าฉากของ 'รถไฟสู่นิรันดร์' ถูกถ่ายทำที่ไหนกันแน่ — คำตอบสั้น ๆ คือมันไม่ได้ถูกถ่ายทำแบบหนังคนแสดง เพราะเป็นภาพอนิเมะทั้งหมด ฉันรู้สึกว่าคนมักจะสับสนตรงนี้เพราะรายละเอียดภาพสวยจนดูสมจริงมาก วงขบวนรถ ตู้นอน และทิวทัศน์ภูเขาที่พาดผ่านไปมา ถูกสร้างขึ้นด้วยการออกแบบฉากและการอ้างอิงภาพจริงจากช่างศิลป์ของสตูดิโอ ผลลัพธ์เลยให้ความรู้สึกเหมือนเป็นสถานที่จริง แต่แท้จริงแล้วเป็นการรังสรรค์เชิงจินตนาการที่ผสมผสานองค์ประกอบของรถไฟท่องเที่ยวแบบญี่ปุ่นหลายแบบเข้าด้วยกัน เมื่อฉันได้ไปงานนิทรรศการหรือการจัดแสดงที่เกี่ยวข้องกับภาพยนตร์นี้ ประสบการณ์ที่ได้คือการเห็นแบบจำลองตู้โดยสาร โต๊ะที่ตกแต่ง และมุมที่จำลองฉากขึ้นมาให้ถ่ายรูป ผู้จัดมักนำองค์ประกอบจากงานออกแบบต้นฉบับมาทำเป็นฉากเดินเล่น ซึ่งถ้าใครอยากสัมผัสบรรยากาศจริง ๆ วิธีที่ได้ผลคือการไปงานเหล่านี้หรือรอโปรเจกต์คอลแลบกับรถไฟสายท้องถิ่นที่มักตกแต่งขบวนเป็นธีมพิเศษในช่วงโปรโมชัน สรุปก็คือไม่มีสถานที่ถ่ายทำแบบโลเคชันจริง แต่แฟน ๆ มักจะหาวิธีเข้าใกล้เวอร์ชันกายภาพผ่านนิทรรศการและรถไฟตกแต่งธีมที่จัดเป็นครั้งคราว — เป็นความสุขเล็ก ๆ ที่ได้ยืนในมุมเดียวกับภาพวาดหนึ่งฉากและคิดตามไปกับตัวละคร

บรรยากาศของ 'เล่ห์ร้ายในวังหลวง' ทำให้ฉันอยากรู้ว่าฉากวังใหญ่ถูกสร้างขึ้นที่ไหนบ้าง และจากมุมมองแฟนหนังที่ดูเบื้องหลังบ่อยๆ ฉันเห็นว่างานประเภทนี้มักใช้ทั้งสตูดิโอขนาดใหญ่และสถานที่จริงผสมกันเพื่อให้ได้ความอลังการเหมือนเรื่องนี้ ฉากห้องบัลลังก์และตำหนักภายในมักถ่ายทำบนฉากจำลองในสตูดิโอที่มีการสร้างคอสตูมและพรอพหนาแน่น — สถานที่แบบนี้ที่มีชื่อเสียงคือพื้นที่สตูดิโอขนาดใหญ่ในมณฑลเจ้อเจียงที่มีการสร้างเซ็ตประวัติศาสตร์จำลองไว้ครบทั้งลาน จตุรมุข และห้องบัลลังก์ ฉากสวนหรือโถงตรวจพระราชวังที่มีต้นไม้ใหญ่ๆ ก็มักย้ายไปถ่ายในพื้นที่ถ่ายทำที่ออกแบบเป็นสวนสาธารณะของสตูดิโอนั้นเลย สำหรับฉากภายนอกที่ต้องการภูมิทัศน์กว้างหรือแม่น้ำไหลผ่าน งานหลายชิ้นจะย้ายไปถ่ายนอกสตูดิโอ เช่น พื้นที่ชนบทที่ยังคงสถาปัตยกรรมเก่าแก่ ซึ่งช่วยให้ภาพรวมมีมิติและความสมจริงมากขึ้น การรวมกันของสตูดิโอขนาดใหญ่กับโลเคชันจริงเป็นหัวใจของการทำให้ 'เล่ห์ร้ายในวังหลวง' ดูสมบูรณ์ ทั้งหมดนี้ทำให้ฉันชื่นชอบรายละเอียดงานสร้างและอยากเห็นเครดิตเบื้องหลังมากขึ้น

แหล่งถ่ายทำหลักของ 'ลิขิตรักข้ามภพ' ที่คนนึกถึงกันบ่อยคือ Hengdian World Studios ในมณฑลเจ้อเจียง ซึ่งเป็นสตูดิโอขนาดใหญ่ที่มีทั้งฉากปราสาท วัด และสวนดอกพีชที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อซีรีส์แนวเทพนิยายโดยเฉพาะ ฉันเคยไปเดินเล่นที่นั่นแล้ว บรรยากาศของชุดฉากยังคงทำให้ภาพในซีรีส์ชัดขึ้นได้มาก แม้จะรู้ว่าหลายฉากถูกแต่งเติมด้วยคอมพิวเตอร์ก็ตาม ที่นี่เปิดให้คนทั่วไปเข้าชม มีทัวร์แบบเดินชมและโชว์การแสดงเล็กๆ ให้ชมตามตาราง ราคาตั๋วและไฮไลท์บางส่วนจะเปลี่ยนไปตามฤดูกาล แต่โดยรวมแล้วแฟนซีรีส์สามารถถ่ายรูปกับฉากที่คุ้นเคยได้เต็มที่ สิ่งที่ชอบเป็นพิเศษคือความรู้สึกเหมือนเดินเข้าไปในฉากจริงของ 'ปรมาจารย์ลัทธิมาร' และงานตกแต่งที่ละเอียดละออ แต่ก็ต้องยอมรับว่าบางมุมถูกรื้อไปหลังถ่ายทำ ดังนั้นถ้ามีมุมโปรดในซีรีส์ แนะนำให้เช็กข้อมูลล่าสุดก่อนเดินทาง จะได้ไม่พลาดมุมที่อยากเห็นที่สุด

บรรยากาศของ 'เรือนขวัญ' ให้ความรู้สึกเหมือนบ้านเก่าที่ตั้งอยู่ท่ามกลางทุ่งนาซึ่งถูกสร้างขึ้นทั้งจากสตูดิโอและสถานที่จริง ซึ่งฉากภายในส่วนใหญ่ทำขึ้นเป็นเซ็ตในสตูดิโอเพื่อควบคุมแสงเสียงและบรรยากาศให้ตรงกับที่ผู้กำกับต้องการ ผมติดตามเบื้องหลังมาพอสมควรและรู้ว่าฉากนอกร่วมกันถ่ายทำที่พื้นที่ชนบทในภาคกลางที่มีบ้านไม้โบราณและวัดเล็ก ๆ เจ้าของบ้านบางหลังอนุญาตให้ทีมงานใช้สถานที่เพียงชั่วคราว แต่บ่อยครั้งที่บ้านแบบนี้ไม่ได้เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวประจำ การเข้าชมจริง ๆ มักจะขึ้นกับว่าผู้ผลิตหรือเจ้าของสถานที่จะจัดกิจกรรมพิเศษหรือไม่ คนที่อยากเห็นแบบใกล้ชิดควรจับตากิจกรรมของสตูดิโอหรือเทศกาลภาพยนตร์ เพราะมีโอกาสที่จะจัดทัวร์เซ็ตหรือจัดนิทรรศการตัวอย่างเหมือนที่เกิดขึ้นกับหนังไทยเรื่อง 'ร่างทรง' ซึ่งเคยมีการเปิดฉากจำลองให้แฟน ๆ เข้าเยี่ยมชมได้เป็นครั้งคราว — แต่โดยรวมแล้วบ้านที่ใช้ถ่ายทำมักไม่เปิดให้บุคคลภายนอกเข้าไปหาเองโดยไม่มีการนัดหมาย