ทีมพากย์ของ โจโจ้ ล่าข้ามศตวรรษ ภาค 5 มีใครบ้าง?

ประเด็นพากย์ไทยของ 'โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ ภาค 5' มักจะทำให้คุยกันยาวในกลุ่มแฟน ๆ เพราะหลายคนอยากได้เสียงพากย์ไทยเต็มอรรถรส ในมุมของคนที่ติดตามผลงานต่างประเทศและการนำเข้าอนิเมะ ผมเห็นว่าภาคนี้ไม่ได้มีการพากย์ไทยอย่างเป็นทางการแพร่หลายเหมือนบางเรื่องที่ฉายทางทีวีเชิงพาณิชย์ ฉันมักเลือกดูเวอร์ชันซับไทยเมื่อพากย์ไทยไม่มี เพราะตัวเลือกที่มักจะมีให้ปกติคือเสียงญี่ปุ่นต้นฉบับกับพากย์อังกฤษเต็มรูปแบบสำหรับบางแพลตฟอร์ม หากใครอยากรู้ว่าพากย์ไทยมีหรือเปล่า ให้สังเกตเมนูภาษาในผู้ให้บริการสตรีม (ถ้ามีตัวเลือก 'ไทย' แปลว่าเป็นแทร็กเสียง) หรือดูเครดิตท้ายตอนและในแผ่นบลูเรย์ เพราะถ้ามีการพากย์ไทยจริง ๆ รายชื่อกลุ่มนักพากย์และสตูดิโอจะปรากฏอยู่ตรงนั้น สรุปสั้น ๆ ว่าจากมุมมองของแฟนผม คือถ้ายังไม่เห็นประกาศจากผู้จัดจำหน่ายในประเทศไทย แล้วพบแต่ซับไทย นั่นแปลว่ายังไม่มีพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ แต่ก็เข้าใจความอยากได้ของแฟน ๆ — เสียงพากย์ไทยที่มีคุณภาพจะช่วยให้การรับชมสนุกขึ้นมาก

เสียงพากย์ไทยของ 'โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ' ภาค 1 ยังไม่มีการพากย์เป็นภาษาไทยอย่างเป็นทางการที่เป็นที่รู้จักในวงกว้าง นั่นหมายความว่าผลงานชุดนี้ที่เข้าไปถึงผู้ชมชาวไทยส่วนใหญ่จะเป็นเวอร์ชันเสียงญี่ปุ่นพร้อมคำบรรยายภาษาไทยจากผู้ให้บริการสตรีมมิ่งหรือดีวีดีที่นำเข้ามา ในประสบการณ์ส่วนตัวผมสังเกตว่าช่วงที่อนิเมะชุดนี้เริ่มได้รับความนิยมในไทย ผู้ชมที่อยากสัมผัสงานแบบต้นฉบับมักเลือกดูเสียงญี่ปุ่น เพราะคุณภาพการพากย์และอารมณ์ของตัวละครถูกออกแบบมาให้สอดคล้องกับต้นฉบับ การไม่มีไดร์ฟพากย์ไทยแบบเป็นทางการอาจทำให้หลายคนสงสัยว่ามีนักพากย์คนไหนบ้าง แต่ข้อเท็จจริงคือยังไม่มีรายชื่อคาแรกเตอร์ที่ได้รับการพากย์โดยทีมพากย์ไทยจากบริษัทจัดจำหน่ายรายใหญ่ใด ๆ อย่างเป็นทางการ ความเคลื่อนไหวในฝั่งแฟน ๆ เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่น่าสนใจ เพราะมีกลุ่มผู้ชื่นชอบทำแฟนดับบ์ (fan dub) ขึ้นเองบนแพลตฟอร์มต่าง ๆ เช่น ยูทูบหรือช่องทางโซเชียล และการจัดคิวเสียงในงานแฟนดับบ์เหล่านี้มักเปลี่ยนไปตามกลุ่มและโปรเจกต์ บางเวอร์ชันอาจมีการประกาศรายชื่อนักพากย์สมัครเล่นที่รับบทตัวเอกอย่าง โจนาธาน โจสตาร์ (Jonathan Joestar), ดิโอ แบรนโด (Dio Brando), เอริน่า เพนดิลตัน (Erina Pendleton), โรเบิร์ต สปีดวากอน (Robert E.O. Speedwagon) และวิลล์ เอ. เซปเปลลีย์ (Will A. Zeppeli) แต่ความน่าเชื่อถือของรายชื่อนั้นขึ้นอยู่กับคนทำงานและการให้เครดิตในวิดีโอนั้น ๆ เพราะส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นงานระดับมืออาชีพที่มีการจดทะเบียนลิขสิทธิ์หรือเผยแพร่อย่างเป็นทางการ เหตุผลที่ยังไม่มีพากย์ไทยอย่างเป็นทางการสำหรับภาคแรกอาจมาจากหลายปัจจัยรวมทั้งเรื่องต้นทุนการผลิตและกลุ่มเป้าหมายของผู้ชมในไทย อนิเมะบางเรื่องที่มีเนื้อหาซับซ้อนหรือโทนผู้ใหญ่ระดับหนึ่งมักจะได้รับการนำเข้าในรูปแบบคำบรรยายมากกว่าการพากย์ เนื่องจากการพากย์ต้องใช้ทีมงานที่มีคุณภาพ ต้นทุนสูง และการรับรองลิขสิทธิ์จากเจ้าของผลงานเป็นเรื่องจำเป็น การที่แฟน ๆ ยังสามารถหาคอนเทนต์มาเสพในรูปแบบคำบรรยายทำให้ความต้องการพากย์ไทยเชิงพาณิชย์อาจไม่สูงพอสำหรับผู้จัดจำหน่ายที่จะลงทุน ในมุมมองส่วนตัว ผมคิดว่าถ้ามีการพากย์ไทยอย่างเป็นทางการจริง ๆ มันจะเป็นโอกาสดีที่จะได้เห็นนักพากย์ไทยฝีมือเยี่ยมมาถ่ายทอดเอกลักษณ์และมิติของตัวละครให้คนไทยเข้าถึงได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะบทที่มีสเกลอารมณ์ใหญ่และจังหวะการเล่าเรื่องที่เข้มข้นเหมือนใน 'โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ' ภาค 1 แต่จนกว่าจะถึงวันนั้น การดูเสียงญี่ปุ่นพร้อมคำบรรยายไทยยังคงเป็นช่องทางที่ชัดเจนที่สุดสำหรับแฟน ๆ ในไทย และผมเองก็ตั้งตารอวันไหนที่ทีมพากย์ไทยจะได้รับโอกาสสร้างสีสันให้กับงานชิ้นนี้ด้วยน้ำเสียงของตัวเอง

เนื้อหาพากย์ไทยสำหรับ 'โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ ภาค 6' ยังไม่มีการประกาศนักพากย์ไทยชุดหลักอย่างเป็นทางการในวงกว้าง ฉันติดตามข่าวจากชุมชนแฟนอนิเมะและช่องทางสตรีมมิ่งหลักบ่อย ๆ จึงสรุปได้ว่าเวอร์ชันที่ได้รับการเผยแพร่ในหลายประเทศเป็นเสียงพากย์ญี่ปุ่นต้นฉบับและบ้างก็มีพากย์อังกฤษ แต่การแปลเป็นไทยแบบพากย์เสียงยังไม่ถูกระบุในประกาศใหญ่ ๆ เมื่อพูดถึงเสียงต้นฉบับ ตัวละครหลักอย่างโจลีน (Jolyne) ได้รับเสียงพากย์จากนักพากย์ญี่ปุ่นที่มีเอกลักษณ์ชัดเจน ทำให้การไม่มีพากย์ไทยอย่างเป็นทางการรู้สึกขาดอะไรบางอย่างสำหรับคนดูในไทยที่ชอบฟังเสียงพากย์มากกว่าซับ แต่ในทางบวก การดูด้วยซับไทยหรือพากย์อังกฤษก็ยังคงสามารถถ่ายทอดเนื้อหาซับซ้อนและเสน่ห์ของเรื่องได้ดี พอจะทำให้เข้าอารมณ์ของตอนและความตึงเครียดได้ไม่แพ้กัน ส่วนตัวแล้วฉันยังคงเฝ้ารอประกาศจากผู้จัดจำหน่ายท้องถิ่นหรือสตรีมมิ่ง หากมีการประกาศนักพากย์ไทยจริง ๆ จะรู้สึกตื่นเต้นมาก เพราะเสียงพากย์ไทยที่ดีสามารถเพิ่มมิติให้ตัวละครและโทนเรื่องได้อย่างไม่น่าเชื่อ

พอพูดถึง 'โจ โจ้ ล่าข้ามศตวรรษ' ภาค 7 แล้ว ผมมองว่าคำว่า 'ตอน' ต้องแยกระหว่างมังงะกับอนิเมะให้ชัด ผมติดตามผลงานชุดนี้มานานและต้องบอกตรง ๆ ว่าในรูปแบบต้นฉบับมังงะ 'โจ โจ้ ล่าข้ามศตวรรษ' ภาค 7 (หรือที่เรียกกันว่า 'Steel Ball Run') มีทั้งหมด 95 ตอนของมังงะ ถูกจัดรวมเป็น 24 เล่มตอนตีพิมพ์ นั่นคือจำนวนบทในเวอร์ชันต้นฉบับที่นักอ่านอ้างอิงกัน ถ้าคำถามหมายถึงเวอร์ชันพากย์ไทยของอนิเมะ ภาค 7 ยังไม่มีการปล่อยพากย์ไทยอย่างเป็นทางการในวงกว้าง ดังนั้นถานะของการนับเป็นตอนพากย์ไทยจึงยังไม่ได้มีตัวเลขที่เป็นรูปธรรมเหมือนมังงะ แต่ถาคุณต้องการตัวเลขที่แน่นอนที่สุด ให้ยึดที่ 95 ตอนสำหรับมังงะเป็นหลัก — เป็นคอนเทนต์ที่อ่านจบแล้วให้ความรู้สึกต่างจากการดูอนิเมะอย่างชัดเจน และนั่นแหละคือความสนุกของการตามงานของฮีโร่แต่ละยุคสมัย

แนวทางที่ชัดเจนคือมองหาเวอร์ชันพากย์ไทยที่มาจากแหล่งถูกลิขสิทธิ์เท่านั้น ฉันมักเริ่มจากเช็กบริการสตรีมมิ่งที่สมัครไว้ก่อนเป็นอันดับแรก เพราะแพลตฟอร์มที่มีลิขสิทธิ์มักจะใส่แทร็กเสียงหลายภาษาไว้ในเมนูเสียงหรือคำบรรยาย คำแนะนำง่าย ๆ คือเปิดหน้าตอนแล้วดูเมนู 'เสียง' หรือ 'Audio' ถ้ามีภาษาไทยก็เลือกได้ทันที นอกจากนี้บางแพลตฟอร์มอาจเริ่มทีละภูมิภาค ดังนั้นถ้าไม่เจอพากย์ไทยในตอนแรก ให้รอติดตามประกาศจากเพจของผู้ให้บริการในประเทศไทย ฉันยังให้ความสำคัญกับแผ่น Blu-ray/Box Set ที่ขายอย่างถูกลิขสิทธิ์ เพราะบางครั้งผู้จัดจำหน่ายในประเทศจะเพิ่มแทร็กภาษาไทยเฉพาะในแผ่น ทั้งยังมักมาพร้อมซับไตเติลและบัฟเฟอร์คุณภาพเสียงที่ดีกว่า นอกจากนั้นติดตามช่องทางโซเชียลของผู้จัดลิขสิทธิ์ในไทยก็ช่วยได้มาก — ทั้งข่าวประกาศวันวางจำหน่ายและตัวอย่างพากย์ไทยทำให้รู้แน่ชัดขึ้นว่ามีเวอร์ชันไทยหรือไม่ สรุปว่าถ้าต้องการดู 'โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ ภาค 5' แบบพากย์ไทย ให้เริ่มจากสตรีมมิ่งถูกลิขสิทธิ์ที่คุณสมัคร, เช็กเมนูเสียงตอนที่ต้องการ, และมองหาแผ่นจัดจำหน่ายในประเทศเป็นสำรอง; ถ้าเจอแทร็กไทยแล้วจะรู้สึกอินกับโทนเสียงและการแสดงอารมณ์ของตัวละครได้ง่ายขึ้น

ภาคแรกของ 'โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ' วางจุดศูนย์กลางที่ความขัดแย้งระหว่างตระกูล Joestar กับดิโออย่างชัดเจน โดยตัวละครหลักที่ขาดไม่ได้คือ โจนาธาน โจสตาร์ (Jonathan Joestar), ดิโอ แบรนโด (Dio Brando), เอรินา เพนดิลตัน (Erina Pendleton), โรเบิร์ต อี. โซลด์สแวง (Robert E. O. Speedwagon) และวิล เอ. เซเปเปลิ (Will A. Zeppeli) — ชื่อพวกนี้เป็นหัวใจของเรื่องทั้งหมด การที่ฉันชอบภาคนี้มากเพราะแต่ละคนมีบทบาทชัด: โจนาธานเป็นวีรบุรุษใจบุญที่โตมากับความเสียสละ, ดิโอคือคู่ปรับที่เปลี่ยนภาพลักษณ์จากเด็กกำพร้าเป็นอำนาจมืดด้วย 'หินหน้ากาก', เอรินาทำหน้าที่เป็นแรงใจและมิติความเป็นมนุษย์ที่อ่อนโยน, ส่วนโซลด์สแวงเข้ามาเป็นพันธมิตรที่ไม่คาดคิดและเติมมุมมองโลกนอกชนชั้นสูง, เซเปเปลิเป็นอาจารย์ที่ถ่ายทอดพลัง 'ริปเปิล' และคติการเสียสละให้โจนาธาน ถ้าจะพูดฉากที่ติดตา ฉากที่เกิดขึ้นที่ 'Windknight's Lot' ทำให้ฉันเห็นว่าความสัมพันธ์ของพวกเขาเริ่มต้นอย่างไร และตอนที่เซเปเปลิสอนริปเปิลกลางทุ่งก็เป็นช่วงเวลาที่ทำให้บทของโจนาธานหนักแน่นขึ้นโดยแท้จริง

เรื่องการพากย์ไทยของ 'โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ' ภาค 3 มักเป็นประเด็นที่คนในวงแฟนคลับคุยกันเยอะ เพราะเวอร์ชันที่คนไทยส่วนใหญ่รู้จักเป็นซับไทยมากกว่าเสียงพากย์ไทยเต็มรูปแบบ ในฐานะแฟนที่ติดตามมานาน ผมสังเกตว่าไม่มีการปล่อยเวอร์ชันพากย์ไทยที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการและแพร่หลายสำหรับทั้งซีซันของภาค 3 เหมือนกับที่มีสำหรับบางอนิเมะแบบย่อม ๆ บางครั้งจะเจอคลิปหรือซีนที่แฟน ๆ พากย์ไทยกันเอง หรือบางพื้นที่อาจมีการทำพากย์สำหรับการฉายทีวีเฉพาะ แต่สาขาที่เรียกว่า 'พากย์ไทยหลัก' ที่รวมทั้งซีซันแล้วมีเครดิตชัดเจนยังไม่เป็นที่แพร่หลาย ถามว่าแล้วใครเป็นคนพากย์หลักถ้ามีเวอร์ชันไทย แนะนำให้ดูเครดิตของเวอร์ชันที่คุณชม เพราะถ้าเป็นการฉายทีวีหรือสตรีมมิ่งในแต่ละแพลตฟอร์ม อาจใช้ทีมพากย์คนละชุดกัน ความทรงจำส่วนตัวของผมคือคนไทยส่วนใหญ่ยังคงฟังเสียงญี่ปุ่นพร้อมซับไทยมากกว่า จนทำให้ชื่อคนพากย์ไทยสำหรับภาคนี้ไม่ถูกพูดถึงอย่างเป็นทางการมากนัก — ซึ่งสำหรับแฟนที่อยากรู้ลึก การตามเครดิตตอนจบหรือข้อมูลจากผู้ที่นำเข้าแผ่น/สตรีมมิ่งจะให้คำตอบที่ชัดเจนกว่าแนวคิดทั่วไปที่ผมเล่าไว้ตรงนี้

แปลกใจดีที่เรื่องนี้ยังไม่มีพากย์ไทยอย่างเป็นทางการที่ชัดเจนสำหรับภาค 7 ของ 'โจ โจ้ ล่าข้ามศตวรรษ' (หรือชื่อภาษาอังกฤษ 'JoJo's Bizarre Adventure: Steel Ball Run') และนั่นเป็นเหตุผลตรงๆ ที่ทำให้ชื่อผู้พากย์ตัวเอกไม่มีการยืนยันเป็นคนเดียวกันในวงการพากย์ไทย จากมุมมองของคนตามข่าวพากย์เสียง ผมเห็นว่าส่วนใหญ่แฟนไทยจะชมผ่านซับมากกว่าจะได้ดูเวอร์ชันพากย์ไทยแบบเป็นทางการ สำหรับบางภาคหรือสตูดิโอที่นำเข้ามา อาจมีการทำพากย์โดยช่องโทรทัศน์หรือสตูดิโอในประเทศ แต่สำหรับภาค 7 แทบไม่มีบันทึกว่ามีการเปิดตัวพากย์ไทยเชิงพาณิชย์อย่างแพร่หลาย ดังนั้นถ้าถามว่าใครพากย์ตัวเอก 'Johnny Joestar' ในพากย์ไทย คำตอบที่ตรงไปตรงมาคือยังไม่มีรายชื่อผู้พากย์ที่เป็นทางการให้ยึดถือ ถ้าพบคลิปพากย์ไทยของตอนนี้บนอินเทอร์เน็ต เป็นไปได้สูงว่าจะเป็นงานแฟนดับ (fan dub) ที่ผู้ชมหรือกลุ่มพากย์สมัครเล่นจัดทำขึ้น ข้อดีคือได้ฟังสไตล์เสียงต่างๆ แต่ข้อเสียคือคุณภาพและความสอดคล้องกับตัวละครอาจไม่เท่าการพากย์มืออาชีพ สรุปแล้ว ณ ตอนนี้ผมมองว่าไม่มีผู้พากย์ไทยคนเดียวที่ถือเป็นเวอร์ชันมาตรฐานสำหรับภาค 7

เสียงพากย์ไทยที่เพิ่มเข้ามาให้ตัวละครใหม่ใน 'โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ' ภาค 5ให้ความรู้สึกต่างออกไปจากต้นฉบับอย่างชัดเจนในเชิงอารมณ์และคาแรกเตอร์ ผมรู้สึกว่าการให้เสียงแบบไทยทำให้โทนของตัวละครนั้นห่างจากสำเนียงญี่ปุ่นเดิมไป ทำให้น้ำเสียงบางช่วงอบอุ่นขึ้นหรือเข้มขึ้นกว่าเดิม ข้อแตกต่างที่เห็นได้ชัดคือช่วงที่ตัวละครต้องแสดงความขัดแย้งภายใน: ในต้นฉบับญี่ปุ่นมักจะเลือกจังหวะเงียบ ไร้เสียงทำให้ความขัดแย้งชัดเจน แต่เวอร์ชันไทยมักเติมจังหวะสื่อสารและไดนามิกของเสียงมากขึ้น ทำให้คนดูรับรู้ความเป็นคนมากขึ้น อีกเรื่องคือการแปลบทที่ต้องย่อให้พอดีกับการขยับปากและจังหวะภาพ บทไทยจึงมีการเลือกคำที่กระชับหรือเปลี่ยนสำนวนให้เข้าถึงคนดูไทยได้ง่ายขึ้น ผลคือบางคำที่ต้นฉบับสื่อความหมายเชิงวรรณศิลป์จะกลายเป็นประโยคตรงไปตรงมามากขึ้น แต่ก็มีความได้เปรียบตรงที่อารมณ์ถูกสื่อออกมาเร็วและตรงกว่าในบางฉาก สุดท้ายผมคิดว่ามันเป็นการแลกเปลี่ยน: สูญเสียความประณีตบางจุด แต่ได้ความเข้าถึงและพลังที่เป็นภาษาถิ่นกลับมา ซึ่งทำให้การดูรู้สึกสดใหม่ในแบบของมันเอง

วันนี้จะเล่าแบบตรงๆ เกี่ยวกับจำนวนตอนของ 'โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ ภาค 3' ในเวอร์ชั่นพากย์ไทย ให้ชัดเจนและไม่อ้อมค้อมเลย ผมเคยติดตามตอนที่ออกอากาศและดีวีดีมานาน พูดสั้นๆ ว่าเวอร์ชั่นทีวีของภาค 3 (ซึ่งคนไทยมักเรียกกันว่า 'สตาร์ดัสต์ ครูเซเดอร์ส') มีทั้งหมด 48 ตอน และการพากย์ไทยที่ฉันเห็นในไทยโดยทั่วไปครอบคลุมทั้ง 48 ตอนนั้นด้วย ความรู้สึกตอนดูพากย์ไทยคือได้ฟังโทนเสียงที่คุ้นเคยของนักพากย์ไทยบางคนที่ใส่เอกลักษณ์ให้ตัวละคร เช่นเสียงเข้มของ Jotaro หรือการออกเสียงที่เป็นเอกลักษณ์ของผู้ร้ายแต่ละคน บางครั้งการฉายทางทีวีหรือแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งอาจแบ่งซีซันหรือแยกเรียงเป็นช่วง ทำให้คนอาจสับสนว่าเป็นกี่ซีซัน แต่ถานับจำนวนตอนรวมนับตั้งแต่เริ่มจนจบภาคนี้ ก็จะได้ 48 ตอนในเวอร์ชั่นไทยที่ฉายครบตามต้นฉบับ การได้ย้อนมาฟังพากย์ไทยทั้งชุดอีกครั้งทำให้เห็นมุมน้อยๆ ของบทที่การพากย์ช่วยเน้น แล้วก็ยังตื่นเต้นกับฉากสู้สุดท้ายที่มาถึงตอนปลายจริงๆ