นักวิจารณ์ ให้คะแนน หนัง ใหม่ 2022 เรื่องไหนสูงสุดในปีนั้น?

บอกตรงๆว่าฉากที่ติดตาผมที่สุดในเดือนนี้มาจากหนังเรื่อง 'The Last Ember' และเสียงวิจารณ์ก็ยกให้เรื่องนี้คะแนนสูงสุดในรอบเดือนที่ผ่านมา หลายสำนักรีวิวพูดเหมือนกันว่าองค์ประกอบภาพและการเล่าเรื่องของหนังจับอารมณ์ผู้ชมได้แบบละเอียด ตั้งแต่การใช้แสงเงาไปจนถึงการเลือกมุมกล้องที่ทำให้บทสนทนาดูมีน้ำหนัก ผมรู้สึกว่าแง่มุมทางอารมณ์ของตัวละครถูกดึงออกมาอย่างไม่ปรานีแต่ก็เต็มไปด้วยความเข้าใจ ทำให้หลายคนที่ให้คะแนนสูงเห็นร่วมกันว่ามันเป็นงานผู้กำกับที่โตขึ้นมาก นอกจากงานภาพแล้วเสียงประกอบและการตัดต่อก็ถูกยกเป็นจุดแข็ง นักวิจารณ์หลายคนเขียนถึงฉากไคลแม็กซ์ที่เรียงจังหวะจนหัวใจเต้นตามได้ และนักแสดงนำได้รับคำชมเรื่องการบาลานซ์ระหว่างความเปราะบางกับพลัง การที่หลายสำนักให้คะแนนรวมสูงสุดมันทำให้ผมรู้สึกว่าหนังเรื่องนี้ไม่ใช่แค่พูดถึงเทคนิค แต่มันสัมผัสคนดูได้จริงๆ

ปี 2022 เป็นปีที่ฉันรู้สึกว่าภาพยนตร์บางเรื่องกล้าเสี่ยงและทำให้คำว่า 'ภาพยนตร์พาณิชย์' กับ 'ศิลปะ' มาบรรจบกันได้อย่างแสบสัน—หนังเรื่องหนึ่งที่นักวิจารณ์ทั่วโลกยกให้สูงสุดคือ 'Everything Everywhere All at Once' และฉันก็รู้สึกเหมือนถูกลากเข้าไปในโลกของหนังเรื่องนั้นตั้งแต่ช็อตแรก การชมครั้งแรกทำให้ฉันตาค้างเพราะจังหวะการตัดต่อและความคิดสร้างสรรค์ที่ไม่กลัวจะพังกฎเก่าของการเล่าเรื่อง นักวิจารณ์ชื่นชมไม่ใช่เพียงแค่ความแปลกใหม่ทางภาพ แต่เป็นการใช้ความบ้าคลั่งนั้นเพื่อขยายฝ่ายอารมณ์: ครอบครัว ความเสียสละ ความรู้สึกผิด และการยอมรับตัวเองในวิถีที่ซับซ้อนมากกว่าหนังแอ็กชัน/คอเมดี้ทั่วไป ความสามารถของทีมนักแสดงโดยเฉพาะการแสดงของนักแสดงนำ ทำให้เส้นเรื่องที่กระโดดไปมาระหว่างจักรวาลต่าง ๆ มีน้ำหนักทางอารมณ์แท้จริง จากมุมที่ฉันชอบสังเกตสื่อสำรวจความเห็นของนักวิจารณ์ หนังเรื่องนี้ปรากฏในหลายรางวัลใหญ่และได้รับคะแนนจากเว็บรวบรวมความเห็นในระดับสูง ซึ่งสะท้อนการยอมรับทั้งเชิงเทคนิคและเชิงเนื้อหา นั่นทำให้มันไม่ใช่แค่ปรากฏการณ์ชั่วคราว แต่เป็นหนังที่หลายคนชี้ว่าแทบจะเป็นตัวแทนภาพยนตร์ที่ดีที่สุดของปี 2022 สำหรับคนที่ชอบหนังที่ทั้งโหด เสียดสี และอบอุ่นในเวลาเดียวกัน เรื่องนี้ให้ครบทั้งหมด และฉันยังคงคิดถึงฉากเล็ก ๆ บางฉากที่ซ่อนความหมายไว้ลึก ๆ อยู่เสมอ

จากที่ติดตามวงวิจารณ์มาตลอดปีนี้ บอกตามตรงว่าไม่มีเรื่องเดียวที่ครอบงำทุกแหล่งคะแนนแบบ 100% เพราะแต่ละแพลตฟอร์มมีนิยามคำว่า 'สูงสุด' ต่างกันไป—บางแห่งให้คะแนนเป็นเฉลี่ย บางแห่งคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของคำวิจารณ์บวก และบางที่ให้ความสำคัญกับถ้วยรางวัลจากเทศกาลมากกว่า ผมมองว่าเมตริกที่น่าเชื่อถือที่สุดคือการดูภาพรวมจากหลายแหล่งพร้อมกัน: คะแนนเฉลี่ยของนักวิจารณ์หลักๆ, รางวัลจากเทศกาลใหญ่ และรายชื่อปีท้ายที่สุดของบรรณาธิการ ถ้ารวบรวมทั้งหมดแล้วจะเห็นแนวโน้มว่าหนังที่ได้คำชมสูงสุดมักเป็นงานที่กล้าทดลองทั้งด้านบทและการเล่าเรื่อง แทนที่จะเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์เชิงพาณิชย์ ข้อสังเกตอีกอย่างคือบางเรื่องอาจได้คะแนนสูงจากนักวิจารณ์เทศกาลแต่ไม่ได้เป็นที่นิยมในสื่อกระแสหลัก ซึ่งก็ทำให้คำว่า "สูงสุด" มีหลายหน้าตาในปีนี้

ปี 2022 ถือเป็นปีที่ทำให้ฉันตื่นเต้นกับความหลากหลายของหนังที่นักวิจารณ์ยกย่องจนต้องพูดถึงไม่หยุด ถ้าจะยกตัวอย่างเรื่องที่ได้รับคะแนนรีวิวสูงสุดและถูกพูดถึงมากที่สุด คงต้องเริ่มจาก 'Everything Everywhere All at Once'—งานที่ท้าทายทั้งโครงเรื่องและอารมณ์ของผู้ชม นักวิจารณ์ส่วนใหญ่ชื่นชมการเล่าเรื่องที่บ้าระห่ำแต่ยังคงความเป็นมนุษย์ และการแสดงที่เต็มไปด้วยพลังของนักแสดงหลัก ฉันรู้สึกว่าหนังเรื่องนี้ทำให้การทดลองเชิงภาพและแนวคิดสาระสำคัญเข้ากันได้อย่างน่าทึ่ง อีกเรื่องที่ได้รับคำชมสูงคือ 'The Banshees of Inisherin' ซึ่งนักวิจารณ์ชื่นชมบทที่เฉียบคมและการสร้างบรรยากาศที่ทั้งขมและตลกร้าย งานกำกับและนักแสดงช่วยยกระดับเรื่องราวให้กลายเป็นบทสะท้อนความสัมพันธ์ที่ซับซ้อน สุดท้ายถ้าอยากพูดถึงหนังที่ได้คะแนนดีในเชิงเทคนิคและความบันเทิงสูงก็ต้องนึกถึง 'Top Gun: Maverick'—งานสร้างที่ทำให้คนดูรวมทั้งนักวิจารณ์ยอมรับความสำเร็จทั้งด้านการกำกับฉากแอ็กชันและการคงเสน่ห์ของต้นฉบับเอาไว้ได้ ผลรวมของทั้งสามเรื่องแสดงให้เห็นว่า 2022 มีทั้งงานทดลอง งานอารมณ์ลึก และงานบล็อกบัสเตอร์ที่ได้รับการยกย่องอย่างเท่าเทียมกัน

อยากเล่าแบบรวบรัดเลยว่าการจะบอกว่า "หนังจีนเรื่องไหนได้คะแนนนักวิจารณ์สูงสุดในปีนี้" มักขึ้นกับว่าคุณวัดจากแหล่งไหน — เทศกาลภาพยนตร์หลัก รางวัลภายในประเทศ หรือคะแนนรีวิวออนไลน์ของผู้ชมและนักวิจารณ์ในแพลตฟอร์มอย่าง Douban หรือ Maoyan ฉันมักสังเกตว่าเรื่องที่ได้รับการยกย่องจากนักวิจารณ์มักเป็นหนังที่กล้าลงลึกทั้งประเด็นสังคม รูปแบบการเล่าเรื่องที่ต่างออกไป และการแสดงที่เข้มข้น ซึ่งมักเป็นปัจจัยทำให้หนังเรื่องนั้นติดชาร์ตคะแนนสูงสุดไม่ว่าจะในเทศกาลหรือในรีวิวรวมคะแนน จากมุมมองของฉันและการติดตามกระแสรางวัลในช่วงหลัง ๆ หนังจีนที่ได้รับคำชมจากนักวิจารณ์บ่อย ๆ คือผลงานที่เล่นกับความเป็นท้องถิ่นแต่มีมิติสากล เช่น หนังอินดี้ที่ชนะรางวัลจากเทศกาลระดับภูมิภาค หรือหนังที่ได้รางวัลใหญ่จากงานอย่าง Golden Rooster, Shanghai International Film Festival หรือเทศกาลนานาชาติที่ยกย่องผู้กำกับหน้าใหม่ ตัวอย่างที่มักถูกยกขึ้นมาเมื่อพูดถึงคะแนนวิจารณ์สูงสุดในช่วงหลายปีหลังคือหนังอย่าง 'Return to Dust' ที่โดดเด่นเรื่องความเรียบง่ายแต่ชวนสะเทือนอารมณ์ และผลงานของผู้กำกับที่มีชื่อเสียงเช่น 'Ash Is Purest White' หรือ 'An Elephant Sitting Still' ซึ่งแม้จะไม่ใช่ผลงานใหม่ในปีนี้ แต่เป็นตัวอย่างแนวทางที่นักวิจารณ์ชื่นชม — ถามว่าปีนี้หนังใหม่ ๆ ที่ขึ้นชาร์ตสูงสุดจะมีลักษณะอย่างไร คำตอบมักเป็นหนังที่รวมการเล่าเรื่องเข้มข้นกับประเด็นที่เชื่อมโยงกับสังคมปัจจุบัน และการแสดงที่ทำให้ผู้ชมรู้สึกว่าผู้กำกับเลือกมุมมองที่กล้าหาญ สรุปในแบบที่เป็นความเห็นส่วนตัว: หากต้องเลือกตามแนวโน้มการให้คะแนนของนักวิจารณ์โดยรวม หนังจีน "ใหม่ ๆ" ที่มักได้คะแนนสูงสุดในรอบปีจะเป็นหนังที่ได้รับการยกย่องทั้งในเทศกาลและจากนักวิจารณ์ในแพลตฟอร์มภายในประเทศ — หนังพวกนี้ไม่จำเป็นต้องเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์ แต่เป็นผลงานที่มีเอกลักษณ์ทั้งด้านเนื้อหาและงานสร้าง และเมื่อได้ดูแล้วมักเหลือร่องรอยความคิดในหัวนาน ๆ นี่แหละคือเหตุผลที่ฉันชอบตามดูรายชื่อผู้ชนะเทศกาลและชาร์ตรีวิวประจำปี เพราะมันช่วยให้เจอหนังจีนใหม่ ๆ ที่จริงจังและน่าสนใจแบบไม่คาดคิด

ตลอดปี 2022 มีหนังหลายเรื่องที่ได้รับคำชม แต่ถ้าต้องเลือกเรื่องที่ถูกพูดถึงและยกย่องอย่างล้นหลามจากนักวิจารณ์ทั่วโลก เวลานี้ฉันยกให้ 'Everything Everywhere All at Once' เป็นแชมป์ใจกลางฉากภาพยนตร์นั่นแหละ ฉันรู้สึกเหมือนถูกดึงเข้าไปในพลังสร้างสรรค์ที่บ้าคลั่งแต่อบอุ่นของหนังเรื่องนี้ ทั้งโครงเรื่องที่เล่นกับแนวคิดมัลติฟรังเมนต์ การตัดต่อที่ไม่กลัวจะกระโดดข้ามมิติ และการแสดงที่ทำให้หัวใจฉันสั่นโดยเฉพาะ Michelle Yeoh ที่ทำให้ทุกฉากมีน้ำหนัก แม้จะเป็นหนังที่เต็มไปด้วยมุกตลกและภาพแฟนตาซี แต่มันก็ยังคงแก่นความเป็นมนุษย์ไว้ได้อย่างแน่นหนา นักวิจารณ์ต่างชื่นชมวิธีเล่าเรื่องที่กล้าทดลองและยังเชื่อมเข้ากับอารมณ์ได้ตรง ตอนที่หนังชนะรางวัลใหญ่ ๆ และกวาดคำชมในเทศกาลต่าง ๆ ฉันไม่ได้แปลกใจเลย เพราะมันเป็นงานที่รวมทั้งเทคนิคการสร้างภาพ เสียง และบทที่กล้าทำลายกฎเดิม ๆ แต่ยังคงให้ความหมายที่จับต้องได้ หนังเรื่องนี้ไม่ได้เป็นแค่ความบันเทิงชั่วคราว มันเป็นคำประกาศว่าภาพยนตร์พยายามจะบอกอะไรกับเรามากกว่าแค่พล็อต และนั่นแหละทำให้เสียงวิจารณ์ต่างฝ่ายต่างยกนิ้วให้จนกลายเป็นหนึ่งในหนังที่ถูกพูดถึงมากที่สุดของปี

ล่าสุดผมเห็นกระแสวิจารณ์คึกคักมาก แต่ถ้าต้องชี้ชัดจากมุมมองของคนติดตามคะแนนวิจารณ์ระยะยาว หนังที่มักถูกยกว่ามีคะแนนสูงสุดของเดือนนี้คือผลงานที่ลงตัวทั้งการกำกับ บท และการแสดง เช่นหนังอิสระที่ไปสร้างชื่อในเทศกาลแล้วเปิดตัวเชิงพาณิชย์ต่อมาอย่าง 'Past Lives' ซึ่งมักได้คะแนนวิจารณ์สูงเพราะความละเอียดอ่อนของบทและมิติความสัมพันธ์ของตัวละคร ผมชอบวิเคราะห์สถิติแบบง่าย ๆ ว่าหนังที่จะได้คะแนนแน่นอนมักมีปัจจัยสามอย่างชัด: การเล่าเรื่องที่ไม่ซ้ำซาก นักแสดงที่ส่งพลังได้เต็ม และการตอบรับจากเทศกาลหรือรางวัลล่วงหน้า เมื่อหนังใหม่ที่เข้าเดือนนี้มีสามองค์ประกอบนั้นเต็มเหนี่ยว มันก็มีโอกาสสูงที่จะขึ้นแท่นอันดับหนึ่งในตารางคะแนนนักวิจารณ์ ทั้งนี้การตัดสินสุดท้ายมักต่างกันไปตามแพลตฟอร์มและภูมิภาค แต่ถ้าชอบแนวทางที่ให้ความสำคัญกับบทและตัวละครจริง ๆ ลองเริ่มจากเรื่องอย่าง 'Past Lives' ดูแล้วจะเข้าใจว่าทำไมนักวิจารณ์ถึงชื่นชมงานแบบนี้

บรรยากาศรอบวงวิจารณ์ในช่วงนี้ชวนให้หยุดคิดกับความซับซ้อนของ 'Anatomy of a Fall'. พอได้ดูภาพยนตร์เรื่องนี้ ฉันถูกดึงเข้าไปในโทนที่ตั้งคำถามกับความจริงและความยุติธรรม ทั้งมุมกล้องที่ไม่รีบตัด เปลือกเรื่องราวที่ค่อยๆ เผย และการแสดงที่ทำให้แต่ละตัวละครไม่น่าไว้ใจอย่างเท่าเทียมกัน เหตุผลที่นักวิจารณ์ยกให้เป็นหนึ่งในผลงานชั้นนำตอนนี้ไม่ใช่แค่เพราะพล็อต แต่เป็นเพราะความกล้าของผู้กำกับในการเล่นกับมุมมองและศีลธรรม การตัดต่อและเสียงถูกใช้เป็นเครื่องมือเล่าเรื่องแทนคำอธิบายยาวเหยียด เมื่อดูจบแล้ว ฉันพบว่าความสำเร็จของหนังอยู่ที่การปล่อยให้ผู้ชมทำงานทางความคิดเอง—นั่นคือสิ่งที่นักวิจารณ์ชื่นชมมากที่สุด มันเป็นหนังที่อยากให้คนคุยกันหลังฉาย มากกว่าจะให้คำตอบทันที สำหรับคนที่ชอบภาพยนตร์ที่ท้าทายจริยธรรมและสไตล์การเล่าเรื่องแบบทดลอง เรื่องนี้ให้ทั้งความตึงเครียดและความพอใจที่ได้คิดตาม นี่คือประเภทหนังที่ยังคงอยู่ในหัวไปหลายวันหลังจากดูจบ และนั่นทำให้ฉันรู้สึกว่าเสียงชื่นชมจากนักวิจารณ์มีน้ำหนักจริงๆ

ไม่บ่อยนักที่หนังจะทำให้หัวใจเต้นแปลก ๆ แบบนี้ แต่ 'Everything Everywhere All at Once' คือหนังที่นักวิจารณ์ยกให้เป็นหนึ่งในผลงานเด่นของปี 2022 ด้วยเหตุผลไม่ยากเลย ผสมผสานการเล่าเรื่องหลายมิติกับอารมณ์ครอบครัวอันเปราะบาง จนฉากเล็ก ๆ อย่างการโอบกอดระหว่างตัวละครหลักกลายเป็นสิ่งที่ติดตาและพูดแทนความหมายได้มากกว่าคำพูดธรรมดา การทำงานของนักแสดงหลักโดยเฉพาะการตีความตัวละครที่ดูธรรมดาแต่ซ่อนพลังนั้นเป็นสิ่งที่นักวิจารณ์ชื่นชมหนัก ทั้งการแสดงที่เปี่ยมด้วยพลังทางอารมณ์และการเลือกใช้ภาพกับเสียงที่กล้าทดลอง บางฉากก็ขำขันได้อย่างมีรสนิยม ในขณะที่ฉากอื่น ๆ เก็บอารมณ์ได้ลึกซึ้งอย่างไม่คาดคิด ความคิดหลังดูไม่ใช่แค่เรื่องเทคนิคหรือมุก แต่เป็นความรู้สึกว่าหนังนี้กล้าพูดถึงการเป็นคนธรรมดาที่อยากมีความหมาย มันไม่ใช่หนังสำหรับทุกคนแน่นอน แต่สำหรับคนที่ชอบงานที่กล้าผสมระหว่างความบันเทิงกับปรัชญาเบา ๆ หนังเรื่องนี้คงยังติดอยู่ในหัวไปนาน

แปลกดีว่าปีนี้มีหนังผีบน Netflix ที่ถูกยกให้เด่นสุดโดยนักวิจารณ์หลายคนจนพูดถึงกันหนาหู — สำหรับฉันชิ้นงานที่โผล่บ่อยสุดคือ 'His House' เพราะมันไม่ใช่แค่หนังผีแบบลุ้นระทึก แต่ผสมประเด็นสังคมและภาพยนตร์สยองขวัญเข้าด้วยกันได้อย่างคมคาย ฉากที่การย้ายถิ่นของตัวเอกถูกเล่าเป็นความผิดปกติทั้งภายในและภายนอก ทำให้คนดูรู้สึกไม่สบายใจแบบเป็นชั้น ๆ นักวิจารณ์ชมการแสดงที่ถ่ายทอดความผิดบาป ความผิดหวัง และความรู้สึกถูกเนรเทศออกมาอย่างละเอียด ฉันเองชอบที่หนังเลือกใช้สัญลักษณ์มากกว่าการโชว์ผีแบบสยองเพียงอย่างเดียว เพราะมันยังคงติดอยู่ในหัวหลังดูจบ และนั่นคือเหตุผลที่หลายสำนักให้คะแนนสูงสุดกับหนังเรื่องนี้