นักวิจารณ์ให้คะแนนหนังใหม่ตอนนี้เรื่องไหนสูงสุด?

บอกตรงๆว่าฉากที่ติดตาผมที่สุดในเดือนนี้มาจากหนังเรื่อง 'The Last Ember' และเสียงวิจารณ์ก็ยกให้เรื่องนี้คะแนนสูงสุดในรอบเดือนที่ผ่านมา หลายสำนักรีวิวพูดเหมือนกันว่าองค์ประกอบภาพและการเล่าเรื่องของหนังจับอารมณ์ผู้ชมได้แบบละเอียด ตั้งแต่การใช้แสงเงาไปจนถึงการเลือกมุมกล้องที่ทำให้บทสนทนาดูมีน้ำหนัก ผมรู้สึกว่าแง่มุมทางอารมณ์ของตัวละครถูกดึงออกมาอย่างไม่ปรานีแต่ก็เต็มไปด้วยความเข้าใจ ทำให้หลายคนที่ให้คะแนนสูงเห็นร่วมกันว่ามันเป็นงานผู้กำกับที่โตขึ้นมาก นอกจากงานภาพแล้วเสียงประกอบและการตัดต่อก็ถูกยกเป็นจุดแข็ง นักวิจารณ์หลายคนเขียนถึงฉากไคลแม็กซ์ที่เรียงจังหวะจนหัวใจเต้นตามได้ และนักแสดงนำได้รับคำชมเรื่องการบาลานซ์ระหว่างความเปราะบางกับพลัง การที่หลายสำนักให้คะแนนรวมสูงสุดมันทำให้ผมรู้สึกว่าหนังเรื่องนี้ไม่ใช่แค่พูดถึงเทคนิค แต่มันสัมผัสคนดูได้จริงๆ

ปีนี้ตารางอันดับหนังออนไลน์ของนักวิจารณ์ผันผวนมากกว่าที่คิด เพราะแต่ละแพลตฟอร์มและคณะวิจารณ์มีมาตรวัดต่างกันและรสนิยมเฉพาะตัว ฉันมองว่าหนังที่ได้รับคำชื่นชมสูงสุดในช่วงหลัง ๆ มักเป็นหนังที่มีองค์ประกอบทางภาพและการเล่าเรื่องที่ท้าทายความคาดหวัง เช่น 'Anatomy of a Fall' ที่ถูกพูดถึงกันมากเพราะการเขียนบทที่เก็บรายละเอียดไว้แน่นและการแสดงที่เปิดพื้นที่ให้วิจารณ์เชิงวิเคราะห์ได้เยอะ โดยเฉพาะเมื่อนักวิจารณ์จากเทศกาลและสื่อหลักให้คะแนนสูง หนังประเภทนี้มักจะขึ้นไปอยู่บนสุดของชาร์ตนักวิจารณ์ทั้งใน Metacritic และสำนักพิมพ์ภาพยนตร์ จากมุมมองของคนดูที่ติดตามรีวิวอย่างต่อเนื่อง ผมเห็นว่าอันดับสูงสุดไม่ได้แปลว่าเป็นหนังที่คนทั่วไปชอบเสมอไป แต่มันสะท้อนว่าหนังนั้นตอบโจทย์ของนักวิจารณ์ในด้านการสร้างสรรค์และความกล้าทางศิลป์มากกว่า ซึ่งก็เป็นเหตุผลว่าทำไมชื่อหนังบางเรื่องถึงเด่นในหมู่คณะวิจารณ์ แม้จะไม่ใช่หนังบ็อกซ์ออฟฟิศก็ตาม

เรามองว่าหนังที่ได้รับคะแนนวิจารณ์สูงสุดในช่วงที่มีหนังออกโรงล่าสุดมักจะเป็นภาพยนตร์ที่ทำให้คนวิจารณ์พูดถึงโครงสร้างและธีมได้ยาว ๆ — สำหรับฉันแล้วผลงานที่โดดเด่นสุดคือ 'The Zone of Interest' ซึ่งหลายสำนักวิจารณ์ยกให้เป็นหนึ่งในผลงานที่กล้ายืนหยัดกับประเด็นหนักหน่วงแบบตรงไปตรงมา การดูหนังเรื่องนี้ทำให้ฉันรู้สึกเหมือนถูกลากเข้าไปในสนามทดลองทางจริยธรรม: การกำกับที่เยือกเย็น ภาพที่ตั้งใจ และการเล่าเรื่องแบบเก็บรายละเอียด ทำให้นักวิจารณ์หลายคนให้คะแนนสูงเพราะมันไม่ใช่แค่หนังที่เล่าเหตุการณ์ แต่เป็นงานศิลป์ที่ตั้งคำถามกับการรับรู้ผู้ชมได้ตรง ๆ การแสดงที่คุมโทนได้เข้มข้นก็ช่วยหนุนให้คะแนนรวมจากสำนักต่าง ๆ ดูโดดเด่นกว่าผลงานอื่น ๆ ที่ออกฉายพร้อมกัน ในฐานะคนดูที่ชอบอ่านรีวิวเป็นส่วนหนึ่งของการเลือกหนังเข้าโรง เรื่องนี้เลยเป็นกรณีศึกษาที่ดีว่าทำไมงานภาพยนตร์บางเรื่องถึงได้คะแนนวิจารณ์สูงสุด — ไม่ใช่เพราะความบันเทิงอย่างเดียว แต่เพราะความกล้าที่จะยืนหยัดกับแนวทางศิลป์และธีมที่ท้าทาย จบแล้วยังค้างคาให้คิดต่อด้วย

พูดตรงๆ ว่าการจะบอกว่า 'หนังใหม่ชนโรงเรื่องไหนได้คะแนนนักวิจารณ์สูงสุด' มันไม่ได้มีคำตอบเดียวตายตัว เพราะแต่ละสำนักให้ค่าน้ำหนักต่างกัน แต่จากมุมมองคนดูที่ติดตามรีวิวกับคอมเมนต์เยอะๆ ฉันมักเห็นชื่อ 'Oppenheimer' กลับมาอยู่ในโพลของนักวิจารณ์บ่อยที่สุด ความกล้าของหนังในการเล่าเรื่องประวัติศาสตร์ด้วยโทนหนักแน่น การตัดต่อที่เฉียบ และการแสดงที่ดึงผู้ชมเข้าไปในจิตใจตัวละคร กลายเป็นปัจจัยที่ทำให้คะแนนรีวิวพุ่งสูง พอได้อ่านบทวิเคราะห์ลึกๆ หลายชิ้น ฉันสัมผัสได้ว่าคนวิจารณ์ชอบหนังที่มีความเสี่ยงทางศิลปะและมีชั้นเชิงทางอารมณ์ โดยเฉพาะงานที่แก้โจทย์ใหญ่ว่าจะนำประเด็นทางสังคมและประวัติศาสตร์มาห่อหุ้มด้วยการเล่าเรื่องได้ยังไง ผลลัพธ์คือคะแนนรีวิวรวมจากหลายที่มักสะท้อนความกลมกล่อมระหว่างงานภาพ การเล่าเรื่อง และการแสดง พูดแบบไม่เป็นทางการก็คือ ถ้าตั้งใจดูว่ามีใครยกให้เป็นหนังแห่งปีในเชิงวิจารณ์ บ่อยครั้งชื่อที่โผล่ขึ้นมาก็เป็นหนังที่กล้า 'ท้าทาย' ผู้ชม และมีทีมงานทำงานละเอียดในทุกช็อต ซึ่งทำให้คะแนนจากนักวิจารณ์หลายเจ้าสูงจนเห็นได้ชัดในสัปดาห์ฉายแรกของชนโรง

ความคิดแรกที่อยากเล่าเกี่ยวกับหนังเกาหลีที่นักวิจารณ์ยกให้คะแนนสูงสุดมักจะมุ่งไปที่งานของผู้กำกับที่กล้าทดลองกับจังหวะและภาพ เช่น 'Decision to Leave' ซึ่งได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางจากนักวิจารณ์นานาชาติ ฉันรู้สึกว่ามันโดดเด่นเพราะการผสมผสานระหว่างการเล่าเรื่องสืบสวนแบบคลาสสิกกับการสำรวจความสัมพันธ์ที่ซับซ้อน การกำกับภาพที่ละเอียดอ่อนและการแสดงที่เก็บทุกรายละเอียดทำให้หลายสำนักวิจารณ์ให้คะแนนสูงสุดในปีที่มันเปิดตัว เห็นได้ชัดว่าความสามารถในการสร้างบรรยากาศที่ตรึงใจและการตีความตัวละครแบบมีชั้นเชิงเป็นเหตุผลหลักที่นักวิจารณ์ต่างประเทศชื่นชม ในมุมมองของฉัน หนังแบบนี้ถึงแม้จะไม่ใช่บล็อกบัสเตอร์ แต่เป็นผลงานที่นักวิจารณ์อาชีพมักยกให้เป็นมาตรฐานเมื่อพูดถึงคุณภาพการสร้างภาพยนตร์ และมันก็ทิ้งความประทับใจแบบติดตัวให้นานพอสมควร

ล่าสุดผมเห็นกระแสวิจารณ์คึกคักมาก แต่ถ้าต้องชี้ชัดจากมุมมองของคนติดตามคะแนนวิจารณ์ระยะยาว หนังที่มักถูกยกว่ามีคะแนนสูงสุดของเดือนนี้คือผลงานที่ลงตัวทั้งการกำกับ บท และการแสดง เช่นหนังอิสระที่ไปสร้างชื่อในเทศกาลแล้วเปิดตัวเชิงพาณิชย์ต่อมาอย่าง 'Past Lives' ซึ่งมักได้คะแนนวิจารณ์สูงเพราะความละเอียดอ่อนของบทและมิติความสัมพันธ์ของตัวละคร ผมชอบวิเคราะห์สถิติแบบง่าย ๆ ว่าหนังที่จะได้คะแนนแน่นอนมักมีปัจจัยสามอย่างชัด: การเล่าเรื่องที่ไม่ซ้ำซาก นักแสดงที่ส่งพลังได้เต็ม และการตอบรับจากเทศกาลหรือรางวัลล่วงหน้า เมื่อหนังใหม่ที่เข้าเดือนนี้มีสามองค์ประกอบนั้นเต็มเหนี่ยว มันก็มีโอกาสสูงที่จะขึ้นแท่นอันดับหนึ่งในตารางคะแนนนักวิจารณ์ ทั้งนี้การตัดสินสุดท้ายมักต่างกันไปตามแพลตฟอร์มและภูมิภาค แต่ถ้าชอบแนวทางที่ให้ความสำคัญกับบทและตัวละครจริง ๆ ลองเริ่มจากเรื่องอย่าง 'Past Lives' ดูแล้วจะเข้าใจว่าทำไมนักวิจารณ์ถึงชื่นชมงานแบบนี้

จากที่ติดตามวงวิจารณ์มาตลอดปีนี้ บอกตามตรงว่าไม่มีเรื่องเดียวที่ครอบงำทุกแหล่งคะแนนแบบ 100% เพราะแต่ละแพลตฟอร์มมีนิยามคำว่า 'สูงสุด' ต่างกันไป—บางแห่งให้คะแนนเป็นเฉลี่ย บางแห่งคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของคำวิจารณ์บวก และบางที่ให้ความสำคัญกับถ้วยรางวัลจากเทศกาลมากกว่า ผมมองว่าเมตริกที่น่าเชื่อถือที่สุดคือการดูภาพรวมจากหลายแหล่งพร้อมกัน: คะแนนเฉลี่ยของนักวิจารณ์หลักๆ, รางวัลจากเทศกาลใหญ่ และรายชื่อปีท้ายที่สุดของบรรณาธิการ ถ้ารวบรวมทั้งหมดแล้วจะเห็นแนวโน้มว่าหนังที่ได้คำชมสูงสุดมักเป็นงานที่กล้าทดลองทั้งด้านบทและการเล่าเรื่อง แทนที่จะเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์เชิงพาณิชย์ ข้อสังเกตอีกอย่างคือบางเรื่องอาจได้คะแนนสูงจากนักวิจารณ์เทศกาลแต่ไม่ได้เป็นที่นิยมในสื่อกระแสหลัก ซึ่งก็ทำให้คำว่า "สูงสุด" มีหลายหน้าตาในปีนี้

ปี 2022 เป็นปีที่ยากจะลืมไปจากฐานะคนคลั่งไคล้หนังทดลองและหนังครอบครัวผสมกัน ฉันมองว่าโดยรวมแล้วนักวิจารณ์ส่วนใหญ่ยกให้ 'Everything Everywhere All at Once' เป็นหนังใหม่ที่ได้คะแนนสูงสุดของปีนั้น เพราะมันทำอะไรหลายอย่างได้ลงตัวทั้งบท การแสดง และการออกแบบเสียง-ภาพ การที่งานของแดน ไชเนิร์ต (Dan Kwan) และแดเนียล แชนเชลท์ (Daniel Scheinert) ผสานแนวไซไฟ คอเมดี ดราม่า และแอ็กชันเข้าด้วยกันแบบไม่หนักหัว ทำให้นักวิจารณ์ทั้งสายสากลและสายเทศเห็นด้วยกันว่าหนังมีความสดใหม่และทรงพลัง หนังเรื่องนี้ยังชนะรางวัลใหญ่อีกมากมายจนกลายเป็นมาตรฐานอ้างอิงของปีนั้น ต่างจากหนังบล็อกบัสเตอร์เช่น 'Top Gun: Maverick' ที่ได้คำชมอย่างกว้างขวางด้านเทคนิคและความบันเทิง หรือหนังอินเดียอย่าง 'RRR' ที่ทำให้โลกตื่นเต้นกับพลังภาพและดนตรี แต่ถาวรที่สุดในเชิงคะแนนวิจารณ์ก็มักจะตกไปที่ 'Everything Everywhere All at Once' เสมอ นี่เป็นความประทับใจที่ยังคงอยู่กับฉันทุกครั้งที่คิดถึงปี 2022

ปี 2022 เป็นปีที่ฉันรู้สึกว่าภาพยนตร์บางเรื่องกล้าเสี่ยงและทำให้คำว่า 'ภาพยนตร์พาณิชย์' กับ 'ศิลปะ' มาบรรจบกันได้อย่างแสบสัน—หนังเรื่องหนึ่งที่นักวิจารณ์ทั่วโลกยกให้สูงสุดคือ 'Everything Everywhere All at Once' และฉันก็รู้สึกเหมือนถูกลากเข้าไปในโลกของหนังเรื่องนั้นตั้งแต่ช็อตแรก การชมครั้งแรกทำให้ฉันตาค้างเพราะจังหวะการตัดต่อและความคิดสร้างสรรค์ที่ไม่กลัวจะพังกฎเก่าของการเล่าเรื่อง นักวิจารณ์ชื่นชมไม่ใช่เพียงแค่ความแปลกใหม่ทางภาพ แต่เป็นการใช้ความบ้าคลั่งนั้นเพื่อขยายฝ่ายอารมณ์: ครอบครัว ความเสียสละ ความรู้สึกผิด และการยอมรับตัวเองในวิถีที่ซับซ้อนมากกว่าหนังแอ็กชัน/คอเมดี้ทั่วไป ความสามารถของทีมนักแสดงโดยเฉพาะการแสดงของนักแสดงนำ ทำให้เส้นเรื่องที่กระโดดไปมาระหว่างจักรวาลต่าง ๆ มีน้ำหนักทางอารมณ์แท้จริง จากมุมที่ฉันชอบสังเกตสื่อสำรวจความเห็นของนักวิจารณ์ หนังเรื่องนี้ปรากฏในหลายรางวัลใหญ่และได้รับคะแนนจากเว็บรวบรวมความเห็นในระดับสูง ซึ่งสะท้อนการยอมรับทั้งเชิงเทคนิคและเชิงเนื้อหา นั่นทำให้มันไม่ใช่แค่ปรากฏการณ์ชั่วคราว แต่เป็นหนังที่หลายคนชี้ว่าแทบจะเป็นตัวแทนภาพยนตร์ที่ดีที่สุดของปี 2022 สำหรับคนที่ชอบหนังที่ทั้งโหด เสียดสี และอบอุ่นในเวลาเดียวกัน เรื่องนี้ให้ครบทั้งหมด และฉันยังคงคิดถึงฉากเล็ก ๆ บางฉากที่ซ่อนความหมายไว้ลึก ๆ อยู่เสมอ

นี่คือหนึ่งในกรณีที่ชอบหยิบมาเล่าตามวงเพื่อนคอหนัง: Manohla Dargis เคยให้การยกย่องสูงสุดแก่หนังสตรีมมิงเรื่อง 'Roma' โดยเธอไม่เพียงแค่ชื่นชมงานภาพและการกำกับ แต่ยังตั้งคำถามเชิงวัฒนธรรมและการเมืองที่หนังหยิบมาเล่า ในบทความของเธอที่ผมเก็บไว้อย่างละเอียด เธอใช้โทนที่ละเอียดอ่อนแต่หนักแน่น พลิกมุมมองจากรายละเอียดเล็กๆ เช่นการจัดแสง เลือกใช้ลำดับภาพที่ทำให้ฉากธรรมดาดูยิ่งใหญ่ จนไปถึงการชื่นชมการแสดงที่ไม่จำเป็นต้องหวือหวาแต่กินใจ เธอให้ค่าน้ำหนักกับการเล่าเรื่องผ่านภาพมากกว่าคำพูด ซึ่งทำให้ผมรู้สึกว่าเธอให้คะแนนสูงสุดไม่ใช่แค่เพราะชอบ แต่เพราะเห็นคุณค่าทางศิลป์ของหนังอย่างจริงจัง มุมมองส่วนตัวของผมคือการที่นักวิจารณ์อย่างเธอให้คะแนนสูงนั้นสะท้อนความเข้าใจในภาษาการเล่าเรื่องของผู้กำกับและความกล้าในการทดลองของสตูดิโอสตรีมมิง นั่นทำให้ผมมอง 'Roma' ไม่ใช่แค่เป็นหนังสตรีมมิงอีกต่อไป แต่เป็นผลงานที่ท้าทายมาตรฐานการตัดสินคุณค่าของหนังสมัยใหม่