นักวิจารณ์หนังหญิงรักหญิง ให้คะแนนเรื่องไหนสูงสุด?

มีเรื่องหนึ่งบน Netflix ที่นักวิจารณ์มักยกให้คะแนนสูงสุดเมื่อพูดถึงหนังรักหญิงรักหญิง นั่นคือ 'The Half of It' ของผู้กำกับที่จับจุดความอึดอัดและความหวานได้แบบละมุนมากกว่าที่คิด ผมรู้สึกว่าสิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้โดดเด่นในสายตานักวิจารณ์ไม่ใช่แค่พล็อตไตรมาสรักสามเส้าเท่ๆ แต่มาจากการเขียนบทที่ฉลาด ชุดบทสนทนาที่คม และการเล่าเรื่องที่ให้ความสำคัญกับมิตรภาพเท่าๆ กับความรัก ทำให้หลายรีวิวชื่นชมทั้งการแสดงและการกำกับ ผลคะแนนวิจารณ์บนเว็บไซต์รวมคะแนนอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับหนังแนวเดียวกัน บางคนชอบความอบอุ่นของมัน บางคนชอบวิธีเล่าเรื่องที่ไม่เร่งรีบ ส่วนตัวแล้วฉันชอบว่าเรื่องเก็บรายละเอียดความไม่แน่นอนของวัยได้ดี จบแบบที่คงความจริงแทนหวังแฟนตาซีมากเกินไป

รวมคะแนนจากนักวิจารณ์หลายสำนักแล้ว ฉันมักจะยกให้ 'Portrait of a Lady on Fire' เป็นผลงานที่ได้รับการยอมรับด้านวิจารณ์สูงสุดในกลุ่มหนังหญิงรักหญิงเรื่องหนึ่ง ภาพยนตร์เรื่องนี้โดดเด่นด้วยงานภาพที่เรียบ แต่ทรงพลัง การเล่าเรื่องที่ละเอียดอ่อน และเคมีของนักแสดง ซึ่งนักวิจารณ์ส่วนใหญ่ชื่นชมการกำกับของ Céline Sciamma อย่างกว้างขวาง แม้ว่าเวอร์ชันบนสตรีมมิ่งจะไม่เหมือนกันทุกที่ แต่คะแนนวิจารณ์เชิงบวกต่อเรื่องนี้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน ทำให้มันกลายเป็นชื่อแรก ๆ ที่คนพูดถึงเมื่อเอาเกณฑ์คุณภาพงานศิลป์มาพิจารณา ส่วนความเป็นจริงบน Netflix ที่มีพากย์ไทยนั้นขึ้นกับการจัดจำหน่ายในแต่ละประเทศ บางคนที่เจอเวอร์ชันซับอาจรู้สึกเสียดายที่ไม่มีพากย์ไทย แต่ในเชิงคุณภาพของงานตามเสียงวิจารณ์แล้ว เรื่องนี้ยืนหนึ่งในสายอาร์ตเฮาส์และมักถูกยกเป็นมาตรฐานของหนังรักระหว่างหญิงที่มีคุณภาพ

อันดับหนึ่งที่นักวิจารณ์มักยกขึ้นมาพูดถึงบ่อย ๆ คือ 'In the Mood for Love' ยิ่งนึกถึงภาพและโทนสีของหนังเรื่องนี้ก็ยิ่งรู้สึกว่ามันถูกออกแบบมาเพื่อผู้ใหญ่ที่เข้าใจความเงียบและความไม่สมหวังในความรัก ผมชอบวิธีที่ภาพกับเสียงทำงานร่วมกันในหนังของหว่องกาไว—การจัดเฟรมที่แคบ เพลงประกอบที่ซ้ำ ๆ และการแสดงที่เต็มไปด้วยความอึมครึม ทำให้ความรักทั้งสองฝ่ายรู้สึกหนักแน่นแต่ไม่สามารถมาบรรจบกันได้ นอกจากความงามด้านภาพแล้วนักวิจารณ์ยังชื่นชมการกำกับที่เล่าเรื่องด้วยรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ของชีวิตประจำวัน ซึ่งทำให้ความสัมพันธ์ดูซับซ้อนและจริงจังกว่าโรแมนซ์แนวป็อปทั่วไป ฉากเล็ก ๆ อย่างการสบตาในตรอกแคบหรือบทสนทนาที่ขาดหายบางประโยค กลายเป็นสิ่งที่นักวิจารณ์ตีความได้ไม่รู้จบ ทำให้เรื่องนี้ยืนเหนือกาลเวลาและมักได้คะแนนสูงจากคนที่ให้ความสำคัญกับศิลปะการเล่าเรื่องและโทนอารมณ์ของภาพยนตร์

บอกตรง ๆ ว่าเมื่อมองเฉพาะผลงานที่เป็น Netflix original ในปี 2021 ชื่อที่โดดเด่นที่สุดคือ 'Single All the Way' — หนังฮอลิเดย์โรแมนติกคอเมดี้ที่มีธีมความสัมพันธ์ชายรักชายแบบชัดเจนและเข้าถึงคนดูจำนวนมาก ฉันชอบความเป็นมิตรของหนังเรื่องนี้มากกว่าเนื้อหาที่ซับซ้อน เพราะมันตั้งใจจะให้ความอบอุ่นและหัวเราะมากกว่าจะเป็นละครหนัก ๆ นักวิจารณ์หลายคนชื่นชมการถ่ายทอดบรรยากาศครอบครัวและเคมีตัวละคร แม้ว่าบางเสียงจะบอกว่าโครงเรื่องคาดเดาได้ แต่การที่ Netflix ปล่อยเป็นผลงานเทศกาลฮอลิเดย์แบบนี้ ทำให้มันกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีสำหรับคนที่อยากเห็นเรื่องราวชายรักชายในแนวโรแมนติกคอมเมดี้บนแพลตฟอร์มหลัก สรุปคือ หากมองในกรอบ Netflix originals ปี 2021 นี่มักถูกยกให้เป็นหนึ่งในเรื่องที่นักวิจารณ์ให้ความสนใจและคะแนนค่อนข้างดีเมื่อเทียบกับผลงานแนวเดียวกันบนแพลตฟอร์มเดียวกัน

ความสัมพันธ์แบบหญิงรักหญิงในหนังมักแฝงทั้งความละเอียดอ่อนและความตึงเครียดที่ทำให้ฉันหยุดดูแล้วคิดต่ออีกนาน ฉันมักมองการถ่ายทอดนี้ผ่านเลนส์สองชั้น: ชั้นที่เป็นเรื่องส่วนตัวของตัวละคร—ความปรารถนา ความกลัว และวิธีป้องกันตัวเองในสังคมที่ตัดสิน—กับชั้นที่เป็นภาษาภาพและทุนทางวัฒนธรรมของหนังเอง ตัวอย่างที่ชัดเจนคือลักษณะการจัดเฟรมและการใช้พื้นที่ใน 'Portrait of a Lady on Fire' ซึ่งการเว้นว่างของบทสนทนาและการจับภาพด้วยมุมกล้องที่อยู่ใกล้ทำให้ความสัมพันธ์กลายเป็นประสบการณ์เชิงอารมณ์ ไม่ใช่แค่ฉากโรแมนติกที่ต้องอธิบายด้วยคำ พื้นที่ส่วนตัวและวิธีที่กล้องเลือกมองตัวละครกลายเป็นภาษาที่บอกเล่าความใกล้ชิดได้อย่างเงียบๆ อีกด้านหนึ่งฉันไม่พลาดที่จะตั้งคำถามตามมาว่าใครเป็นคนเล่าเรื่อง นักวิจารณ์หญิงรักหญิงมักหันมาวิจารณ์การนำเสนอที่ถูกมองว่าเป็นการมองผ่านมุมมองชายหรือการเติมแฟนตาซีทางเพศเข้าไปจนสูญเสียความเป็นจริงของความสัมพันธ์ เช่น ในกรณีของ 'Blue Is the Warmest Colour' มีเสียงบ่นเรื่องการถ่ายฉากเซ็กซ์ที่เหมือนมองจากมุมผู้ชาย แทนที่จะถ่ายทอดความเป็นหุ้นส่วนอย่างเท่าเทียม นี่คือปัญหาที่ทำให้การวิจารณ์ต้องละเอียด ทั้งในเรื่องการยืนยันความสมจริงของตัวละครและการเคารพต่อรูปลักษณ์ของสัมพันธ์นั้นเอง ฉันอยากเห็นงานวิจารณ์ที่บาลานซ์ทั้งการยกย่องงานศิลป์ที่ถ่ายทอดความรักอย่างจริงใจและการจับผิดเมื่อภาพยนตร์ทำให้ความสัมพันธ์ถูกนำไปเป็นวัตถุทางสายตาหรือเชิงพาณิชย์ ในฐานะแฟนและนักดูหนัง เสียงจากคนที่มีชีวิตจริงในความสัมพันธ์แบบนี้สำคัญที่สุด — ไม่ใช่แค่การตัดสินว่าสวยงามหรือไม่ แต่คือการถามว่ามันสื่อถึงความเป็นมนุษย์ของคนสองคนหรือเปล่า นั่นแหละทำให้การวิจารณ์มีพลังและทำให้หนังดีๆ ของความสัมพันธ์หญิงรักหญิงมีคุณค่ามากขึ้น

ความคลาสสิกอย่าง 'The Exorcist' มักโดดเด่นเมื่อพูดถึงหนังผีที่นักวิจารณ์ให้คะแนนสูงสุดในหลายชั้นของประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ เพราะนอกจากจะทำหน้าที่เป็นต้นแบบของหนังผีแนวครอบครัวที่ถูกครอบงำแล้ว มันยังถูกยกเป็นมาตรฐานทางศิลป์ทั้งการกำกับ ดนตรี และการแสดงที่ยากจะเลียนแบบ ในมุมมองของคนที่โตมากับบทวิพากษ์วิจารณ์ทางภาพยนตร์ ผมเห็นว่าคะแนนวิจารณ์สูงไม่ได้มาเพราะแค่ความน่ากลัว แต่เป็นเพราะการออกแบบฉากที่มีนัยยะทางวัฒนธรรม การแสดงที่เชื่อมโยงกับประเด็นศรัทธาและครอบครัว ส่วนการฉายในเวอร์ชันพากย์ไทยก็ช่วยเปิดประตูให้คนกลุ่มใหม่ได้เข้าถึงเรื่องราว แม้มิติของบางบทย่อมซับซ้อนขึ้นในเวอร์ชันพากย์ แต่สไตล์การเล่าและแรงกระทบของฉากไคลแม็กซ์ยังทำหน้าที่ได้อย่างทรงพลัง เห็นได้ว่าเมื่อคุยถึงอันดับสูงสุด หลายคนยังหยิบ 'The Exorcist' มาพูดถึงเป็นจุดอ้างอิงเสมอ

แนะนำให้ดู 'The Half of It' ถ้าต้องการเรื่องราววัยรุ่นที่ไม่ใช่สูตรสำเร็จ แต่มันอ่อนโยนและฉลาดจนทำให้คิดตามได้นาน ดูแล้วฉันรู้สึกเหมือนอยู่กับเพื่อนที่ค่อย ๆ เปิดใจให้กัน หนังไม่ได้เร่งความสัมพันธ์เป็นฉากฮีโร่หวือหวา แต่เลือกเดินทางแบบค่อยเป็นค่อยไป ผ่านบทสนทนาที่ชวนให้คิดว่าความรักบางครั้งคือการเข้าใจความเหงาและภารกิจในการยอมรับตัวตน ยิ่งฉากที่ตัวเอกเขียนจดหมายแทนกัน มันละเอียดอ่อนจนรู้สึกว่าผู้กำกับใส่ใจรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ของความไม่มั่นใจในวัยรุ่น มุมมองในฐานะคนดูที่ชอบหนัง coming-of-age คือฉากสุดท้ายฉันยิ้มและเศร้าไปพร้อมกัน เพราะหนังเลือกจะไม่ปิดทุกปมแบบกล่องของขวัญ แต่ให้พื้นที่กับตัวละครเติบโตต่อไปด้วยความไม่แน่นอน ซึ่งทำให้มันจริงจังและสัมผัสได้ง่ายกว่าหนังรักวัยรุ่นบางเรื่อง ฉากเพลงประกอบและบรรยากาศเมืองเล็ก ๆ ก็ช่วยสร้างความอบอุ่นจนอยากหยิบดูซ้ำอีกครั้ง

นับตั้งแต่เริ่มติดตามภาพยนตร์ที่ Netflix จัดจำหน่าย ผมมักยกให้ 'Roma' เป็นหนทางที่นักวิจารณ์ชื่นชมมากที่สุดเมื่อมองในมุมภาพรวมของงานภาพและการกำกับ มุมมองของผมอาจมาจากการที่หนังเรื่องนี้โดดเด่นด้วยการเล่าเรื่องแบบเงียบ ๆ ภาพสวยแบบตัดต่อเรียบและการแสดงที่เป็นธรรมชาติจนหลายสำนักวิจารณ์ระดับโลกให้คะแนนสูงสุด เรื่องนี้ยังเป็นตัวอย่างชัดเจนว่าภาพยนตร์ที่ Netflix ส่งเสริมสามารถเทียบชั้นกับงานภาพยนตร์อิสระระดับรางวัลได้ แม้เสียงพากย์ไทยอาจไม่ใช่ตัวกำหนดคะแนนนักวิจารณ์ แต่การเข้าถึงของเน็ตฟลิกซ์ทำให้ผู้ชมไทยได้สัมผัสงานชั้นยอดนี้มากขึ้น และนั่นคือเหตุผลที่ผมมองว่าในสายตานักวิจารณ์หลายคน 'Roma' ยืนหนึ่งในหมวดหนัง Netflix ที่ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวาง

ลิสต์แรกนี้รวบรวมสิบเรื่องที่นักวิจารณ์มักยกให้เป็นผลงานเด่นของหนังผู้หญิงกับผู้หญิง ผมชอบทางที่หนังพวกนี้ไม่ยอมเป็นแค่โรแมนซ์ธรรมดา แต่ขยายไปสู่บริบททางประวัติศาสตร์ จิตวิทยา และภาพศิลป์ที่งดงาม ถ้าจะให้เลือก 10 เรื่องที่มักโผล่ในบทความวิจารณ์และเทศกาลภาพยนตร์ ผมจะแนะนำดังนี้: 'Portrait of a Lady on Fire' — งานศิลป์และการจ้องมองที่ละเอียดอ่อน, 'Carol' — บทสัมพัทธ์ที่เจือด้วยความเศร้า, 'Blue Is the Warmest Colour' — พลังดิบและการค้นหาตัวตน, 'Desert Hearts' — คลาสสิกของยุค 80, 'Aimee & Jaguar' — เรื่องจริงในยุคสงครามที่สะเทือนใจ, 'Ammonite' — บทกวีและบรรยากาศยุควิกตอเรีย, 'The Handmaiden' — กลยุทธ์ตัวละครและสไตล์ภาพ, 'Pariah' — การเติบโตของวัยรุ่นผิวสี, 'My Summer of Love' — ความเข้มข้นทางอารมณ์ในชนบทอังกฤษ, และ 'The Miseducation of Cameron Post' — การต่อสู้กับระบบที่พยายามเปลี่ยนคนให้เป็นคนอื่น พอรวมกันแล้วจะเห็นว่ามีทั้งสไตล์ภาพ การเล่าเรื่องแบบประวัติศาสตร์ และ coming-of-age นั่นทำให้คอลเลกชันนี้ไม่เบื่อ และสำหรับคนที่อยากเริ่มจากงานวิจารณ์ ผมมักชอบอ่านบทความที่เปรียบเทียบ 'Portrait of a Lady on Fire' กับ 'Carol' เพื่อดูมุมมองการใช้ภาพและพื้นที่ส่วนตัวของผู้หญิงสองคน — มันทั้งละมุนและคมในเวลาเดียวกัน

ตำนานที่นักวิจารณ์มักยกให้เป็นอันดับหนึ่งคือ 'Citizen Kane' เพราะทุกครั้งที่มีการถามนักวิจารณ์ภาพยนตร์ทั่วโลก ชื่อเรื่องนี้มักโผล่ขึ้นมาเป็นตัวเลือกแรก ๆ ที่คนหยิบยกมาตอกย้ำความสำคัญของมัน ผมมักนึกถึงฉากเปิด-ปิดที่มีการเล่าเรื่องด้วยมุมมองหลากชั้น เทคนิคการถ่ายภาพแบบ deep focus และการเล่าเรื่องที่ไม่ตรงไปตรงมาซึ่งเปิดโอกาสให้การตีความเติบโตตลอดเวลา นักวิจารณ์ชอบชี้ไปที่ความกล้าทางเทคนิคและแนวคิดเกี่ยวกับอำนาจ ความทรงจำ และการสื่อสารที่เรื่องนี้นำเสนอ ซึ่งยังคงกระทบใจคนดูรุ่นแล้วรุ่นเล่าได้ไม่เสื่อมคลาย ในฐานะแฟนหนังที่ชอบอ่านบทวิจารณ์ ผมเห็นว่าคะแนนสูงจากนักวิจารณ์ไม่ได้มาจากแฟนบอยหรือฮิสโตรี่เพียงอย่างเดียว แต่มาจากวิธีที่หนังเรื่องนี้เปิดพื้นที่ให้การวิเคราะห์ ทั้งด้านการกำกับ การตัดต่อ และการออกแบบเสียง ทำให้มันกลายเป็นเกณฑ์อ้างอิงเวลาอยากอธิบายว่าหนังเก่า 'เจ๋ง' ยังไง ความรู้สึกตอนดูมันครั้งแรกกับตอนดูอีกสิบปีต่างกัน แต่ความยิ่งใหญ่ของ 'Citizen Kane' ยังคงอยู่ในรายละเอียดที่นักวิจารณ์ชอบขุดขึ้นมาพูดถึงเสมอ