นักวิจารณ์ให้คะแนน หนัง ออนไลน์ 2022 เรื่องไหนดีที่สุด?

กลางปี 2023 เป็นปีที่ผมรู้สึกว่ามีหนังเรื่องหนึ่งเตะตาและปล่อยให้ฉันทบทวนซ้ำแล้วซ้ำเล่า นั่นคือ 'Anatomy of a Fall' — งานที่นักวิจารณ์ไทยหลายคนยกให้เป็นหนึ่งในผลงานยอดเยี่ยมของปี หนังเล่าเรื่องด้วยความเยือกเย็น แต่รายละเอียดอารมณ์กลับซับซ้อนจนหัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ สไตล์การเล่าเรื่องของหนังไม่หวือหวา แต่มันตั้งคำถามกับความจริงและมุมมองได้อย่างคมกริบ เสียงของตัวละครและการตัดต่อภาพฉายให้เห็นความแตกต่างระหว่างสิ่งที่เห็นกับสิ่งที่เป็นจริง ฉันรู้สึกเหมือนกำลังอ่านบทพิจารณาที่ไม่มีคำตอบตายตัว—นั่นคือเหตุผลที่นักวิจารณ์ไทยชื่นชมความกล้านำเสนอของผู้กำกับ อีกอย่างที่ทำให้หนังโดดเด่นคือการแสดงที่ละเอียด ปลายคำพูดแต่ละประโยคมีน้ำหนักจนต้องหยุดคิด มุมมองส่วนตัวคือหนังแบบนี้ไม่ใช่ความบันเทิงแบบสบาย ๆ แต่เป็นงานศิลป์ที่ขุดไปใต้พื้นผิว ถ้าต้องเลือกว่าเรื่องไหนในปีนั้นที่นักวิจารณ์ไทยยกให้ดีที่สุด 'Anatomy of a Fall' มักโผล่ขึ้นมาบ่อย ๆ และหลังดูแล้วยังคงวนกลับมาคุยกับเพื่อน ๆ อยู่เสมอ

พูดตรงๆ นี่คือปีที่ความบ้าบอสร้างสรรค์ฉายแสงสุดๆ และถ้าจะยกเรื่องที่นักวิจารณ์หลายคนยกนิ้วให้เป็นพิเศษ เราเองมองว่า 'Everything Everywhere All at Once' โดดเด่นมากกว่าทุกอย่างในปี 2022 มุมมองของเราคือหนังเรื่องนี้ไม่ได้เป็นแค่การ์ตูนแปลก ๆ หรือหนังแอ็กชันมั่ว ๆ แต่เป็นการผสมผสานระหว่างตลกร้าย ความเศร้า ความรักระหว่างครอบครัว และไอเดียปรัชญาที่ฉีกกรอบ ช่วงซีนที่ตัวละครต้องกระโดดข้ามมิติต่าง ๆ มีทั้งความคิดสร้างสรรค์ในการตัดต่อ การกำกับที่ไม่กลัวจะล้มเหลว และการแสดงที่อัดแน่นด้วยความอ่อนโยนโดยเฉพาะการแสดงนำ ทำให้มิติอารมณ์ของหนังกว้างและหนักแน่นกว่าแค่ความฮา อีกสิ่งที่ทำให้เราให้คะแนนสูงคือความเสี่ยงของผู้สร้าง พวกเขากล้าผสมแนวและไม่ตามสูตรสำเร็จ ผลลัพธ์คือความสดใหม่ที่ทำให้ผู้ชมและนักวิจารณ์พูดถึงกันเยอะจนหนังกลายเป็นปรากฏการณ์ และเมื่อรวมกับรางวัลและการยอมรับจากเวทีใหญ่ ๆ หนังเรื่องนี้จึงเป็นหนึ่งในผลงานที่ได้รับคำวิจารณ์ดีที่สุดของปีนั้นสำหรับเรา — มันไม่เพียงแค่บันเทิง แต่มันทิ้งเศษเสี้ยวความรู้สึกให้คิดต่อได้อีกนาน

ไม่บ่อยนักที่หนังจะทำให้หัวใจเต้นแปลก ๆ แบบนี้ แต่ 'Everything Everywhere All at Once' คือหนังที่นักวิจารณ์ยกให้เป็นหนึ่งในผลงานเด่นของปี 2022 ด้วยเหตุผลไม่ยากเลย ผสมผสานการเล่าเรื่องหลายมิติกับอารมณ์ครอบครัวอันเปราะบาง จนฉากเล็ก ๆ อย่างการโอบกอดระหว่างตัวละครหลักกลายเป็นสิ่งที่ติดตาและพูดแทนความหมายได้มากกว่าคำพูดธรรมดา การทำงานของนักแสดงหลักโดยเฉพาะการตีความตัวละครที่ดูธรรมดาแต่ซ่อนพลังนั้นเป็นสิ่งที่นักวิจารณ์ชื่นชมหนัก ทั้งการแสดงที่เปี่ยมด้วยพลังทางอารมณ์และการเลือกใช้ภาพกับเสียงที่กล้าทดลอง บางฉากก็ขำขันได้อย่างมีรสนิยม ในขณะที่ฉากอื่น ๆ เก็บอารมณ์ได้ลึกซึ้งอย่างไม่คาดคิด ความคิดหลังดูไม่ใช่แค่เรื่องเทคนิคหรือมุก แต่เป็นความรู้สึกว่าหนังนี้กล้าพูดถึงการเป็นคนธรรมดาที่อยากมีความหมาย มันไม่ใช่หนังสำหรับทุกคนแน่นอน แต่สำหรับคนที่ชอบงานที่กล้าผสมระหว่างความบันเทิงกับปรัชญาเบา ๆ หนังเรื่องนี้คงยังติดอยู่ในหัวไปนาน

เราเป็นคนชอบไปดูหนังแนวแวมไพร์แล้วชวนให้คิดมากกว่ากลัว ดังนั้นเมื่อมองจากมุมของนักดูหนังที่อยากได้ทั้งความบันเทิงและความคมคาย ผมคิดว่าในช่วงหลังที่ผ่านมาหนังที่นักวิจารณ์ให้คะแนนสูงสุดคืองานที่ผสมโทนตลกกับสยองได้ลงตัว อย่างเช่น 'Renfield' ที่หลายคนพูดถึงมาก เพราะมันเอาตัวละครคลาสสิกมาขยับขยายให้กลายเป็นคอมเมดี้ดาร์กที่ยังเก็บอารมณ์สยองไว้ได้ ความโดดเด่นไม่ได้อยู่ที่การสยองล้วนๆ แต่คือเคมีระหว่างตัวละครหลัก การออกแบบตัวร้ายที่ไม่ใช่แค่ดุแต่มีมิติ และการเล่าเรื่องที่ไม่พยายามจริงจังจนเกินไป นักวิจารณ์จำนวนไม่น้อยยกให้หนังแบบนี้เป็นความสดใหม่ของแนว เพราะมันทำให้แวมไพร์ยังดูมีชีวิต แม้จะเป็นการตีความที่ต่างจากบทประพันธ์ต้นฉบับก็ตาม ส่วนตัวผมชอบที่หนังเลือกเดินทางแบบกลั่นกรองข้อคิดมากกว่าทิ้งความรู้สึกว่างเปล่าเอาไว้

ภาพเครื่องบินที่โฉบผ่านจอทำให้ผมยังนึกถึงความยิ่งใหญ่ของหนังบล็อกบัสเตอร์ปี 2022 เสมอ เมื่อไล่ดูรีวิวจากนักวิจารณ์สากล หนังที่มักจะถูกยกขึ้นมาเป็นคะแนนสูงสุดในกลุ่มภาพยนตร์ฮอลลีวูดปีนั้นคือ 'Top Gun: Maverick' — ไม่ใช่แค่เพราะเอฟเฟกต์หรือแอ็กชัน แต่เพราะการเล่าเรื่องที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง ความใส่ใจในรายละเอียดงานถ่ายทำจริง และการเล่นอารมณ์ที่ทำให้ผู้ชมรู้สึกว่าได้เห็นอะไรที่แท้จริงบนจอ ผมจำได้ถึงความตื่นเต้นเมื่ออ่านบทวิจารณ์ที่ยกย่องงานภาพ การออกแบบเสียง และการแสดงที่เป็นหัวใจทำให้หนังเรื่องนี้โดดเด่น ในมุมมองของคนที่ดูพากย์ไทยบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง เสียงพากย์ไทยและมิกซ์เสียงที่ดีช่วยให้ความเร้าใจของฉากเครื่องบินไม่หายไป ฉันชอบเรื่องที่นักวิจารณ์มักจะให้เครดิตกับหนังที่สามารถสร้างประสบการณ์โรงภาพยนตร์ได้แม้ดูที่บ้าน ซึ่ง 'Top Gun: Maverick' ทำได้ และนั่นคือเหตุผลหลักที่ทำให้หนังเรื่องนี้ถูกจัดให้เป็นหนึ่งในผลงานที่ได้คะแนนวิจารณ์สูงสุดในปีนั้น — อย่างน้อยในเจนร์บล็อกบัสเตอร์ที่เน้นการนำเสนอภาพและเสียงเป็นสำคัญ

เวลาพูดถึงหนังกีฬาไทยที่นักวิจารณ์มักยกให้เป็นมาตรฐาน ผมมักหยุดคิดถึง 'สตรีเหล็ก' ก่อนเลย หนังเรื่องนี้ไม่ใช่แค่หนังกีฬาธรรมดา แต่เป็นผลงานที่จับประเด็นสังคม ความตลก และความเป็นมนุษย์เข้าด้วยกันจนกลายเป็นสิ่งที่นักวิจารณ์ชมว่าเกินกรอบของประเภทหนังกีฬาไปมาก โทนหนังที่กล้าหาญและการนำเสนอทีมวอลเลย์บอลที่ไม่เหมือนใครทำให้คอนเท็กซ์ทางวัฒนธรรมของไทยถูกสะท้อนออกมาอย่างชัดเจน นักวิจารณ์มักยกความกล้าของผู้สร้างในการเล่าประเด็นความหลากหลายทางเพศควบคู่ไปกับกีฬาเป็นเหตุผลหลักที่ทำให้ผลงานนี้ถูกจัดให้อยู่ในอันดับต้นๆ ในมุมของผม มันเป็นหนังที่ยังคงมีพลังแม้เวลาจะผ่านไปแล้ว เพราะนอกจากความสนุกแล้ว หนังยังทิ้งร่องรอยทางความคิดให้คนดูย้อนกลับมาคิดถึงเรื่องการยอมรับและการชนะใจตัวเอง — นี่แหละคือเหตุผลที่นักวิจารณ์หลายคนชื่นชมจนยกให้เป็นหนึ่งในผลงานกีฬาที่ดีที่สุดของไทย

สายตาผมมักจับจ้องที่การถกเถียงของนักวิจารณ์เวลาพูดถึงหนังผีดิบไทย—ไม่ใช่เพราะมีเรื่องเดียวโดดเด่นจนชัดเจน แต่เพราะแต่ละคนให้ค่าน้ำหนักกับเกณฑ์ต่างกันมากจนไม่มีคำตอบเดียวเป็นเอกฉันท์ ในฐานะคนดูที่โตมากับหนังไทยหลากรส ผมคิดว่านักวิจารณ์มักยกผลงานที่ทำสามสิ่งนี้ได้พร้อมกันว่า ‘‘ดีที่สุด’’: สร้างความหวาดกลัวด้วยวิธีที่ไม่ซ้ำใคร, ผลักดันประเด็นสังคมหรือความสัมพันธ์มนุษย์ให้ลึกขึ้น, และใช้ทรัพยากรด้านโปรดักชันอย่างมีไหวพริบ ไม่จำเป็นต้องทุนสูงเสมอไป—หนังอินดี้ที่ใช้บรรยากาศท้องถิ่นเข้มข้นบางเรื่องได้รับคำชมจากนักวิจารณ์เพราะมันเปลี่ยนข้อจำกัดเป็นจุดเด่น ขณะที่หนังที่มีงบประมาณมากกว่าจะถูกชื่นชมหากสามารถผสานอารมณ์ตลกร้ายกับความน่ากลัวโดยไม่ทำให้เรื่องกลายเป็นเพียงโชว์เอฟเฟกต์ ถ้าลองมองแนวโน้มการวิจารณ์ ผมเห็นได้ว่านักวิจารณ์มักไม่เลือกแค่ ‘‘หนังผีดิบที่น่ากลัวที่สุด’’ แต่จะชี้ไปที่เรื่องที่มีชั้นความหมาย—เช่น การใช้ซอมบี้เป็นสัญลักษณ์ของความไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจ หรือการสะท้อนความสัมพันธ์ในครอบครัวภายใต้ความวุ่นวาย นักวิจารณ์ที่เน้นเทคนิคจะโหวตเรื่องที่ตัดต่อและเสียงทำให้จังหวะระทึกคมขึ้น ในขณะที่นักวิจารณ์เชิงสังคมวิทยาจะสนับสนุนเรื่องที่ยืมสัตว์ประหลาดมาเล่าเรื่องคน เห็นแบบนี้ผมเลยมักสรุปกับเพื่อนว่าไม่มี ‘‘หนึ่งเดียวที่ดีที่สุด’’ อย่างเด็ดขาด—มีแต่ผลงานที่ขึ้นแท่นในหมู่ผู้วิจารณ์ตามมุมมองและเกณฑ์ที่ต่างกัน และนั่นแหละเป็นเสน่ห์ของวงการหนังผีดิบไทยที่ยังเติบโต: มันชวนคุยและเปิดพื้นที่ให้ฝีมือใหม่ ๆ ได้แสดงตัวตนของตัวเอง

บอกเลยว่าสำหรับสื่อวิจารณ์หลายสำนักในปี 2022 หนังไทยที่มักถูกยกให้คะแนนวิจารณ์สูงสุดคือ 'Fast & Feel Love' เรื่องนี้มีเสน่ห์แปลก ๆ ที่ทำให้บรรดาผู้วิจารณ์ชอบตรงความกล้าทดลองของผู้กำกับและการเล่าเรื่องที่ไม่เหมือนใคร ฉันชอบการผสมผสานระหว่างฉากกีฬาที่ตัดต่อจังหวะเฉียบและมุมมองความสัมพันธ์ที่อบอุ่นแต่ไม่หวานแหวว ทำให้หนังดูมีมิติมากกว่าหนังแนวกีฬาทั่วไป มุมมองส่วนตัวคือฉันรู้สึกว่าความนิยมในกลุ่มนักวิจารณ์มาจากหลายองค์ประกอบ ทั้งการแสดงที่เป็นธรรมชาติ การกำกับที่เล่นกับจังหวะภาพ และเพลงประกอบที่ช่วยยกระดับอารมณ์ การรีวิวเชิงวิเคราะห์มักชื่นชมความกล้าของผู้สร้างในการเล่าเรื่องแบบไม่ยึดติดกับสูตรสำเร็จ นั่นทำให้หนังเรื่องนี้โดดเด่นบนหน้าปกบทวิจารณ์ และเป็นชื่อแรก ๆ ที่หลายคนจะนึกถึงเมื่อถกเถียงเรื่องหนังไทยยอดเยี่ยมปีนั้น

ถือเป็นปีที่บ้าคลั่งสำหรับหนังที่นักวิจารณ์ยกย่องมากที่สุดเรื่องหนึ่งคือ 'Oppenheimer'. งานชิ้นนี้ถูกยกเป็นมาตรฐานโดยหลายสำนักเพราะการเล่าเรื่องที่เข้มข้น การกำกับที่ละเอียด และการแสดงที่ดึงเอาความซับซ้อนของตัวละครออกมาอย่างไม่ปราณี โทนภาพและซาวด์แทร็กช่วยสร้างความรู้สึกกดดันเหมือนนั่งในห้องทดลองที่คิดจะเปลี่ยนโลกทั้งใบ มุมมองส่วนตัวของฉันมองว่าเหตุผลที่นักวิจารณ์ให้คะแนนสูงไม่ได้มาจากแค่ความยิ่งใหญ่ของธีม แต่เป็นการประสานองค์ประกอบทุกอย่างเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ ฉากสำคัญๆ ทั้งการทดลอง การเผชิญหน้า และการตัดสินใจที่ตามมาทำงานร่วมกันจนทำให้หนังรู้สึกหนักแน่นและทรงพลัง ถึงแม้บางคนอาจบอกว่ามันยาวหรือเข้มเกินไป แต่ฉันกลับชอบที่หนังไม่ยอมลดทอนปัญหาเชิงศีลธรรมให้สวยงาม สรุปคือถ้าวัดจากเสียงวิจารณ์รวมและการตอบรับจากวงการภาพยนตร์ 'Oppenheimer' มักขึ้นมาเป็นตัวเลือกอันดับต้นๆ และสำหรับคนที่ชอบหนังที่ท้าทายความคิด มันให้ของหนักกลับบ้านแน่นอน

ปี 2022 เป็นปีที่ฉันรู้สึกว่าภาพยนตร์บางเรื่องกล้าเสี่ยงและทำให้คำว่า 'ภาพยนตร์พาณิชย์' กับ 'ศิลปะ' มาบรรจบกันได้อย่างแสบสัน—หนังเรื่องหนึ่งที่นักวิจารณ์ทั่วโลกยกให้สูงสุดคือ 'Everything Everywhere All at Once' และฉันก็รู้สึกเหมือนถูกลากเข้าไปในโลกของหนังเรื่องนั้นตั้งแต่ช็อตแรก การชมครั้งแรกทำให้ฉันตาค้างเพราะจังหวะการตัดต่อและความคิดสร้างสรรค์ที่ไม่กลัวจะพังกฎเก่าของการเล่าเรื่อง นักวิจารณ์ชื่นชมไม่ใช่เพียงแค่ความแปลกใหม่ทางภาพ แต่เป็นการใช้ความบ้าคลั่งนั้นเพื่อขยายฝ่ายอารมณ์: ครอบครัว ความเสียสละ ความรู้สึกผิด และการยอมรับตัวเองในวิถีที่ซับซ้อนมากกว่าหนังแอ็กชัน/คอเมดี้ทั่วไป ความสามารถของทีมนักแสดงโดยเฉพาะการแสดงของนักแสดงนำ ทำให้เส้นเรื่องที่กระโดดไปมาระหว่างจักรวาลต่าง ๆ มีน้ำหนักทางอารมณ์แท้จริง จากมุมที่ฉันชอบสังเกตสื่อสำรวจความเห็นของนักวิจารณ์ หนังเรื่องนี้ปรากฏในหลายรางวัลใหญ่และได้รับคะแนนจากเว็บรวบรวมความเห็นในระดับสูง ซึ่งสะท้อนการยอมรับทั้งเชิงเทคนิคและเชิงเนื้อหา นั่นทำให้มันไม่ใช่แค่ปรากฏการณ์ชั่วคราว แต่เป็นหนังที่หลายคนชี้ว่าแทบจะเป็นตัวแทนภาพยนตร์ที่ดีที่สุดของปี 2022 สำหรับคนที่ชอบหนังที่ทั้งโหด เสียดสี และอบอุ่นในเวลาเดียวกัน เรื่องนี้ให้ครบทั้งหมด และฉันยังคงคิดถึงฉากเล็ก ๆ บางฉากที่ซ่อนความหมายไว้ลึก ๆ อยู่เสมอ