นิยายปรปักษ์จํานน เคยถูกนำไปทำเป็นซีรีส์หรือภาพยนตร์หรือไม่?

จากที่ตามดูงานแนวตัวร้ายเป็นศูนย์กลางมานาน ทำให้ผมชอบสังเกตว่าพอเรื่องแบบนี้โด่งดังในนิยายหรือมังงะแล้ว ผลงานไหนได้ไปต่อเป็นอนิเมะหรือภาพยนตร์บ้าง หนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือ 'My Next Life as a Villainess: All Routes Lead to Doom!' ซึ่งเริ่มจากไลท์โนเวลแล้วกลายเป็นอนิเมะที่คนรักแนวเจ้าหญิงตัวร้ายเห็นพ้องต้องกันว่าทำออกมาได้กวนและน่าเอ็นดูในเวลาเดียวกัน เรื่องนี้ให้มุมมองของคนที่กลายมาเป็นตัวร้ายในโลกเกมนิโคะ และการเล่าเรื่องแบบโทนคอมิดี้-โรแมนซ์ทำให้เข้าถึงง่าย แม้เนื้อหาจะแตกต่างจากนิยายดาร์กๆ ของตัวร้ายก็ตาม อีกแนวที่ผมติดตามคือเรื่องที่ตัวเอกเป็นคนล้างแค้นหรือมีพฤติกรรมโหดร้ายจนถูกมองเป็นตัวร้าย เช่น 'Redo of Healer' ซึ่งเป็นไลท์โนเวลที่ถูกดัดแปลงเป็นอนิเมะโดยตรง ผลงานแบบนี้แม้จะขัดใจคนบางกลุ่ม แต่ก็แสดงให้เห็นว่าการย้ายมุมมองไปที่คนที่คนอ่านมองว่า ‘ผิด’ สามารถสร้างแรงกระเพื่อมได้ดี สุดท้ายยังมีงานคลาสิกที่เน้นให้เราเช็คจริยธรรมกับตัวร้ายอย่าง 'Death Note' ที่เริ่มจากมังงะแล้วกลายเป็นอนิเมะและหนังหลายเวอร์ชัน เรื่องนี้เป็นตัวอย่างชัดว่าเมื่อนิยายหรือมังงะให้เสียงกับฝั่งที่คนทั่วไปมองว่าเป็นปรปักษ์ ผลงานนั้นมักถูกแปลเป็นสื่อภาพเพราะความขัดแย้งภายในตัวละครชัดและดึงดูดผู้ชมได้มาก

ประเด็นนี้เป็นเรื่องที่ชวนจินตนาการมาก เมื่อมองจากมุมผู้ชมและแฟน ๆ แล้ว การดัดแปลงนิยายอย่าง 'ปรปักษ์จํานน' ให้เป็นซีรีส์มีความเป็นไปได้สูง แต่ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยที่ไม่ใช่แค่ความนิยมเพียงอย่างเดียว ตัวแปรที่สำคัญได้แก่ยอดขายของหนังสือ ความแรงของกระแสโซเชียล ความยืดหยุ่นของโครงเรื่องสำหรับฉากต่อฉาก และการตัดสินใจของสำนักพิมพ์และตัวผู้เขียนเกี่ยวกับสิทธิ์การอนุญาต เรื่องที่ต้องพิจารณาอีกอย่างคือว่าพล็อตหลักขยายตัวได้เพียงพอสำหรับซีรีส์หลายตอนหรือเหมาะกับฟอร์แมตมินิซีรีส์หลายตอนมากกว่า การเล่าเรื่องและความซับซ้อนของตัวละครใน 'ปรปักษ์จํานน' จะเป็นตัวชี้วัดว่าผู้สร้างจะเลือกทำเป็นซีรีส์แบบไหน หากนิยายเต็มไปด้วยฉากแอ็กชันใหญ่ งบประมาณในการสร้างฉากและเอฟเฟกต์จะเป็นปัจจัยตัดสิน ถ้างบสูงและตลาดต่างประเทศสนใจ มีโอกาสที่สตรีมเมอร์หรือผู้ผลิตระดับโลกจะลงทุน เช่นเดียวกับกรณีของ 'Game of Thrones' ที่ต้องการงบและการผลิตระดับมหึมา แต่ถ้านิยายเน้นความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครและบทสนทนา มุมมองเชิงละครอาจเหมาะกับซีรีส์เนื้อหาเข้มข้นที่ไม่ต้องพึ่งเอฟเฟกต์มากนัก ตัวอย่างเช่นซีรีส์ดัดแปลงที่เคยประสบความสำเร็จจากงานวรรณกรรมมักเลือกฟอร์แมตให้สอดคล้องกับจังหวะและความยาวของเรื่อง การรวมตัวของทีมงานและนักแสดงที่เหมาะสมมีผลต่อการตัดสินใจของผู้ผลิตอย่างมาก หากมีผู้กำกับหรือโปรดิวเซอร์ที่เชื่อมั่นในผลงาน บวกกับนักแสดงที่สามารถดึงผู้ชมได้ ก็เพิ่มโอกาสให้โปรเจกต์ไต่เต้าขึ้นมาได้ นอกจากนั้น ความร่วมมือข้ามประเทศหรือการที่แพลตฟอร์มสตรีมมิงอยากต่อยอดคอนเทนต์ท้องถิ่นสู่ผู้ชมระดับนานาชาติ ก็เป็นอีกทางหนึ่งที่จะผลักดันให้เรื่องนี้ถูกดัดแปลง ส่วนเรื่องการปรับเนื้อหาให้เข้ากับแพลตฟอร์มก็เป็นความท้าทายที่ต้องคุยกันล่วงหน้าเพื่อไม่ให้แฟนเดิมผิดหวัง ท้ายที่สุดแล้ว ความเป็นไปได้ในการดัดแปลงจะชัดเจนขึ้นเมื่อมีการประกาศเรื่องสิทธิ์หรือมีข่าวเกี่ยวกับการคุยโปรเจกต์ สิ่งที่แฟน ๆ อย่างฉันเฝ้ารอคือสัญญาณเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่นการมีผู้กำกับชื่อดังมาเกริ่น หรือโปรดิวเซอร์ที่เคยทำงานสำเร็จจากนิยายอื่น ๆ ถูกส่งมาดูแล หากทุกอย่างลงตัว นี่อาจเป็นโอกาสทองให้ 'ปรปักษ์จํานน' เปลี่ยนจากหน้ากระดาษเป็นภาพเคลื่อนไหวที่ทุกคนได้พูดถึง และด้วยความหวังเล็ก ๆ ในใจ ยังตื่นเต้นกับภาพที่เรื่องราวของตัวละครเหล่านั้นถูกขยายออกไปในมิติใหม่จริง ๆ

ตรงไปตรงมาเลย — สถานะของคอนนี นีลเซนค่อนข้างชัดเจนในสายตาคนดูว่าเธอเป็นนักแสดง ไม่ใช่นักเขียนหรือคนสร้างสรรค์ต้นฉบับที่มีงานเขียนถูกนำไปดัดแปลงเป็นภาพยนตร์หรือซีรีส์เป็นหลัก ในมุมของคนดูหนังนานๆ, ฉันมองว่าเธอมีผลงานที่เด่นและเป็นที่รู้จักบนจอเงินและจอแก้วหลายชิ้น โดยผลงานของเธอส่วนใหญ่เป็นการแสดงในภาพยนตร์หรือซีรีส์ที่มีต้นฉบับมาจากสื่ออื่นหรือเป็นงานดั้งเดิมของทีมเขียนบท เช่นบทบาทของเธอใน 'Gladiator' ที่กลายเป็นหนึ่งในผลงานไอคอนของเธอ และล่าสุดการปรากฏตัวในจักรวาลคอมิกผ่าน 'Wonder Woman' ก็เป็นตัวอย่างของการที่เธอเข้าไปมีส่วนในงานที่ถูกสร้างจากแหล่งต้นฉบับอื่น ภาพรวมที่ทำให้รู้สึกชัดคือ ไม่มีข้อมูลที่ชี้ชัดว่าคอนนี นีลเซนเป็นผู้แต่งงานหรือผู้สร้างต้นฉบับที่ถูกนำไปดัดแปลง แต่ผลงานการแสดงของเธอเองกลับถูกนำเสนอในรูปแบบภาพยนตร์หรือซีรีส์โดยตรง ซึ่งก็ทำให้เธอมีชื่อเสียงและมีผลงานที่คนจดจำได้มากมาย ฉันมักจะนึกถึงการปรากฏตัวของเธอในบทที่ให้ความรู้สึกทรงพลังและมีเสน่ห์บนหน้าจอ มากกว่าการเป็นต้นเหตุของงานดัดแปลงใดๆ — นี่คือมุมมองจากแฟนที่ติดตามผลงานของเธอมานาน

ในฐานะคนที่ชอบอ่านงานโบราณแล้วเอามาคุยกับเพื่อน ๆ บ่อย ๆ ผมมักถูกถามเรื่องการดัดแปลง 'ไตรภูมิกถา' ว่าเคยถูกทำเป็นภาพยนตร์หรือซีรีส์ใหญ่ ๆ ไหม คำตอบสั้น ๆ คือไม่ค่อยมีเวอร์ชันฟอร์มยักษ์ที่เป็นภาพยนตร์เชิงพาณิชย์หรือซีรีส์ยาวที่คนทั่วไปรู้จักกันเป็นวงกว้าง ถ้าลองขยายความ ผมคิดว่าเหตุผลมาจากเนื้อหาที่เป็นพุทธคติและโครงเรื่องแบบพรรณนา ซึ่งไม่ได้ง่ายต่อการแปลงเป็นพล็อตภาพยนตร์ที่คนสมัยใหม่จะอินแบบทันที จึงเห็นการนำ 'ไตรภูมิกถา' ไปใช้เป็นแรงบันดาลใจมากกว่าจะยกทั้งเล่มขึ้นจอ ทั้งในรูปแบบการแสดงพื้นบ้าน เช่น ละครหุ่นหรือละครเวทีที่เลือกย่อเอาตอนที่โดดเด่น ไปทำซีนให้คนดูเข้าใจง่าย ผมชอบที่งานเก่า ๆ แบบนี้ยังมีชีวิตผ่านการตีความใหม่ ๆ แม้จะไม่ใช่ภาพยนตร์ยาว แต่การได้เห็นฉากหรือแนวคิดจาก 'ไตรภูมิ' โผล่มาในละครเวทีหรือการแสดงพื้นถิ่น มันทำให้เรื่องคลาสสิกไม่จมอยู่กับหน้ากระดาษ และผมมักจะจินตนาการว่าถ้ามีผู้กำกับกล้าทดลองจริง ๆ ผลลัพธ์คงน่าสนใจไม่น้อย

มีงานชิ้นหนึ่งที่โดดเด่นจนผมมักนึกถึงก่อนเสมอเมื่อพูดถึงกาลิเลโอ นั่นคือบทละครของเบร์โตลต์ เบร็คท์ 'Life of Galileo' ซึ่งไม่ได้เป็นงานเขียนของกาลิเลโอเอง แต่ดัดแปลงเอาชีวิตและความขัดแย้งของเขาไปสู่เวทีและสื่อภาพเคลื่อนไหว บทละครชิ้นนี้ถูกนำไปเล่นซ้ำหลายรูปแบบ ทั้งการแสดงสด การบันทึกการแสดง และการแปลงให้เป็นละครโทรทัศน์หรือภาพยนตร์บันทึกการแสดง เวอร์ชันต่าง ๆ จะเน้นมุมมองที่ต่างกัน บ้างชูความขัดแย้งทางจริยธรรมของนักวิทยาศาสตร์ บ้างเน้นความสัมพันธ์กับศาสนาและสังคม ทำให้ผู้ชมได้เห็นกาลิเลโอในหลายเฉดสี ผมชอบที่บทละครของเบร็คท์ทำให้เรื่องวิทยาศาสตร์กลายเป็นเรื่องของมนุษย์ ไม่ใช่แค่สูตรหรือทฤษฎี เวอร์ชันภาพยนตร์/โทรทัศน์เหล่านี้จึงมักเน้นบทสนทนาและการตัดสินใจของตัวละครมากกว่าการจำลองการทดลองแบบวิทยาศาสตร์ล้วน ๆ แล้วก็ยังสะเทือนใจได้ดีเมื่อดูว่าเรื่องราวทางวิชาการสามารถมีผลต่อชีวิตและชะตาชีวิตของคนจริง ๆ

พอพูดถึง 'ปรปักษ์จำนน' ความรู้สึกแรกที่โผล่มาคือความสงสัยว่าเรื่องนี้มีพลังพอจะขยับไปสู่สื่อใหญ่หรือเปล่า และคำตอบตรงๆ ที่ผมคุยกับเพื่อนๆ ในวงการแฟนคลับคือยังไม่เคยมีการดัดแปลงอย่างเป็นทางการเป็นละครโทรทัศน์หรืออนิเมะในระดับที่ประกาศสาธารณะ โดยที่ชุมชนแฟนๆ มักจะมีงานแปลไม่เป็นทางการ, ฟิค, และงานอาร์ตแฟนอาร์ตออกมาเป็นระยะ แต่ทั้งหมดนั้นยังเป็นงานแฟนเมดมากกว่าการลงทุนเชิงพาณิชย์แบบละครหรืออนิเมะเต็มรูปแบบ เหตุผลหลายอย่างที่ผมสังเกตเห็นตอนพูดคุยกับคนอ่านคือเรื่องราวมีความเฉพาะทางและโทนที่ไม่ใช่แนวตลาดกว้างทันที ซึ่งต่างจากกรณีของ 'บุพเพสันนิวาส' ที่ได้รับการดัดแปลงเพราะมีองค์ประกอบเรื่องโรแมนติก-ประวัติศาสตร์ที่เข้าถึงผู้ชมวงกว้างได้ง่าย การจะผลักดันนิยายต้นฉบับให้กลายเป็นละครหรืออนิเมะมักต้องมีการประเมินต้นทุน ผลตอบแทนเชิงการตลาด และความสะดวกด้านสิทธิ์ทรัพย์สินทางปัญญา ผมเองเคยคุยกับนักวาดที่ชื่นชอบนิยายเล่มนี้ เขาบอกว่าสไตล์ภาพและการเล่าอารมณ์ในบางฉากเหมาะกับการตีความแบบภาพเคลื่อนไหวมาก แต่ก็มีบางฉากที่อาจต้องใช้งบมาก เช่น ฉากบรรยากาศใหญ่หรือการออกแบบคาแรกเตอร์ที่ซับซ้อน ถ้าจะแปลงเป็นสื่อจริงๆ ผมคิดว่าจะมีสองทางเลือกที่น่าสนใจคือทำเป็นซีรีส์คนแสดงแบบยาว เพื่อให้มีพื้นที่ขยายปมตัวละครและความสัมพันธ์ หรือทำเป็นอนิเมะแนวดราม่า-ไซไฟ (หากเนื้อหาเอื้อต่อการตีความเชิงภาพ) ซึ่งในมุมผม โทนที่เหมาะคือแนวอิ่มเอมแบบช้าๆ ที่ให้เวลาให้ผู้ชมซึมซับรายละเอียดคล้ายงานอย่าง 'Mushishi' มากกว่าการเร่งจังหวะเหมือนซีรีส์บรรจุฉากแอ็กชั่นเยอะๆ สรุปคือยังไม่มีประกาศเป็นทางการ แต่ความเป็นไปได้ยังเปิดกว้าง และผมเองก็อยากเห็นใครสักคนกล้าจับเรื่องนี้มาทำในแบบที่ให้ความเคารพต้นฉบับและพื้นที่พอให้ตัวละครหายใจได้

เราเป็นคนที่ชอบเทียบเวอร์ชันต่าง ๆ เสมอ และเมื่อมองระหว่างนิยายต้นฉบับกับซีรีส์ทีวี สิ่งแรกที่เด่นชัดคือระดับรายละเอียดที่ต่างกันมาก ในนิยายมักมีพื้นที่ให้สำรวจความคิดภายในของตัวละคร ลำดับความทรงจำ และคำอธิบายฉากที่ยาวและละเมียดกว่า ทำให้เราเข้าใจแรงจูงใจหรือความขัดแย้งภายในได้ลึกกว่า ตัวอย่างเช่นใน 'The Witcher' ตอนส่วนของเยเนฟเฟอร์ในหนังสือมีการบรรยายภายในมาก ทำให้ความเปลี่ยนแปลงของตัวละครดูมีน้ำหนักกว่า อย่างไรก็ตาม ซีรีส์ต้องแปลสิ่งเหล่านั้นเป็นภาพ เสียง และการแสดง ซึ่งต้องตัดต่อ ย่อหรือตีความใหม่เพื่อให้เข้ากับจังหวะซีรีส์ บางฉากที่ในนิยายยาวเป็นหน้า ๆ อาจถูกย่อเป็นบทสนทนาสั้น ๆ หรือถูกเล่าโดยภาพแทน ผลลัพธ์สุดท้ายคืออารมณ์ที่ต่างกัน: นิยายให้ความรู้สึกอินเทียลและช้า ส่วนซีรีส์มักเน้นจังหวะ ความตึงเครียด และภาพที่ตราตรึงใจ ทั้งสองเวอร์ชันจึงมีเสน่ห์คนละแบบ — นิยายเหมือนสำรวจจิตใจ ส่วนซีรีส์คือประสบการณ์ร่วมแบบรวดเร็วและเห็นภาพชัดเจน

ตลาดซีรีส์แนวเซียนและแฟนตาซีช่วงหลังดูจะเป็นพื้นที่เล่นใหญ่ของคอนเทนต์จีน, ทำให้ผมมองว่าผลงานอย่าง 'ฝืนชะตาฟ้า ข้าขอเป็นเซียน' มีโอกาสถูกดัดแปลงสูงพอสมควรในเชิงธุรกิจ ผมเป็นคนที่ติดตามการแปลงโฉมนิยายไปเป็นซีรีส์มานาน จึงชอบวิเคราะห์จากปัจจัยหลักสามอย่าง: ความนิยมของต้นฉบับ, ความยืดหยุ่นของเนื้อหาในการปรับเพื่อการแพร่ภาพ, และทุนการผลิตที่ต้องใช้สำหรับฉากแฟนตาซีและเอฟเฟกต์การฝึกเซียน ถ้านิยายฉบับนี้มีฐานแฟนค่อนข้างใหญ่หรือมีกระแสบนแพลตฟอร์มโซเชียล มันจะเป็นตัวดึงดูดผู้ผลิต ส่วนเนื้อหาที่เกี่ยวกับระบบการฝึกพลัง ศีลธรรมของตัวร้าย หรือลำดับการต่อสู้ที่ซับซ้อน อาจต้องยืดหยุ่นให้เข้ากับกฎตรวจสอบการออกอากาศในบางประเทศ ซึ่งเคยเกิดกับงานอื่น ๆ เช่นการปรับคอนเซ็ปต์ของ 'The Untamed' ให้เหมาะกับทีวี แง่มุมที่ผมเห็นว่าน่าสนใจคือการตัดสินใจเรื่องโทนและสเกล: ผลงานบางชิ้นถูกเปลี่ยนให้เป็นซีรีส์ยาวเพื่อเล่าโลกและตัวละครอย่างละเอียด ในขณะที่บางเรื่องถูกย่อให้สั้นลงเป็นภาพยนตร์เพื่อเน้นจังหวะและฉากสำคัญ การเลือกนักแสดงก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะแฟนเดิมมักมีภาพลักษณ์ในหัว แล้วถ้าการสร้างต้องใช้เอฟเฟกต์หนักหรือโลเคชั่นเฉพาะ ผู้ผลิตอาจเลือกทำเป็นซีรีส์เว็บบนแพลตฟอร์มที่ยอมรับคอนเทนต์แนวแฟนตาซีแฟร์มากกว่า นั่นทำให้ฉันคิดว่า โอกาสมีสูง แต่รูปแบบการนำเสนออาจไม่ตรงตามที่แฟน ๆ คาดหวังทุกอย่าง ซึ่งก็เป็นเรื่องปกติของการดัดแปลงงานวรรณกรรมมาเป็นจอใหญ่

ชื่อเรื่องนี้มีเสน่ห์แบบที่ทำให้คนรักนิยายอยากรู้ทันทีว่าใครเป็นคนเขียนต้นฉบับ แต่พอไปไล่ตรรกะในหัวกลับพบว่าชื่อ 'ปรปักษ์จํานน' ไม่ค่อยตรงกับฐานข้อมูลนิยายที่ฉันคุ้นเคยเท่าไหร่ ซึ่งเป็นไปได้ว่าชื่ออาจจะสะกดหรือถอดเสียงต่างจากต้นฉบับ ทำให้หาแหล่งอ้างอิงยากขึ้น จากมุมมองแฟนที่ติดตามทั้งซีรีส์และนิยายออนไลน์บ่อย ๆ ผมคิดว่ามีสามความเป็นไปได้หลัก: หนึ่ง ซีรีส์อาจเป็นบทดัดแปลงจากนิยายออนไลน์ที่เขียนลงเว็บบอร์ดและมีชื่อเรียกหลายเวอร์ชัน สอง ชื่อภาษาไทยอาจไม่ตรงกับชื่อภาษาอังกฤษหรือชื่อดั้งเดิมของนิยาย จึงทำให้การอ้างอิงดูสับสน และสาม อาจเป็นงานเขียนใหม่ที่ถูกดัดแปลงขึ้นโดยผู้เขียนบทสำหรับหน้าจอเลย ไม่ได้มาจากนิยายเล่มเดียวของนักเขียนคนใดคนหนึ่งโดยตรง โดยส่วนตัว ผมชอบติดตามเครดิตตอนจบและบทสัมภาษณ์ทีมสร้างเพื่อยืนยันชื่อผู้แต่งต้นฉบับ เพราะหลายครั้งรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่านั้นช่วยทำให้เข้าใจภูมิหลังของเนื้อหาได้มากขึ้น ระหว่างรอข้อมูลที่ชัดเจน เรื่องนี้ก็ยังคงน่าติดตามเพราะความลึกลับของที่มานั้นเอง

พูดถึงหนังที่ทำให้เห็นภาพกว่าจะเป็นเช เกวาราในแบบคนหนุ่มแล้วผมมักจะนึกถึง 'The Motorcycle Diaries' เสมอ หนังเรื่องนี้ถ่ายทอดการเดินทางของเชในวัยหนุ่มได้ละเอียด ละมุน และเต็มไปด้วยการค้นพบตัวเองมากกว่าการยึดติดกับการเมืองแบบขาวดำ ฉากสองหนุ่มขี่มอเตอร์ไซค์ข้ามที่ราบสูงแอนดีส ถูกถ่ายด้วยมุมกล้องและแสงที่ทำให้ความเหนื่อย ความหิว และความเอื้อเฟื้อต่อคนแปลกหน้าดูเป็นเรื่องใกล้ตัว สิ่งที่ผมชอบคือการเอารายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ อย่างการพบคนงานเหมืองหรือการแบ่งปันอาหารมาเป็นเหตุผลให้ตัวเอกเปลี่ยนมุมมอง หนังไม่ได้ตั้งใจจะทำให้เชเป็นฮีโร่ทันที แต่นำเสนอพัฒนาการทางจิตใจ เสียงดนตรีและการคัดเลือกฉากช่วยทำให้ฉากข้ามภูเขาฉากหนึ่งตราตรึงใจได้อย่างไม่น่าเชื่อ ในตอนท้ายผมรู้สึกว่าเข้าใจความเป็นมนุษย์ของเชมากขึ้น และยอมรับว่าภาพยนตร์แบบนี้ทำให้เรื่องราวประวัติศาสตร์เข้าถึงได้มากกว่าแค่ตัวเลขในตำรา