นิยายพีเรียดภาษาไทยเล่มไหนขายดีในปีที่ผ่านมา?

ถ้อยคำที่ฉลาดและความสัมพันธ์อันเป็นธรรมชาติใน 'Pride and Prejudice' ทำให้มันเป็นประตูที่อ่อนโยนสู่โลกของนิยายพีเรียด เราให้ความสำคัญกับความสามารถของงานแปลที่ทำให้บทสนทนาไม่แข็งกระด้างและยังคงมุกเสียดสีไว้ได้ดี เวลาที่อ่านฉากเจรจาระหว่างเอลิซาเบธกับมิสเตอร์ดาร์ซีย์ รอยยิ้มและความขัดแย้งทางอีโก้ยังคงชัดเจนแม้จะเป็นฉบับแปลไทย นี่แหละเหตุผลที่มันเหมาะสำหรับคนเริ่มต้น: เนื้อหาไม่ยืดยาวจนท้อ แต่ก็มีชั้นเชิงทางสังคมและช่วงอารมณ์ให้เรียนรู้ ถ้าคุณอยากรู้ว่าทำไมคำพูดเพียงประโยคเดียวถึงพลิกความสัมพันธ์ได้ ลองอ่านฉากเต้นรำตอนแรกและบทสรุปสุดท้ายรวดเดียว จากนั้นค่อยกลับมาอ่านช้าลงเพื่อจับน้ำเสียงแฝงในบทสนทนา ความสนุกคือการเห็นความเปลี่ยนแปลงทีละนิดระหว่างตัวละคร และเมื่ออ่านจบจะมีความอบอุ่นแปลกๆ ติดอยู่ในอก

ตลอดปีล่าสุดที่ฉันสังเกตในกลุ่มเพื่อนวัยรุ่นและโซเชียลมีเดีย เล่มที่คนพูดถึงมากที่สุดและดูเหมือนจะขายดีสุดในเชิงกระแสคือ 'นายมาเฟียที่ฉันแอบรัก' ฉันติดตามกระแสจากการเห็นคนแชร์คัทประโยคเด็ดและแฟนอาร์ตในทวิตเตอร์กับติ๊กต๊อกจนแทบไม่พลาด ตอนแรกก็คิดว่าเป็นแค่ฟีเวอร์ชั่วครั้งคราว แต่พอมีการพูดถึงในคลับรีวิวหนังสือและสำนักพิมพ์ออกพิมพ์ซ้ำหลายรอบ ความนิยมมันยิ่งโตขึ้นเรื่อยๆ การที่ฉันชอบเวอร์ชันนิยายออนไลน์ของเรื่องนี้มาก ส่วนหนึ่งมาจากการเล่าเรื่องที่กระชับ มีมุกตลกกับซีนดราม่าสลับกันอย่างลงตัว ทำให้คนอ่านรุ่นใหม่ซื้อทั้งเล่มกระดาษและโหลดอีบุ๊กเพื่ออ่านซ้ำ จะเห็นได้จากชั้นวางหนังสือในร้านที่ฉันไปประจำ ซึ่งวางเล่มนี้เด่นสุดในมุมโรแมนซ์แล้วก็มีคนหยิบไปบ่อยๆ แม้ว่าจะมีนิยายแนวแอบรักอีกหลายเรื่อง แต่เล่มนี้มีการข้ามสายไปถึงผู้ชมที่ไม่เคยอ่านแนวนี้มาก่อนเลยก็มี ส่วนตัวแล้วฉันคิดว่าเหตุผลที่ทำให้ 'นายมาเฟียที่ฉันแอบรัก' ขายดีไม่ใช่แค่พล็อต แต่เป็นการจับเทรนด์การตลาดกับแฟนคอมมูนิตี้ได้ดี พอมีแฟนเมดเดอร์ทำซีนคัต คอสเพลย์ หรือเพลงประกอบขึ้นมาจับคู่กับฉาก นิยายก็กลายเป็นวัฒนธรรมย่อมๆ ที่คนอยากเก็บไว้ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบปกหรือแพ็กเกจพิเศษก็ดูดคนซื้อได้เสมอ นี่แหละคือความรู้สึกที่ทำให้ฉันอยากแนะนำเล่มนี้ให้เพื่อนๆ หลายคนลองอ่านดู

ตลาดหนังสือในไทยช่วงปีล่าสุดชัดเจนว่าหนึ่งในนวนิยายยุครัตนโกสินทร์ที่ยังคงขายดีต่อเนื่องคือ 'บุพเพสันนิวาส'。 สาเหตุไม่ใช่แค่เนื้อเรื่องโรแมนติกผูกกับประวัติศาสตร์ แต่เพราะการนำไปดัดแปลงในสื่ออื่นๆ ทำให้มีการพิมพ์ซ้ำและออกแบบปกใหม่หลายรอบ ซึ่งทำให้หนังสือเล่มเก่ากลับมาขายดีซ้ำแล้วซ้ำเล่า ฉันมักเห็นคนซื้อทั้งเพื่ออ่านและเก็บสะสม แถมบางชุดที่มีปกพิเศษมักเกลี้ยงชั้นในเวลาไม่กี่สัปดาห์ นอกจากนั้นการที่นักอ่านรุ่นใหม่หันมาสนใจวรรณกรรมประวัติศาสตร์ช่วยหนุนให้ยอดขายไม่ตกง่าย มุมมองส่วนตัวคือแม้จะมีนวนิยายยุครัตนโกสินทร์เล่มใหม่ๆ โผล่มาเป็นระยะ แต่ความนิยมนั้นถูกขับเคลื่อนด้วยปัจจัยหลายอย่างทั้งกระแสละคร การตลาด และการรีโปรมของสำนักพิมพ์ ซึ่งทำให้ชื่อที่คุ้นเคยกลับมาครองใจคนอ่านได้อีกครั้ง นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของเนื้อหา แต่เป็นเรื่องของโอกาสและการเข้าถึงที่สุดท้ายก็สะท้อนผ่านยอดขายได้ชัดเจน

บรรยากาศงานสัปดาห์หนังสือเป็นประตูเปิดสู่การได้หนังสือพีเรียดฉบับพิมพ์ในราคาดีที่หาไม่ได้บ่อยๆ การเดินเลือกเล่มในงานทำให้ผมเจอปกที่คุ้นตาแต่ราคาถูกลงอย่างชัดเจน สำนักพิมพ์ใหญ่ชอบเอาเล่มพิมพ์ซ้ำหรือสต็อกเก่าออกมาลดราคา 20–50% พร้อมของแถมหรือเซ็ตพิเศษ การซื้อแบบนี้ถือว่าคุ้มสุดเมื่ออยากได้เล่มสภาพใหม่ แต่จ่ายในราคาที่เป็นมิตรต่อกระเป๋า แถมยังมีโอกาสได้ลายเซ็นจากนักเขียนหรือคุยกับบรรณาธิการซึ่งช่วยให้รู้ว่าฉบับพิมพ์นั้นเป็นฉบับที่ควรเก็บ เมื่ออยากได้ของถูกแต่ยังเชื่อถือได้ ผมมักจะเปรียบเทียบราคาในร้านหนังสือใหญ่และร้านอิสระที่มาร่วมงาน ลองถามถึงการรับประกันงานพิมพ์หรือเงื่อนไขการคืนสินค้า เผื่อเจอเล่มที่สภาพไม่ค่อยสมบูรณ์ก็จะได้เปลี่ยนหรือคืนได้ง่าย ตอนเดินออกจากงานพร้อมถุงหนังสือ หน้าที่รู้สึกเหมือนว่าได้สมบัติเล็กๆ กลับบ้าน — เป็นความสุขแบบเรียบง่ายที่ยังคงติดตัวอยู่เสมอ

โปรโมชันนิยายพีเรียดในร้านหนังสือออนไลน์มักจะมีความหลากหลายจนเราแอบตื่นเต้นทุกครั้งที่เลื่อนหน้าเว็บ พบว่าจะมีทั้งโปรโมชันที่เน้นชุดเรื่อง เช่น เซ็ตรวมเล่มคลาสสิกในยุควิคตอเรียนหรือราชวงศ์ต่างๆ ลดเป็นชุดหนักๆ กับโปรโมชันที่ผูกกับช่วงเวลา เช่น รับส่วนลดฉลองซีรีส์ที่ดัดแปลงจากนิยาย พอเห็นชื่อเรื่องที่โด่งดังอย่าง 'Pride and Prejudice' หรือโปรเจกต์ดัดแปลงอย่าง 'Outlander' ปุ๊บ หลายร้านก็จะจัดคอลเลกชันพิเศษพร้อมส่วนลดหรือของแถมทันที เราเองมักสังเกตว่าการตลาดแบบจับคู่จะมาแรง เช่น ซื้อเล่มหลักแล้วแถมฉบับบทวิเคราะห์หรือหนังสือที่ช่วยให้เข้าใจบริบทประวัติศาสตร์ได้ดีขึ้น บางครั้งมีการโปรโมทแบบ 'ซื้อครบสามเรื่องในธีมรักต่างชนชั้น' หรือแพ็กคู่เล่มเดียวกันที่ผู้เขียนหรือผู้แปลเป็นคนเดียวกัน ทำให้เรื่องราวต่อเนื่องกันอ่านลื่น นอกจากนี้โปรโมชันดิจิทัลก็มีบทบาทสำคัญ—อีบุ๊กชุดพีเรียดมักลดราคาหนักเมื่อตรงกับเทศกาลหรือการออกอากาศซีรีส์ การเลือกซื้อของเราเปลี่ยนไปตามโปรโมชันบ่อยครั้ง เพราะมีทั้งแบบลดราคาเล่มปกอ่อน ลดราคาพิเศษสำหรับสมาชิก สินค้าสำหรับนักสะสมแบบปกแข็งจำนวนจำกัด หรือแม้แต่การเพิ่มของสมนาคุณเป็นแผ่นโปสการ์ดศิลปะธีมพีเรียด ที่ชอบสุดคือโปรโมชันที่ทำให้เราได้อ่านเล่มแยกที่ปกติไม่กล้าซื้อ และได้เข้าใจโลกของนิยายพีเรียดมากขึ้นไปด้วย

มาบอกตรงๆเลยว่า ฉันไม่มีทางเข้าถึงชาร์ตสดของเดือนนี้โดยตรง แต่วิธีที่ฉันมักใช้เพื่อยืนยันอันดับหนึ่งคือมองที่หลายแหล่งพร้อมกัน เช่น ชาร์ตของร้านหนังสือใหญ่ เว็บขายอีบุ๊ก และสำนักพิมพ์ที่มีการประกาศยอดขาย เมื่ออยากรู้จริง ๆ ฉันมักจะเช็ครายการจากร้านหนังสือออนไลน์ที่คนไทยใช้บ่อย เช่น หน้า bestseller ของร้านขายหนังสือออนไลน์ หรือหน้าแนะนำของแอปอ่านหนังสือ แล้วเปรียบเทียบกับหน้าโซเชียลของสำนักพิมพ์ เพราะถ้าเล่มไหนขึ้นอันดับหนึ่ง มักจะมีโพสต์ฉลองหรือแบนเนอร์ประกาศอยู่แล้ว ตัวอย่างหนังสือที่มักโผล่ในชาร์ตบ่อย ๆ ได้แก่นิยายแปลฮิตอย่าง 'It Ends With Us' หรือผลงานที่กลายเป็นกระแสจากซีรีส์ แต่ครั้งนี้ถ้าต้องการข้อมูลที่แน่นอนที่สุด ให้เปิดหน้าชาร์ตของร้านหนังสือที่เชื่อถือได้เป็นหลัก ฉันเองมักจะชอบดูหลายแหล่งควบคู่กันเพื่อความมั่นใจ ถ้าจะให้พูดแบบแฟน ๆ ก็อยากเห็นผลงานใหม่ ๆ ของนักเขียนไทยขึ้นอันดับหนึ่งมากกว่าแปลเท่านั้น

บอกตามตรงว่าปีนี้ฉันเห็นชื่อหนึ่งขึ้นมาเด่นจริงๆ ในชั้นหนังสือแถวหน้าและกลุ่มรีวิว นั่นคือ 'ราชันย์ภูติ' ที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางทั้งในร้านหนังสือกายภาพและช่องทางออนไลน์ ฉันเป็นคนที่ชอบสังเกตเทรนด์แบบไม่เป็นทางการ ดังนั้นสิ่งที่ทำให้คิดว่า 'ราชันย์ภูติ' น่าจะเป็นชุดนิยายแฟนตาซีขายดีที่สุดก็คือการมีทั้งการพิมพ์ครั้งที่หลาย การขึ้นชาร์ตขายดีซ้ำ ๆ และมีการพูดถึงในรีวิววิดีโอสั้น ๆ ที่ทำให้ยอดซื้อตามมารวดเร็ว เรื่องนี้ผสมความแฟนตาซีแบบมีระบบเวทมนตร์ชัดเจนเข้ากับเส้นเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครหลัก ทำให้คนหลากรุ่นอ่านได้และแนะนำต่อกันง่าย อีกเหตุผลที่เชื่อมโยงกับความฮิตคือมีข่าวลือการดัดแปลงเป็นซีรีส์ซึ่งมักดันยอดขายให้พุ่งเกินรอบแรก การตลาดแบบร่วมมือกับร้านกาแฟหรือไอเท็มสะสมก็ช่วยให้หนังสือเล่มนี้กลายเป็นผลงานที่คนซื้อเก็บเป็นของสะสม ไม่ได้แค่ซื้ออ่านให้จบแล้ววางไว้เฉยๆ และนั่นคือสัญญาณของหนังสือขายดีที่สุดในมุมมองฉัน

ที่ชั้นหนังสือที่ผมนั่งเฝ้าดูลูกค้าระหว่างวันมานาน พบว่าหนังสือสายละมุนที่ขายดีสุดมักเป็นเล่มที่ทำให้คนรู้สึกอ่อนโยนโดยไม่หวานเลี่ยนเกินไป และที่ทำให้คนไทยเทใจในช่วงหลายปีมานี้คืองานที่มีความเป็นมนุษย์สูง เช่น 'Kimi ni Todoke' ที่เล่าเรื่องความละมุนแบบเรียบง่ายแต่ซึ้งกินใจ ความอบอุ่นจากการเล่าเรื่องของตัวละครที่เติบโตไปด้วยกัน รวมถึงภาพลักษณ์ที่สื่อสารได้ชัดทั้งปกและคอนเทนต์ ทำให้เล่มพวกนี้กลับมาซื้อซ้ำ ทั้งในรูปแบบปกกระดาษและฉบับแปลดิจิทัล ฉันเห็นนักอ่านหลายกลุ่ม—วัยเรียน คนทำงาน และกลุ่มที่ตามสะสม—พากันหยิบ 'Kimi ni Todoke' ไปวางในตะกร้าเพิ่มบ่อยครั้ง เหตุผลไม่ได้มีแค่พล็อตโรแมนซ์ แต่เป็นความรู้สึกปลอดภัยที่หนังสือให้ได้ การออกแบบปกที่ละมุน ภาษาที่อ่านง่าย และการวางจังหวะเรื่องที่ไม่เร่งรีบ เป็นองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้เล่มนี้ยังคงเป็นหนึ่งในตัวเลือกยอดนิยมอยู่เสมอ

มีเล่มหนึ่งที่ทำให้คนหลากวัยวิ่งไปชั้นหนังสือแบบไม่คิดมากมายก็คือ 'Kimi no Na wa' — สำหรับฉันมันไม่ใช่แค่ปรากฏการณ์ในโรงหนัง แต่มันเป็นสินค้าที่ดันยอดขายนิยายแปลญี่ปุ่นในไทยให้พุ่งอย่างชัดเจน เราเคยเห็นกลุ่มวัยรุ่นยืนเลือกซื้อเล่มหนา ๆ ที่มีปกคุ้นตาจากโปสเตอร์ภาพยนตร์ และนั่นแหละคือพลังของการทำสื่อข้ามประเภท: นิยายที่กลายเป็นหนังอนิเมะขายดีก็เพราะคนอยากเก็บเวอร์ชันต้นฉบับเป็นของสะสม บวกกับการแปลที่เข้าถึงง่ายและบทพูดที่กระทบใจ ทำให้มีการซื้อต่อเนื่องทั้งในช่วงพีคและหลังจบกระแสไล่ ความรู้สึกเวลาเห็นชั้นวางเต็มไปด้วยฉบับแปลของเรื่องนี้ มันย้ำว่าการผสมผสานระหว่างเรื่องราวกินใจ การตลาดที่เจาะกลุ่มวัยรุ่น และงานภาพยนตร์ที่โดดเด่น สามารถยกระดับนิยายแปลญี่ปุ่นให้กลายเป็นสินค้าที่ ‘ขายดีที่สุด’ ในช่วงเวลาหนึ่งได้อย่างไม่ยาก

ชีวิตแฟนหนังสือที่ติดตามนิยายไทยมานานทำให้ผมเห็นชื่อเรื่องหนึ่งโผล่บ่อยที่สุดเมื่อไปรายการขายบนร้านออนไลน์ใหญ่ ๆ: 'บุพเพสันนิวาส'. ความนิยมของเล่มนี้ไม่ได้มาเพียงเพราะพล็อตโรแมนติก แต่เป็นการผสมผสานระหว่างกระแสละคร การตลาดที่เข้มข้น และการเข้าถึงหลายกลุ่มผู้อ่าน ทำให้เวอร์ชันเล่มและอีบุ๊กมียอดสั่งซื้อต่อเนื่อง บนแพลตฟอร์มอย่าง SE-ED, Naiin หรือ Ookbee มักจะเห็นชื่อเรื่องนี้อยู่ในอันดับต้น ๆ ของหมวดนิยายรักเป็นเวลานาน หลังจากละครออกอากาศ ยอดพิมพ์ซ้ำและฉบับพิเศษออกตามมาเรื่อย ๆ ดังนั้นถานับรวมทุกช่องทางออนไลน์จริง ๆ มันมักจะขึ้นแท่นว่าเป็นหนึ่งในเล่มขายดีที่สุดในประเภทนิยายรักของไทย ความรู้สึกที่ผมมีต่อความสำเร็จของ 'บุพเพสันนิวาส' ไม่ได้เป็นแค่มุมมองเชิงตัวเลข แต่เป็นปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรม ผมเคยซื้อเป็นของขวัญให้เพื่อนหลายคน เห็นคนในโซเชียลแชร์ฉากโปรดจนเป็นมีม และเห็นสำนักพิมพ์ออกแบบปกพิเศษจนแฟน ๆ ต้องสะสม การที่เรื่องราวสามารถข้ามจากหน้ากระดาษไปยังจอถ่ายทอดอารมณ์และการสวมบทบาทของตัวละครได้ดี เป็นเหตุผลใหญ่ที่ทำให้ยอดขายออนไลน์พุ่งและคงตัวได้ยาว ยังมีนิยายรักไทยเล่มอื่น ๆ ที่ขายดีในช่องทางออนไลน์ตามกระแสช่วงนั้น ๆ แต่ถาพรวมเมื่อพูดถึงความต่อเนื่องและการครอบงำในหลายแพลตฟอร์ม ผมมองว่า 'บุพเพสันนิวาส' เป็นตัวอย่างชัดเจนของนิยายรักที่ขายดีที่สุดในร้านออนไลน์ โดยเฉพาะในช่วงไม่กี่ปีหลังที่มีการทำสื่อหลายรูปแบบให้แฟน ๆ ติดตาม อธิบายแบบนี้แล้วก็อดภูมิใจไม่ได้ที่เห็นวงการนิยายไทยพัฒนาไปไกลขนาดนี้