นิยายสายละมุนละม่อมเล่มไหนขายดีที่สุดในไทย?

มีเล่มหนึ่งที่ทำให้คนหลากวัยวิ่งไปชั้นหนังสือแบบไม่คิดมากมายก็คือ 'Kimi no Na wa' — สำหรับฉันมันไม่ใช่แค่ปรากฏการณ์ในโรงหนัง แต่มันเป็นสินค้าที่ดันยอดขายนิยายแปลญี่ปุ่นในไทยให้พุ่งอย่างชัดเจน เราเคยเห็นกลุ่มวัยรุ่นยืนเลือกซื้อเล่มหนา ๆ ที่มีปกคุ้นตาจากโปสเตอร์ภาพยนตร์ และนั่นแหละคือพลังของการทำสื่อข้ามประเภท: นิยายที่กลายเป็นหนังอนิเมะขายดีก็เพราะคนอยากเก็บเวอร์ชันต้นฉบับเป็นของสะสม บวกกับการแปลที่เข้าถึงง่ายและบทพูดที่กระทบใจ ทำให้มีการซื้อต่อเนื่องทั้งในช่วงพีคและหลังจบกระแสไล่ ความรู้สึกเวลาเห็นชั้นวางเต็มไปด้วยฉบับแปลของเรื่องนี้ มันย้ำว่าการผสมผสานระหว่างเรื่องราวกินใจ การตลาดที่เจาะกลุ่มวัยรุ่น และงานภาพยนตร์ที่โดดเด่น สามารถยกระดับนิยายแปลญี่ปุ่นให้กลายเป็นสินค้าที่ ‘ขายดีที่สุด’ ในช่วงเวลาหนึ่งได้อย่างไม่ยาก

ตลอดปีล่าสุดที่ฉันสังเกตในกลุ่มเพื่อนวัยรุ่นและโซเชียลมีเดีย เล่มที่คนพูดถึงมากที่สุดและดูเหมือนจะขายดีสุดในเชิงกระแสคือ 'นายมาเฟียที่ฉันแอบรัก' ฉันติดตามกระแสจากการเห็นคนแชร์คัทประโยคเด็ดและแฟนอาร์ตในทวิตเตอร์กับติ๊กต๊อกจนแทบไม่พลาด ตอนแรกก็คิดว่าเป็นแค่ฟีเวอร์ชั่วครั้งคราว แต่พอมีการพูดถึงในคลับรีวิวหนังสือและสำนักพิมพ์ออกพิมพ์ซ้ำหลายรอบ ความนิยมมันยิ่งโตขึ้นเรื่อยๆ การที่ฉันชอบเวอร์ชันนิยายออนไลน์ของเรื่องนี้มาก ส่วนหนึ่งมาจากการเล่าเรื่องที่กระชับ มีมุกตลกกับซีนดราม่าสลับกันอย่างลงตัว ทำให้คนอ่านรุ่นใหม่ซื้อทั้งเล่มกระดาษและโหลดอีบุ๊กเพื่ออ่านซ้ำ จะเห็นได้จากชั้นวางหนังสือในร้านที่ฉันไปประจำ ซึ่งวางเล่มนี้เด่นสุดในมุมโรแมนซ์แล้วก็มีคนหยิบไปบ่อยๆ แม้ว่าจะมีนิยายแนวแอบรักอีกหลายเรื่อง แต่เล่มนี้มีการข้ามสายไปถึงผู้ชมที่ไม่เคยอ่านแนวนี้มาก่อนเลยก็มี ส่วนตัวแล้วฉันคิดว่าเหตุผลที่ทำให้ 'นายมาเฟียที่ฉันแอบรัก' ขายดีไม่ใช่แค่พล็อต แต่เป็นการจับเทรนด์การตลาดกับแฟนคอมมูนิตี้ได้ดี พอมีแฟนเมดเดอร์ทำซีนคัต คอสเพลย์ หรือเพลงประกอบขึ้นมาจับคู่กับฉาก นิยายก็กลายเป็นวัฒนธรรมย่อมๆ ที่คนอยากเก็บไว้ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบปกหรือแพ็กเกจพิเศษก็ดูดคนซื้อได้เสมอ นี่แหละคือความรู้สึกที่ทำให้ฉันอยากแนะนำเล่มนี้ให้เพื่อนๆ หลายคนลองอ่านดู

กลิ่นกระดาษใหม่กับปกสะดุดตาทำให้ฉันยังแอบหยิบนิยายที่วางเรียงกันไว้อยู่เสมอ ในมุมมองของคนที่อ่านแนวนี้มานาน เจ้าปรากฏการณ์ที่ทำให้สำนักพิมพ์ตามเทรนด์และกล้าพิมพ์ซ้ำแล้วซ้ำเล่าคือความแน่นอนของกลุ่มผู้อ่านและศักยภาพในการต่อยอดเป็นสื่ออื่น ๆ ผู้ขายดีอันดับต้น ๆ ที่สำนักพิมพ์ชอบลงทุนมักเป็นนิยายรักทุกรูปแบบ—ทั้งโรแมนซ์วัยรุ่น โรแมนซ์แฟนตาซี และแนวโรแมนซ์คอเมดี้ที่อ่านง่าย คนไทยชอบเรื่องที่มีตัวละครชัดเจนและอารมณ์เข้าถึงได้ นักอ่านกลุ่มแฟนสาวมีกำลังซื้อสูงและขยายเป็นคอมมูนิตี้ออนไลน์ได้ดี นอกจากนั้นแนวไลท์โนเวลหรือนิยายแฟนตาซีแบบเดินเรื่องเร็วที่สามารถแปลงเป็นอนิเมะหรือเกมก็ยังขายได้เยอะ ตัวอย่างต่างประเทศอย่าง 'Sword Art Online' ช่วยยืนยันว่าถ้าเป็นไอพีที่มีองค์ประกอบเกมหรือโลกคู่ขนาน โอกาสข้ามสื่อจะเพิ่มมูลค่ามหาศาล อีกกลุ่มที่ไม่น่ามองข้ามคือ BL หรือเรื่องรักชาย-ชาย ที่กลายเป็นตลาดใหญ่ในไทยเพราะแฟนคลับเข้มแข็งและมีการซัพพอร์ตหลากหลายรูปแบบ บางเล่มที่เริ่มจากเว็บนิยายออนไลน์ถูกพิมพ์เป็นเล่มแล้วดังเปรี้ยง เพราะคนอ่านช่วยกระจายต่อได้รวดเร็ว และสำนักพิมพ์ที่เข้าใจการทำการตลาดแบบแฟนเบสจะทำกำไรได้ชัดเจน สุดท้ายยังมีนิยายสืบสวน/ระทึกขวัญและนิยาย YA ที่ผสมกับปมชีวิตจริงซึ่งได้รับความนิยมจากผู้อ่านวัยรุ่นและผู้ใหญ่ที่ชอบอ่านแบบฉลาดและคิดตาม สรุปแบบไม่เป็นทางการ: สำนักพิมพ์มองหา 'ความแน่นอน' ในยอดอ่านและศักยภาพข้ามสื่อ ฉันมักจะสังเกตว่าหนังสือที่พิมพ์ดีมักมีชุมชนออนไลน์คอยผลักดัน ถ้านักเขียนอยากให้สำนักพิมพ์สนใจ ควรคิดเรื่องการนำเสนอที่เข้าถึงง่าย ตัวละครมีมิติ และเปิดโอกาสให้ผลงานเชื่อมกับสื่ออื่นได้ ไม่อย่างนั้นหนังสือดีแค่ในหน้ากระดาษก็ขายได้ยากขึ้น

ชีวิตแฟนหนังสือที่ติดตามนิยายไทยมานานทำให้ผมเห็นชื่อเรื่องหนึ่งโผล่บ่อยที่สุดเมื่อไปรายการขายบนร้านออนไลน์ใหญ่ ๆ: 'บุพเพสันนิวาส'. ความนิยมของเล่มนี้ไม่ได้มาเพียงเพราะพล็อตโรแมนติก แต่เป็นการผสมผสานระหว่างกระแสละคร การตลาดที่เข้มข้น และการเข้าถึงหลายกลุ่มผู้อ่าน ทำให้เวอร์ชันเล่มและอีบุ๊กมียอดสั่งซื้อต่อเนื่อง บนแพลตฟอร์มอย่าง SE-ED, Naiin หรือ Ookbee มักจะเห็นชื่อเรื่องนี้อยู่ในอันดับต้น ๆ ของหมวดนิยายรักเป็นเวลานาน หลังจากละครออกอากาศ ยอดพิมพ์ซ้ำและฉบับพิเศษออกตามมาเรื่อย ๆ ดังนั้นถานับรวมทุกช่องทางออนไลน์จริง ๆ มันมักจะขึ้นแท่นว่าเป็นหนึ่งในเล่มขายดีที่สุดในประเภทนิยายรักของไทย ความรู้สึกที่ผมมีต่อความสำเร็จของ 'บุพเพสันนิวาส' ไม่ได้เป็นแค่มุมมองเชิงตัวเลข แต่เป็นปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรม ผมเคยซื้อเป็นของขวัญให้เพื่อนหลายคน เห็นคนในโซเชียลแชร์ฉากโปรดจนเป็นมีม และเห็นสำนักพิมพ์ออกแบบปกพิเศษจนแฟน ๆ ต้องสะสม การที่เรื่องราวสามารถข้ามจากหน้ากระดาษไปยังจอถ่ายทอดอารมณ์และการสวมบทบาทของตัวละครได้ดี เป็นเหตุผลใหญ่ที่ทำให้ยอดขายออนไลน์พุ่งและคงตัวได้ยาว ยังมีนิยายรักไทยเล่มอื่น ๆ ที่ขายดีในช่องทางออนไลน์ตามกระแสช่วงนั้น ๆ แต่ถาพรวมเมื่อพูดถึงความต่อเนื่องและการครอบงำในหลายแพลตฟอร์ม ผมมองว่า 'บุพเพสันนิวาส' เป็นตัวอย่างชัดเจนของนิยายรักที่ขายดีที่สุดในร้านออนไลน์ โดยเฉพาะในช่วงไม่กี่ปีหลังที่มีการทำสื่อหลายรูปแบบให้แฟน ๆ ติดตาม อธิบายแบบนี้แล้วก็อดภูมิใจไม่ได้ที่เห็นวงการนิยายไทยพัฒนาไปไกลขนาดนี้

บอกตามตรงว่าปีนี้ฉันเห็นชื่อหนึ่งขึ้นมาเด่นจริงๆ ในชั้นหนังสือแถวหน้าและกลุ่มรีวิว นั่นคือ 'ราชันย์ภูติ' ที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางทั้งในร้านหนังสือกายภาพและช่องทางออนไลน์ ฉันเป็นคนที่ชอบสังเกตเทรนด์แบบไม่เป็นทางการ ดังนั้นสิ่งที่ทำให้คิดว่า 'ราชันย์ภูติ' น่าจะเป็นชุดนิยายแฟนตาซีขายดีที่สุดก็คือการมีทั้งการพิมพ์ครั้งที่หลาย การขึ้นชาร์ตขายดีซ้ำ ๆ และมีการพูดถึงในรีวิววิดีโอสั้น ๆ ที่ทำให้ยอดซื้อตามมารวดเร็ว เรื่องนี้ผสมความแฟนตาซีแบบมีระบบเวทมนตร์ชัดเจนเข้ากับเส้นเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครหลัก ทำให้คนหลากรุ่นอ่านได้และแนะนำต่อกันง่าย อีกเหตุผลที่เชื่อมโยงกับความฮิตคือมีข่าวลือการดัดแปลงเป็นซีรีส์ซึ่งมักดันยอดขายให้พุ่งเกินรอบแรก การตลาดแบบร่วมมือกับร้านกาแฟหรือไอเท็มสะสมก็ช่วยให้หนังสือเล่มนี้กลายเป็นผลงานที่คนซื้อเก็บเป็นของสะสม ไม่ได้แค่ซื้ออ่านให้จบแล้ววางไว้เฉยๆ และนั่นคือสัญญาณของหนังสือขายดีที่สุดในมุมมองฉัน

มีนิยายหวาน ๆ ที่คนไทยค้นหากันมากเพราะมันจับใจง่ายและเข้าถึงได้ ไม่ต้องมีโครงเรื่องซับซ้อนก็สามารถทำให้หัวใจละลายได้เสมอ ฉันมองว่า 'Kimi ni Todoke' เป็นหนึ่งในชื่อที่มักจะโผล่ในผลการค้นหาเสมอ เพราะองค์ประกอบของมันลงตัวทั้งความบริสุทธิ์ของความรักแรกพบและการเติบโตของตัวละคร Sawako ที่เก็บตัวแต่ซื่อสัตย์ ทำให้คนอ่านร่วมเอาใจช่วยได้เต็มที่ ส่วนการแปลงเป็นอนิเมะกับมังงะช่วยขยายฐานคนดู คนไทยที่เคยผ่านช่วงวัยเรียนมักจะเทียบความทรงจำตัวเองกับฉากโรงเรียนแสนอบอุ่นในเรื่องนี้ พอพูดถึงนิยายหวานก็ไม่ใช่แค่พล็อตโรแมนติกตรง ๆ เท่านั้นที่ทำให้ค้นหาเพิ่มขึ้น แต่เป็นรายละเอียดเล็ก ๆ อย่างบทสนทนาที่จริงใจ การพัฒนาความสัมพันธ์ทีละนิด และฉากที่ทำให้ยิ้มได้แบบเขิน ๆ — นี่แหละเหตุผลที่ชื่อเรื่องแบบนี้ยังคงถูกค้นหาซ้ำ ๆ และกลายเป็นบรรทัดฐานของนิยายหวานที่คนไทยชอบอ่าน

มาบอกตรงๆเลยว่า ฉันไม่มีทางเข้าถึงชาร์ตสดของเดือนนี้โดยตรง แต่วิธีที่ฉันมักใช้เพื่อยืนยันอันดับหนึ่งคือมองที่หลายแหล่งพร้อมกัน เช่น ชาร์ตของร้านหนังสือใหญ่ เว็บขายอีบุ๊ก และสำนักพิมพ์ที่มีการประกาศยอดขาย เมื่ออยากรู้จริง ๆ ฉันมักจะเช็ครายการจากร้านหนังสือออนไลน์ที่คนไทยใช้บ่อย เช่น หน้า bestseller ของร้านขายหนังสือออนไลน์ หรือหน้าแนะนำของแอปอ่านหนังสือ แล้วเปรียบเทียบกับหน้าโซเชียลของสำนักพิมพ์ เพราะถ้าเล่มไหนขึ้นอันดับหนึ่ง มักจะมีโพสต์ฉลองหรือแบนเนอร์ประกาศอยู่แล้ว ตัวอย่างหนังสือที่มักโผล่ในชาร์ตบ่อย ๆ ได้แก่นิยายแปลฮิตอย่าง 'It Ends With Us' หรือผลงานที่กลายเป็นกระแสจากซีรีส์ แต่ครั้งนี้ถ้าต้องการข้อมูลที่แน่นอนที่สุด ให้เปิดหน้าชาร์ตของร้านหนังสือที่เชื่อถือได้เป็นหลัก ฉันเองมักจะชอบดูหลายแหล่งควบคู่กันเพื่อความมั่นใจ ถ้าจะให้พูดแบบแฟน ๆ ก็อยากเห็นผลงานใหม่ ๆ ของนักเขียนไทยขึ้นอันดับหนึ่งมากกว่าแปลเท่านั้น

มีหลายปัจจัยที่ทำให้คำตอบนี้ไม่ง่ายตรง ๆ — แต่ถ้าจะยกชื่อที่คนในวงการและชุมชนอ่านหนังสือมักพูดถึงว่าเป็นหนึ่งในผู้ชนะเชิงยอดขาย ก็ต้องยก 'บุพเพสันนิวาส' ขึ้นมาเป็นตัวอย่างหนึ่ง ฉันติดตามการขายหนังสือไทยมานานพอสมควร แล้วเห็นชัดว่าการมีละครหรือซีรีส์มาขับเคลื่อนช่วยดันยอดได้มหาศาล กรณีของ 'บุพเพสันนิวาส' หลังจากถูกนำไปดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์ ยอดพิมพ์ซ้ำ วางแผงซ้ำ และฉบับรวมเล่มหลายแบบก็ถูกซื้อมากขึ้นเรื่อย ๆ เหมือนกับว่าการเข้าถึงคนดูวงกว้างทำให้ผู้อ่านใหม่ๆ กล้าที่จะจับนิยายโทนรักผู้ใหญ่หรือพีเรียดมากขึ้น ในฐานะคนสะสม ผมจะมองยอดขายทั้งในรูปแบบปกกระดาษและยอดดาวน์โหลดอิเล็กทรอนิกส์รวมกัน เพราะบางเรื่องขายดีเป็นเล่ม แต่บางเรื่องฮิตในแพลตฟอร์มดิจิทัลมากกว่า สรุปคือไม่มีเล่มเดียวที่ยืนยงเหนือกลุ่มตลาดทั้งหมดตลอดเวลา แต่ 'บุพเพสันนิวาส' เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนของนิยายรักผู้ใหญ่จากนักเขียนไทยที่ทะลุวงจำกัดของกลุ่มผู้อ่านเดิมจนกลายเป็นงานขายดีระดับประเทศ