ประวัติวันพ่อมีต้นกำเนิดจากเหตุการณ์อะไร

ต้นกำเนิดของวันพ่อในประเทศไทยมีรากฐานมาจากการยกย่องพระมหากษัตริย์ผู้ได้รับการเคารพว่าเป็น 'บิดาแห่งชาติ' มากกว่าจะเกิดจากประเพณีครอบครัวแบบตะวันตกโดยตรง โดยวันที่ 5 ธันวาคมของทุกปีซึ่งเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9) ถูกกำหนดให้เป็นวันพ่อแห่งชาติและวันชาติอย่างเป็นทางการ เพื่อเป็นการระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณและบทบาทของพระองค์ในฐานะผู้นำที่คนไทยมองว่าเป็นบิดาของแผ่นดิน หากย้อนที่มาของแนวคิดวันพ่อแบบสากล จะพบว่ามาจากความเคลื่อนไหวในสหรัฐอเมริกาช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ที่ต้องการเทียบเคียงกับวันแม่ แต่ในบริบทไทยการกำหนดวันพ่อเชื่อมโยงกับสัญลักษณ์ของชาติและความจงรักภักดีเป็นหลักมากกว่า

การประกาศให้วันคล้ายวันพระราชสมภพของในหลวงรัชกาลที่ 9 เป็นวันพ่อแห่งชาติมีผลให้กิจกรรมต่าง ๆ ถูกจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ไม่ว่าจะเป็นพิธีสักการะ การจัดงานของหน่วยงานภาครัฐ โรงเรียนที่มีการจัดกิจกรรมให้เด็กนักเรียนแสดงความกตัญญูต่อบิดา คนทั่วไปนิยมมอบของขวัญ การ์ด หรือพาไปทานข้าวเพื่อแสดงความเคารพและขอบคุณ ในด้านสัญลักษณ์ สีเหลืองซึ่งเป็นสีประจำวันเกิดของพระองค์มักถูกสวมใส่หรือใช้ในการตกแต่งในวันนั้น ๆ และยังมีทั้งการปลูกต้นไม้ การทำจิตอาสา หรือการร่วมงานเฉลิมฉลองที่จังหวัดต่าง ๆ จัดขึ้นเพื่อรำลึกถึงพระราชกรณียกิจของพระองค์ที่มีต่อประชาชน นอกจากนี้การเชื่อมโยงวันพ่อกับพระมหากษัตริย์ยังทำให้ความหมายของวันนั้นขยายไปไกลกว่าความสัมพันธ์ระหว่างพ่อและลูก เพราะรวมถึงความรู้สึกเคารพรักต่อผู้นำและความเป็นอันหนึ่งอันเดียวของสังคมด้วย

ความทรงจำส่วนตัวเกี่ยวกับวันพ่อมักจะคละเคล้าระหว่างความอบอุ่นของครอบครัวและบรรยากาศของการแสดงความกตัญญูต่อสถาบันกษัตริย์ โตขึ้นเห็นภาพคนสวมเสื้อสีเหลืองเต็มถนนและงานพิธีในสื่อ ทำให้ความหมายของวันพ่อมีทั้งมิติส่วนบุคคลและมิติสาธารณะ ในช่วงหลังการจากไปของรัชกาลที่ 9 บรรยากาศอาจเปลี่ยนไปบ้างในเชิงพิธีการ แต่การถือวันดังกล่าวเป็นโอกาสให้ลูก ๆ หลายคนแสดงความรักและขอบคุณพ่อของตัวเองยังคงไม่เปลี่ยน แค่การอ้างอิงถึงบุคคลสำคัญในระดับชาติทำให้วันพ่อในไทยมีความพิเศษและเป็นเอกลักษณ์กว่าที่เห็นในหลายประเทศ ซึ่งส่วนตัวยังรู้สึกอิ่มเอมทุกครั้งที่ได้เห็นครอบครัวรวมตัวกันในวันนั้น