ผมอยากได้รายชื่อนิยาย จีน โบราณ แปล ที่แปลดี

ลองมาดูงานแปลคลาสสิกอีกชุดที่มีรสชาติแตกต่างและนักแปลคนละแนวกันบ้าง — ฉันมักเลือกฉบับที่นักแปลใส่ความเป็นนักวิชาการเข้ากับความเป็นนักเล่า เพื่อให้ข้อความทั้งน่าเชื่อถือและอ่านเพลิน

'Jin Ping Mei' (Plum in the Golden Vase) — ฉบับแปลของ David Tod Roy นับว่าเป็นงานแปลเชิงวิชาการที่ละเอียดและกล้าพูดถึงความเป็นเพศ วรรณกรรมทางสังคม และการเมืองของจีนสมัยนั้น ซึ่งช่วยให้เรื่องที่ดูหยาบหรือยั่วยุในบางตอนมีบริบททางสังคมที่ชัดเจนขึ้น

'Strange Tales from a Chinese Studio' ('Liaozhai Zhiyi') — ฉบับแปลของ Herbert A. Giles หรือฉบับร่วมสมัยอื่น ๆ ทำให้เรื่องผีปนปรัชญาของ Pu Songling ยังรักษาความชวนติดตามไว้ได้ โดยเฉพาะตอนที่ใช้เรื่องเหนือธรรมชาติเพื่อสะท้อนนิสัยคนและคติทางสังคม ฉันชอบที่งานแปลพยายามรักษาน้ำเสียงเล่าเรื่องโบราณไว้

'Selections from Records of the Grand Historian' — ฉบับที่แปลโดย Burton Watson (หรือฉบับคัดเลือกที่เขาร่วมทำ) เหมาะกับคนที่อยากเห็นบันทึกเชิงประวัติศาสตร์และชีวประวัติในภาษาที่อ่านง่ายขึ้น ฉบับแปลแบบนี้ทำให้เรารับรู้เหตุการณ์สำคัญและตัวละครทางประวัติศาสตร์ได้โดยไม่ต้องปะทะกับความลื่นไหลของภาษาต้นฉบับโดยตรง

สรุปสั้น ๆ ว่าเลือกฉบับแปลที่มีโน้ตประกอบและบรรณานุกรมดี ๆ จะช่วยให้เรื่องโบราณเหล่านี้ไม่หลุดบริบท ฉันมักอ่านฉบับวิชาการควบคู่กับฉบับย่อที่อ่านง่าย เพื่อรักษาจังหวะสนุกและความเข้าใจเชิงลึกไว้พร้อมกัน

เวลาอ่านวรรณคดีจีนโบราณแล้วรู้สึกเหมือนกำลังเปิดประตูเข้าไปในโลกอีกใบ — ภาษากับบริบทเก่า ๆ ต้องการฉบับแปลที่ทั้งซื่อตรงและอ่านลื่น เลยชอบเลือกฉบับที่มีหมายเหตุช่วยอธิบายคติความเชื่อ ชื่อเรียก และบริบทประวัติศาสตร์เล็กน้อย เพราะแปลดีไม่ได้แปลว่าแปลตรงตัวอย่างเดียว แต่มันคือการพาเราเข้าใจโลกเดิมโดยไม่ทำให้บรรยากาศหรือจังหวะหายไป

รายการที่อยากแนะนำมีทั้งฉบับคลาสสิกและฉบับแปลแบบวิชาการที่ผมมองว่า 'คุ้มค่าที่จะอ่าน' ดังนี้

'Journey to the West' — ฉบับแปลของ Anthony C. Yu เป็นตัวอย่างของการแปลที่ทั้งครบถ้วนและมีการอธิบายเชิงวัฒนธรรมมากมาย ทำให้เราเข้าใจเรื่องตลกร้าย ความขัดแย้งเชิงศาสนา และชั้นความหมายทางปรัชญาที่ซ่อนอยู่ในนิทานผจญภัยเรื่องนี้ ฉบับย่อของ Arthur Waley ก็อ่านสนุกและเหมาะกับคนอยากให้เรื่องไหลลื่นโดยไม่ต้องห่วงเรื่องเชิงอรรถวิจัยหนักๆ

'Dream of the Red Chamber' — ถ้าชอบความละเอียดทางอารมณ์และโครงสร้างสังคมจีนสมัยโบราณ ฉบับ David Hawkes (และต่อด้วย John Minford ในฉบับที่สมบูรณ์กว่า) ถือว่าเยี่ยมเพราะให้ความสำคัญกับสำนวนและความเปราะบางของตัวละคร รวมทั้งมีโน้ตที่ช่วยให้ฉากเรื่องและความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครชัดเจนขึ้น

'Romance of the Three Kingdoms' — ฉบับแปลของ Moss Roberts โดดเด่นเรื่องการรักษาน้ำหนักของโทนบอกเล่าแบบดั้งเดิม พร้อมคำอธิบายตัวละครและเหตุการณ์เชิงประวัติศาสตร์ ทำให้เหตุการณ์ยุทธการและกลยุทธ์เข้าใจง่ายกว่าฉบับย่อที่ขาดคอนเท็กซ์

'Water Margin' (หรือ 'All Men Are Brothers') — ฉบับแปลโดย Pearl S. Buck มีรสชาติเจ้าบทเจ้ากลอนของเรื่องเล่าแบบนิทานพื้นบ้าน เหมาะกับคนต้องการอรรถรสความดิบและเสียงของตัวละครที่หลากหลาย

ถาจะเริ่มสักเรื่อง ถ้าชอบการผจญภัยผสมปรัชญาให้เริ่มที่ 'Journey to the West' ส่วนถาชอบความละเอียดด้านอารมณ์และการวิเคราะห์สังคม ลองยอมทุ่มเวลาให้ 'Dream of the Red Chamber' — ทั้งหมดนี้ทำให้ผมรู้สึกว่าการอ่านฉบับแปลดี ๆ เหมือนพูดคุยกับนักแปลที่เป็นเพื่อนร่วมทาง แนะนำให้เลือกฉบับที่มีคอมเมนต์หรือบรรณานุกรมเพราะช่วยให้เราเดินในโลกเก่าได้มั่นใจขึ้น