รายการทีวีที่มี เฉิน เสี่ยว มีเนื้อเรื่องต่อจากนิยายไหม?

บอกตรงๆว่าผมคิดเรื่องนี้บ่อยเวลาดูดรามาจีนที่ดัดแปลงจากนิยาย — คำตอบสั้นๆคือแล้วแต่กรณีและค่ายผู้สร้างจะเลือกเดินเรื่องอย่างไร

ผมเคยติดตามละครหลายเรื่องที่มีนักแสดงอย่างเฉินเสี่ยวแล้วพบว่าส่วนใหญ่จะยึดโครงหลักของนิยายไว้ แต่รายละเอียดปลีกย่อย กราฟตัวละคร หรือฉากเสริมมักถูกเติมเข้าไปเพื่อให้เหมาะกับจำนวนตอนและกลุ่มคนดู บางนิยายสั้นต้องขยายความเพื่อให้ได้ 50–60 ตอน ขณะที่นิยายที่ยาวมากก็อาจถูกย่อเหลือประมาณ 30–40 ตอน ทำให้เรื่องราวในละครและในหนังสือต่างกันทั้งจังหวะและการเน้นประเด็น

ถ้าจะยกตัวอย่างแนวคิดที่ชัดเจนจากวงการอื่นให้เห็นภาพ ผมมักนึกถึง 'Game of Thrones' ที่ซีรีส์เดินหน้าข้ามเนื้อหาหนังสือไปแล้วสร้างเนื้อหาเองตามทิศทางการผลิตแบบทีวี ซึ่งเป็นกรณีสุดขั้วของการขยับขยายและเปลี่ยนตอนจบ ในกรณีของเฉินเสี่ยวเอง หากนิยายต้นฉบับมีตอนจบชัดเจน ละครมักตามรอยค่อนข้างใกล้ แต่ถ้าต้นฉบับยังไม่จบหรือผู้สร้างอยากเพิ่มคอนฟลิกต์ ก็มีโอกาสสูงที่จะเห็นเนื้อเรื่องส่วนที่ละครเพิ่มเติมขึ้นเอง

สรุปก็คือถ้าอยากรู้แน่ว่านิยายถูกตามเป๊ะไหม ให้เช็กสถานะนิยายและอ่านบทรายละเอียดก่อนดูละคร แต่ส่วนตัวแล้วผมมองว่าการที่ละครเพิ่มฉากหรือเปลี่ยนจังหวะบ้างก็เป็นโอกาสให้เห็นมุมของตัวละครที่เราอาจไม่เคยจินตนาการ ถึงจะต่าง แต่ก็มีเสน่ห์ในแบบของมันเอง

บางคนอาจจะคาดหวังว่าละครที่มีนักแสดงดังจะต้องตรงตามนิยายเป๊ะ ๆ แต่ผมคิดว่ามุมมองนั้นค่อนข้างจำกัด หลายปัจจัยมีผล เช่นนิยายจบหรือยัง งบประมาณ ความยาวตอน และการปรับให้เข้ากับรสนิยมคนดูและมาตรการตรวจสอบของช่อง การปรับบางอย่างมีทั้งด้านบวกและด้านลบ — บางครั้งการเติมฉากใหม่ทำให้ตัวละครลึกขึ้น แต่บางครั้งก็ทำให้แนวคิดหลักเพี้ยนไป

ถ้าต้องยกตัวอย่างภาพรวมที่ช่วยให้เข้าใจ ผมมักนึกถึงเรื่องของ 'The Witcher' ที่มีการจัดเรียงเส้นเวลาและรายละเอียดบางอย่างเพื่อให้สอดคล้องกับการเล่าเรื่องบนหน้าจอ ซึ่งไม่ใช่ความผิด แต่เป็นการแปลความจากสื่อหนึ่งไปสู่อีกสื่อหนึ่ง ฉะนั้นสำหรับรายการที่มีเฉินเสี่ยว คำตอบขึ้นอยู่กับแต่ละโปรเจ็กต์ — บางเรื่องตามนิยาย ใครชอบความครบตามต้นฉบับก็พึงระวัง แต่คนที่ยินดีเห็นการตีความใหม่ ๆ มักจะได้ความบันเทิงแบบต่างออกไป และผมมักจะมองการดัดแปลงเป็นงานศิลป์อีกชิ้นหนึ่งไม่ใช่สำเนาเป๊ะ ๆ ของต้นฉบับ

แปลกดีที่หลายคนคาดหวังความตรงตามต้นฉบับจนลืมว่าทีวีมีข้อจำกัดเรื่องเวลา การเซ็นเซอร์ และการตลาด ฉันเคยเห็นละครหลายเรื่องที่มีการแต่งเติมเหตุการณ์ใหม่หรือขยายความสัมพันธ์ตัวละครเพื่อให้คนดูติดตามต่อ เช่นฉากรักที่เพิ่มขึ้นหรือฉากแอ็กชันที่ขยายเพื่อเน้นเรตติ้ง ในบางกรณีผู้เขียนบทต้องเขียนตอนจบเองถ้านิยายยังไม่เสร็จ ผลลัพธ์คือทิศทางอาจเปลี่ยนไปจากน้ำเสียงเดิมของผู้แต่ง

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ให้คิดถึงคู่กรณีในวงการอนิเมะที่เคยเปลี่ยนทิศทางกลางเรื่องอย่าง 'fullmetal alchemist' เวอร์ชันเก่า ซึ่งเบี่ยงออกจากมังงะ แต่เวอร์ชันที่ทำตามต้นฉบับกลับถูกยกย่องในแง่ความครบถ้วน นโยบายของผู้สร้างและสถานะต้นฉบับจึงสำคัญมาก เมื่อเป็นผลงานที่มีเฉินเสี่ยวร่วมแสดงด้วย หลายครั้งเขาจะอยู่ในโปรเจ็กต์ที่ยังยึดแกนเรื่องของนิยาย แต่ก็ไม่ใช่ข้อกำหนดตายตัว ฉันมองว่าการเปิดรับความต่างบ้างจะช่วยให้การดูละครสนุกขึ้น เพราะจะได้เห็นการตีความจากทีมสร้างและการแสดงที่เติมสีสันให้เรื่องราว