ละคร ทีวีช่อง 3 รีเมกจากนิยายเรื่องใดบ้าง?

ผู้ชมที่ชอบละครแนวย้อนยุคกับบทประพันธ์ดีๆ มักจะไม่พลาด 'บุพเพสันนิวาส' — นี่คือหนึ่งในผลงานที่ชัดเจนว่าเป็นละครรีเมคจากนิยายและทำให้คนไทยหันมาสนใจวรรณกรรมร่วมสมัยอีกครั้ง ฉันชอบการปรับบทที่ทำให้ตัวละครหลักยังคงเสน่ห์ของนิยายไว้ได้ แต่ก็เติมมุกและภาพรายละเอียดเพื่อให้คนดูปัจจุบันเข้าถึงง่าย ความสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร การใช้ภาษาโบราณสลับกับคำพูดปัจจุบัน และการเล่าเรื่องที่บาลานซ์ระหว่างความฮาและดราม่า ทำให้เวอร์ชันทีวีนี้กลายเป็นกรณีศึกษาว่าการนำงานเขียนมาสู่หน้าจอควรทำอย่างไร ถ้าจะดูว่าเรื่องไหนเป็นรีเมคจากนิยาย ให้สังเกตคำว่า 'บทประพันธ์' ในเครดิตหรือสกรีนช็อตแรกๆ — หลายเรื่องของช่อง 3 จะระบุชัดเจน และบางครั้งจะประกาศบนสื่อประชาสัมพันธ์ด้วย การดูเวอร์ชันดั้งเดิมของนิยายควบคู่ไปด้วยช่วยให้เห็นความต่างของการตีความและความตั้งใจของผู้สร้างได้ชัดเจนขึ้น

หลายคนมักคิดว่าโทรทัศน์สมัยนี้ชอบรีเมกละครเก่าๆ แต่จากที่ติดตามช่องนี้มานาน ผมเห็นว่าแนวทางของช่อง GMM25 ค่อนข้างเน้นงานดัดแปลงจากนิยาย อินเทอร์เน็ตคอมมูนิตี้ หรือการหยิบภาพยนตร์มาทำเป็นซีรีส์มากกว่าจะเอาละครโทรทัศน์เก่าๆ มารีเมกแบบตรงตัว ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดในความทรงจำของผมคือ 'Waterboyy' ที่ถูกแปลงมาจากภาพยนตร์ฉบับปี 2015 มาทำเป็นซีรีส์ในเวอร์ชันที่ขยายโครงเรื่องและขยายมุมมองตัวละครให้ลึกขึ้น ซึ่งถือว่าเป็นการรีเมกจากสื่อรูปแบบอื่น ไม่ใช่การหยิบละครโทรทัศน์เก่าๆ ขึ้นมาทำใหม่ตรงๆ นอกจากนั้น หลายเรื่องของค่ายที่ออกอากาศบนช่องนี้มักจะเป็นนิยายออนไลน์หรือเว็บตูนที่มีฐานแฟนคลับอยู่แล้ว ทำให้งานออกมาในรูปแบบที่สดใหม่และปรับให้เข้ากับรสนิยมคนดูยุคใหม่ สรุปแบบไม่ใช่รายการทั้งหมดแต่เป็นภาพรวมที่ผมเห็นคือ ช่อง GMM25 มีละครที่เป็น ‘รีเมก’ แบบเต็มรูปแบบเพียงไม่กี่เรื่อง หากนับรวมการดัดแปลงจากภาพยนตร์หรือสื่ออื่นๆ จะมีตัวอย่างให้เห็นบ้าง แต่อย่างที่บอก ความถนัดของช่องคือการสร้างผลงานที่ต่อยอดจากแหล่งเรื่องเล่าใหม่ๆ มากกว่าการคัดลอกละครเก่ามาทับอีกครั้ง ซึ่งทำให้ผมมักรอชมว่าแต่ละเรื่องจะตีความต่างจากต้นฉบับแค่ไหนและนำเสนอได้อย่างไร

รายการละครช่อง 3 ที่ถูกพูดถึงว่าเป็นการดัดแปลงจากนิยายยอดฮิตซึ่งผมตามมาตั้งแต่กระแสเริ่มแรงคือ 'บุพเพสันนิวาส' — เวอร์ชันซีรีส์ที่ทำให้คนทุกวัยหันมาสนใจนิยายต้นฉบับอีกครั้ง ความรู้สึกหลังดูแบบแฟนคลับเก่า ๆ คือมันมีพลังแบบเดียวกับนิยายที่เคยอ่าน: ตัวละครถูกขยับขยาย ให้มิติ และหลายฉากยังคงบรรยากาศดั้งเดิมที่คนอ่านชอบ ฉากรักฉากฮา และคอนเท็กซ์ประวัติศาสตร์ถูกถ่ายทอดบนจอให้เข้าถึงคนทั่วไปได้ง่ายขึ้น ฉันจำได้ว่าการเล่นแสง สีทุน ฉากเครื่องแต่งกาย และบทพูดบางตอนทำให้คนที่ไม่เคยอ่านนิยายก็อยากไปหาต้นฉบับอ่านทันที มุมมองอีกอย่างที่อยากแชร์คือการรีเมคแบบนี้มีทั้งข้อดีและข้อจำกัด: ข้อดีคือแฟนนิยายได้เห็นโลกที่คุ้นเคยขยับเป็นภาพเคลื่อนไหว ได้เห็นนักแสดงตีความตัวละครที่ตนจินตนาการไว้ ข้อจำกัดคือบางครั้งเวลาเปลี่ยนสังคม มุมมองเก่าอาจต้องปรับให้เข้ากับคนดูสมัยใหม่ ถ้าปรับไม่ดี งานอาจดูขัดหรือสูญเสียเสน่ห์ของต้นฉบับไป ฉันชอบเวลาที่ทีมงานเลือกเก็บแก่นเรื่องและปรับองค์ประกอบเล็กน้อยเพื่อให้คนดูรุ่นใหม่อินได้โดยไม่ทำลายสเน่ห์ดั้งเดิม — นั่นแหละคือเหตุผลที่การรีเมคจากนิยายยอดฮิตจึงเป็นงานที่ท้าทายและน่าติดตาม

ได้ยินมาว่าแว่ว ๆ ในกลุ่มแฟนละครว่าปีหน้าช่อง one อาจรีเมกจากนิยายเรื่อง 'รักไม่สิ้นหวัง' ซึ่งเป็นงานที่เคยฮิตมากในกลุ่มผู้อ่านรุ่นใหม่ ฉันรู้สึกตื่นเต้นกับไอเดียนี้เพราะเนื้อเรื่องของ 'รักไม่สิ้นหวัง' มีทั้งฉากความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนและโมเมนต์หวาน ๆ ที่ถ้าทำเวอร์ชันทีวีให้ละมุนจะเข้ากับโทนช่องได้ดี ฉากที่ฉันคิดว่าน่าจะทำออกมาได้ทรงพลังคือช่วงบทสรุปบนชายหาด—มันมีทั้งความอบอุ่นและความขมปน ซึ่งถ้าผสมกับงานภาพสวยและการคัดนักแสดงที่มีเคมี จะกลายเป็นละครที่แฟน ๆ รอคอย พอคิดถึงมุมการปรับบทก็สนุกนะ เพราะต้นฉบับให้พื้นที่ตัวละครพัฒนาในหลายตอน การเลือกตัดหรือขยายฉากบางช่วงจะเป็นกุญแจสำคัญ ฉันอยากเห็นการรักษาธีมดั้งเดิม แต่เพิ่มเส้นเรื่องรองให้ตัวละครรองมีมิติมากขึ้น นี่แหละถ้าช่อง one ลงมือทำจริง ๆ จะเป็นผลงานที่ทั้งแฟนเดิมยิ้มและคนดูใหม่เข้าถึงได้ง่าย

รายชื่อละครรีเมคของช่อง One มีความหลากหลายมากกว่าที่หลายคนคิด และส่วนใหญ่เป็นการหยิบงานวรรณกรรมที่มีฐานแฟนคลับอยู่แล้วมาปัดฝุ่นเล่าใหม่ให้เข้ากับยุคสมัย ฉันมองว่าเหตุผลที่ช่อง One เลือกนิยายมารีเมคเป็นเพราะเนื้อเรื่องมีความชัดเจน ตัวละครเด่น และมีแฟนคลับที่ติดตามอยู่แล้ว ทำให้การนำไปดัดแปลงเป็นละครมีความเสี่ยงน้อยกว่าเริ่มจากบทใหม่ นอกจากนั้นนิยายหลายเรื่องยังมีธีมที่ตอบโจทย์ผู้ชมปัจจุบัน เช่น แนวรักซับซ้อน สืบสวน หรือประวัติศาสตร์ดัดแปลง จึงเห็นผลงานจากนักเขียนหลายสไตล์ถูกนำมาปรับเป็นละครของช่องนี้ ถ้าจะตามหาว่าละครเรื่องไหนของ One เป็นรีเมคจากนิยาย ฉันมักดูที่เครดิตตอนต้นหรือตอนท้ายของละคร ซึ่งมักมีคำว่า 'ดัดแปลงจากนิยายของ...' หรือชื่อผู้แต่งระบุไว้ อีกช่องทางคือบทสัมภาษณ์นักแสดงหรือผู้จัดที่มักพูดถึงที่มาของบทประพันธ์ การรู้ที่มาทำให้การดูละครได้มิติใหม่ เพราะเราจะมองเห็นการตัดต่อหรือการเปลี่ยนจุดโฟกัสจากต้นฉบับไปสู่จอทีวีได้ชัดขึ้น และสามารถชื่นชมความคิดสร้างสรรค์ของคนดัดแปลงได้มากขึ้นเช่นกัน

ลองนึกถึงละครที่แม่หรือป้าเปิดดูแล้วคนทั้งบ้านต้องหยุดงานบ้านแล้วเข้าไปดูด้วยกัน — เรื่องนั้นสำหรับหลายคนมักจะเป็น 'นางทาส'. ผมโตมากับการเห็นหลายเวอร์ชันของเรื่องนี้วนกลับมาทุกยุค ทุกครั้งที่มีการรีเมกจะมีสิ่งใหม่เพิ่มเข้ามา ทั้งมุมกล้อง การตีความตัวละคร และการแต่งกายที่สะท้อนรสนิยมของสังคมในยุคนั้น ฉากที่มักพูดถึงกันบ่อย ๆ คือฉากความทุกข์ทรมานของตัวละครหลักที่โดนบีบคั้นด้วยสถานะทางสังคม — ทุกเวอร์ชันจะเลือกขยี้จุดนี้ต่างกัน บางครั้งนักแสดงรุ่นใหม่ทำให้คนดูรุ่นเดิมรู้สึกแปลกใจ ขณะที่คนดูรุ่นใหม่ก็ติดใจในความเข้มข้นของอารมณ์ ผมคิดว่าเหตุผลที่ 'นางทาส' ถูกนำกลับมาทำใหม่บ่อย ๆ เพราะมันเป็นเรื่องราวที่สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างของสังคมไทยได้กว้างและลึก พอประกอบกับโครงเรื่องเป็นละครน้ำเน่าที่มีจังหวะตบตีและดราม่าชัดเจน มันเลยตอบโจทย์ตลาดทีวีเสมอ เมื่อมองย้อนกลับ ผมมองว่าการรีเมกแต่ละครั้งก็มีความหมายต่างกัน บางครั้งเป็นการพยายามถ่ายทอดมุมมองใหม่ บางครั้งก็แค่เปลี่ยนนักแสดงให้เข้ากับยุคสมัย แต่ไม่ว่าจะอย่างไร เรื่องราวของตัวละครและธีมเรื่องชั้นชนก็ยังคงทำให้คนหยุดดูได้เหมือนเดิม

อยู่กับละครรีเมคมานานทำให้ผมเห็นการเปลี่ยนแปลงที่ละเอียดแต่มีนัยสำคัญระหว่างเวอร์ชันเก่าและใหม่ ความแตกต่างแรกที่เด่นชัดคือจังหวะการเล่าเรื่องและการตัดต่อ: เวอร์ชันเก่ามักใจเย็น ให้เวลากับบทสนทนาและบรรยากาศเพื่อสร้างอารมณ์ แต่เวอร์ชันปัจจุบันเร็วขึ้น ตัดสลับบ่อยขึ้นเพื่อรักษาเรตติ้งและตอบโจทย์ผู้ชมที่คุ้นกับความเร็วของคอนเทนต์ยุคใหม่ ผมรู้สึกว่าองค์ประกอบเช่นซาวด์แทร็กและการใช้เพลงประกอบก็เปลี่ยนอารมณ์ไปด้วย—เพลงสมัยก่อนเน้นทำนองเรียบง่าย ในขณะที่เพลงใหม่จะเด่น จังหวะชัด และถูกออกแบบให้เป็นไฮไลต์บนแพลตฟอร์มออนไลน์ อีกด้านที่ผมคิดว่าเปลี่ยนเยอะคือการปรับตัวของตัวละครและสังคมบนหน้าจอ: บทเดิมที่เขียนในยุคก่อนอาจมีมุมมองต่อเพศ ความสัมพันธ์ หรือบทบาทครอบครัวที่ดูเชยในวันนี้ เวอร์ชันรีเมคมักปรับโทนให้ทันสมัย ลดมุมมองที่พาไปสู่การตีตรา เปิดพื้นที่ให้ตัวละครมีความหลากหลายมากขึ้น แต่บางครั้งการปรับนี้ก็ทำให้กลิ่นอายเดิมหายไปจนแฟนเก่าไม่รู้สึกผูกพันเหมือนเมื่อก่อน สุดท้าย เทคโนโลยีและการตลาดมีบทบาทชัดเจน: แสง สี การถ่ายภาพ และการโปรโมตผ่านโซเชียลมีเดียทำให้ละครใหม่ดูเปล่งปลั่งและเข้าถึงกลุ่มคนดูวัยรุ่นได้เร็ว แต่ในมุมหนึ่งผมคิดว่าบางเรื่องสูญเสียความเรียลของฉากพื้นบ้านหรือรายละเอียดเล็ก ๆ ที่เคยเป็นเสน่ห์เฉพาะตัวของต้นฉบับ นี่แหละคือเหตุผลที่ผมยังชอบเวอร์ชันคลาสสิกในบางเรื่อง แม้มองว่ารีเมคจะมีข้อดีหลายอย่างก็ตาม

ย้อนไปดูแนวโน้มของละครช่อง 7 จะเห็นได้ชัดว่าช่องนี้ชอบหยิบเรื่องเก่าๆ ที่คนคุ้นเคยกลับมาทำใหม่หรือฉายซ้ำอยู่บ่อยๆ ซึ่งความพยายามรีเมกมีทั้งการปรับบท ปรับมุมมองตัวละคร และเปลี่ยนสไตล์การเล่าให้ทันสมัยขึ้น ตัวอย่างที่คนมักพูดถึงคืองานบทประพันธ์คลาสสิกหลายเรื่องที่ถูกนำกลับมาสร้างใหม่หลายยุค เช่น 'ทองเนื้อเก้า' ที่ถือเป็นตำนานของละครไทยและมีการดัดแปลงหลายครั้งเพราะโครงเรื่องกับตัวละครมีมิติให้ขยายได้เรื่อยๆ เสียงวิพากษ์ทางสังคมในเวอร์ชันใหม่ๆ ก็ถูกปรับให้เข้ากับบริบทยุคปัจจุบัน จึงทำให้แต่ละเวอร์ชันมีสีสันต่างกันไป การรีเมกในช่อง 7 ไม่ได้จำกัดเพียงงานวรรณกรรมชิ้นใหญ่ บทละครแนวดราม่าครอบครัวหรือสายโศกชะตากรรมที่คนเคยประทับใจก็มักถูกนำกลับมาอีกครั้ง ตัวอย่างที่มักเห็นคือเรื่องราวครอบครัวขนาดใหญ่และละครประวัติศาสตร์ที่เคยสร้างชื่อได้ดีในอดีต หลายเรื่องถูกหยิบมาปัดฝุ่น ปรับบทให้กระชับ ตัดฉากที่ยืดยาว และใส่เทคนิคการถ่ายทำยุคใหม่ เรื่องราวเหล่านี้ยังคงจุดเด่นด้านอารมณ์เข้มข้นและซับพลอตความสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร แต่การนำเสนอจะทำให้คนดูรุ่นใหม่เข้าถึงง่ายขึ้น โดยยังคงส่งต่อแก่นเรื่องเดิมให้แฟนรุ่นก่อนรู้สึกคุ้นเคย ในมุมของคนดู การเห็นละครเก่าที่ถูกรีเมกเป็นความรู้สึกแบบสองทาง — ดีใจที่เรื่องโปรดของเราได้รับการเก็บรักษาไว้และมีโอกาสเข้าถึงคนใหม่ แต่ก็มีความตื่นเต้นและกังวลว่าการตีความใหม่จะรักษาจิตวิญญาณต้นฉบับได้ดีแค่ไหน บางเวอร์ชันทำออกมาดีจนกลายเป็นเวอร์ชันที่คนพูดถึงรุ่นต่อรุ่น ขณะที่บางเวอร์ชันก็อาจจะเปลี่ยนแปลงจนคนที่รักต้นฉบับรู้สึกไม่เหมือนเดิม สำหรับคนที่ติดตามช่อง 7 มาแต่อดีต การได้เห็นการรีเมกเหล่านี้เป็นเหมือนการเดินทางย้อนเวลาและมองเห็นวิวัฒนาการของวงการละครไทยไปพร้อมกัน ความรู้สึกส่วนตัวคือชอบเวลาที่การรีเมกช่วยเปิดมุมมองใหม่ๆ ให้กับเรื่องเดิม ทำให้เราได้กลับมาเห็นรายละเอียดที่อาจพลาดไปในเวอร์ชันก่อนๆ และยังได้เปรียบเทียบว่าการเล่าเรื่องเปลี่ยนไปตามสังคมยังไงด้วย

ตั้งแต่ข่าวลือเริ่มกระจายในกลุ่มแฟนละคร ผมเลยตามความเป็นไปของเรื่องนี้แบบไม่พลาดรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ผมยังไม่ได้เห็นประกาศเป็นทางการจากช่อง 3 ว่าจะรีเมคเรื่องใดแน่ ๆ แต่ถ้าดูจากเทรนด์และแรงกดดันจากแฟน ๆ หลายเสียงมักชี้ไปที่โอกาสในการกลับมาทำใหม่ของ 'ทองเนื้อเก้า' ผลงานคลาสสิกที่ยังมีพลังทางอารมณ์ค่อนข้างสูง การรีเมคแบบนี้มักถูกคาดหวังให้ปรับเนื้อหาให้เข้ากับยุคสมัย ขณะเดียวกันก็ต้องรักษาแก่นเดิมไว้ให้คนดูรุ่นเก่ายังรู้สึกเชื่อมต่อ ถ้าช่อง 3 ตัดสินใจจริง ผมคาดว่าจะมีการคัดเลือกนักแสดงที่มีกระแสพร้อมทั้งทีมงานที่กล้าเล่นกับสไตล์การเล่าเรื่องใหม่ ๆ — นี่แหละที่ทำให้การรีเมคมีทั้งโอกาสสร้างความตื่นเต้นและเสี่ยงต่อการถูกวิจารณ์แบบเปรียบเทียบกับฉบับเดิม ๆ สรุปคือรอติดตามประกาศจากช่องอย่างเป็นทางการดีกว่า แต่หัวใจผมก็เต้นแรงกับความเป็นไปได้นี้

สังเกตได้ว่าช่อง One ไม่ได้รีเมกซีรีส์จากต่างประเทศบ่อยนัก แต่ก็มีบางเรื่องที่เป็นการดัดแปลงหรือหยิบแนวคิดจากต่างชาติมาใช้ในเวอร์ชันไทย ซึ่งมักจะเกิดขึ้นกับรายการวาไรตี้หรือฟอร์แมตมากกว่าซีรีส์ละครเรียงตอนยาว ในมุมมองของคนดูที่ติดตามตารางออกอากาศ ผมเห็นว่า One ให้ความสำคัญกับผลงานต้นฉบับแต่อย่างไรก็ตามก็มีการซื้อฟอร์แมตรายการต่างประเทศมาปรับใช้ เช่นรายการประเภทแข่งขันหรือโชว์ที่เห็นได้ชัด ในด้านละครสคริปต์ที่เป็นรีเมกตรง ๆ นั้นมีไม่กี่เรื่องและมักจะถูกทำเป็นเวอร์ชันที่ปรับเนื้อหาให้เข้ากับรสนิยมคนไทยแทนการคัดลอกทั้งหมด ถ้าจะนับแบบเคร่งครัด เรื่องที่เป็น 'รีเมกเต็มรูปแบบ' บนช่อง One ค่อนข้างหายากกว่าเครือข่ายอื่น ๆ แต่ภาพรวมคือ One มักจะเลือกสร้างผลงานใหม่ ๆ มากกว่าการพึ่งพาเนื้อหาจากต่างประเทศ ซึ่งทำให้ช่องมีเอกลักษณ์ในแนวทางการเล่าเรื่องและการผลิตอยู่พอสมควร