ละคร-ช่อง One มีละครรีเมคจากนิยายเรื่องไหนบ้าง

เอาจริงๆ ผมมองว่าละครรีเมคของช่อง One มักยึดต้นฉบับจากหลายแหล่งที่หลากหลาย ไม่ได้จำกัดอยู่แค่นวนิยายหรือโครงเรื่องเดิมในบ้านเราเพียงอย่างเดียว สิ่งที่เห็นบ่อยคือการดัดแปลงจากนวนิยายไทยคลาสสิกที่เคยฮิตในอดีต, ละครโทรทัศน์รุ่นเก่าที่เคยเป็นตำนาน, รวมถึงงานต่างประเทศอย่างซีรีส์เกาหลีหรือญี่ปุ่นที่ได้รับความนิยมจนถูกนำมาปรับให้เข้ากับบริบทสังคมไทย ในมุมการผลิต ผมสังเกตว่าแหล่งที่มาหลักมีอยู่ประมาณสี่กลุ่มใหญ่: 1) นวนิยาย/นิยายออนไลน์—เพราะมีฐานแฟนเดิมและโครงเรื่องชัดเจน 2) ละครคลาสสิกไทย—เอาจุดเด่นของต้นฉบับมารีเฟรชให้คนรุ่นใหม่ดูได้ 3) ผลงานต่างประเทศ (เช่น ซีรีส์เกาหลี/ญี่ปุ่น) ที่นำมาปรับบริบท 4) การ์ตูนหรือเว็บตูน ซึ่งช่วงหลังเป็นที่นิยมเพราะภาพและคาแรกเตอร์ชัดเจน แต่ละแหล่งต้องผ่านการปรับตัวให้เข้ากับค่านิยมและกฏระเบียบของโทรทัศน์ไทย ฉะนั้นแม้จะใช้คำว่ารีเมค แต่รายละเอียดตัวละครหรือฉากบางจุดมักถูกเปลี่ยนให้เหมาะกับผู้ชมในประเทศ สำหรับคนที่อยากรู้ว่าละครเรื่องไหนของช่อง One เป็นรีเมคหรือไม่ ให้ลองดูเครดิตตอนต้น-ตอนจบว่ามีคำว่า ‘ดัดแปลงจาก’ หรือ ‘จากนิยายโดย’ หรือไม่ และสังเกตบทสัมภาษณ์ผู้กำกับกับนักแสดงที่มักจะบอกถึงแหล่งอ้างอิงอีกที ผมเองชอบดูสองเวอร์ชันเปรียบเทียบ เพราะบางครั้งเวอร์ชันรีเมคจะขยายมิติความสัมพันธ์ของตัวละครหรือเปลี่ยนโทนให้ทันสมัยมากขึ้น ทำให้ได้เห็นสองมุมของเรื่องเดียวกัน ซึ่งนั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมการรีเมคถึงยังคงมีเสน่ห์เสมอ

ผู้ชมที่ชอบละครแนวย้อนยุคกับบทประพันธ์ดีๆ มักจะไม่พลาด 'บุพเพสันนิวาส' — นี่คือหนึ่งในผลงานที่ชัดเจนว่าเป็นละครรีเมคจากนิยายและทำให้คนไทยหันมาสนใจวรรณกรรมร่วมสมัยอีกครั้ง ฉันชอบการปรับบทที่ทำให้ตัวละครหลักยังคงเสน่ห์ของนิยายไว้ได้ แต่ก็เติมมุกและภาพรายละเอียดเพื่อให้คนดูปัจจุบันเข้าถึงง่าย ความสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร การใช้ภาษาโบราณสลับกับคำพูดปัจจุบัน และการเล่าเรื่องที่บาลานซ์ระหว่างความฮาและดราม่า ทำให้เวอร์ชันทีวีนี้กลายเป็นกรณีศึกษาว่าการนำงานเขียนมาสู่หน้าจอควรทำอย่างไร ถ้าจะดูว่าเรื่องไหนเป็นรีเมคจากนิยาย ให้สังเกตคำว่า 'บทประพันธ์' ในเครดิตหรือสกรีนช็อตแรกๆ — หลายเรื่องของช่อง 3 จะระบุชัดเจน และบางครั้งจะประกาศบนสื่อประชาสัมพันธ์ด้วย การดูเวอร์ชันดั้งเดิมของนิยายควบคู่ไปด้วยช่วยให้เห็นความต่างของการตีความและความตั้งใจของผู้สร้างได้ชัดเจนขึ้น

ได้ยินมาว่าแว่ว ๆ ในกลุ่มแฟนละครว่าปีหน้าช่อง one อาจรีเมกจากนิยายเรื่อง 'รักไม่สิ้นหวัง' ซึ่งเป็นงานที่เคยฮิตมากในกลุ่มผู้อ่านรุ่นใหม่ ฉันรู้สึกตื่นเต้นกับไอเดียนี้เพราะเนื้อเรื่องของ 'รักไม่สิ้นหวัง' มีทั้งฉากความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนและโมเมนต์หวาน ๆ ที่ถ้าทำเวอร์ชันทีวีให้ละมุนจะเข้ากับโทนช่องได้ดี ฉากที่ฉันคิดว่าน่าจะทำออกมาได้ทรงพลังคือช่วงบทสรุปบนชายหาด—มันมีทั้งความอบอุ่นและความขมปน ซึ่งถ้าผสมกับงานภาพสวยและการคัดนักแสดงที่มีเคมี จะกลายเป็นละครที่แฟน ๆ รอคอย พอคิดถึงมุมการปรับบทก็สนุกนะ เพราะต้นฉบับให้พื้นที่ตัวละครพัฒนาในหลายตอน การเลือกตัดหรือขยายฉากบางช่วงจะเป็นกุญแจสำคัญ ฉันอยากเห็นการรักษาธีมดั้งเดิม แต่เพิ่มเส้นเรื่องรองให้ตัวละครรองมีมิติมากขึ้น นี่แหละถ้าช่อง one ลงมือทำจริง ๆ จะเป็นผลงานที่ทั้งแฟนเดิมยิ้มและคนดูใหม่เข้าถึงได้ง่าย

เคยสงสัยไหมว่าละครบนช่องวัน31 มีเรื่องไหนที่เป็นรีเมคจากต่างประเทศบ้าง? ในมุมมองของคนดูที่ติดตามละครไทยค่อนข้างละเอียด ฉันคิดว่าสิ่งที่เห็นชัดคือช่องวัน31 ไม่ได้เน้นการทำรีเมคจากซีรีส์ต่างชาติเป็นหลักเหมือนบางสถานี แต่จะมีรูปแบบการยืมไอเดียหรือฟอร์แมตจากต่างประเทศในบางโปรเจกต์มากกว่า ตัวอย่างที่พบบ่อยคือการนำคอนเซ็ปต์ของซีรีส์หรือฟอร์แมตรายการจากเกาหลี ญี่ปุ่น หรือละตินอเมริกา มาปรับให้กลายเป็นงานที่เข้ากับตลาดไทย โดยมักเปลี่ยนโครงเรื่อง ตัวละคร และบรรยากาศให้เป็นไทยล้วนแทนการซื้อลิขสิทธิ์แบบตรงตัว ถ้าลองแยกมุมมอง ฉันมักจะแบ่งเป็นสองแบบใหญ่ ๆ: แบบแรกคือ ‘ลิขสิทธิ์อย่างเป็นทางการ’ ซึ่งน้อยมากบนช่องนี้ — จะเห็นมากกว่าในรายการวาไรตี้หรือเกมโชว์ที่เป็นฟอร์แมตสากล ส่วนแบบที่สองคือ ‘นำแรงบันดาลใจ’ จากซีรีส์ต่างประเทศมารีทัชจนกลายเป็นละครไทย ซึ่งมักไม่ประกาศว่าคือรีเมคแบบเป็นทางการ ทำให้แฟน ๆ บางคนเข้าใจผิดว่าคือเรื่องดั้งเดิมของช่อง ทั้งนี้การยืนยันว่าเรื่องไหนเป็นรีเมคจริง ๆ ต้องดูเครดิตท้ายเรื่องหรือประกาศลิขสิทธิ์จากผู้ผลิตเป็นหลัก ส่วนความรู้สึกส่วนตัว ฉันชอบเวลาที่ทีมผลิตนำไอเดียต่างชาติมาปรับให้กลายเป็นอะไรที่เข้าถึงคนไทย เพราะมันมักได้ความสดใหม่ในพล็อตและการตีความ แต่ก็มีความเสี่ยงหากดัดแปลงแรงเกินไปจนเสียอรรถรสของต้นฉบับ ถ้าว่ากันแบบตรงไปตรงมา ผู้ชมที่อยากรู้แบบชัดเจนควรเช็กเครดิตหรือข่าวสารประกาศจากช่องและผู้จัด เพราะนั่นจะเป็นแหล่งที่ยืนยันได้ว่าละครเรื่องใดเป็นรีเมคจากต่างประเทศจริง ๆ — ส่วนฉันเองมักจะแยกดูจากสองมุมคือความคาดหวังต่อพล็อตกับความอยากเห็นการตีความใหม่ ๆ ซึ่งทั้งสองทำให้การชมไม่น่าเบื่อเลย

มีแนวโน้มว่า 'คู่กรรม' จะเป็นตัวเลือกที่โดดเด่นถ้าช่อง one อยากได้เรตติ้งและความฮือฮารอบใหม่ เพราะเรื่องราวรักข้ามชาติเชื่อมกับประวัติศาสตร์มันยังสะเทือนใจได้เสมอ ผมชอบคิดภาพการเล่าใหม่ที่ขยายมุมมองตัวละครรองให้ลึกขึ้น เพิ่มมิติความขัดแย้งทางสังคมและความเป็นมนุษย์บนฉากหลังสงคราม ทำให้คนรุ่นใหม่ซึมซับอารมณ์ได้โดยไม่รู้สึกว่าเป็นละครโบราณเกินไป การรีเมคครั้งนี้ถ้าทำด้วยงบโปรดักชันสูง จะใส่รายละเอียดทั้งชุด ทิวทัศน์ และเสียงเพลงให้มีโทนหนังอาร์ตมากขึ้น ยิ่งถ้ามีการจับคู่ตัวละครใหม่ๆ หรือสลับมุมมองจากฝ่ายหญิงมาฉายเดี่ยว ก็จะทำให้เรื่องคุ้นตาแต่สดใหม่ นอกจากนี้ช่อง one มักชอบผสมช่องทางเผยแพร่ทั้งทีวีและสตรีมมิ่ง การปล่อยทีเซอร์สั้นๆ บนโซเชียลก่อนจะช่วยสร้างกระแสให้แฟนเก่าและผู้ชมหน้าใหม่ได้ร่วมพูดคุยกัน ถ้าทำได้สมดุลระหว่างความคลาสสิกกับภาษาร่วมสมัย ผลงานแบบนี้สามารถเป็นทั้งรางวัลและกระแสได้ในเวลาเดียวกัน — มันจะเป็นละครที่พูดถึงยาวหลังจบตอนสุดท้าย

จริงๆ แล้วหัวข้อนี้สนุกมากเพราะมันเกี่ยวกับการดูว่าทีวีไทยหยิบงานต่างชาติมาเล่าใหม่ยังไงบ้าง ฉันมองช่อง 8 ว่าเป็นช่องที่เน้นละครต้นฉบับและงานแนวฮาร์ดเซลล์สำหรับผู้ชมทั่วไป แต่ก็มีช่วงที่หยิบคอนเซ็ปต์จากต่างประเทศมาทำเป็นเวอร์ชันไทยบ้าง โดยมักจะเป็นการดัดแปลงไอเดียมากกว่าการรีเมคตรงตัว เช่น นำโครงเรื่องรักสามเส้าหรือแนวสืบสวนจากซีรีส์เกาหลีและญี่ปุ่นมาปรับบริบทให้เข้ากับสังคมไทยและรสนิยมผู้ชมช่อง ฉันชอบสังเกตความแตกต่างระหว่างงานดัดแปลงกับต้นฉบับ: ช่อง 8 มักจะเพิ่มมุมครอบครัว ฉากดราม่า และความเป็นไทยเข้าไปเยอะ กลายเป็นว่าถึงเนื้อเรื่องหลักจะมีเค้าโครงจากต่างประเทศ แต่รายละเอียดตัวละคร เหตุผลทางสังคม และการแก้ปมจะเปลี่ยนไป เพื่อให้คนดูบ้านเรายังรู้สึกเชื่อมโยงได้ ยกตัวอย่างแนวที่เห็นบ่อยคือซีรีส์แนวโรแมนติกคอมเมดี้จากเอเชียที่ถูกแกะโครงสร้างแล้วใส่สำนวนไทยมากขึ้น หรือซีรีส์สืบสวนญี่ปุ่นที่ถูกปรับจังหวะให้เร็วขึ้นเพื่อลดความเงียบเหงาในฉากดราม่า ภาพรวมคือถ้าต้องบอกว่า 'ละครช่อง 8 ทั้งหมด' มาจากเรื่องต่างประเทศชิ้นไหนบ้าง คำตอบคือมีทั้งที่เป็นแรงบันดาลใจและที่เป็นการซื้อสิทธิ์มาดัดแปลง แต่จำนวนเต็ม ๆ ที่เป็นรีเมคตรงๆ ไม่ได้มากเท่ากับช่องอื่นๆ ตอนดูเลยชอบชี้ว่าอย่าเทียบต้นฉบับแบบเป๊ะๆ ให้มองเป็นการแปลความหมายทางวัฒนธรรมมากกว่า เพราะนั่นคือเสน่ห์ของเวอร์ชันไทยเอง

ตารางละครปีนี้ของช่อง 7 เป็นหัวข้อที่คนในกลุ่มแฟนละครพูดถึงกันเยอะ แต่ข้อมูลที่ผมมีเป็นข้อมูลถึงกลางปี 2024 เท่านั้น ดังนั้นผมจึงยังให้รายการที่อัปเดตแบบเป๊ะ ๆ สำหรับ 'ปีนี้' ไม่ได้โดยตรง ความชอบส่วนตัวคือชอบสังเกตเทรนด์มากกว่า เช่น ช่อง 7 มักจะเลือกรีเมคผลงานที่เคยฮิตในอดีตหรือดัดแปลงจากนิยายดัง เพราะเรื่องพวกนี้มีฐานคนดูและความคุ้นเคยแล้ว พอเห็นการรีเมคก็จะสนุกตรงการตีความใหม่ของบท บทเพลงประกอบ และการแคสต์นักแสดงรุ่นใหม่เข้ามาทดแทนคนเดิม ผมชอบดูว่าทีมงานจะปรับมุมมองยังไงให้เข้ากับยุคสมัย โดยไม่ทำลายแก่นเดิมของเรื่อง ถ้าคุณอยากได้ลิสต์ล่าสุดจริง ๆ จะต้องเช็กประกาศจากแหล่งทางการของช่อง แต่ส่วนตัวผมรู้สึกว่าการรีเมคที่ออกมาดีมาก ๆ มักเป็นงานที่เคารพต้นฉบับและกล้าที่จะเปลี่ยนบางอย่างอย่างมีเหตุผล — นั่นคือสิ่งที่ทำให้ผมยังติดตามผลงานของช่อง 7 อยู่ต่อไป

ตรงๆ เลย ผมมักจะบอกเพื่อน ๆ ว่า ‘ช่องวัน’ ไม่ได้มีรายการรีเมคจากนิยายหรือเว็บตูนเยอะเท่าบางค่ายที่เน้นคอนเทนต์ออนไลน์ แต่นั่นก็ไม่ได้แปลว่าจะไม่มีเลย เลยต้องแยกสองมุมมองให้ชัด: แบบกว้าง ๆ คือช่องวันมักเอางานที่มีฐานคนอ่านหรือมีชื่อเสียงมาใช้ เพราะลดความเสี่ยงทางการตลาด แต่แบบเฉพาะเจาะจง งานส่วนใหญ่ที่เป็นการดัดแปลงมักจะถูกโปรโมตอย่างชัดเจนในช่วงเปิดตัว—เครดิตท้ายปก บทสัมภาษณ์ทีมสร้าง หรือตัวหนังสือว่า ‘ดัดแปลงจากนิยาย/เว็บตูน’ จะขึ้นเด่น ๆ เมื่อผมดูจากแนวทางการทำงานของช่องนี้ สิ่งที่สังเกตได้คือพวกละครสูตรสำเร็จที่เน้นเรตติ้งสูง เช่น โรแมนติก-ดราม่า หรือสืบสวนระทึกขวัญ จะเลือกใช้ต้นฉบับที่มีแฟนคลับอยู่แล้ว เพื่อให้คนดูตามมาอย่างรวดเร็ว การประชาสัมพันธ์มักจะพูดถึงแหล่งที่มาของเนื้อหา เช่น บอกว่าเป็น ‘นิยายชื่อดัง’ หรือเป็น ‘เว็บตูนยอดนิยม’ บทบาทของนักเขียนต้นฉบับมักจะถูกยกขึ้นมาพูดถึงในสัมภาษณ์ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แฟนเดิมและแฟนใหม่ ผมเลยมักเช็คสองจุดหลักก่อนจะฟันธงว่าละครไหนเป็นรีเมค: หนึ่ง ดูเครดิต (โปรดิวเซอร์/ผู้เขียนบท) สอง อ่านพรีเซ็นต์ของช่อง (ข่าวประชาสัมพันธ์หรือโพสต์โซเชียลอย่างเป็นทางการ) มุมมองของผมในฐานะแฟนที่ชอบเทียบต้นฉบับกับฉบับทีวีคือ การรู้ว่าเรื่องไหนมาจากนิยายหรือเว็บตูนช่วยให้เข้าใจความตั้งใจของทีมสร้างมากขึ้น บางครั้งการดัดแปลงจะขยายหรือตัดตัวละครเพื่อให้ลงจอได้ดีขึ้น บางเรื่องก็รักษาบทต้นฉบับแทบทั้งหมด แล้วแต่แนวทางการเล่าและงบประมาณ ถ้าอยากได้รายการที่เป็นลิสต์เฉพาะเรื่อง ผมแนะนำให้ดูเครดิตตอนท้ายหรือหน้าเพจของละครบนเว็บไซต์ทางการของช่อง เพราะช่องมักจะใส่ข้อมูลที่มาของผลงานไว้ตรงนั้นอย่างชัดเจน ผมมักจะจบด้วยการบอกว่า การรู้แหล่งที่มาเพิ่มรสชาติในการดู—จะอินกับตัวละครหรือจะจับผิดการดัดแปลงก็ได้ตามสไตล์ของเรา

สังเกตได้ว่าช่อง One ไม่ได้รีเมกซีรีส์จากต่างประเทศบ่อยนัก แต่ก็มีบางเรื่องที่เป็นการดัดแปลงหรือหยิบแนวคิดจากต่างชาติมาใช้ในเวอร์ชันไทย ซึ่งมักจะเกิดขึ้นกับรายการวาไรตี้หรือฟอร์แมตมากกว่าซีรีส์ละครเรียงตอนยาว ในมุมมองของคนดูที่ติดตามตารางออกอากาศ ผมเห็นว่า One ให้ความสำคัญกับผลงานต้นฉบับแต่อย่างไรก็ตามก็มีการซื้อฟอร์แมตรายการต่างประเทศมาปรับใช้ เช่นรายการประเภทแข่งขันหรือโชว์ที่เห็นได้ชัด ในด้านละครสคริปต์ที่เป็นรีเมกตรง ๆ นั้นมีไม่กี่เรื่องและมักจะถูกทำเป็นเวอร์ชันที่ปรับเนื้อหาให้เข้ากับรสนิยมคนไทยแทนการคัดลอกทั้งหมด ถ้าจะนับแบบเคร่งครัด เรื่องที่เป็น 'รีเมกเต็มรูปแบบ' บนช่อง One ค่อนข้างหายากกว่าเครือข่ายอื่น ๆ แต่ภาพรวมคือ One มักจะเลือกสร้างผลงานใหม่ ๆ มากกว่าการพึ่งพาเนื้อหาจากต่างประเทศ ซึ่งทำให้ช่องมีเอกลักษณ์ในแนวทางการเล่าเรื่องและการผลิตอยู่พอสมควร