หง จินเป่า มีนิยายเรื่องใดที่แปลเป็นภาษาไทยบ้าง?

เราใช้เวลาพอสมควรคิดถึงชื่อ 'หง จินเป่า' แล้วพบว่าคนไทยมักจะคุ้นกับเขาในฐานะบุคคลจากวงการภาพยนตร์มากกว่าผลงานวรรณกรรม ในมุมมองของคนที่โตมากับหนังโบราณและหนังบู๊ ฮ่องกง ชื่อแบบนี้จะทำให้คิดถึงนักแสดงและผู้กำกับที่มีฝีมือการออกแบบการต่อสู้และคอเมดี้มากกว่าเรื่องสืบสวนวรรณกรรม นั่นเลยทำให้คำตอบตรง ๆ คือ: ไม่มีนิยายชิ้นไหนที่เป็นงานเขียนเชิงวรรณกรรมของเขาที่คนไทยอ่านกันแพร่หลายเหมือนอย่างที่อ่านนิยายกำลังภายในหรือแปลชุดดัง ๆ ความนิยมของชื่อนี้ในประเทศไทยเลยมักเกิดจากการชมภาพยนตร์ เช่น บทการแสดงหรือการแอ็คชันในหนังเรื่อง 'Enter the Fat Dragon' มากกว่าการอ่านหนังสือ ผลลัพธ์คือคนไทยจดจำความบันเทิงจากจอมากกว่าหน้ากระดาษ นี่แหละมุมมองที่ทำให้ชื่อนี้สัมพันธ์กับภาพยนตร์มากกว่าวรรณกรรมเลยจบแบบที่ยังค้างคาไว้ในความทรงจำของคนดู

เล่าแบบแฟนที่ตามข่าวสายนิยายยาวๆ ให้ฟังหน่อยนะ — ในมุมมองของคนที่ชอบสะสมฉบับแปลและติดตามตลาดแปลไทยมาเป็นปีๆ ฉันพบว่าชื่อ 'บุ๊คโกะ' ยังไม่ค่อยโผล่ในรายชื่อหนังสือแปลไทยอย่างเป็นทางการนัก ซึ่งหมายความว่าเท่าที่ทราบตอนนี้ยังไม่มีนิยายของ 'บุ๊คโกะ' ที่วางขายเป็นฉบับแปลภาษาไทยจากสำนักพิมพ์หลักๆ ของบ้านเรา เหตุผลที่เป็นไปได้สำหรับกรณีแบบนี้มีหลายด้าน: ชื่อเสียงและฐานแฟนต่างประเทศอาจยังไม่ใหญ่พอให้สำนักพิมพ์ไทยรับสิทธิ์แปล บางครั้งผลงานอาจเป็นงานอินดี้หรือลงในแพลตฟอร์มออนไลน์ซึ่งสิทธิ์การจัดพิมพ์ไม่ชัดเจน หรืออีกกรณีคือมีความสับสนเรื่องการสะกดชื่อเมื่อนำมาลงในระบบภาษาไทย ทำให้แฟนๆ หาไม่เจอแม้จะมีการแปลเกิดขึ้นในวงแคบๆ ก็ตาม ฉันเคยเห็นงานของนักเขียนที่คนไทยเรียกชื่อกันคนละแบบจนหนังสือจริงๆ ถูกแปลแล้วแต่คนส่วนใหญ่ไม่รู้จัก เพราะใช้ชื่อทับศัพท์ที่ต่างกันบนหน้าเพจและหน้าปก ถ้าจุดประสงค์คืออยากได้อัปเดตแบบรวดเร็ว ฉันแนะให้ตามเพจชุมชนคนอ่าน นิยายแปล และกลุ่มนักแปลอิสระ เพราะแวดวงนี้มักมีคนประกาศข่าวสิทธิ์ใหม่หรือแจ้งว่ามีการแปลอย่างไม่เป็นทางการเกิดขึ้น แต่ก็ต้องระวังเรื่องลิขสิทธิ์และคุณภาพการแปลด้วยนะ อย่างไรก็ตาม ในฐานะแฟนคนหนึ่ง ฉันรู้สึกตื่นเต้นกับความเป็นไปได้เสมอ—หากชื่อเสียงของ 'บุ๊คโกะ' โตขึ้น ก็มีโอกาสจะได้เห็นฉบับแปลไทยที่ได้มาตรฐานในอนาคต และนั่นแหละคือสิ่งที่ทำให้ยังคงตามติดอยู่เสมอ

ความจริงแล้วเมื่อพูดถึง 'หง จินเป่า' ผมมักจะนึกถึงหนังบู๊คลาสสิกที่กระจายอิทธิพลไปไกลกว่าตลาดฮ่องกงโดยตรง ผมชอบยกตัวอย่าง 'Enter the Fat Dragon' เพราะต้นฉบับของเขาเป็นงานที่มีสไตล์ชัดเจนและต่อมาถูกนำกลับมาสร้างใหม่โดยคนรุ่นหลังเป็นการให้เกียรติ (และปรับแนวตลก-บู๊ไปตามยุค) นั่นเป็นตัวอย่างว่าผลงานของเขาไม่ค่อยถูกทิ้งไว้เฉย ๆ แต่ได้รับการตีความซ้ำในรูปแบบภาพยนตร์ร่วมสมัย อีกมุมหนึ่ง 'Encounters of the Spooky Kind' แม้จะเป็นผลงานยุคก่อน ๆ แต่ก็กลายเป็นแรงบันดาลใจให้กับหนังและซีรีส์แนวจักรพรรดิผี-กระโดดไล่ (jiangshi) ต่อเนื่องไปจนถึงแฟรนไชส์และงานทีวีหลายเรื่อง เห็นได้ว่าบางผลงานของเขาไม่ได้ถูก “ดัดแปลงตรง ๆ” เสมอไป แต่ถูกหยิบไปเป็นต้นแบบหรือแรงบันดาลใจสำหรับการสร้างสรรค์ใหม่ ๆ ซึ่งเป็นเรื่องที่ทำให้ผมตื่นเต้นเสมอเมื่อเจอการตีความรูปแบบใหม่ ๆ

ในโลกของนิยายจีนคลาสสิกและนิยายออนไลน์สมัยใหม่ ตัวละครที่เป็นนักบวชโรแมนติกไม่ค่อยพบเจอมากนัก แต่เมื่อเจอแต่ละครั้งมักทำให้หัวใจเต้นแรงเพราะความย้อนแย้งระหว่างคำสาบานทางศีลธรรมกับความรักที่ค่อย ๆ ก่อตัวขึ้น ฉันชอบมองภาพพระเอกที่แต่งชุดจีวรหรือมีบุคลิกสงบเสงี่ยม แล้วค่อย ๆ เผยด้านอ่อนโยน โรแมนติกกับคนที่เขารู้สึกผูกพัน ดังนั้นถ้าอยากหาอ่าน มีทั้งงานคลาสสิก วูเซียว และนิยายสมัยใหม่ที่จับแนวนี้มาประยุกต์ให้กินใจได้ดี หนึ่งในงานคลาสสิกที่น่าจะพอเข้าข่ายคือ '天龙八部' (Demi-Gods and Semi-Devils) ของกิมย้ง ตัวละครอย่างเซวียจู้ (Xu Zhu / 虚竹) ในเรื่องเริ่มเป็นพระภิกษุที่มีนิสัยใจบุญและไร้เดียงสา แล้วต้องเข้ามาพัวพันกับเรื่องรักและความรับผิดชอบหลายด้าน แม้ความรักในแบบโรแมนติกจะไม่ใช่แกนหลักตลอดทั้งเรื่อง แต่โครงเรื่องที่ส่งให้พระเอกต้องเผชิญทั้งความศรัทธาและความผูกพันทางใจ ทำให้มู้ดของพระภิกษุที่มีหัวใจโรแมนติกออกมาได้อย่างมีสีสัน อีกเรื่องคลาสสิกอย่าง '西遊記' (Journey to the West) แม้พระถังซัมจั๋งจะเป็นพระภิกษุและเรื่องหลักเป็นการเดินทางเชิงศีลธรรม แต่ตำนานสมัยใหม่และนิยายแปลงร่างหลายฉบับมักเติมมุมความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครให้ละมุนขึ้น จนบางเวอร์ชันอ่านแล้วเหมือนเห็นนักบวชที่มีหัวใจเชื่อมกับผู้อื่นอย่างละเอียดอ่อน ถ้าชอบแนวแฟนตาซีสไตล์เซียนหรือสำนัก จะแนะนำมองหาเรื่องที่พระเอกเป็นอดีตนักบวชหรือพระที่ปลอมตัวเป็นฆราวาส เพราะผู้เขียนสมัยใหม่ชอบใช้ช่องว่างระหว่างสถานะเพื่อสร้างดราม่าและโรแมนซ์ให้ชัดขึ้น ตัวอย่างเช่นงานแนว xianxia หลายเรื่องมีตัวละครที่มาพร้อมกับชุดอุดมคติแบบนักบวช — ใส่ใจคนอื่น สุภาพ มีหลักศีลธรรม — แต่ในขณะเดียวกันก็เก็บความรักลึก ๆ ไว้จนระเบิดเป็นโมเมนต์โรแมนติกที่คนอ่านจำได้ เรื่องพวกนี้มักจะเล่นกับการหักล้างคำสาบานหรือการยอมรับว่าความรักก็เป็นอีกเส้นทางหนึ่งของการบำเพ็ญ เช่น พระเอกอาจเป็นหัวหน้าสำนักที่เคยบวช แต่กลับเลือกลงจากวิถีเพราะคนรัก ซึ่งมู้ดแบบนี้ทำให้ฉากรักกินใจมากขึ้น โดยรวม ฉันคิดว่าแนวพระเอกเป็นนักบวชโรแมนติกมันมีเสน่ห์เพราะความขัดแย้งภายในตัวละคร ถ้าชอบแนวนี้ให้ลองเริ่มจากงานคลาสสิกที่มีตัวละครบวชเป็นองค์ประกอบ แล้วค่อยขยับไปหานิยายออนไลน์ที่เต็มไปด้วยการตีความใหม่ ๆ นอกจากนี้ยังสนุกมากถ้าอ่านคู่กับฟิคหรือรีเทลลิ่งที่นักอ่านสร้างขึ้น เพราะแฟนคลับมักแต่งฉากรักให้พระภิกษุเหล่านี้ได้หวานและเจ็บปวดกว่าต้นฉบับด้วยซ้ำ สรุปคือถ้าชอบความเยือกเย็นที่ซ่อนไฟรุม ๆ ในนักบวช อ่านแนวนี้แล้วจะได้ทั้งความสงบและระทึกหัวใจในเวลาเดียวกัน — นี่คือกลิ่นอายที่ฉันชอบที่สุดเมื่อเจอกับพระเอกแบบนี้

ไม่ค่อยเห็นชื่อ 'หวังชิงเย่' โผล่ในชั้นหนังสือแปลไทยบ่อยนัก แต่ผมอยากเล่าในมุมมองคนที่ติดตามนิยายแปลจากจีนมานานหน่อย — โดยสรุป เท่าที่รู้จากวงการอ่านภาษาไทยอย่างกว้างๆ ยังไม่มีนิยายเล่มหลักๆ ของ 'หวังชิงเย่' ออกเป็นฉบับแปลภาษาไทยอย่างเป็นทางการ การที่นักเขียนบางคนดังในจีนแต่ไม่เข้ามาในตลาดไทยมักมีสาเหตุจากเรื่องสิทธิ์ ลิขสิทธิ์ และความชัดเจนของกลุ่มผู้อ่านที่สำนักพิมพ์อยากลงทุน ความรู้สึกจริงๆ ของคนอ่านแบบผมคือมันน่าเสียดาย เพราะบางครั้งผลงานที่จะได้รับความนิยมในประเทศต้นทางกลับไม่มีโอกาสได้แปล ถ้าคนไทยอยากอ่านงานของ 'หวังชิงเย่' มักต้องพึ่งแปลไม่เป็นทางการหรืออ่านแบบภาษาต้นฉบับซึ่งมีข้อจำกัดเรื่องภาษาและลิขสิทธิ์ ฉะนั้นการรอให้สำนักพิมพ์รับลิขสิทธิ์มาทำเป็นเล่มอย่างเป็นทางการจึงเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและยั่งยืนกว่าสำหรับนักอ่านที่ต้องการงานแปลคุณภาพ ในท้ายที่สุด ผมคงยังคาดหวังว่าจะมีสำนักพิมพ์ไทยสนใจนำงานที่มีศักยภาพเข้ามา เพราะมันมีความเป็นไปได้สูงที่ผู้อ่านไทยจะให้การต้อนรับ ถ้ามีฉบับแปลจริงๆ คงได้เห็นการพูดคุยและรีวิวสนุกๆ ในชุมชนแน่นอน

ชอบสไตล์การเล่าเรื่องของโหวเหวินหยวนมากและติดตามผลงานเขามานาน ซึ่งตอบได้ว่าแวดวงแปลไทยยังไม่แพร่หลายแบบนักเขียนจีนบางคน จากมุมมองแฟนสายเก่า ผมคิดว่าผลงานของโหวเหวินหยวนยังค่อนข้างมีเสน่ห์เฉพาะตัว ทำให้สำนักพิมพ์ไทยต้องพิจารณาตลาดอย่างถี่ถ้วนก่อนจะลงทุนแปลอย่างเป็นทางการ จึงพบว่าเล่มที่ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยอย่างเป็นทางการมีไม่มากนัก และส่วนใหญ่จะเป็นผลงานที่มีฐานแฟนในระดับกว้างหรือมีโอกาสขายได้ในเชิงพาณิชย์ ในทางปฏิบัติ ผมเห็นแฟนคอมมูนิตี้ทำงานแปลแบบสมัครใจลงในบล็อกหรือกลุ่มปิดบ้าง ซึ่งช่วยให้คนไทยเข้าถึงงานนั้นได้เร็วขึ้น แต่ก็ต้องระวังเรื่องลิขสิทธิ์และคุณภาพของการแปล หากใครอยากตามอย่างจริงจัง แนะนำติดตามประกาศจากร้านหนังสือใหญ่หรือเว็บไซต์ของสำนักพิมพ์ไทย เพราะถ้ามีการเซ็นสัญญาแปลอย่างเป็นทางการ ข่าวมักจะออกผ่านช่องทางเหล่านั้นก่อนเสมอ

ลองเริ่มจากนิยายแปลไทยที่เนื้อหาไม่ซับซ้อนมากก่อน จะทำให้ความรู้สึกติดการอ่านง่ายขึ้นกว่าเข้าไปสู่โลกโดจินแบบเต็มตัวได้มากกว่า ฉันมักจะแนะนำให้มือใหม่ลองอ่าน 'Spice and Wolf' เพราะภาษาไม่กระโดดหลุดโลกเกินไป บริบทเป็นเรื่องเศรษฐศาสตร์เล็กๆ ผูกกับความสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร ทำให้ฝึกอ่านคำศัพท์ใหม่ๆ ได้โดยไม่รู้สึกท่วม อีกเรื่องที่ฉันชอบแนะนำคือ 'Kino no Tabi' ซึ่งเป็นชุดตอนสั้น อารมณ์แต่ละตอนต่างกันและจบในตัว เลยเหมาะสำหรับคนที่ยังไม่อยากผูกมัดกับพล็อตยาว ๆ พอมาถึงโดจิน ทางที่ดีคือหาแนวที่ไม่เน้นฉากหนักหรือเนื้อหาเชิงผู้ใหญ่มาก เช่น งานแฟนคอมิกของ 'Touhou Project' ที่มีทั้งความตลกและแฟนอาร์ตน่ารัก ฉันพบว่าการเริ่มจากงานแบบนี้ช่วยให้คุ้นชินกับสไตล์ผู้แปลและศัพท์เฉพาะของวงการก่อนจะไปรับงานหนักๆ ได้ สรุปแล้วเลือกเรื่องที่ตัวเองสนใจจริงๆ แล้วค่อยขยับระดับไปเรื่อยๆ จะทำให้ชินและสนุกได้เร็วขึ้น

รายการผลงานของจ้าวเหว่ยที่แปลเป็นภาษาไทยยังมีจำนวนน้อยและกระจัดกระจายไปตามแพลตฟอร์มต่าง ๆ ผมมองว่าปัจจัยที่ทำให้มีผลงานแปลน้อยคือเรื่องลิขสิทธิ์กับความนิยมในตลาดไทยไม่เท่ากับนักเขียนบางคน งานของจ้าวเหว่ยบางเรื่องอาจจะเป็นแนวที่ค่อนข้างเฉพาะกลุ่มหรือยังไม่มีสื่ออื่น ๆ ดึงความสนใจไปสู่การซื้อสิทธิ์ตีพิมพ์อย่างจริงจัง เลยทำให้รอเห็นฉบับภาษาไทยอย่างเป็นทางการยากขึ้น ในมุมของคนอ่าน ผมเองเคยเจอแปลภาษาไทยในรูปแบบแฟนแปลบ้างแต่ก็ระวังเรื่องคุณภาพและความครบถ้วน เวลาที่มีฉบับลิขสิทธิ์ออกมา มักจะได้การแก้ไขที่ดีกว่าและสนับสนุนผู้เขียนโดยตรง ถ้าคุณอยากได้ข้อมูลล่าสุดผมแนะนำให้สังเกตรายชื่อสำนักพิมพ์ใหญ่ ๆ ในบ้านเราและรอดูประกาศจากชุมชนคนอ่าน เพราะสิ่งที่ผมอยากเห็นคือการที่งานดี ๆ จะถูกแปลและเข้าถึงคนไทยได้อย่างถูกต้องและยั่งยืน

นี่คือรายชื่อที่ฉันรวบรวมมาให้หลังจากอ่านแนวเดียวกันหลายเรื่อง และอยากแนะนำถ้าคุณชอบพล็อตแบบหย่าแล้วเกิดเหตุท้องหรืออดีตสามีตามจีบจนวุ่น 'ชีวิตหลังหย่าและคนเดิมที่กลับมา' เล่าเรื่องผู้หญิงที่ตกอยู่ในสถานะเปราะบางหลังหย่า แต่ภายหลังพบว่าอดีตสามีผู้เย็นชากลับทิ้งคำสัญญาไม่ลงง่ายๆ เล่าอารมณ์ลึกซึ้ง การพลิกบทบาทของคนสองคนทำได้แนบเนียนและมีฉากสปาร์กล่าสุดเมื่อความจริงเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ถูกเปิดเผย ทำให้อารมณ์ดีดขึ้นแบบคาดไม่ถึง 'ท้องโดยไม่ได้ตั้งใจกับ CEO เย็นชากับใจที่กลับอ่อน' ให้จังหวะโรแมนซ์ชัดกว่าและมีฉากไล่ตามตามสไตล์ผู้บริหารจอมควบคุม เหมาะกับคนชอบความขัดแย้งของอำนาจและความอ่อนโยนที่ซ่อนอยู่ ภาษาที่ใช้ทั้งดราม่าและใส่ความโรแมนติกลงไปพอดีๆ ทำให้ฉากที่ฝ่ายชายพยายามตามขอคืนดีมีพลังและเจ็บปวดในเวลาเดียวกัน โดยรวมแล้วทั้งสองเรื่องมีแกนร่วมคือการพลิกความสัมพันธ์หลังการหย่า การเปิดเผยท้องเป็นตัวชนวนให้ความสัมพันธ์กลับมาร้อนแรง และการตามจีบเชิงดราม่าที่ทำให้ตัวละครเติบโต ถ้าชอบความเข้มข้นทั้งดราม่าและกลิ่นโรแมนซ์แบบผู้บริหารคุมเกม สองเรื่องนี้จะตอบโจทย์ได้ดี

รายชื่อการดัดแปลงจากนวนิยายของพูนสวัสดิ์ยังไม่เป็นที่แพร่หลายในวงกว้างเท่าไร โปรยหัวแบบนี้อาจทำให้คนอ่านคาดหวังรายการยาว ๆ แต่ความจริงคืองานของเขามักถูกพูดถึงในเชิงวรรณกรรมมากกว่าจะถูกนำไปขึ้นจอเป็นซีรีส์ใหญ่ ฉันมองว่าไม่มีผลงานนวนิยายของพูนสวัสดิ์ที่ได้รับการดัดแปลงเป็นซีรีส์โทรทัศน์หรือสตรีมมิงที่โด่งดังจนทุกคนรู้จักในวงกว้าง เห็นได้ชัดว่างานของเขามีความละเมียดและโทนเฉพาะตัว ซึ่งบางครั้งอาจยากต่อการแปลงมาเป็นรูปแบบภาพยนตร์ที่ต้องอาศัยพล็อตจัดเต็มหรือฉากแอ็กชั่นมาก ๆ ย่อหน้าอื่นที่ฉันอยากเล่าเป็นมุมมองส่วนตัวเกี่ยวกับเหตุผล บทประพันธ์ที่เน้นรายละเอียดภายในจิตใจตัวละคร หรือการเล่าเชิงบทกวี มักจะต้องการคนทำงานที่ตั้งใจและมีวิสัยทัศน์ร่วมกันเพื่อให้การดัดแปลงออกมาดี การเปลี่ยนแปลงโครงเรื่อง บทสนทนา หรือการย่อความอาจทำให้ความงามดั้งเดิมหายไปได้ง่าย ฉันจึงคิดว่าถ้าจะมีการดัดแปลงจริง ๆ ควรเลือกทีมที่เข้าใจจังหวะและน้ำเสียงของผู้เขียนอย่างลึกซึ้ง ปิดท้ายด้วยความหวังเล็ก ๆ ว่าในอนาคตคงมีโปรเจกต์สักชิ้นที่หยิบงานของพูนสวัสดิ์มาทำเป็นซีรีส์แบบตั้งใจ ไม่ใช่แค่การย่อเรื่องเพื่อความรวดเร็ว เพราะฉันอยากเห็นการเล่าเรื่องแบบช้า ๆ เปี่ยมอารมณ์บนหน้าจอมากกว่าการตัดทอนจนเหลือแต่พล็อตเท่านั้น