The Hobbit 1 พากย์ไทย

ยาวกว่าที่หลายคนคิดไว้แต่ก็ไม่ยืดเยื้อจนเกินงาม—นั่นคือความรู้สึกแรกตอนดู 'The Hobbit: An Unexpected Journey' เวอร์ชันพากย์ไทย

ฉันชอบเริ่มจากตัวเลขตรง ๆ ก่อน: ความยาวของเวอร์ชันฉายโรงมาตรฐานอยู่ที่ประมาณ 169 นาที หรือราว 2 ชั่วโมง 49 นาที ส่วนเวอร์ชันขยาย (extended edition) ยาวขึ้นเป็นราว 182 นาที ประมาณ 3 ชั่วโมง 2 นาที การพากย์ไทยโดยทั่วไปจะไม่เปลี่ยนแปลงความยาวของหนังมากนัก ยกเว้นแค่การตัดต่อเครดิตหรือฉากโปรโมทที่อาจต่างกันแค่ไม่กี่วินาที

มุมมองส่วนตัวคือ 169 นาทีรู้สึกกำลังดีสำหรับการเกาะติดการผจญภัยจากชุมชนฮอบบิทไปจนถึงฉากสำคัญ เช่นช่วงปะทะกับ Gollum ซึ่งการพากย์ไทยทำให้อารมณ์เข้าถึงง่ายขึ้น แต่ถาใครอยากได้รายละเอียดโลกมากขึ้นและฉากเสริมที่ลึกกว่า แนะนำให้หาเวอร์ชันขยายมาดู เพราะฉากบางช่วงจะได้บริบทและความสัมพันธ์ของตัวละครที่ชัดเจนขึ้น โดยรวมแล้ว เวลาที่ใช้คุ้มค่ากับการจมตัวลงไปในโลกของเรื่องราวนี้

เสียงพากย์ไทยใน 'The Hobbit: An Unexpected Journey' มีความยุ่งเหยิงกว่าที่ผมคาดไว้ตอนแรก — หลัก ๆ เป็นเพราะมีหลายเวอร์ชันที่ออกมาในไทย ทั้งฉายในโรง ฉายทางทีวี และแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ ซึ่งแต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมนักพากย์คนละชุดกัน

จากมุมมองคนดูที่ติดตามพากย์ไทย ผมมักจะเห็นว่าเวอร์ชันฉายในโรง (theatrical dub) จะมีเครดิตแยกชัดเจนในตอนท้ายของหนัง ส่วนเวอร์ชันที่ฉายทางช่องทีวีหรือฉบับดิจิทัลบางครั้งก็เปลี่ยนทีมพากย์เพราะสตูดิโอหรือผู้จัดจำหน่ายต่างกัน ทำให้ชื่อคนพากย์ที่เราได้ยินในทีวีอาจไม่ตรงกับชื่อในแผ่นบลูเรย์ นี่คือสาเหตุที่หลายคนสงสัยว่าใครเป็นคนพากย์ Bilbo, Gandalf หรือ Thorin ในฉบับไทยจริง ๆ

ในแง่ของความทรงจำส่วนตัว เสียงพากย์ไทยที่โดดเด่นส่วนใหญ่จะเป็นเสียงที่จับคาแรกเตอร์ของตัวละครได้ดี แม้จะไม่ตรงกับน้ำเสียงต้นฉบับ 100% สำหรับคนที่อยากสะสมไว้ แนะนำให้เก็บฉบับแผ่นที่มีเครดิตชัด ๆ เพราะนั่นคือแหล่งข้อมูลที่แน่นอนที่สุดสำหรับชื่อคนพากย์แต่ละบท และการเปลี่ยนทีมพากย์ก็เป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์การดูหนังต่างประเทศในบ้านเรา — บางครั้งก็แปลกใหม่ บางครั้งก็น่าเสียดาย แต่มันก็ทำให้เวอร์ชันไทยมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวได้เหมือนกัน

เราเพิ่งนึกได้ว่าพากย์ไทยของ 'The Hobbit' นำเสนอสีสันอีกแบบที่ต่างจากต้นฉบับมากกว่าที่คิด ในแง่ของน้ำเสียงและโทนของตัวละครมีการปรับให้เข้าใจง่ายขึ้นสำหรับผู้ชมไทย โดยเฉพาะด้านอารมณ์ที่บางครั้งถูกทำให้ชัดขึ้นหรือเรียบลงเพื่อให้คนทั่วไปจับความได้ทันที

เสียงของบิลโบในเวอร์ชันไทยมักถูกทำให้ฟังอบอุ่นและเข้าถึงได้ง่ายกว่าเวอร์ชันต้นฉบับที่มีสำเนียงและน้ำเสียงเฉพาะตัวจากการแสดงของ Martin Freeman การเลือกน้ำเสียงแบบนี้ทำให้บางมุมของความกล้าและความลังเลถูกขยายให้ชัดเจนขึ้น ในฉากที่บิลโบเป็นกังวลก่อนออกผจญภัย เสียงพากย์ไทยจะใส่อินโทเนชันแบบที่คนไทยคุ้นเคย ทำให้รู้สึกร่วมได้เร็วขึ้น

อีกจุดที่สะดุดคือกอลลัม — เสียงแบบกระซิบหรือแยกบุคลิกสองด้านในต้นฉบับถูกถ่ายทอดแตกต่างบ้างในไทย บางครั้งความหลอนถูกลดทอนเพื่อให้เด็กดูได้โดยไม่กลัวเกินไป นอกจากนี้บทพูดที่เป็นภาษาโบราณหรือสำนวนกลางอังกฤษมักถูกแปลงเป็นไทยที่ธรรมชาติขึ้นและใส่อรรถรสแบบท้องถิ่น ทำให้มีความเป็นกันเองมากขึ้น อย่างไรก็ตามสิ่งที่เสียไปคือน้ำหนักของสำเนียงและบางมุกคำพูดที่เล่นกับเสียงในภาษาอังกฤษซึ่งเมื่อแปลแล้วอาจลดทอนความเฉพาะตัวของตัวละครไปบ้าง

สรุปแล้ว เวอร์ชันพากย์ไทยให้ความสำคัญกับการสื่อสารอารมณ์ตรงไปตรงมาและการเข้าถึงผู้ชมท้องถิ่นมากกว่าเน้นรักษาเอกลักษณ์สำเนียงหรือสำนวนของต้นฉบับ ผลลัพธ์คือคนไทยหลายคนรู้สึกอบอุ่นและเข้าใจง่ายขึ้น แต่ผู้ที่ชอบรายละเอียดเล็กๆ ของการแสดงต้นฉบับอาจคิดถึงความต่างเหล่านี้บ้าง

พูดถึงตัวเลือกแบบแผ่นแล้ว 'The Hobbit: The Desolation of Smaug' มักมีเวอร์ชันดีวีดีหรือบลูเรย์ที่มาพร้อมเสียงพากย์ไทยในตลาดไทย โดยเฉพาะถ้าเป็นแผ่นที่ออกช่วงปีที่หนังฉายหรือชุดบ็อกซ์เซ็ตไตรภาค ผมมักจะเก็บแผ่นเวอร์ชันไดเรกเตอร์คัทและเวอร์ชันพิเศษไว้เพราะมักมีแทร็กภาษาเพิ่มเติมและคอมเมนทารีที่หายาก

การหาซื้อทำได้จากร้านขายแผ่นมือหนึ่ง/มือสอง ตลาดออนไลน์ หรือร้านที่ขายสินค้าแฟนซับและของสะสม บางครั้งแผ่นนำเข้าจากต่างประเทศก็มีเมนูภาษาไทยให้เลือก แต่ต้องอ่านรายละเอียดก่อนซื้อ การมีแผ่นทำให้มั่นใจได้ว่าเสียงพากย์ไทยจะเล่นได้เสมอโดยไม่ขึ้นกับลิขสิทธิ์สตรีมมิ่ง และยังคงคุณภาพภาพเสียงดีอีกด้วย เป็นตัวเลือกที่เหมาะกับคนที่ชอบสะสมและอยากได้เวอร์ชันที่แน่นอน

มีทางเลือกหลายช่องทางที่ยังพอหาแผ่น Blu-ray ของ 'The Hobbit: An Unexpected Journey' ที่มีพากย์ไทยอยู่บ้าง แม้จะไม่เยอะเท่าตอนออกใหม่ ๆ ก็ตาม

ผมมักจะแบ่งแหล่งเป็นสองแบบคือของใหม่จากร้านค้าหรือของมือสองจากคนสะสม: สำหรับของใหม่ให้ลองเช็คร้านค้าออนไลน์ใหญ่ ๆ อย่าง Shopee, Lazada และ JD Central บางร้านเป็นร้านนำเข้า/ขายของสะสมอาจมีสต็อกแผ่นที่มีพากย์ไทย ระวังดูรายละเอียดสินค้าให้ชัดเจนว่าเขาเขียนไว้ว่า 'พากย์ไทย' หรือ 'Thai Audio' และดูรูปปกด้านหลังที่แสดงสเปคภาษา ส่วนร้านต่างประเทศบน Amazon หรือ eBay ก็เป็นตัวเลือก แต่ของนำเข้าอาจไม่มีพากย์ไทยและยังต้องดูโค้ดภูมิภาค (BD Region) ด้วย

ถ้าคิดยอมรับของมือสอง ทางเลือกที่ได้ผลคือกลุ่มซื้อขายใน Facebook, ตลาดขายของสะสม หรือร้านขายซีดี/ดีวีดีมือสองในเมืองใหญ่ จุดแข็งคือราคาย่อมเยาและบางครั้งได้แผ่นไทยแท้จากการวางขายเมื่อปีที่แล้ว แต่ต้องเช็กสภาพแผ่นและขอรูปมุมต่าง ๆ ก่อนตัดสินใจ สำหรับคนที่อยากได้เวอร์ชันพิเศษ ให้ระวังว่ามีทั้ง 'theatrical edition' กับ 'extended edition' ซึ่งสเปคภาษาอาจต่างกัน สรุปคือใจเย็น ๆ เลือกผู้ขายที่มีรีวิวดี ดูรูปสเปคภาษา และคอนเฟิร์มเวอร์ชันก่อนจ่ายเงิน จะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสได้แผ่นพากย์ไทยที่คุณตั้งใจหา

ลองเริ่มจากสิ่งที่ชัดเจนที่สุดก่อน: เวอร์ชันพากย์ไทยของ 'The Hobbit: The Desolation of Smaug' มักจะมีเครดิตบอกชื่อทีมพากย์ในตอนท้ายของหนังและบนแผ่นดีวีดี/บลูเรย์เลย

ผมมักจะเปิดดูตอนท้ายเครดิตเป็นอันดับแรก เพราะที่นั่นจะระบุชื่อผู้พากย์รับบทตัวละครหลักทั้งหมด เช่น บิลโบ (Martin Freeman), ธอริน, แกนดัล์ฟ, และเสียงของสมอค (Smaug) — พร้อมชื่อทีมเสียงและสตูดิโอที่ทำงานพากย์ให้ ทั้งนี้ต้องระวังว่าในบางกรณีจะมีการใช้ทีมพากย์ต่างกันระหว่างรอบฉายโรงกับแผ่นโฮมวิดีโอหรือการฉายในทีวี ดังนั้นถ้าเจอชื่อคนพากย์ในตอนท้ายเครดิต ก็ถือเป็นคำตอบที่ถูกต้องแน่นอน

คนดูที่ชอบเก็บรายละเอียดเสียงต้นฉบับอย่างเรา มองว่าเวอร์ชันภาษาอังกฤษของ 'The Hobbit 2' มีมนต์เสน่ห์ที่พากย์ไทยจับไม่ได้ทั้งหมด ความเป็นเอกลักษณ์มาจากการแสดงด้วยน้ำเสียงเดียวของนักแสดงต้นฉบับ การเน้นจังหวะคำ พยางค์ และสำเนียงเฉพาะตัวของตัวละครบางตัวทำให้ฉากยิ่งมีความเข้มข้น เช่นฉากเผชิญหน้ากับมังกรซึ่งพลังเสียงของผู้พากย์ต้นฉบับมีมิติ ทำให้รู้สึกได้ถึงความน่ากลัวและโทนตลกปนทึมที่นักพากย์ไทยอาจแปลความต่างไป

นอกจากนั้น ดนตรีประกอบกับมิกซ์เสียงในต้นฉบับถูกออกแบบให้ทำงานร่วมกับบทพูดแบบดั้งเดิม การแปลและพากย์ใหม่อาจเปลี่ยนจังหวะหรือโทนเล็กน้อยซึ่งส่งผลต่ออารมณ์โดยรวม ถ้าอยากสัมผัสงานสร้างและการแสดงต้นฉบับอย่างเต็มที่ พร้อมกับฝึกอ่านซับภาษาอังกฤษ การดูแบบต้นฉบับพร้อมคำบรรยายจะคุ้มค่า แต่ถ้ากังวลเรื่องการอ่านซับหรือชอบความสบายตา พากย์ไทยก็เป็นทางเลือกที่โอเค สรุปแล้วผมมักเลือกต้นฉบับเมื่อต้องการประสบการณ์แบบเต็มอิ่ม และสลับมาดูพากย์ไทยเพื่อผ่อนคลายหรือจับรายละเอียดที่ซับไทยถ่ายทอดได้ดี

ราคาของ 'The Hobbit: The Desolation of Smaug' เวอร์ชั่นพากย์ไทยมีความผันผวนพอสมควร ขึ้นอยู่กับรูปแบบที่อยากได้ — ดิจิทัล, ดีวีดี/บลูเรย์, หรือลิมิเต็ดอิดิชั่น ซึ่งแต่ละแบบมีตลาดและราคาต่างกัน

ผมมองจากประสบการณ์ที่ซื้อหนังต่างประเทศเป็นครั้งคราว: ถ้าซื้อแบบดิจิทัลผ่านร้านค้าที่ขายไฟล์หนัง ราคามักอยู่ระหว่าง 250–450 บาท (บางครั้งมีโปรลดราคาเหลือ 199–249) ส่วนดีวีดีทั่วไปที่พากย์ไทยแล้วมักขายใหม่ราว 120–300 บาท ขณะที่บลูเรย์ธรรมดาในตลาดใหม่จะอยู่ที่ 300–700 บาท แต่ถ้าเป็นชุดลิมิเต็ดหรือรวมหลายแผ่น (เช่นชุดพิเศษหรือบ็อกซ์เซ็ต) ราคาสามารถสูงขึ้นไปถึง 800–1,500 บาทได้

สำหรับคนที่ไม่อยากจ่ายแพง มักเลือกเช่าดิจิทัลในราคา 49–129 บาทหรือหาซื้อมือสองในตลาดนัดออนไลน์ซึ่งราคาอาจลงมาเหลือ 50–250 บาท การเลือกซื้อควรสังเกตรายละเอียดภาษาบนปกหรือหน้ารายละเอียดสินค้าเพื่อยืนยันว่ามีพากย์ไทยจริง ๆ — นี่เป็นสิ่งที่ผมมักให้ความสำคัญเวลาเลือกซื้อและมักลงเอยด้วยแผ่นบลูเรย์ถ้าชอบคุณภาพเสียง-ภาพสูง ๆ