หนังสือ พราว ฉบับใหม่ จะวางขายเมื่อไหร่?

คอยมองปฏิทินทุกเดือนเหมือนเป็นพิธีกรรมเล็กๆ เพราะอยากรู้ว่า 'พราว นภารี' จะปล่อยผลงานใหม่เมื่อไร ฉันเป็นแฟนที่ติดตามผลงานมาตั้งแต่ 'แสงสุดท้าย' ดังนั้นการรอสำหรับฉันไม่ใช่แค่การรอหนังสือ แต่เป็นการรอตอนที่โลกในนิยายจะโผล่ออกมาจากหัวผู้แต่งอีกครั้ง ในประสบการณ์ส่วนตัว เวลาที่จะลงมือเตรียมรออย่างจริงจังคือเมื่อเริ่มมีสัญญาณชัดเจนสองอย่าง: สำนักพิมพ์เริ่มพูดถึงโปรเจ็กต์ หรือผู้แต่งโพสต์ภาพสตูดิโอ/โน้ตเล็กๆ ที่บอกเป็นนัย จังหวะการออกหนังสือของ 'พราว นภารี' ในอดีตมักจะมีช่องว่างไม่สั้นนักเพราะงานละเอียดและการเรียบเรียงชิ้นเล็กชิ้นน้อย ถ้าเห็นทั้งสองสัญญาณพร้อมกัน นั่นแหละคือเวลาที่ควรกางปฏิทิน เตรียมงบ และเก็บเวลาว่างไว้สำหรับการอ่านแบบไม่รีบร้อน ชอบวางแผนแบบนี้เพราะมันทำให้การรอมีความหมายมากขึ้น แทนที่จะนั่งกังวลว่าจะออกเมื่อไร ฉันเลือกใช้ช่วงเวลาที่รอไปทบทวนฉากโปรดจาก 'แสงสุดท้าย' จดประเด็นที่อยากเห็นพัฒนา และคุยแลกเปลี่ยนกับเพื่อนนักอ่าน การได้เห็นข้อความเล็กๆ จากผู้แต่งก่อนเปิดพรีออร์เดอร์ มักทำให้การรอเปลี่ยนเป็นความตื่นเต้นแทนความไม่แน่นอน ซึ่งนั่นคือวิธีที่ฉันแนะนำให้แฟนๆ ใช้เวลารอด้วยกัน

ข่าวลือเรื่องวันที่วางขายทำให้หัวใจเต้นแรงมากกว่าปกติเมื่อต้องรอหนังสือเล่มใหม่ของ 'เถียนเจียรุ่ย' ในไทย ในฐานะคนที่สะสมหนังสือแปลจากจีนมาเยอะ ฉันมองเห็นภาพรวมของกระบวนการออกเล่มค่อนข้างชัด: ต้องมีการซื้อสิทธิ์ การแปล การตรวจเนื้อหา และการวางแผนการตลาดที่อาจกินเวลาเป็นเดือนหรือเป็นปี บ่อยครั้งงานที่ดังในจีนจะต้องรอสักพักกว่าจะมีสำนักพิมพ์ไทยทุ่มทุนนำเข้ามาแปลเพราะต้องประเมินตลาดและต้นทุน แต่อีกทางหนึ่ง ถ้าผลงานนั้นมีฐานแฟนชัดเจนในไทย สัญญาณข่าวมักจะมาเร็วผ่านเพจสำนักพิมพ์ ร้านหนังสือออนไลน์ หรือช่องทางจำหน่ายที่เปิดพรีออเดอร์ ตอนนี้ยังไม่มีประกาศอย่างเป็นทางการที่ยืนยันวันวางขายในไทย ฉันจึงมักแนะนำให้ติดตามประกาศจากช่องทางของผู้เขียนหรือเพจสำนักพิมพ์ที่อาจรับสิทธิ์ โดยเปรียบเทียบกับกรณีของ 'The Three-Body Problem' ที่ใช้เวลาจากการฮิตในจีนจนถึงฉบับแปลไทยค่อนข้างนาน แต่เมื่อประกาศแล้วการสั่งจองมักเป็นไปอย่างรวดเร็ว ใครที่รออยู่ก็เตรียมเงินไว้และตั้งแจ้งเตือนในเว็บร้านหนังสือที่ไว้ใจได้ แล้วความตื่นเต้นเวลาถึงวันส่งหนังสือจะคุ้มค่ามาก

วันนี้เดินเข้าไปร้านหนังสือเล็กๆ ที่ชอบเสียบตั๋วเอาไว้ประจำ แล้วก็เจอ 'พราวพริ้ม' เวอร์ชันปกใหม่วางเด่นอยู่บนชั้นแนะนำ — ปกดูสดใสขึ้นด้วยภาพประกอบที่แปลกตากว่าเล่มเก่า ฉันพลิกดูเนื้อในแล้วพบว่ารายละเอียดการจัดหน้าและกระดาษมีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย ทำให้การอ่านรู้สึกนุ่มขึ้นกว่าเดิม ตอนที่หยิบมา ฉันนึกถึงตอนที่เคยซื้อ 'หนึ่งร้อยเสียง' เวอร์ชันพิมพ์ใหม่ครั้งก่อน ความรู้สึกตอนนั้นคือความสุขของการได้เห็นงานที่เราชอบกลับมามีชีวิตอีกครั้ง เหมือนผู้แต่งกับสำนักพิมพ์ตั้งใจทำให้เป็นของขวัญชิ้นใหม่สำหรับคนอ่านรุ่นต่อไป ถ้าคุณกำลังมองหาเล่มปกใหม่ในร้านทั่วไปร้านนี้มีสต็อกพอสมควร แต่ถ้าอยากได้ฉบับพิเศษที่มีลายเซ็นหรือแถมอะไรพิเศษ อาจต้องโทรเช็กกับสาขาใหญ่หรือสำนักพิมพ์โดยตรง ความรู้สึกตอนจ่ายเงินและถือเล่มกลับบ้านยังอบอุ่นเหมือนเดิม

เราได้ยินข่าวคราวรอบ ๆ วงการหนังสือว่าเวอร์ชันแปลของ 'ด้วยใจแห่งมิตร พิชิตทุกสิ่ง' อยู่ระหว่างการเตรียมงานแบบจริงจัง แม้ตอนนี้ยังไม่มีประกาศวันที่วางจำหน่ายอย่างเป็นทางการจากสำนักพิมพ์ที่แปล แต่มีสัญญาณหลายอย่างที่บอกว่าไม่นานเกินรอ กระบวนการแปลและจัดพิมพ์มักใช้เวลาตั้งแต่การเจรจาซื้อสิทธิ์จนถึงการพิมพ์จริง ศิลปินออกแบบปกและทีมบรรณาธิการยังต้องใช้งานอีกหลายขั้นตอน ก่อนหน้านี้ผมสังเกตจากกรณีหนังสือแปลยอดนิยมอย่าง 'How to Win Friends and Influence People' เวอร์ชันไทยว่าเมื่อสำนักพิมพ์ประกาศล่วงหน้ามักเปิดพรีออเดอร์ก่อนวางจำหน่ายประมาณสองถึงสี่สัปดาห์ ซึ่งถือเป็นช่วงเวลาที่เหมาะแก่การเตรียมสต็อกและจัดโปรโมชั่น อยากให้มุมมองนี้เป็นแนวทาง: ถ้าสนใจจริง ๆ ให้จับตาการประกาศจากช่องทางของสำนักพิมพ์ เจาะจงดูรายละเอียดอย่าง ISBN รูปแบบปก (ปกอ่อนหรือปกแข็ง) และว่ามีอีบุ๊กด้วยหรือไม่ ส่วนตัวรู้สึกตื่นเต้นกับมิติการแปลที่อาจนำเสนอความอบอุ่นของต้นฉบับในรูปแบบภาษาไทย และคิดว่าถ้าทุกอย่างราบรื่น เราน่าจะได้เห็นเล่มนี้วางขายภายในไตรมาสหรือสองไตรมาสข้างหน้า — อย่างน้อยนั่นคือสิ่งที่ใจคอยเฝ้ารอและคาดหวัง

เวลาที่เห็นปกหนังสือ 'กว่าจะมาเป็นปะป๊าบ้านชิมะจัง' โผล่อยู่บนชั้นหนังสือครั้งแรก ความรู้สึกแบบแฟนเด็กและแฟนเรื่องราวครอบครัวก็ปะทุขึ้นมาทันที ในมุมมองของคนที่ติดตามผลงานแนวครอบครัวมานาน ผมบอกได้ว่าฉบับหนังสือเล่มนี้เริ่มวางขายครั้งแรกประมาณเดือนเมษายน ปี 2014 ในประเทศต้นฉบับ — นั่นคือช่วงที่กระแสเรื่องเล่าชีวิตประจำวันแบบเรียบง่ายกำลังมาแรง และคนอ่านเริ่มโหยหาหนังสือที่อบอุ่นทั้งถ้อยคำและภาพประกอบ คล้ายกับความอบอุ่นที่หาได้จากหนังสือเด็กเก่าๆ อย่าง 'Anne of Green Gables' ในบรรยากาศบ้านๆ แต่เป็นเวอร์ชันญี่ปุ่นที่เน้นมุมมองพ่อกับลูกมากกว่า เมื่อดูจากการวางตลาดในช่วงนั้น ฉบับแรกมักจะมีปกพิเศษหรือแถมโปสเตอร์เล็กๆ ให้กับผู้ซื้อรอบเปิดตัว ซึ่งทำให้การได้หนังสือวันแรกกลายเป็นประสบการณ์ที่น่าจดจำกว่าการซื้อเล่มมาตรฐานทั่วไป สรุปคือ ถ้าใครกำลังตามหาวันวางขายจริงๆ ให้เริ่มดูรอบเมษายน 2014 เป็นจุดเริ่มต้น แล้วค่อยตามข้อมูลฉบับแปลหรือพิมพ์ใหม่ที่ออกตามมาอีกที — ส่วนตัวยังชอบภาพประกอบเล่มแรกที่สุด มันให้โทนอุ่นๆ แบบที่ยังคงติดตาอยู่

ข่าวล่ามาทำให้ใจตื่นเต้นเลย — เรื่องวันวางขายหนังสือเสียงภาษาไทยของ 'Harry Potter' เป็นสิ่งที่หลายคนถามกันเยอะมาก ในมุมของคนที่คลุกคลีในวงการหนังสือมาเยอะ ฉันบอกได้ตรง ๆ ว่า ณ เวลานี้ยังไม่มีการประกาศวันที่วางขายฉบับภาษาไทยอย่างเป็นทางการจากสำนักพิมพ์หรือผู้ถือลิขสิทธิ์ แต่สิ่งที่น่าสนใจคือรูปแบบการปล่อยผลงานแบบนี้มักมีสองทางหลัก: บางครั้งจะออกพร้อมกับฉบับภาษาอังกฤษหรือในช่วงเดียวกัน ถ้าเป็นเคสแบบนี้แฟน ๆ จะได้ฟังแทบจะทันที; อีกครั้งคือมักมีช่วงเวลาหนึ่งที่ต้องรอการแปล การคัดเสียงบรรยาย และการผลิตเสียงซึ่งอาจกินเวลาหลายเดือน จากประสบการณ์ของฉันกับการรอหนังสือแปลอื่น ๆ อย่างเช่นการเปิดตัวฉบับเสียงของ 'The Hobbit' ในไทย มักเห็นว่าผู้จัดจำหน่ายจะแจ้งข่าวผ่านช่องทางอย่างเป็นทางการก่อน เช่น เพจสำนักพิมพ์ ร้านหนังสือออนไลน์ และแอปฟังหนังสือเสียง เมื่อประกาศแล้วมักมีการเปิดพรีออเดอร์หรือแจ้งวันที่ชัดเจนทันที ฉะนั้นถ้าต้องการไม่พลาด แนะนำให้ติดตามเพจของสำนักพิมพ์ที่ดูแลลิขสิทธิ์ของ 'Harry Potter' ในไทย และตั้งค่าแจ้งเตือนเมื่อมีโพสต์ใหม่ ส่วนความคาดหวังส่วนตัว ฉันอยากให้เสียงบรรยายมีคุณภาพและนักพากย์ที่เข้ากับแต่ละตัวละคร เพราะมันสามารถยกระดับประสบการณ์การฟังได้มาก นั่งนึกภาพฉากในโรงเรียนคาถาที่มีเสียงบรรยายพาเราไหลเข้าไปในโลกเวทมนตร์ได้เลย นับวันรอฟังแบบใจจดใจจ่ออยู่เหมือนกัน

ขอเล่าในฐานะแฟนที่ติดตามนิยายไทยอยู่บ้างนะ การจะหา 'พราวพริ้ม' ฉบับ e-book ง่ายสุดคือเริ่มจากร้านหนังสือออนไลน์หลัก ๆ ของไทย เช่น MEB, Ookbee หรือร้านขาย e-book ของร้านหนังสืออย่าง 'นายอินทร์' ซึ่งมักจะมีทั้งไฟล์ DRM และไฟล์ที่ซื้อแล้วอ่านได้ทันที การค้นชื่อเรื่องพร้อมระบุผู้จัดพิมพ์ช่วยให้แยกเวอร์ชันลิขสิทธิ์จากไฟล์ที่อัปโหลดโดยไม่ถูกลิขสิทธิ์ออกได้ค่อนข้างดี ด้านสินค้าลิขสิทธิ์จริง ๆ มักจะขายผ่านสำนักพิมพ์หรือร้านค้ารับอนุญาต ถ้ามีสินค้าที่เป็นของแท้ เช่น ปกพิเศษ สมุดโน้ต หรือโปสเตอร์ มักจะมีสัญลักษณ์ของสำนักพิมพ์หรือประกาศในเพจอย่างเป็นทางการ แฟนมีการพูดถึงกรณีของ 'บุพเพสันนิวาส' ที่สำนักพิมพ์จัดชุดพิเศษและขายผ่านบูธงานหนังสือ ซึ่งเป็นรูปแบบเดียวกันที่ผู้เขียนหรือสำนักพิมพ์มักใช้กับนิยายที่ได้รับความนิยม ท้ายสุดถ้าต้องการความชัวร์ แนะนำให้เข้าไปดูในเพจของสำนักพิมพ์หรืออินสตาแกรมของผู้แต่ง เพราะประกาศอัปเดตเรื่องการวางขาย e-book และสินค้าลิขสิทธิ์มักจะประกาศที่นั่นก่อนเป็นอันดับแรก เป็นวิธีที่ทำให้ผมไม่พลาดของแท้และยังได้เก็บสะสมแบบถูกลิขสิทธิ์ด้วย