หนังสือเสียง อิท ให้บรรยากาศสยองต่างจากหนังอย่างไร

คนที่กำกับ 'อิท โผล่จากนรก' ภาคแรกคือ แอนดี้ มุสเชียตติ และผมรู้สึกว่างานของเขาทำให้ภาพยนตร์เรื่องนี้กลายเป็นนิยามใหม่ของหนังสยองขวัญสมัยใหม่ ผมชอบการจัดจังหวะและการบาลานซ์ระหว่างความหวาดกลัวกับความอบอุ่นของมิตรภาพในเรื่อง แอนดี้เคยกำกับหนังสั้นและภาพยนตร์อย่าง 'Mama' มาก่อน ซึ่งสไตล์การใช้แสงและการสร้างบรรยากาศมืดชัดเจนของเขาเห็นได้ชัดใน 'อิท' ภาคหนึ่ง งานคาเมร่า การเลือกมุมกล้อง และการนำนักแสดงเด็กๆ มาใช้ทำให้ฉากที่น่ากลัวดูสมจริงขึ้นมาก ส่วนตัวแล้วฉันชอบที่เขาไม่เน้นแค่ช็อตกัดขวัญ แต่ยังให้เวลาเล่าเรื่องตัวละคร ทำให้ตัวละครแต่ละคนมีมิติ การตีความตัวร้าย Pennywise โดยรวมกับบทที่ปรับให้เข้ากับผู้ชมยุคใหม่ทำให้หนังเป็นมากกว่าหนังหนีตาย มันเป็นเรื่องราวการเติบโตด้วย และนั่นแหละที่ทำให้ฉันยังนึกถึงฉากบางฉากอยู่เรื่อยๆ

ฉันมักจะแนะนำให้มือใหม่เริ่มจากการอ่านเล่มก่อน เพราะการเปิดดูหน้ากระดาษของ 'It' ทำให้โครงเรื่องสองยุคสองสมัยชัดขึ้นและช่วยให้คุณจับรายละเอียดเล็ก ๆ ได้ดีกว่า การอ่านแบบเล่มทำให้ฉากเปิดที่คุ้นตาอย่างเหตุการณ์เรือลำน้อยของจอร์จี (ฉากเรือกระดาษลอยลงท่อระบายน้ำ) ส่งผลทางอารมณ์ได้เต็มที่ — คำบรรยายของสตีเฟน คิงมีน้ำหนักทั้งภาพและบรรยากาศ หากได้อ่านช้า ๆ หยุดกลับไปทวนชื่อ ตัวละคร และเหตุการณ์ที่เชื่อมกัน จะเข้าใจว่าทำไมความหวาดกลัวถึงเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง อีกเหตุผลคือความยาวและจังหวะของหนังสือ ถ้าเป็นมือใหม่ที่กลัวว่าจะหลงในรายละเอียด การอ่านเล่มช่วยให้ควบคุมจังหวะได้เอง จะหยุดอ่าน แวะคิด หรือกลับไปอ่านบทก่อนหน้าได้ง่ายกว่าฟังจบแล้วผ่านมาเลย สรุปคือ เล่มเหมาะกับคนที่อยากสัมผัสโทนภาษาและไต่ระดับความน่าเกรงขามของเรื่องทีละน้อย ๆ

ฉากผู้ใหญ่ใน 'อิท โผล่จากนรก 2' เปิดประตูให้ตัวละครเวอร์ชันโตขึ้นเข้ามามีบทบาทเต็มตัว ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้ผมตื่นเต้นตั้งแต่ได้ดูครั้งแรก ผมชอบที่เราจะได้เห็นสมาชิกแก๊งที่เคยเป็นเด็กกลับมาพบกันอีกครั้งในร่างผู้ใหญ่—พวกเขาไม่ใช่แค่ภาพวัยโตของตัวละครเก่าแต่ละคน แต่เป็นคนใหม่ที่แบกรับผลของอดีตไว้ บิลยังคงเป็นหัวหน้า กลายเป็นคนที่ยังติดตามความสูญเสียของน้องชาย เบนกลายเป็นคนที่ประสบความสำเร็จแต่ยังมีบาดแผลในใจ เบเวอร์ลีย์ต้องเผชิญความเจ็บปวดจากความทรงจำและชีวิตแต่งงานที่ซับซ้อน ริชชี่ยังคงเป็นปากจัดแต่แฝงด้วยความกลัวที่เขาพยายามปกป้อง เอ็ดดี้ยังติดนิสัยกังวล ส่วนไมค์เลือกอยู่ต่อในเมืองเพื่อเป็นคนเก็บเรื่องราวของเดอร์รี่ และสแตนลีย์ซึ่งบทบาทของเขาในวัยผู้ใหญ่นำมาซึ่งจุดเปลี่ยนสำคัญของเรื่อง การรวมตัวของคนเหล่านี้สร้างพื้นฐานให้ฉากเผชิญหน้ากับสิ่งชั่วร้ายมีน้ำหนักมากขึ้น เพราะแต่ละคนเอาอดีตมาแลกกับความกล้าหาญในวันนี้

พูดถึงความยาวของฉบับหนัง 'อิท โผล่จากนรก' ที่หลายคนน่าจะหมายถึงเวอร์ชันที่ฉายในโรง หนังภาคแรกของการดัดแปลงปี 2017 มีความยาวประมาณ 135 นาที (ราว 2 ชั่วโมง 15 นาที) ซึ่งถือว่าเป็นความยาวมาตรฐานสำหรับหนังสยองขวัญสมัยใหม่ที่ต้องบาลานซ์การสร้างบรรยากาศและการเล่าเรื่องให้จบในเวลาไม่ยืดเยื้อ ส่วนภาคต่อ 'It Chapter Two' ซึ่งฉายปี 2019 ยาวขึ้นมาก อยู่ที่ประมาณ 169 นาที (ราว 2 ชั่วโมง 49 นาที) เพราะต้องกลับมาขยายลูกเล่นด้านบทและความสัมพันธ์ของตัวละครตอนเป็นผู้ใหญ่ ส่วนเวอร์ชันโทรทัศน์ปี 1990 ที่หลายคนยังคงจดจำในชื่อเดียวกัน เป็นมินิซีรีส์สองตอนรวมความยาวโดยรวมประมาณ 3 ชั่วโมงขึ้นไป (ราว 192 นาที) ซึ่งมีความแตกต่างทั้งโทนและจังหวะการเล่าเรื่องชัดเจน ส่วนตัวมองว่าความยาวของแต่ละเวอร์ชันสะท้อนจุดมุ่งหมายในการเล่าเรื่องของผู้สร้างได้ดี หนังปี 2017 เลือกจะคุมโทนให้เข้มข้นในมุมของเด็กๆ กับความน่ากลัวของตัวตลก ทำให้ 135 นาทีรู้สึกเต็มตัวยิ่งเมื่อรวมฉากตึงเครียดและจังหวะผ่อนคลายไว้ด้วยกัน ในขณะที่ภาคสองจำเป็นต้องใส่รายละเอียดของตัวละครผู้ใหญ่และฉากปะทะแบบยืดยาว จึงต้องใช้เวลากว่า 2 ชั่วโมงครึ่ง คนที่ชอบหนังที่จบไว กระชับคงชอบภาคแรกมากกว่า แต่ถ้าอยากได้การคลี่คลายครบตั้งแต่ต้นจนจบแบบละเอียด ภาคสองตอบโจทย์มากกว่า ส่วนเวอร์ชัน 1990 เน้นโทนทีวีและบรรยากาศหนังสยองขวัญแบบคลาสสิก จึงให้ความรู้สึกต่างจากหนังโรงค่อนข้างเยอะ ท้ายที่สุดถ้าต้องแนะนำให้เลือกดู: ถ้าอยากลองสัมผัสความหลอนแบบทันสมัยและไม่ยาวเกินไป ให้เริ่มจาก 'อิท โผล่จากนรก' ฉบับ 2017 ประมาณ 135 นาทีก่อน แล้วค่อยต่อด้วย 'It Chapter Two' ถ้าชอบการลงรายละเอียดของตัวละครที่โตเป็นผู้ใหญ่ หรือถาใครอยากเห็นกลิ่นอายยุคเก่าและการตีความของทีวีในยุค 90 เวอร์ชันมินิซีรีส์ราว 192 นาที ก็เป็นทางเลือกที่น่าสนใจ ฉันชอบความคมชัดของเวอร์ชันปี 2017 ที่คุมอารมณ์ได้ดี แม้ว่าครั้งหนึ่งภาคสองจะยาวและต้องใช้สมาธิ แต่ก็มีฉากที่ให้ความพึงพอใจเชิงอารมณ์และการปิดเรื่องที่คุ้มค่าที่จะดูจนครบ

การที่ฉันได้ดู 'อิท โผล่จากนรก 1' ครั้งแรกทำให้รู้สึกเหมือนหลุดกลับไปสู่โลกที่ทั้งหวาดกลัวและอบอุ่นพร้อมกัน หนังเริ่มจากฉากเรียกความสนใจง่าย ๆ — เรือกระดาษของหนูน้อยจอร์จีที่ล่องไปตามท่อระบายน้ำ และเหตุการณ์ช็อกเมื่อเขาหายไปอย่างลึกลับ เหตุการณ์นั้นเป็นตัวจุดชนวนให้กลุ่มเด็กๆ ในเมืองเดอร์รี ซึ่งต่อมากลายเป็นกลุ่มเพื่อนที่เรียกตัวเองว่า Losers' Club เริ่มรวมตัวกัน พวกเขาต่างมีปัญหาในบ้านและถูกรังแกที่โรงเรียน แต่สิ่งที่เชื่อมพวกเขาเข้าด้วยกันคือการเผชิญหน้ากับสิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์ — ตัวตลกที่ชื่อเพนนีไวซ์ ส่วนใหญ่ของเรื่องหมุนไปรอบความสัมพันธ์ของเด็กๆ กับความกลัว: แต่ละคนถูกเพนนีไวซ์หลอกหลอนด้วยภาพฝันร้ายที่มาจากความกลัวส่วนตัว แล้วก็มีบทสรุปที่พาไปสู่การเผชิญหน้าในระบบท่อระบายน้ำของเมือง ซึ่งเป็นฉากที่ทั้งน่ากลัวและสะเทือนใจ ฉันชอบที่หนังผสมความสยองกับจังหวะการเติบโตของตัวละคร ให้ทั้งความตื่นเต้นและความอบอุ่นแบบมิตรภาพในวัยเด็กไว้ด้วยกันอย่างลงตัว

การตามล่าของสะสมจาก 'ดู อิท โผล่จากนรก' มันให้ความรู้สึกเหมือนได้ล่าสมบัติชิ้นเล็กชิ้นน้อยที่มีเรื่องเล่าซ่อนอยู่ ฉันมักเริ่มจากการมองหาสินค้าที่เป็นไลน์ผลิตอย่างเป็นทางการก่อน เช่น ฟิกเกอร์ Funko Pop รุ่น 'Pennywise' หรือฟิกเกอร์ระดับพรีเมียมจากค่ายที่มีชื่อเสียงอย่าง Sideshow และ NECA ของแท้มักมีบาร์โค้ด หมายเลขรุ่น หรือใบรับรองประกอบมาด้วย ทำให้ราคาสูงขึ้นแต่แลกกับความแน่นอนเรื่องคุณภาพและความคุ้มค่าทางจิตใจ ในต่างประเทศ ร้านอย่าง Warner Bros. Shop, Sideshow Collectibles, Funko Shop หรือแม้แต่ร้านขายของภาพยนตร์เฉพาะทาง มักจะมีสินค้าใหม่ๆ ออกมาเป็นครั้งคราว ฉันเคยได้ของสะสมแบบลิมิเต็ดเอดิชันจากงานเปิดตัวหนังของค่ายเหล่านี้และรู้สึกว่ามันคุ้มค่ากับการรอ ส่วนของเก่า/วินเทจที่ผลิตในช่วงภาพยนตร์เวอร์ชันเก่าอาจต้องไล่ตามในตลาดมือสอง เช่น eBay หรือเว็บไซต์ประมูลต่างประเทศ ซึ่งบางครั้งต้องยอมจ่ายค่าขนส่งและภาษีนำเข้า แต่ถ้าเจอคนขายที่เชื่อถือได้ มันก็เป็นหนทางที่ดีในการหาไอเท็มหายาก ในไทยเองมีหลายช่องทางที่ฉันใช้เป็นประจำ เช่น แพลตฟอร์ม Shopee และ Lazada สำหรับของใหม่ที่นำเข้าโดยพ่อค้าไอเท็มต่างประเทศ หรือกลุ่ม Facebook สายสะสมที่แลกเปลี่ยนกันระหว่างสมาชิกที่มักมีของหายากมาปล่อยบ่อยๆ งานคอมิคคอนหรือเทศกาลของเล่นในไทยอย่าง Thailand Comic Con ก็เป็นอีกพื้นที่ที่ไม่ควรมองข้าม เพราะร้านค้าตัวแทนนำของจากต่างประเทศมาตั้งบูธ อีกข้อแนะนำคือระวังของก๊อปและสินค้าที่ไม่มีใบรับรอง ถ้าฉันจะซื้อของแพงหน่อย จะขอรูปมุมต่างๆ ตรวจสภาพ และเช็กรีวิวผู้ขายก่อนจ่ายเงินเสมอ การสะสมมันไม่ใช่แค่เรื่องของการมีไว้ครอบครอง แต่ยังเป็นเรื่องของการรักษาเรื่องเล่าและผูกมัดความทรงจำกับผลงานที่เรารัก เป็นความสุขเล็กๆ ที่ฉันมักจะยิ้มทุกครั้งที่เปิดกล่องใหม่

บอกตรงๆ ชอบสังเกตการเติบโตของนักแสดงเด็กที่กลายเป็นคนดังแถวหน้าครับ ผมมองว่าในบรรดานักแสดงจาก 'อิท โผล่จากนรก' คนหนึ่งที่เพิ่งมีผลงานสตูดิโอใหญ่ค่อนข้างล่าสุดคือ Jack Dylan Grazer — ใครที่เคยเห็นเขาในฉากตลกๆ หรือเป็นเพื่อนซี้ของตัวเอกจะรู้ว่าเขามีพลังการแสดงที่สดและเป็นธรรมชาติมาก เมื่อโตขึ้นเขายังไม่ทิ้งร่องรอยของบทตลกแต่เริ่มรับบทที่มีมิติขึ้นเรื่อยๆ ผลงานล่าสุดที่เด่นของเขาเป็นงานหนังฟอร์มยักษ์ที่ทำให้คนทั่วไปเห็นเขามากขึ้นอีกครั้ง นั่นทำให้ Jack กลายเป็นหนึ่งในคนจากวง 'อิท' ที่มีผลงานใหม่สุดในแง่ของการปรากฏตัวบนจอภาพยนตร์เชิงพาณิชย์ ขณะที่เพื่อนร่วมทีมหลายคนกระจายไปยังซีรีส์หรือหนังอิสระ เขายังรักษาจุดยืนของนักแสดงวัยรุ่นที่ก้าวเป็นคนสำคัญในผลงานระดับบล็อกบัสเตอร์ได้ สรุปสั้นๆ ว่าในฐานะแฟนที่ตามคนรุ่นใหม่ ผมรู้สึกว่าสายตาของผู้ชมทุกคนจะจับจ้องเขาได้ง่ายเมื่อหนังใหญ่ปล่อยออกมา และความเป็นเด็กมีความเป็นผู้ใหญ่ขึ้นอย่างลงตัวในงานของ Jack — เป็นการเติบโตที่น่าติดตามจริงๆ

ฉากเปิดของ 'It' ที่จอร์จี่หายไปในท่อระบายน้ำยังคงฉุดความสนใจของฉันทุกครั้งที่คิดถึงหนังเรื่องนี้ ความแหวกของเรื่องไม่ได้อยู่แค่ในภาพเด็กถูกล่อลวงโดยตัวตลก แต่เป็นการเปิดเผยว่าเพนนีไวส์เป็นสิ่งมีชีวิตเก่าแก่ที่กินความกลัวเป็นอาหาร การตายของจอร์จี่ตั้งโทนว่า “ไม่ได้เป็นคดีฆาตกรรมธรรมดา” แล้วเปลี่ยนหนังจากทริลเลอร์โลคอลไปเป็นเรื่องสยองขวัญเชิงจักรวาล ในฉากบ้านร้างบนถนนนีโบลต์ ไดเรกชันภาพกับซาวด์เอฟเฟกต์ทำให้ความเป็นตัวตลกพังทลายจนเราเห็นได้ชัดว่ามันเปลี่ยนรูปร่างตามความกลัวของแต่ละคน การที่กลุ่ม 'Losers' ต้องเผชิญหน้ากับความทรงจำและพลังจากความกลัวของตัวเองเป็นอีกหนึ่งจุดหักมุมสำคัญ — หนังแสดงให้เห็นว่าพลังของมันไม่ได้มาจากรูปลักษณ์เพียงอย่างเดียว แต่จากการที่เด็กๆ ถูกแยกจากกันและกลัวถูกทอดทิ้ง เมื่อพวกเขาเริ่มเชื่อมกัน พลังของเพนนีไวส์ก็ค่อยๆ อ่อนลง จุดนี้ทำให้ตอนจบในท่อนท่อระบายน้ำมีความหมายทั้งเชิงสยองและเชิงสัญลักษณ์ มากกว่าการต่อสู้แบบตัวต่อตัวเท่านั้น