ฮาเร็มคือแนวที่มีต้นกำเนิดจากญี่ปุ่นหรือไม่?

ความแตกต่างที่ชัดเจนที่สุดคือมุมมองและจุดศูนย์กลางของความสัมพันธ์ในเรื่องมากกว่าการจัดวางตัวละครเพียงอย่างเดียว。 การเล่าเรื่องแบบฮาเร็มมักวางตัวเอกชายเป็นศูนย์กลางของความปรารถนาและการตัดสินใจรอบตัวเขา—ผู้หญิงหลายคนมีบทบาทเชิงโรแมนติกหรือสนับสนุนที่เดินมาโอบล้อมเขา ทำให้เนื้อหาเน้นไปที่การสลับฉากหวาน ๆ การแย่งชิงความสนใจ และแฟนเซอร์วิสที่ตอบรับต่อจินตนาการเพศชาย เช่นสไตล์ใน 'Tenchi Muyo' ที่ตัวเอกถูกลากเข้ามาในสถานการณ์ต่าง ๆ โดยรอบตัวเต็มไปด้วยตัวละครหญิงหลากสีสัน ในขณะที่รีเวิร์สฮาเร็มจะกลับขั้ว เปลี่ยนเป็นผู้หญิงเป็นศูนย์กลางและผู้ชายหลายคนเข้ามาเป็นผู้ตามหรือผู้ชนะใจ เรื่องจะสำรวจความหลากหลายของบุคลิกผู้ชายและการตอบสนองต่อความรู้สึกของนางเอก บ่อยครั้งจะให้พื้นที่กับการเติบโตทางอารมณ์ของเธอมากกว่าแฟนเซอร์วิส โดยตัวอย่างเช่น 'Ouran High School Host Club' ที่ใช้ความเรียบง่ายของนางเอกเป็นแว่นให้เห็นมุมต่าง ๆ ของผู้ชายหลายคนแทนการผลักดันเสน่ห์แบบเดียวกัน

ไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นจากหนังสือเล่มเดียว แต่ mpreg มาจากการทดลองเล่าเรื่องในชุมชนแฟนฟิคอย่างชัดเจน ฉันมองเห็นร่องรอยของ mpreg ในวงการแฟนฟิคท์แบบ slash ซึ่งเติบโตมากับการแลกเปลี่ยนเรื่องสั้นในซีน zine และฟอรั่มออนไลน์ โดยเฉพาะกลุ่มแฟนคลับของ 'Star Trek' (หรือที่รู้จักในชื่อ K/S) ที่เป็นพื้นที่ทดลองบทบาทและความสัมพันธ์ชาย-ชายมายาวนาน ผู้เขียนแฟนฟิคเริ่มตั้งคำถามกับความเป็นไปได้ของร่างกายและบทบาทเพศ จนเกิดนิพนธ์ที่ชายตั้งครรภ์เป็นธีมหนึ่ง พออินเทอร์เน็ตแพร่หลาย ไอเดียนี้ก็ขยายตัวจาก zine สู่ LiveJournal, Tumblr และ Archive of Our Own ทำให้รูปแบบ mpreg หลากหลายขึ้นและถูกผสมกับสไตล์จากวงการ BL ญี่ปุ่นด้วย ในมุมของฉัน แนวนี้ไม่ใช่เรื่องของความสมจริงทางชีววิทยา แต่เป็นเครื่องมือเล่าเรื่องเพื่อสำรวจความรับผิดชอบ ความเปราะบาง และการดูแล ซึ่งเป็นเหตุผลที่มันยังคงมีที่ยืนในชุมชนแฟนผลงานต่าง ๆ จนถึงทุกวันนี้

ตั้งแต่เริ่มสนใจเรื่องเล่าพื้นบ้านของญี่ปุ่น ผมสังเกตเห็นว่า 'ผีการ์ตูน' ที่เห็นในมังงะและอนิเมะส่วนใหญ่มีรากมาจากความเชื่อพื้นบ้านแน่นอนเลย ในเชิงประวัติศาสตร์ วิญญาณแบบ 'ยูเร' (yūrei) และโยไค (yōkai) ปรากฏในนิทานพื้นบ้าน คติความเชื่อชินโตที่เห็นว่าโลกทั้งหลายมีจิตวิญญาณ และศาสนาพุทธที่พูดถึงกรรมและการเวียนว่ายตายเกิด ทำให้มีเรื่องเล่าว่าผีกลับมาเพื่อล้างแค้นหรือไม่สมปรารถนา สิ่งนี้กลายเป็นโครงเรื่องของนิทานสยองขวัญในยุคเอโดะ เช่นเล่าเรื่องผีในงาน 'คาอิดัง' และภาพพิมพ์อุคิโยะเอะ เมื่อต่อเข้ากับสื่อสมัยใหม่ เช่นการ์ตูนคลาสสิกอย่าง 'GeGeGe no Kitaro' ความเชื่อเหล่านี้ถูกตีความใหม่เป็นตัวละคร รูปแบบศิลป์ และมุกตลก ทำให้ผีพื้นบ้านจากที่เคยน่ากลัวกลายเป็นมิตรหรือมีมิติทางอารมณ์ ความสัมพันธ์ระหว่างรากวัฒนธรรมกับการสร้างสรรค์สมัยใหม่จึงชัดเจนและน่าสนใจสำหรับคนที่ชอบทั้งเรื่องเล่าและการออกแบบตัวละคร

คำว่า 'ไคจู' (怪獣) แปลตรงตัวว่า 'สัตว์ประหลาด' หรือ 'สัตว์ลึกลับ' และโดยทั่วไปคนจะนึกถึงสิ่งมีชีวิตขนาดยักษ์ที่ทำลายเมืองและปะทะกับกองทัพหรือฮีโร่บนจอ ภาพจำของไคจูมักเป็นสัตว์ที่มีขนาดเทียบเท่าอาคารหรือภูเขา มีพลังทำลายล้างสูง บางตัวดูเหมือนสัตว์ร่วมสมัย บางตัวมีลักษณะเหนือธรรมชาติ ซึ่งความหลากหลายนี้ทำให้ไคจูเป็นแนวคิดที่ยืดหยุ่นมากในงานเล่าเรื่อง ตั้งแต่หนังตู้มโฮมแบบคลาสสิกไปจนถึงนิยายวิทย์จิตวิทยาและการ์ตูนที่ตีความใหม่ของความหมายของคำว่า 'สัตว์ประหลาด' สำหรับผม ไคจูไม่ใช่แค่สิ่งมีชีวิตล้มล้างเมือง แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ที่สะท้อนความกลัว ความแค้น และความหวังของสังคมในช่วงเวลาหนึ่งด้วย รากเหง้าของไคจูไม่ได้มาจากตำนานใดตำนานเดียว แต่สามารถเห็นเงาของเทพนิยายและโยไกในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นได้ชัดเจน สัตว์ยักษ์ในตำนานอย่าง 'ยามาตะ โนะ โอโรจิ' (งูยักษ์แปดหัว) หรือเรื่องราวของ 'นามาอาซุ' ปลายักษ์ที่เชื่อกันว่าเป็นสาเหตุของแผ่นดินไหว ล้วนให้โครงสร้างไคลแมกซ์ของสิ่งมีชีวิตขนาดยักษ์ที่ท้าทายมนุษย์และธรรมชาติ นอกจากนี้ โยไกและบาเคโมโน (บรรดาภูตผีปีศาจ) ก็มีบทบาทในการกำหนดรูปแบบการเล่าเรื่องของสิ่งแปลกประหลาดที่เกินความเข้าใจ ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไป พวกนี้เข้ามาผสมผสานกับแรงกดดันจากเหตุการณ์สมัยใหม่ เช่น สงครามและการทดลองนิวเคลียร์ จนกลายเป็นไคจูแบบที่เราคุ้นเคยในภาพยนตร์ยุคหลัง จุดเปลี่ยนสำคัญสำหรับไคจูสมัยใหม่คืองานภาพยนตร์ของยุคหลังสงครามที่ใช้สัตว์ประหลาดเป็นสัญลักษณ์ของภัยนิวเคลียร์และความหวาดกลัวทางสังคม หนังคลาสสิกอย่าง 'Godzilla' (หรือในญี่ปุ่นชื่อ 'Gojira') เป็นเสมือนต้นแบบที่ทำให้คำว่าไคจูกลายเป็นแนวทางการเล่าเรื่องที่ทรงอิทธิพล ผลงานต่อมาอย่าง 'Mothra' 'Rodan' หรือ 'King Ghidorah' ขยายความเป็นไปได้ทั้งในเชิงฮีโร่และร้าย รวมถึงซีรีส์โทรทัศน์อย่าง 'Ultraman' ที่นำเอาไคจูมาสู้กับยอดมนุษย์จนกลายเป็นวัฒนธรรมป๊อปที่เด็กๆ เติบโตมาด้วย ผมชอบเห็นว่าความหมายของไคจูเปลี่ยนไปตามยุค ยุคหนึ่งมันเป็นตัวแทนความกลัวนิวเคลียร์ ยุคหนึ่งมันถูกยกขึ้นเป็นผู้พิทักษ์ธรรมชาติ และยุคใหม่ๆ ก็พาผู้ชมไปคิดถึงการอยู่ร่วมกับสิ่งแปลกปลอมที่เราไม่เข้าใจ เช่นในหนังสมัยใหม่อย่าง 'Pacific Rim' ที่ตีความความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และไคจูในมุมของเทคโนโลยีและความร่วมมือ สุดท้าย ความน่าสนใจของไคจูสำหรับผมคือความสามารถในการเป็นกระจกสะท้อนความเปลี่ยนแปลงของสังคมและอารมณ์ร่วมสมัย เวลาเห็นฉากเมืองโดนกระแทกหรือการปะทะระหว่างยักษ์กับมนุษย์ มันกระตุ้นทั้งความหวาดกลัวและความยิ่งใหญ่ในเวลาเดียวกัน ผมมักจะนึกถึงตอนเด็กๆ ที่หัวใจเต้นแรงกับการล้มลงของตึกหรือฉากฮีโร่เข้าช่วยเหลือ ความรู้สึกนั้นยังคงอยู่กับผมเสมอ และทำให้ไคจูไม่ใช่แค่สัตว์ประหลาดบนหน้าจอ แต่เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องเล่าและความทรงจำที่น่าหลงใหล

เคยสงสัยไหมว่าคำว่า 'ฮาเร็ม' มันหมายถึงอะไรจริงๆ — สำหรับผมแล้วมันไม่จำเป็นต้องผูกมัดกับองค์ประกอบโรแมนติกเสมอไปเลย เวลาโยงคำว่า 'ฮาเร็ม' เข้ากับความรัก คนมักจะนึกถึงเส้นเรื่องที่พระเอกต้องเลือกคนรักเพียงคนเดียว แต่จริงๆ แล้วย่อยแนวนี้มีหลายกลุ่ม บางเรื่องอย่าง 'Tenchi Muyo!' เน้นความคอมเมดี้และการตั้งสถานการณ์ระหว่างตัวละครหลายคน มากกว่าจะพุ่งไปที่ซีนโรแมนติกลึกซึ้งตลอดเวลา ผมมองว่าหลักสำคัญอยู่ที่เจตนาของผู้สร้าง: ถ้าเป้าหมายคือสร้างความสนุกผ่านปฏิสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร ฮาเร็มแบบไม่โฟกัสโรแมนติกก็ทำงานได้ดี แต่ถ้าต้องการความพัฒนาเชิงความสัมพันธ์หรือแผนผังความรักที่ชัดเจน แนวบางเรื่องจะเติมองค์ประกอบโรแมนติกจนเด่นชัดขึ้น สรุปคือฮาเร็มเป็นกรอบกว้าง ไม่ได้ผูกมัดกับโรแมนซ์เสมอไป — มันขึ้นกับน้ำหนักที่ผู้แต่งเลือกใส่เข้าไป

จินตนาการของผมพุ่งตรงไปยังฉากคลาสสิกที่พระเอกยืนงงท่ามกลางกลุ่มสาวหลากบุคลิก นั่นแหละคือแกนหลักของฮาเร็ม: แนวเรื่องที่เน้นตัวละครหนึ่งคนซึ่งมักจะเป็นศูนย์กลางของความสนใจจากหลายคนรอบข้าง โดยธรรมชาติฮาเร็มมีทั้งแบบชายล้อมหญิง (harem) และหญิงล้อมชาย (reverse harem) และยังแบ่งย่อยเป็นแบบโรแมนติกจริงจัง แบบคอเมดี้ หรือแบบผสมผสานกับอีโรติค หน้าที่สำคัญของฮาเร็มไม่ใช่แค่สร้างสถานการณ์โรแมนติกเท่านั้น แต่ยังเป็นเวทีให้แสดงความต่างของตัวละคร สร้างความขัดแย้ง และขยายโลกเรื่องราวผ่านปฏิสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในกลุ่ม ตัวอย่างที่เด่นคือ 'To Love-Ru' กับความเฮฮา+อีโรติคในมุมคอมเมดี้ ขณะที่ 'Nisekoi' เล่นกับความจำผิดและสัญญาในอดีตเพื่อขับเคลื่อนดราม่า การเรียงลำดับตัวละครและการจัดสมดุลความสนใจของผู้ชมจึงเป็นหัวใจสำคัญของฮาเร็ม จุดที่ผู้แต่งมังงะมักให้ความสำคัญคือการออกแบบตัวละครให้มีความแตกต่างชัดเจนทั้งด้านภาพลักษณ์และบุคลิก เพื่อให้ผู้อ่านรู้ทันทีว่ากำลังเจอใคร การใช้สีผม รูปร่าง ทรงผม และเครื่องประดับเฉพาะตัวช่วยสร้างซิลูเอตต์ที่จดจำได้ง่าย เช่น สาวประเภท 'tsundere' มักได้ทรงผมเรียบร้อยหรือโบว์เป็นสัญลักษณ์ ในขณะที่ 'genki' มักมีสีสว่างและทรงลุยๆ นอกจากการออกแบบภายนอกแล้วผู้แต่งยังมอบปมส่วนตัว งานอดิเรก หรือความสามารถพิเศษให้แต่ละคนเพื่อสร้างมุมมองเชิงลึกและฉากที่สามารถให้บทบาทเฉพาะ เช่น คนหนึ่งอาจเป็นเด็กในครอบครัวแตกต่าง อีกคนเป็นเพื่อนสมัยเด็ก อีกคนมีปัญหาความสัมพันธ์กับครอบครัว การกระจายฉากและหน้าที่ในเรื่อง (screen time) ถูกจัดวางเพื่อโชว์ทั้งเสน่ห์และข้อจำกัดของคาแรกเตอร์ การเลือกสายตาที่กล้อง (panel focus) ดิอล็อก และมุกประจำตัวที่ทำให้ตัวละครมีเสียงเฉพาะตัว ล้วนแต่เป็นเครื่องมือสำคัญที่ทำให้ผู้อ่านเริ่มเลือกฝ่ายและอินไปกับความขัดแย้งภายในกลุ่ม ตัวอย่างที่เล่นกับรูปแบบนี้ได้อย่างชาญฉลาดคือ 'The World God Only Knows' ที่ใช้เกมจีบสาวเป็นแพลตฟอร์มในการเล่าเรื่องและเปิดเผยแง่มุมลึกของแต่ละคน บางครั้งความท้าทายของการทำฮาเร็มคือการหลีกเลี่ยงการทำให้ตัวละครกลายเป็นแค่สเตเรโอไทป์หรือของตกแต่ง การให้ตัวละครมีอำนาจการตัดสินใจ มีพัฒนาการ และสัมพันธภาพที่สมเหตุสมผล จะช่วยให้เรื่องไม่น่าเบื่อและลดความรู้สึกว่าถูกแยกส่วนออกเป็นชุดๆ ผู้แต่งที่มีฝีมือจะผสมผสานมิติของแต่ละคน เช่น ทำให้สาวที่ดูแข็งแกร่งมีช่วงเวลาที่อ่อนแอ หรือให้คนที่ดูซื่อกลับมีความกลัวภายใน การหักมุมกับบทบาทที่คาดหวังหรือการทำลายสูตรสำเร็จบางอย่างก็เป็นวิธีที่ทำให้ฮาเร็มมีชีวิต เช่นการให้ตัวละครบางคนเลือกเดินออกจากความสัมพันธ์เพื่อเติบโตเอง ในขณะเดียวกันผู้แต่งต้องระวังไม่ให้ลงเอยด้วยการขายแต่แฟนเซอร์วิสจนลืมพล็อตหลัก เพราะการมีเรื่องราวที่น่าเชื่อถือและปมที่จริงจังนี่แหละที่ทำให้ผู้อ่านห่วงใยผลลัพธ์สุดท้าย ส่วนตัวแล้วผมยังชอบดูการจัดวางความสัมพันธ์แบบฮาเร็มเมื่อผู้แต่งใส่ใจในรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ—มันให้ความรู้สึกเหมือนได้เห็นคนหลายคนที่ต่างกันมากมายมาเติมเต็มช่องว่างในชีวิตของตัวเอกและโลกของเรื่องอย่างน่าสนใจ

กลิ่นกาแฟและครีมของทีรามิสุยังทำให้ฉันนึกถึงบาร์กาแฟเล็กๆ ที่คนท้องถิ่นแนะนำเวลาไปเที่ยวอิตาลีมากกว่าร้านขนมทั่วไป ชัดเจนว่า 'ทีรามิสุ' เป็นของหวานที่มีต้นกำเนิดจากประเทศอิตาลี โดยส่วนใหญ่ประวัติศาสตร์การทำอาหารมักเชื่อมโยงกับเมืองในแคว้นเวเนโต โดยเฉพาะเมืองเทรวิโซ (Treviso) ในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 เกมเรื่องเล่าเกี่ยวกับคาเฟ่ท้องถิ่นและสูตรที่คิดค้นขึ้นเพื่อให้พลังงานและความหวานหลังมื้ออาหารจึงแพร่หลาย โดยโครงสร้างสำคัญที่ทำให้ระบุได้คือการใช้เลดี้ฟิงเกอร์ (savoiardi) จุ่มกาแฟ เอามาวางสลับกับครีมที่ทำจากมาสคาร์โปนและไข่ แล้วปิดหน้าด้วยผงโกโก้ ถึงอย่างนั้น ฉันก็ไม่ได้มองว่าประเด็นต้นกำเนิดจะต้องเป็นเรื่องเคร่งครัดเสมอ เพราะอาหารพื้นบ้านมักพัฒนาและผสมผสานไปตามพื้นที่ สูตรดั้งเดิมของทีรามิสุที่เป็นที่รู้จักกันดีคือรสกาแฟ-ชีส-โกโก้ แต่หลายคนในอิตาลีก็มีเวอร์ชันที่แตกต่างกัน เช่น บางบ้านใส่เหล้าหรือใช้คัสตาร์ดแทนไข่ดิบ เรื่องราวของขนมจึงเป็นทั้งประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและความทรงจำส่วนตัวของผู้คนในแต่ละเมือง ซึ่งทำให้การกินทีรามิสุแต่ละที่มีเสน่ห์ไม่เหมือนกันเลย

ฮาเร็มในงานบันเทิงเป็นแนวที่ฉันติดตามมานานและมักจะสร้างความรู้สึกสองขั้วให้กับแฟนๆ ทั้งรักและวิจารณ์ มันโดยทั่วไปหมายถึงเรื่องราวที่มีตัวเอกคนหนึ่งซึ่งล้อมรอบด้วยตัวละครเพศตรงข้ามหลายคนที่มีความสนใจเชิงโรแมนติกหรืออารมณ์ผูกพันต่างๆ กัน ฝั่งชายที่มีสาวๆ รอบตัวมักถูกเรียกว่าฮาเร็ม ส่วนฝั่งหญิงที่มีหนุ่มๆ รอบตัวเรียกว่าฮาเร็มกลับกันหรือreverse harem แนวนี้เกิดจากแนวคิดเรื่องความฝันของผู้ชมว่าจะมีคนมาทุ่มเทต่อคนเดียว ทำให้มันกลายเป็นพื้นที่ให้แฟนตัวยงสร้างจินตนาการและความผูกพันแบบแฟนฟิคและแฟนอาร์ตได้ง่าย ตัวอย่างคลาสสิกเช่น 'Tenchi Muyo!' หรือ 'Love Hina' แสดงภาพฮาเร็มในแบบคอมเมดี้และฟานเซอร์วิส ขณะที่งานบางชิ้นจะผสมดราม่าและการเติบโตของตัวละครเข้าด้วยกัน นักวิจารณ์มักชี้ว่าฮาเร็มมีผลต่อพล็อตในหลายทางทั้งบวกและลบ ด้านหนึ่งมันสามารถทำให้พล็อตยืดเยื้อเพราะโฟกัสถูกแบ่งไปกับความสัมพันธ์หลายเส้น ทำให้จุดพีคทางเรื่องและความขัดแย้งหลักถูกเลื่อนหรือจางลงได้ นอกจากนี้ถ้าเขียนไม่ดี ตัวละครฝ่ายที่เป็นเป้าหมายของฮาเร็มมักถูกลดบทบาทให้เป็นสัญลักษณ์แทนคนจริงๆ—มีคุณสมบัติซ้ำซากเช่น 'เงียบๆ น่ารัก' หรือ 'ซึนเดเระ' ซึ่งทำให้ความลึกของตัวละครหายไป นักวิจารณ์จึงมักวิจารณ์ว่าฮาเร็มกดทับการพัฒนาตัวเอกหรือทำให้การตัดสินใจเชิงโรแมนติกกลายเป็นการผูกเชือกไว้กับแฟนเซอร์วิสมากกว่าการเติบโตเชิงอารมณ์ แต่ในมุมกลับ ฮาเร็มก็มีประโยชน์ต่อพล็อตเมื่อผู้เขียนใช้เป็นเครื่องมือเล่าเรื่อง ไม่ใช่แค่แผงโชว์ความสัมพันธ์ ตัวอย่างเช่นงานที่นำแนวฮาเร็มไปผสมกับภารกิจหรือการเติบโตส่วนบุคคล จะทำให้แต่ละความสัมพันธ์กลายเป็นกระจกส่องแง่มุมต่างๆ ของตัวเอก 'The World God Only Knows' ใช้ธีมการจีบเป็นกลวิธีขับเคลื่อนพล็อตและให้ตัวละครหญิงแต่ละคนมีอาร์คของตัวเอง ขณะที่งานอย่าง 'Bakemonogatari' แม้จะมีองค์ประกอบหลายคนล้อมรอบตัวเอก แต่กลับใช้บทสนทนาและการสำรวจตัวตนเพื่อขยายความลึกของเรื่อง ดังนั้นผลลัพธ์ขึ้นกับทักษะการเขียน: ถ้าโฟกัสที่การพัฒนาตัวละครและความหมายแนวโรแมนติก ฮาเร็มสามารถเพิ่มมิติให้เรื่องได้ แต่ถ้าหวังแค่ความตึงเครียดเชิงรักปั่นป่วน มันก็อาจบั่นทอนพล็อตและทำให้เนื้อเรื่องกลายเป็นการวนลูปซ้ำ โดยส่วนตัวฉันคิดว่าฮาเร็มเป็นเครื่องมือ ไม่ใช่คำตัดสินงานที่แน่นอน ถ้าอยากได้พล็อตที่แน่นและตัวละครมีน้ำหนัก ต้องให้ตัวละครทุกคนมีแรงขับและผลต่อเรื่องจริงๆ เมื่อเรื่องทำแบบนั้นได้ ฮาเร็มก็กลายเป็นพื้นที่สนุกสำหรับการสำรวจความสัมพันธ์และบุคลิกที่หลากหลาย แต่อย่างไรก็ดี ถ้าเจอฮาเร็มที่เขียนผิวเผิน ฉันมักจะรู้สึกว่าเสียโอกาสในการเล่าเรื่องไปมาก

รายการตัวอย่างสำนวนจีนที่มาจากนิยายคลาสสิกมีเสน่ห์มาก เพราะหลายวลีที่เราใช้กันทุกวันนี้มีรากมาจากฉากเล็ก ๆ ในเรื่องยาว ๆ ที่คนอ่านจดจำได้แม้เวลาจะผ่านไปหลายร้อยปี สำนวนจาก 'สามก๊ก' ปรากฏบ่อยที่สุดในบทสนทนาทั่วไป เช่น '三顾茅庐' ซึ่งมาจากตอนที่ลิโอบีไปเยี่ยมจูกัดเหลียงถึงสามครั้งเพื่อเชิญให้เข้าร่วมงาน เป็นสำนวนที่ใช้เมื่อจะสรรหาคนเก่งด้วยความจริงใจ อีกอันคือ '草船借箭' เรื่องราวการยืมลูกธนูด้วยการใช้เรือฟางของจูกัดเหลียง แปลเชิงเปรียบเทียบว่ารู้จักใช้ประโยชน์จากสถานการณ์หรือทรัพยากรของคนอื่น ส่วน '空城计' คือกลเม็ดแกล้งว่างเปล่าเพื่อให้ศัตรูหวาดกลัว เหมาะกับการอธิบายการแสดงความมั่นใจแบบจงใจเมื่อความจริงแล้วกำลังอ่อนแอ และประโยคที่โด่งดังอย่าง '鞠躬尽瘁，死而后已' ของจูกัดเหลียงหมายถึงความทุ่มเทจนหมดใจ ถูกนำมาใช้บ่อยเมื่อพูดถึงคนเสียสละหรืออุทิศตนให้ภารกิจ ผลงานอีกชิ้นที่ให้สำนวนเป็นรูปธรรมคือ 'Water Margin' หรือที่รู้จักกันในหลายภาษาว่า '水浒传' ซึ่งให้วลีอย่าง '替天行道' ที่กลุ่มเหล่าฮีโร่ใช้เป็นคติประจำใจ แปลตามความหมายว่า ‘ทำความชอบให้แก่ฟ้า’ ใช้ในความหมายของการลงมือทำความยุติธรรมแม้ว่าจะผิดกฎหมายปกติ และคำว่า '梁山好汉' กลายเป็นแทนความหมายของคนหัวรั้นมีฝีมือ ในทางกลับกัน 'ไซอิ๋ว' หรือ 'Journey to the West' ให้ภาพและสำนวนที่กระชับ เช่น '大闹天宫' จากฉากวุ่นวายในสวรรค์ของซุนหงอคง ซึ่งคนไทยมักใช้เมื่อพูดถึงการทำเรื่องใหญ่ให้วุ่นวาย และคำว่า '取经' กลายเป็นคำเปรียบเทียบสำหรับการออกแสวงหาความรู้หรือประสบการณ์ มาถึงงานวรรณกรรมที่เน้นละเอียดลอออย่าง 'ฝันในเรือนแดง' มีวลีแบบเชิงปรัชญา เช่น '世事洞明，人情练达' ที่สื่อว่าคนหนึ่งมีปัญญาเข้าใจโลกและช่ำชองเรื่องมนุษย์สัมพันธ์ สำนวนนี้มักยกมาเมื่อชมคนที่มีไหวพริบในการจัดการกับเรื่องชีวิตและความสัมพันธ์ในสังคม การใช้สำนวนจากนิยายเหล่านี้ทำให้ภาษาพูดและการเขียนมีมิติ ทั้งเล่าเรื่อง สื่อความหมายเชิงเปรียบเทียบ หรือเชื่อมโยงประสบการณ์ร่วมกันของผู้ฟัง ฉันมักจะหยิบสำนวนเหล่านี้มาใช้เวลาเล่าเรื่องเพื่อน เพราะมันทำให้ภาพชัดเจนและมีรสวรรณกรรมเหมือนยกฉากในนิยายมาพูดคุยด้วยกัน