เกมรักทรยศ อิงจากนิยายหรือผลงานต้นฉบับใด?

เครดิตตอนท้ายของงานมักเป็นตัวชี้ชัดว่ามีแหล่งที่มาหรือไม่ และในกรณีของ 'เกมรักเกมร้าย' ผมยอมรับว่าโครงเรื่องกับมิติความสัมพันธ์ของตัวละครให้ความรู้สึกเหมือนงานที่ถูกขยายมาจากนิยายต้นฉบับมากกว่า ผมรู้สึกว่าการวางปมอารมณ์และฉากย้อนอดีตบางฉากทำงานแบบเดียวกับนิยายที่มีการใส่รายละเอียดภายในหัวตัวละครเยอะๆ ซึ่งบ่อยครั้งทีมงานจะนำงานเขียนยาวมาปรับเป็นบทโทรทัศน์หรือซีรีส์ ผู้กำกับกับนักเขียนบทมักจะยังคงโครงเรื่องหลักไว้แล้วปรับจังหวะให้เข้ากับสื่อสายภาพยนตร์ ถ้าวัดจากสัญญาณเหล่านี้ ผมมองว่าโอกาสสูงที่ 'เกมรักเกมร้าย' จะเป็นงานที่ดัดแปลงมาจากนิยาย แต่ความพิเศษคือวิธีการถ่ายทอดฉากสำคัญที่ทำให้คนดูใหม่ๆ ยังรู้สึกตื่นเต้นได้เหมือนอ่านหน้าแรกของหนังสือเรื่องใหม่ — แบบที่เคยเจอในกรณีของ 'บุพเพสันนิวาส' ซึ่งเป็นตัวอย่างว่าการดัดแปลงที่ดีสามารถขยายฐานคนดูได้กว้างขึ้น

ต้นฉบับของ 'หยาดฝนแห่งรัก' ไม่ได้ถูกยกมาจากนิยายเล่มดังใดเล่มหนึ่ง แต่มันมีลักษณะเหมือนบทโทรทัศน์ที่เขียนขึ้นใหม่สำหรับการแสดงบนจอทีวี ผมชอบสังเกตชั้นเชิงการเล่าเรื่องของงานแนวนี้ และการจัดจังหวะแต่ละฉาก มักบอกได้ว่าทีมเขียนต้องการให้งานเดินด้วยวิธีของภาษาจอมากกว่าการยืมโครงเรื่องจากนิยาย ตอนดูครั้งแรกฉันแอบจดรายละเอียดเล็กน้อย—บทสนทนาที่เน้นจังหวะและไดนามิกระหว่างตัวละคร เหมือนกับผลงานโทรทัศน์ต้นฉบับหลายเรื่องที่เคยประทับใจ เช่น 'บุพเพสันนิวาส' ที่แม้จะมาจากนิยาย แต่เวอร์ชันทีวีก็เสริมองค์ประกอบใหม่ๆ เข้าไปจนกลายเป็นงานของผู้สร้างเอง มุมมองส่วนตัวคือถ้ามองในมุมของผู้ชมทั่วไป งานแบบนี้ให้ความรู้สึกสดและใกล้ตัวกว่าเมื่อนำมาปรับจากนิยาย เพราะหลายฉากออกแบบมาสำหรับการแสดงสดและการตัดต่อ ฉะนั้นสรุปได้ว่าผมมองว่า 'หยาดฝนแห่งรัก' เป็นบทโทรทัศน์ต้นฉบับที่ถูกแต่งขึ้นเพื่อจอภาพ ไม่ใช่การดัดแปลงจากนิยายเล่มหนึ่งเล่มใด

โปสเตอร์กับบทพูดบางท่อนของซีรีส์นี้ดึงฉันกลับไปหาต้นฉบับได้อย่างชัดเจน ฉันรู้สึกว่ารากของเรื่องมาจากงานเขียนแนวโรแมนติก-ดราม่าที่เผยแพร่เป็นนิยายก่อนจะถูกดัดแปลงเป็นหน้าจอ: ต้นฉบับคือหนังสือออนไลน์ที่ใช้พล็อตการแต่งงานลวงเป็นแกนกลาง ชื่อเรื่องเดิมมักถูกอ้างถึงในหมู่แฟน ๆ ว่า 'วิวาห์ลวงชวนให้รัก' ซึ่งมีเสน่ห์ตรงการพลิกจิตใจตัวละครและความขัดแย้งทางความสัมพันธ์ที่ละเอียดยิบ พอเอามาทำเป็นซีรีส์ ผู้สร้างคัดเลือกฉากไฮไลท์จากนิยายมาเรียงใหม่ บางฉากที่ในหนังสือเล่าในมุมภายในใจอย่างยาว กลายเป็นช็อตสั้น ๆ ที่เน้นภาพและจังหวะ การเปลี่ยนแปลงตรงนี้ทำให้โทนเรื่องคล้ายละครทีวีมากขึ้น แต่แก่นเรื่องยังคงถูกรักษาไว้ ฉันชอบตอนที่คนดูได้เห็นฉากแต่งงานปลอม ๆ ในซีนแรกแล้วค่อย ๆ คลี่ความสัมพันธ์ออกมา เพราะฉากนั้นมาจากนิยายต้นฉบับโดยตรงและยังคงความสะเทือนใจได้ดี

เรื่องนี้ไม่ได้อิงจากนิยายหรือผลงานทางวรรณกรรมชิ้นใดโดยตรง แต่เป็นผลงานบทภาพยนตร์ดั้งเดิมและแนวคิดของผู้สร้างที่พัฒนาต่อมาเป็นแฟรนไชส์ขนาดใหญ่ ในความหมายกว้าง ๆ ชื่อไทยอย่าง 'คนเหล็ก' ที่คนไทยคุ้นเคย โดยต้นกำเนิดคือภาพยนตร์ 'The Terminator' (1984) ซึ่งเป็นไอเดียและบทภาพยนตร์ต้นฉบับของเจมส์ คาเมรอน ไม่ได้หยิบยืมจากนิยายหรือซีรีส์หนังสือมาก่อน แต่หลังจากความสำเร็จของภาพยนตร์ชิ้นนี้ก็มีการขยายจักรวาลด้วยนวนิยาย ฉบับนิยายย่อ และคอมิกส์ที่เขียนขึ้นตามเหตุการณ์ในหนังหรือขยายเส้นเรื่องของตัวละครเท่านั้น ไม่ใช่งานต้นฉบับที่หนังไปอ้างอิงจากมัน จักรวาล 'Terminator' เริ่มจากคอนเซ็ปต์ภาพยนตร์เกี่ยวกับการเดินทางข้ามเวลาและปัญญาประดิษฐ์ที่ต่อต้านมนุษย์ ซึ่งกลายเป็นรากฐานให้หนังหลายภาคต่อและสื่ออื่น ๆ ขยายความ ไม่ว่าจะเป็น 'Terminator 2: Judgment Day' หรือผลงานภายหลังที่ยังคงต่อยอดจากโลกในภาพยนตร์เดิม ภาพยนตร์ภาคต่าง ๆ มีบทภาพยนตร์ที่เขียนขึ้นใหม่ตามแนวคิดของทีมผู้สร้าง มากกว่าจะอ้างอิงจากต้นฉบับทางวรรณกรรมใด ๆ ดังนั้นหากคนสงสัยว่า 'คนเหล็ก วิกฤตชะตาโลก' อิงจากนิยายหรือเปล่า คำตอบโดยสรุปคือไม่ใช่ แต่เป็นส่วนหนึ่งของแฟรนไชส์ภาพยนตร์ที่ถูกสร้างและต่อยอดจากไอเดียของผู้สร้างภาพยนตร์ ในมุมของผู้ชมคนหนึ่ง เห็นว่าความน่าสนใจของแฟรนไชส์นี้อยู่ที่ไอเดียดั้งเดิมที่แข็งแรงจนสามารถแตกกิ่งเป็นสื่อหลายอย่างได้เอง ทั้งนิยายฉบับดัดแปลง คอมิกส์ เกม และของสะสมต่าง ๆ ซึ่งบางชิ้นก็เพิ่มรายละเอียดหรือมุมมองใหม่ ๆ ให้โลกเรื่องราวมีมิติมากขึ้น แต่แก่นแท้อยู่ที่บทภาพยนตร์ต้นฉบับและการเล่าเรื่องฉากต่อฉากบนจอ เหมือนที่เห็นใน 'The Terminator' และผลงานต่อ ๆ มา สำหรับคนที่ชอบอ่านการ์ตูนหรือหนังสือเสริม การตามเก็บงานขยายจักรวาลเหล่านั้นให้ความรู้สึกเติมเต็ม แต่ถามตรง ๆ ว่าหนังถูกยืมมาจากนิยายไหม คำตอบชัดเจนว่าไม่ใช่ และความรู้สึกจากการชมหนังต้นฉบับกับการอ่านนิยายขยายก็ให้เสน่ห์ต่างกันไป ซึ่งดิฉันเองมักจะชอบกลับไปดูหนังต้นฉบับก่อนแล้วค่อยหาอ่านฉบับเสริมเมื่ออยากได้รายละเอียดเพิ่ม

เจอ 'กลเกมรัก' ครั้งแรกตอนที่กำลังหานิยายอ่านคลายเครียด แล้วก็สะดุดกับพล็อตที่มีทั้งเกม การวางแผน และความรักที่เล่นกับการวัดใจของตัวละคร ฉันว่าต้นฉบับของเรื่องนี้มาจากนิยายออนไลน์ที่ลงแบบตอนต่อ ตอนนั้นอ่านแล้วรู้สึกเหมือนกำลังดูคนเล่นหมากในสนามความสัมพันธ์—ทุกการตัดสินใจมีผลต่อความรู้สึกคนอื่นและต่อทิศทางเรื่องราวด้วย รายละเอียดหลายส่วนในงาน เช่น การบรรยายความคิดตัวละครภายใน ความเชื่อมโยงของฉากที่เหมือนเขียนไว้เพื่อลำดับตอนส่งออนไลน์ และการใช้โครงเรื่องแบบไคลแม็กทีละตอน ทำให้รู้สึกชัดว่ามันเริ่มจากหน้ากระดาษมากกว่าหน้าการ์ตูน ถึงจะมีฉากที่เหมาะนำไปตัดต่อเป็นภาพนิ่งหรือภาพเคลื่อนไหวได้ดี แต่โครงสร้างหลักยังเป็นนิยายมากกว่าเว็บตูน ตอนอ่านจบแล้ว การเห็นงานถูกดัดแปลงหรือมีแฟนอาร์ตในรูปแบบภาพก็ไม่แปลกใจเลย เพราะพล็อตแบบนี้ดึงแฟน ๆ ให้มาจินตนาการต่อได้เยอะ สรุปคือในมุมของคนอ่านที่ติดตามทั้งนิยายและการ์ตูน งานนี้เริ่มจากนิยายออนไลน์ก่อน แล้วค่อยขยับไปสู่รูปแบบอื่น ๆ ซึ่งทำให้เนื้อหามีทั้งความละเอียดและจังหวะการเล่าเรื่องที่กินใจ

สิ่งหนึ่งที่ชัดเจนคือฉันมองว่า 'วิ่งนำรัก' เวอร์ชันทีวีกับเวอร์ชันต้นฉบับ (นิยาย) มีแกนเรื่องเดียวกันแต่รายละเอียดถูกปรับให้เข้ากับสื่อภาพมากขึ้น ในนิยายจะมีพื้นที่ให้ตัวละครไหลออกมาเป็นความคิดภายในและบรรยายความเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ในเชิงลึก ทว่าซีรีส์เลือกใช้ภาพการวิ่ง มุมกล้อง และเพลงประกอบเป็นตัวแทนความรู้สึกเหล่านั้น ฉันรู้สึกว่าผู้เขียนบทรวมซีนที่กระจัดกระจายในนิยายหลายบทมาตัดต่อเป็นซีนสั้น ๆ เพื่อรักษาจังหวะของละครโทรทัศน์ ทำให้บางซับพล็อตย่อยถูกตัดหรือย่อบทลงจนตัวละครรองบางคนดูตื้นขึ้น อีกประเด็นคือตอนจบ นิยายมักให้ความคลุมเครือหรือจบแบบเปิดมากกว่า แต่ซีรีส์เลือกปิดจุดปมและมอบความหวังชัดเจนขึ้นเพื่อให้ผู้ชมรู้สึกอิ่มตัวเมื่อดูจบ นอกจากนี้การแสดงและคาแรกเตอร์ถูกปรับให้มีเคมีชัดเจนขึ้น ฉากฝึกซ้อม วิ่งมาราธอน และฉากแข่งขันถูกขยายหรือเพิ่มมุมมองแบบมอนทาจเพื่อสร้างจังหวะอารมณ์ เช่นเดียวกับที่เคยเห็นการดัดแปลงใน 'บุพเพสันนิวาส' ที่เปลี่ยนรายละเอียดบางอย่างเพื่อให้เข้ากับภาพและผู้ชมทีวี ผลลัพธ์คือซีรีส์อาจสูญเสียมิติในบางจุด แต่ได้ภาพที่จับใจและเข้าถึงง่ายขึ้น ซึ่งฉันมองว่าเป็นการแลกที่ยอมรับได้เมื่อดูเป็นงานภาพยนตร์ซีรีส์แบบย่อยตอน

บอกเลยว่าการดู 'ด้วยรักและคิดถึง' ทำให้ฉันสนใจกลไกการดัดแปลงมากขึ้นจากเดิมที่อ่านนิยายต้นฉบับมาแล้วหลายรอบ ในมุมมองของคนที่อ่านต้นฉบับจนจบ จะเห็นได้ชัดว่าซีรีส์ไม่ได้ตีความมาจากตอนเดี่ยว ๆ แค่ตอนเดียว แต่เลือกหยิบเอาแก่นของตอนท้ายและตอนพิเศษมาร้อยเรียงใหม่ ฉันเห็นฉากสำคัญหลายฉากเหมือนถูกยกมาจากโค้งสุดท้ายของนิยาย—ฉากการคืนดีที่มีบทสนทนาแน่น ๆ และฉากที่คนในเรื่องสะท้อนอดีตของตัวเอง—ซึ่งในเล่มต้นฉบับกระจายอยู่ในหลายตอน แต่รวมกันแล้วให้ความรู้สึกเป็นบทสรุปเดียวกัน การดัดแปลงยังเพิ่มฉากรองบางช็อตเพื่อให้ตัวละครในซีรีส์มีพื้นที่หายใจมากขึ้น ฉันชอบการตัดต่อที่ทำให้เหตุการณ์ในหลายตอนของนิยายดูต่อเนื่องบนจอ ถึงจะมีการเปลี่ยนรายละเอียดเล็กน้อย แต่ใจความสำคัญของตอนสุดท้ายและตอนพิเศษยังคงอยู่ ทำให้คนที่อ่านจบแล้วรู้สึกคุ้นเคย ในขณะเดียวกันคนที่ไม่เคยอ่านก็เข้าใจเรื่องราวได้โดยไม่สะดุด ความรู้สึกส่วนตัวคือชอบที่ทีมงานเก็บอารมณ์ของตอนจบไว้ได้ค่อนข้างครบถ้วน