เกาะฮาชิมะ เดินทางจากนางาซากิไปใช้เวลานานเท่าไร

ภาพร่องรอยความเป็นเมืองบนเกาะเล็กๆ อย่าง 'เกาะฮาชิมะ' ทำให้ฉันหลงใหลตั้งแต่แรกเห็นภาพถ่ายของมัน เกาะนี้เริ่มเป็นที่รู้จักเมื่อพบแหล่งถ่านหินใต้ทะเลรอบเกาะ จนกลายเป็นเหมืองที่ต้องการคนงานและที่พักอาศัย บริษัทขนาดใหญ่เข้ามาพัฒนา จึงเกิดเป็นตึกคอนกรีตแถวสูงหนาแน่นเพื่อรองรับครอบครัวคนงานจนเกาะเหมือนเป็นเมืองขนาดย่อมกลางทะเล ตึกเหล่านั้นถูกออกแบบมาให้ทนลมทะเลและพื้นที่จำกัด ภาพรวมของเกาะมีลักษณะเหมือนเรือรบ จึงได้ฉายาว่า 'กุนคันจิมะ' ซึ่งยิ่งเสริมความโดดเด่นให้กับรูปลักษณ์ภายนอก เมื่อเศรษฐกิจถ่านหินเปลี่ยนไปและเหมืองปิดลง ชุมชนที่เคยคับคั่งก็ถูกทิ้งร้างตั้งแต่การเลิกกิจการ ไฟฟ้าดับ บ้านเรือนว่างเปล่า ตึกที่เคยมีชีวิตกลายเป็นศพของปูนและเหล็ก ความเงียบกับร่องรอยชีวิตเก่าๆ ทำให้สถานที่นี้กลายเป็นจุดสนใจทั้งในด้านประวัติศาสตร์และภาพถ่าย จนมีการนำภาพหรือบรรยากาศของเกาะไปใช้ในผลงานภาพยนตร์ระดับโลกอย่าง 'Skyfall' ซึ่งยิ่งทำให้คนจากทั่วโลกอยากเห็นด้วยตาตัวเอง เมื่อมองกลับ ฉันรู้สึกว่าสถานที่แบบนี้เป็นสมุดบันทึกที่มีหน้าเปื้อนหมึกทั้งความรุ่งเรืองและความทิ้งร้าง การไปเห็นภาพจริงๆ หรือได้อ่านเรื่องราวของผู้คนที่เคยอาศัยตรงนั้น ทำให้ฉันคิดถึงความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและสังคมมากขึ้น

เกาะฮาชิมะที่หลายคนเรียกกันว่า 'กุนคันจิมะ' เปิดให้เข้าชมได้ แต่วิธีเข้าไปจะไม่เหมือนการเที่ยวเกาะปกติ เพราะมีการควบคุมความปลอดภัยอย่างเข้มงวดและต้องไปกับทัวร์ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น ทัวร์ส่วนใหญ่ออกจากท่าเรือในเมืองนางาซากิ ใช้เวลานั่งเรือประมาณ 30–40 นาที แล้วขึ้นฝั่งเฉพาะบริเวณที่ทางการทำทางเดินและจุดชมวิวไว้ให้ เท่าที่เคยไปมา พื้นที่ที่เปิดให้ลงจะมีกำแพงกั้นและมีไกด์คอยบอกข้อห้ามต่าง ๆ เพราะอาคารเก่ามีความเสี่ยงทรุดตัว การจองล่วงหน้าจึงแนะนำอย่างยิ่ง โดยเฉพาะช่วงหน้าร้อนและวันหยุดยาว ซึ่งที่นั่งเต็มเร็วมาก ขั้นตอนการจองไม่ซับซ้อน: เลือกผู้ให้บริการทัวร์ที่มีใบอนุญาตแล้วจองผ่านเว็บไซต์หรือโทรจอง พร้อมชำระค่าตั๋วตามเงื่อนไขของบริษัทรถ/เรือ บางบริษัทยอมให้จ่ายที่หน้าท่าแต่ความเสี่ยงคือเต็มหรือยกเลิกเพราะคลื่นลม ถ้าต้องการแผนสำรอง ให้เผื่อเวลาไปชม 'Gunkanjima Digital Museum' ในตัวเมืองนางาซากิซึ่งเล่าเรื่องเกาะได้ละเอียดและไม่ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ ประทับใจที่สุดคือความรู้สึกได้เห็นซากอาคารที่เคยคับคั่ง แต่กลับเงียบสงัดจนสะท้อนประวัติศาสตร์อย่างแรง กลับมาแล้วก็ยังคิดถึงภาพเงาตึกบนพื้นน้ำอยู่เรื่อย ๆ

มาดูกันตรง ๆ ว่าการไป 'เกาะกะโหลก' จากภูเก็ตจะใช้เวลาประมาณเท่าไร และสิ่งที่ส่งผลต่อเวลาเดินทางบ้าง จากประสบการณ์ที่ออกเรือหลายครั้ง ถ้าเป็นเรือเร็ว (speedboat) ที่ออกจากท่าเรือแถวรัษฎา หรือท่าเรือฉลอง เส้นทางข้ามไปที่เกาะเล็ก ๆ ใกล้ ๆ มักจะใช้เวลาโดยประมาณ 20–45 นาที ขึ้นอยู่กับสภาพทะเลและกำลังเครื่องของเรือ ส่วนเรือหางยาวหรือเรือหางสั้นที่ออกแบบมาเพื่อท่องเที่ยวแนวชายฝั่ง จะช้ากว่าพอสมควร อาจอยู่ในช่วง 1–2 ชั่วโมง เพราะวิ่งช้ากว่าและมักแวะรับ-ส่งผู้โดยสารระหว่างจุดต่าง ๆ อีกเรื่องที่ควรเผื่อไว้คือเวลาเตรียมตัวบนฝั่ง เช่น การเดินทางไปถึงท่าเรือ การรับตั๋ว และการรอขึ้นเรือในกรณีที่มีคลื่นหรือคนเยอะ ซึ่งรวมแล้วอาจเพิ่มอีก 30–60 นาทีได้เสมอ ถ้าทะเลมีคลื่นแรงหรือมีฝน เวลาอาจยืดออกไปอีก ดังนั้นถ้าจำเป็นต้องไปให้ทันกิจกรรมหรือเรือกลับ ควรวางแผนเผื่อเวลาไว้เยอะ ๆ สรุปแบบไม่เป็นทางการ: ถ้าขึ้นเรือเร็ว เตรียมตัวประมาณครึ่งชั่วโมงถึงชั่วโมงถ้วนจากฝั่งภูเก็ต แต่ถ้านั่งเรือธรรมดาหรือเรือหางยาว ให้เผื่อเวลาเป็นชั่วโมงครึ่งถึงสองชั่วโมงเพื่อความสบายใจ

เกาะฮาชิมะมีเสน่ห์แบบที่ผสมทั้งความสวยทางประวัติศาสตร์กับความเสี่ยงอยู่ในตัวเอง และฉันรู้สึกได้ทันทีที่ยืนมองภาพถ่ายของเกาะนี้ การไปเยือนในเชิงนักท่องเที่ยวปกติ ณ ปัจจุบันมักเป็นทัวร์ที่มีการควบคุมอย่างเข้มงวด ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงด้านโครงสร้างที่อาจทรุดตัว แต่ตัวเกาะเองยังคงเป็นซากอาคารคอนกรีตที่ผุพัง ดังนั้นความปลอดภัยขึ้นกับการปฏิบัติตามกฎของไกด์และการไม่ฝืนเขตหวงห้าม ฉันมักเตือนเพื่อนให้ใส่รองเท้าหุ้มส้น เตรียมเสื้อกันลม และระมัดระวังลมแรง เพราะเราต้องเดินบนพื้นที่คดเคี้ยวและมีเศษวัสดุ อีกเรื่องที่ฉันคำนึงคือการเดินทางทางทะเล ถ้าคลื่นแรงหรือสภาพอากาศแปรปรวน โอกาสที่เราจะไม่ได้ลงเกาะก็สูง และการช่วยเหลือฉุกเฉินมีข้อจำกัด การถ่ายรูปหรือสำรวจด้วยความอยากรู้อยากเห็นมากไปอาจเป็นอันตรายได้ ดังนั้นในความเห็นของฉัน เกาะฮาชิมะปลอดภัยในระดับที่ยอมรับได้สำหรับนักท่องเที่ยวที่ไปแบบทัวร์อย่างเป็นทางการ ปฏิบัติตามคำสั่ง ไม่นออกนอกเส้นทาง และเตรียมตัวให้พร้อม แต่ไม่เหมาะกับการผจญภัยแบบบุกรุกด้วยตัวเอง เพราะความเสี่ยงจากโครงสร้างและสภาพอากาศยังมีอยู่เสมอ

เกาะฮาชิมะมีมุมถ่ายรูปที่ทำให้ใจเต้นได้ตั้งแต่แรกเห็นโดยเฉพาะเมื่อแสงตกกระทบผนังคอนกรีตเก่าๆ ฉันมักเริ่มจากการขึ้นเรือทัวร์รอบเกาะ เพราะมุมจากบนเรือเปิดโอกาสให้เก็บภาพพาโนรามาของรูปร่างเกาะที่คล้ายเรือรบได้ชัดเจนที่สุด แนะนำยืนที่หัวเรือหรือท้ายเรือเพื่อเก็บเส้นขอบฟ้าขนานกับลำตัวเกาะ ถ้าอยากได้รายละเอียดผนังคอนกรีตที่ผุพัง ให้เตรียมเลนส์กลาง-เทเล (เช่น 70–200mm) เพื่อดึงพื้นผิวและความแตกสลายของวัสดุเข้ามาชัด ๆ แสงเช้าหรือเย็นจะช่วยเพิ่มมิติของเงาและสีตะกอนเกลือ เมื่อได้ขึ้นไปบนพื้นที่ที่เปิดให้เดินได้ (โซนเฉพาะของทัวร์) จะได้ภาพใกล้ชิดกับหน้าต่างแตก ลูกกรง และบันไดเหล็กที่เป็นลายเซ็นของเกาะ นี่เป็นช่วงเวลาที่ชอบถ่ายภาพเชิงเท็กซ์เจอร์และภาพบุคคลกับฉากหลังที่ทรุดโทรม แต่ต้องระวังกฎของไกด์และรั้วกั้น—อย่าเอาฟุตเวิร์กเสี่ยง ๆ เข้าไป ถ้าอยากได้มุมมองแบบจัดกรอบสวย ๆ และข้อมูลประกอบ ช่วงเวลาที่ควรแวะคือพิพิธภัณฑ์ดิจิทัลที่มีชั้นชมวิว เหมาะสำหรับภาพมุมสูงและการจับรายละเอียดเชิงประวัติศาสตร์โดยไม่ต้องเสี่ยงขึ้นไปบนซากโดยตรง

เกาะฮาชิมะปรากฏในภาพยนตร์ที่ทำหน้าที่เป็นทั้งเวทีเล่าเรื่องและเครื่องเตือนใจประวัติศาสตร์ของคนงานที่ถูกบังคับไปทำงานอย่างโหดร้าย ผมค่อนข้างจำภาพจาก 'The Battleship Island' ได้ชัด เพราะหนังเรื่องนี้ใส่เกาะเป็นแกนกลางของเรื่องราว เป็นหนังเกาหลีที่เล่าเหตุการณ์การกวาดคนงานไปใช้แรงงานบนเกาะร้างในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง บรรยากาศในหนังเน้นความอึดอัด หายใจไม่ทั่วอก และใช้สถาปัตยกรรมผุพังของเกาะเพื่อสะท้อนความสิ้นหวังของตัวละคร ผมรู้สึกว่าการถ่ายทอดน้ำเสียงของผู้กำกับทำให้สถานที่กลายเป็นตัวละครตัวหนึ่ง — ไม่ใช่แค่มุมถ่ายสวยๆ แต่เป็นพื้นที่ที่เต็มไปด้วยบาดแผล อีกสิ่งที่ผมชอบคือการที่หนังพยายามไม่แต่งเติมความโหดเกินจริง แต่เลือกเน้นรายละเอียดชีวิตประจำวันที่ทำให้เหตุการณ์ดูสมจริงมากขึ้น มุมกล้องกับการตัดต่อบางฉากทำให้เส้นทางหนีหรือความสิ้นหวังมีน้ำหนัก จบฉากหนึ่งแล้วยังค้างคาอยู่ในใจ ทั้งความเศร้าและความอดทนของคนในเรื่องยังคงวนอยู่ในความทรงจำของผมสักพักก่อนจะยอมปล่อยให้หนังผ่านไป

การเดินทางจากกรุงเทพไปยูจอมเทียนด้วยรถโดยสารที่ผมชอบใช้มากที่สุดคือขึ้นรถทัวร์ที่สถานีขนส่งเอกมัย (ท่าอากาศยานตะวันออก) เพราะเส้นทางตรงและมีรอบบ่อย ผมมักเลือกรถทัวร์ปรับอากาศแบบด่วนหรือรถโค้ชชั้นหนึ่ง ใช้เวลาประมาณ 2–2.5 ชั่วโมงจากเอกมัยไปที่ตัวเมืองพัทยา ถ้ารถไม่ติดแถวชลบุรีจริงๆ อาจจะใช้เวลาแค่ราว 1.5–2 ชั่วโมง แต่ในช่วงเทศกาลหรือวันหยุดสุดสัปดาห์ ต้องเตรียมเผื่อเวลาเพิ่มเป็น 3–4 ชั่วโมงได้ง่ายๆ จากตัวพัทยาไปยังยูจอมเทียนจะต้องต่อรถสองแถวหรือรถแท็กซี่อีกประมาณ 10–25 นาที ขึ้นอยู่กับจุดลงและสภาพการจราจรโดยรวม ดังนั้นรวมเวลาจากกรุงเทพถึงยูจอมเทียนด้วยรถทัวร์ปรับอากาศ ผมมักคาดการณ์ไว้ที่ราว 2.5–3 ชั่วโมงในวันที่สภาพการจราจรปกติ แต่ถ้าเป็นวันหยุดก็เผื่อไว้สัก 3–4 ชั่วโมงจะสบายใจกว่า

การบินตรงจากกรุงเทพไปยังเกาหลีใต้มักใช้เวลาราว 5–6 ชั่วโมงต่อเที่ยวบิน ซึ่งเป็นส่วนใหญ่ของการเดินทางหากจุดหมายคือสวนน้ำโพโรโระที่ตั้งอยู่ใกล้โซล ฉันมักคำนวณเวลาแบบประตูต่อประตู: บินตรงประมาณ 5–6 ชั่วโมง, เพิ่มเวลาเช็คอินและตรวจกระเป๋าก่อนขึ้นเครื่องอีก 2–3 ชั่วโมง (ถ้ามาถึงสนามบินใกล้เวลาเครื่องบิน) และเมื่อถึงสนามบินเกาหลีจะต้องเผื่อเวลาออกจากเครื่อง ตม. และรับกระเป๋าอีกประมาณ 30–90 นาที ขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของผู้โดยสารในวันนั้น จากสนามบินไปยังสวนน้ำอาจใช้เวลาเพิ่มเติม 1–2 ชั่วโมงถ้าสวนน้ำอยู่ในเขตเมืองหรือชานเมืองของโซล (แท็กซี่/รถตู้/รถไฟ) ดังนั้นโดยรวมแล้ว ถานับตั้งแต่ออกจากบ้านที่กรุงเทพจนถึงยืนอยู่ที่สวนน้ำจริง ๆ ก็น่าจะอยู่ในช่วงประมาณ 8–12 ชั่วโมงสำหรับการเดินทางแบบปกติ ถ้าเลือกไฟลท์มีจุดเปลี่ยนเครื่องหรือมีเวลารอเปลี่ยนเครื่องก็จะเพิ่มอีกหลายชั่วโมง เมื่อเผชิญกับตารางแบบนี้ ฉันมักจองไฟลท์เช้าตรู่หรือเลือกไฟลท์ที่ลงเช้าสุด เพื่อให้มีเวลาทั้งวันที่สวนน้ำและเผื่อความล่าช้าจากการจราจรหรือขั้นตอนสนามบิน การเตรียมเอกสารและซิมอินเทอร์เน็ตล่วงหน้าช่วยลดเวลารอและความกังวลได้มาก

ตารางรถไฟระหว่างอัมสเตอร์ดัมกับเดน ฮากค่อนข้างถี่และเร็ว ทำให้การไปมาสองเมืองนี้สะดวกมากในชีวิตประจำวันของฉัน ในการนั่งรถไฟด่วนแบบ 'Intercity' จาก Amsterdam Centraal ไปยัง Den Haag Centraal ปกติจะใช้เวลาประมาณ 50 นาทีถึงชั่วโมงหนึ่ง ขึ้นกับว่าจอดกี่สถานีและเส้นทางที่วิ่งในวันนั้น ส่วนถ้าเลือกรถไฟท้องถิ่นที่จอดหลายสถานีซึ่งคนที่นี่เรียกกันว่า sprinter เวลามักยืดไปเกือบชั่วโมงสิบถึงหนึ่งชั่วโมงครึ่ง เมื่อรวมเวลารอรถและเดินจากชานชาลาเข้าเมืองจริง ๆ ก็ควรเผื่อเพิ่มอีก 10–20 นาที ลองขับรถเองบ้าง เส้นทางผ่านทางด่วน A4/A44 ประมาณระยะทาง 60–70 กิโลเมตร ขึ้นอยู่กับต้นทางในอัมสเตอร์ดัม แล้วแต่การจราจร ช่วงเช้าหรือเย็นวันทำงานอาจติดหนัก ทำเวลาได้ตั้งแต่ 45 นาทีถึงมากกว่า 1 ชั่วโมงครึ่ง ฉะนั้นถ้ามีแผนด่วนที่ผมอยากไปจริง ๆ มักเลือกขึ้นรถไฟด่วนเพราะคาดการณ์เวลาได้ดีกว่าและไม่ต้องหาที่จอด