เพลงประกอบภาพยนตร์ยอดคนลวงโลกแต่งโดยใคร?

บอกตามตรง นี่เป็นเรื่องที่มักถูกถามเพราะชื่อไทยทำให้คนคิดว่ามาจากนิยาย แต่ความจริงไม่ใช่แบบนั้นเลย。 ผมชอบเล่าแบบละเอียดว่า 'ยอดคนลวงโลก' จริง ๆ เป็นชื่องานอนิเมะต้นฉบับจากญี่ปุ่น (ต้นฉบับญี่ปุ่นใช้ชื่อ 'グレートプリテンダー') ไม่ได้มีนิยายต้นฉบับมาก่อนงานอนิเมะถูกสร้างขึ้น ผลงานนี้เป็นโปรเจกต์ของสตูดิโอ Wit Studio และคนที่รับหน้าที่เขียนบทและวางโครงเรื่องคือ Ryota Kosawa ดังนั้นถามว่าใครเป็นผู้แต่งนิยายต้นฉบับ คำตอบตรง ๆ คือ ไม่มีผู้แต่งนิยายต้นฉบับ เพราะมันเกิดขึ้นเป็นอนิเมะต้นฉบับก่อน แล้วค่อยมีการขยายเป็นมังงะหรือสื่ออื่น ๆ ตามมา ถ้าจะเปรียบเทียบให้เห็นภาพ ผมมองว่าเหมือนกับกรณีของงานอนิเมะต้นฉบับอย่าง 'Cowboy Bebop' ที่ไม่ได้อ้างอิงนิยายมาก่อน แต่มันถูกสร้างขึ้นจากไอเดียและบทของทีมผู้สร้าง จากมุมมองแฟน ผมรู้สึกว่าสิ่งนี้ทำให้เรื่องสามารถออกแบบจังหวะการเล่าและการหลอกล่อคนดูได้อิสระกว่า เพราะไม่ได้ถูกผูกติดกับต้นฉบับที่เขียนไว้อย่างตายตัว ซึ่งช่วยให้บทมีความพลิกแพลง ฉากหลอกลวงต่าง ๆ จึงสนุกและฉลาดมากในแบบของมันเอง

เพลงประกอบของ 'ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน: ปริศนามรณะเหนือน่านฟ้า' ถูกแต่งโดยคอมโพสเซอร์ชื่อ คัตสึโอะ โอโนะ (大野克夫, Katsuo Ono)。 ด้วยฐานะคนฟังเพลงประกอบหนังมานาน ฉันชอบที่เสียงของเขามักผสมผสานออร์เคสตราเข้ากับเมโลดี้ที่คงความลึกลับและความหวังไว้พร้อมกัน งานชิ้นนี้มีทั้งธีมที่ดุดันสำหรับฉากบู๊และพาร์ตที่หวานซึ้งสำหรับช่วงเรียบเทียบอารมณ์ ระหว่างฟังฉันนึกถึงภาพบินกลางท้องฟ้าของหนังแล้วเสียงเปียโนกับสายไวโอลินดันดึงความตึงเครียดขึ้นได้อย่างพอดี มุมมองแบบแฟนคลับทำให้หลงรักรายละเอียดเล็ก ๆ อย่างการใช้เครื่องลมเบา ๆ ในเบื้องหลังเพื่อสร้างความกว้างของพื้นที่ บทเพลงของคัตสึโอะ โอโนะไม่ได้แค่ติดหูเท่านั้น แต่ยังช่วยเล่าเรื่องและเพิ่มบรรยากาศให้ฉากทำงานชัดเจนขึ้น เราอาจจะไม่สังเกตทุกโน้ต แต่เมื่อรวมกันมันทำให้ภาพยนตร์มีชีวิต ฉันยังคงชอบท่อนสั้น ๆ ที่กลับมาซ้ำแบบมีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย เพราะมันทำให้รู้สึกเหมือนเดิมแต่ไม่ซ้ำเดิม นี่คือความงามเล็ก ๆ ที่ชวนให้ย้อนกลับไปฟังซ้ำได้เรื่อย ๆ

ในฐานะแฟนซีรีส์แนวทีมต้มตุ๋นที่ชอบจังหวะการวางแผนและเคมีระหว่างตัวละคร ฉันพูดได้เต็มปากเลยว่า 'ยอดคนลวงโลก' คือหนึ่งในผลงานที่ทำให้ติดหนึบ ตัวละครหลักของเรื่องแยกบทชัดเจนและนักแสดงแต่ละคนก็เติมสีสันได้เต็มที่: Nathan Ford รับบทโดย Timothy Hutton เป็นหัวหน้าทีมที่มีความฉลาดเฉลียวและความเจ็บปวดภายในซ่อนอยู่, Sophie Devereaux เล่นโดย Gina Bellman เป็นนักแสดงมือฉมังที่กล้าหาญแต่มีมุมอ่อนแอ, Eliot Spencer ผู้เล่นบทนักปะทะสุดเท่คือ Christian Kane, Parker ตัวร้ายที่กลับกลายเป็นคนรักของทีมแสดงโดย Beth Riesgraf ส่วน Alec Hardison นักแฮ็กดิ้งสุดเจ๋งคือ Aldis Hodge วิธีการแสดงของนักแสดงกลุ่มนี้ทำให้ฉากจังหวะหักมุมดูมีน้ำหนัก Timothy Hutton ให้ความรู้สึกเป็นผู้นำที่ไม่สมบูรณ์แบบ ขณะที่ Gina Bellman แลกกับเสน่ห์แบบลึกลับได้อย่างลงตัว และ Christian Kane กับ Beth Riesgraf เติมพลังให้ฉากแอ็กชันและความตลกร้ายอย่างสมดุล ฉันชอบการเล่นเคมีระหว่างพวกเขามาก เพราะมันทำให้แผนการที่ดูซับซ้อนรู้สึกชัดเจนและไม่น่าเบื่อ สำหรับคนที่ตามมานานจะรู้สึกได้ถึงการเติบโตของแต่ละคนตลอดซีซัน และการเลือกนักแสดงหลักทั้งห้านี่แหละที่เป็นหัวใจ พูดง่ายๆ ว่าแค่ชื่อตัวละครแล้วนึกถึงนักแสดงที่รับบท ก็แทบเห็นซีนโปรดในหัวได้ทันที — นี่แหละเสน่ห์ของ 'ยอดคนลวงโลก' ที่ฉันยังคงกลับมาดูซ้ำได้ไม่เบื่อ

เสียงไวโอลินฉีกถล่มในซีนอาบน้ำยังคงตามหลอกหลอนฉันทุกครั้งที่คิดถึงภาพยนตร์เรื่องนี้ ฉันชอบเล่าเรื่องว่าพลังของเพลงประกอบภาพยนตร์บางชิ้นไม่ใช่แค่ทำให้กลัว แต่ทำให้ความกลัวนั้นฝังลึกจนจำภาพได้ทั้งชีวิต ในกรณีของ 'Psycho' (ที่บางคนเรียกเป็นภาษาท้องถิ่นว่า 'ผีบ้า') คอมโพสเซอร์คือ Bernard Herrmann ผู้สร้างสรรค์สกอร์ที่เป็นเอกลักษณ์ด้วยเครื่องเดินสายล้วนทั้งหมด ผลงานของเขาคอนทราสต์ระหว่างเสียงสูงฉับและความเงียบอย่างชาญฉลาด ทำให้ฉากล่อหลอกกลายเป็นฉากที่แทบไม่มีใครลืม เพลงที่โดดเด่นที่สุดสำหรับฉันคือชิ้นที่คนทั่วโลกจำได้ในชื่อเรียกสั้น ๆ ว่า 'The Murder' หรือที่คนทั่วไปเรียกกันว่า 'shower theme' เสียงสายไวโอลินที่ฉีกเป็นชิ้นสั้น ๆ ซ้อนกันจนกลายเป็นการกระแทกทางจังหวะและอารมณ์ เทคนิคเรียบง่ายแต่ทรงพลังนี้เปลี่ยนฉากธรรมดาให้กลายเป็นความน่าสยดสยอง เพลงชิ้นนี้ไม่เพียงแค่ประกอบภาพ แต่เป็นตัวขับเคลื่อนอารมณ์ ทำให้ภาพที่เห็นกับเสียงที่ได้ยินรวมเป็นประสบการณ์เดียวที่ยังติดอยู่ในหัวฉันจนทุกวันนี้

ชื่อเรื่องสั้นๆ อย่าง 'ตัวเลข 1' มักสร้างความกำกวมเมื่อต้องหาใครเป็นผู้แต่งเพลงประกอบ เพราะมีผลงานหลายชิ้นที่ใช้ตัวเลขหรือชื่อสั้น ๆ แบบนี้ ทำให้ข้อมูลต้องยืนยันจากแหล่งเครดิตจริง ๆ เสียก่อน จากประสบการณ์ส่วนตัว เวลาผมตามหาเครดิตเพลงประกอบของหนังที่ชื่อคล้ายกัน สิ่งแรกที่มักทำให้แน่ใจคือการดูเครดิตท้ายเรื่องและหน้าปกอัลบั้มเสมอ เลย์เอาต์ของเครดิตมักจะบอกชัดว่าผู้แต่งเพลงคือใคร ใครเป็นผู้เรียบเรียง หรือใครได้รับเครดิตการผลิตเพลง นอกจากนี้ แท็กข้อมูลบนไฟล์เพลงหรือบนสตรีมมิ่งเพลงก็มักมีชื่อผู้แต่งอยู่ด้วย แม้จะอยากตอบให้ชัดทันที แต่เมื่อมีแค่ชื่อสั้น ๆ อย่าง 'ตัวเลข 1' โดยไม่รู้ปี ใครกำกับ หรือประเทศ ผลลัพธ์ที่แน่นอนยังระบุไม่ได้ การตรวจสอบเครดิตที่ว่ามามักจะให้คำตอบที่ตรงและชัดกว่าเท่านั้น จบด้วยความคิดว่าสิ่งเล็ก ๆ อย่างชื่อเรื่องสามารถซ่อนรายละเอียดที่ต้องขุดจริง ๆ

เพลงประกอบของหนังเรื่องนี้มีลักษณะเป็นงานออเคสตราที่เด่นและแทบไม่มีเสียงร้องเด่นเป็นบุคคลหนึ่งคน ฉันเคยฟังชุดเสียงประกอบของ 'จอมคนผงาดโลก' แล้วรู้สึกว่าจุดขายสำคัญคือเมโลดี้ที่ Maurice Jarre แต่งขึ้น เวลาฟังฉากที่ตัวละครเดินทางหรือเผชิญการผจญภัย เสียงเปียโนและเครื่องสายจะเป็นตัวเล่าเรื่องหลัก ไม่มีการโปรโมตนักร้องเด่นเหมือนเพลงธีมสมัยใหม่ ถาจะตอบแบบตรงไปตรงมา ผู้ขับร้องหลักสำหรับเพลงประกอบชิ้นนี้ไม่มีชื่อเป็นศิลปินเดี่ยว งานส่วนใหญ่เป็นสกอร์ดนตรีออร์เคสตราโดย Maurice Jarre ที่ประพันธ์และจัดเรียง ซึ่งทำให้ภาพรวมของหนังมีอารมณ์เข้มข้นและยิ่งใหญ่ในแบบฉบับหนังผจญภัยสมัยนั้น

ทำนองอันเป็นเอกลักษณ์จาก 'ผ่าแผนฆ่าลวงโลก' เท่าที่ฉันมองคือจุดขายที่ติดตราตรึงใจที่สุด เพลงธีมดั้งเดิมที่แต่งโดย Lalo Schifrin มีจังหวะ 5/4 ที่ไม่เหมือนใคร ทำให้ฉากสายลับมีความเร่งรีบและตึงเครียดอย่างเป็นธรรมชาติ มักจะถูกหยิบมารีเวิร์คในแต่ละภาคเพื่อให้เข้ากับโทนหนังยุคนั้น ๆ บางครั้งการได้ยินธีมเวอร์ชันสั้นๆ ในฉากเปิดหรือระหว่างไล่ล่า ก็ทำให้ฉันตั้งตัวไม่ทันและรู้สึกกลับไปยังต้นฉบับโทรทัศน์ยุคก่อน ทุกเวอร์ชันมีวิธีเรียกอารมณ์ต่างกัน: บางครั้งใช้บลาสท์ของทองเหลืองเพิ่มความดุดัน บางครั้งใช้สตริงช้า ๆ เพื่อหน่วงความกังวล ฉะนั้นเมื่อใดก็ตามที่ธีมด้นนี้ดังขึ้น มันจะส่งสัญญาณให้คนดูรู้ทันทีว่านี่คือหนังที่ต้องจับตาไว้ ไม่ว่าจะผ่านกาลเวลาหรือการเรียบเรียงใหม่แค่ไหน เสียงนั้นก็ยังคงทำงานได้อย่างทรงพลัง

แปลกใจเหมือนกันที่ชื่อ 'เลือนราง' ถูกใช้กับผลงานหลายประเภทจนทำให้ตอบตรง ๆ ยากหน่อย ผมเป็นคนชอบสังเกตเครดิตตอนท้ายของหนังและปกอัลบั้มเพลงประกอบมากกว่าจะคาดเดา ชื่อเดียวกันนี้อาจหมายถึงภาพยนตร์ไทยบางเรื่อง หนังสั้น หรือแม้แต่ซีรีส์สั้นที่ต่างคนต่างใช้ชื่อตรงนี้ ทำให้นักแต่งเพลงที่รับผิดชอบผลงานแต่ละฉบับไม่เหมือนกันเลย ถ้ามองแบบแฟนเพลงประกอบจริงจัง สิ่งที่น่าสนใจคือสไตล์ของเพลงจะช่วยบอกใบ้ได้ เช่น ถ้าเป็นแนวเพลงออร์เคสตร้าเข้ม ๆ ก็อาจเป็นงานของนักแต่งเพลงที่มีประสบการณ์ทำภาพยนตร์ใหญ่ ขณะที่เวอร์ชันที่เน้นอิเล็กทรอนิกส์หรือบรรเลงน้อยชิ้นมักมาจากคนกลุ่มอินดี้ ความแตกต่างตรงนี้ทำให้การระบุชื่อคนแต่งต้องชี้เฉพาะฉบับหรือปีของงาน ในภาพรวม ผมจึงมองว่าไม่สามารถตอบด้วยชื่อเดียวได้โดยไม่มีการระบุเวอร์ชันของ 'เลือนราง' แต่ถ้าได้ดูเครดิตตอนท้ายของฉบับที่คุณหมายถึง ชื่อผู้แต่งเพลงจะโผล่มาอย่างชัดเจน — นั่นแหละที่มักทำให้ผมยิ้มได้ทุกครั้ง