เพลิงทระนง มีฉบับหนังสือเสียงหรืออีบุ๊กให้ฟังหรือไม่?

ล่าสุดผมสังเกตเห็นว่ามีคนพูดถึงฉบับอีบุ๊กของ 'ทองนพเก้า' ในกลุ่มนักอ่านไม่น้อยเลย และจากประสบการณ์ส่วนตัวกับงานวรรณกรรมไทยคลาสสิก บอกได้ว่าโอกาสที่จะมีฉบับอีบุ๊กค่อนข้างสูง เพราะหลายสำนักพิมพ์เริ่มแปลงผลงานเก่าเป็นดิจิทัลเพื่อตอบความต้องการของผู้อ่านยุคใหม่ ผมพบว่าเมื่อสำนักพิมพ์ถือสิทธิ์อยู่ มักจะมีทั้งรูปแบบไฟล์สำหรับอ่านบนแท็บเล็ตหรือสมาร์ทโฟน และบางครั้งก็มีการจัดหน้าใหม่ให้เหมาะกับการอ่านบนจอ เรื่องลิขสิทธิ์จึงเป็นตัวกำหนดว่าผลงานใดจะมีหรือไม่มีอีบุ๊ก บางครั้งผลงานที่เคยพิมพ์นานแล้วถูกนำมาพิมพ์ใหม่ในรูปแบบอีบุ๊กโดยสำนักพิมพ์รายอื่นด้วย ทำให้มีตัวเลือกในตลาดเพิ่มขึ้น สำหรับหนังสือเสียง สถานการณ์จะแตกต่างออกไปเล็กน้อย เพราะต้องมีผู้บรรยายและการผลิตเสียงซึ่งมีต้นทุนสูง ทำให้ไม่ใช่ทุกเล่มที่จะมีเวอร์ชันเสียง แต่ผมได้เห็นผลงานคลาสสิกบางเรื่องถูกทำเป็นหนังสือเสียงโดยสำนักพิมพ์หรือบริษัทผลิตเสียงเพื่อจำหน่ายบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งเสียงหรือขายเป็นไฟล์ดาวน์โหลด ดังนั้นถ้าคุณอยากได้ทั้งอีบุ๊กและหนังสือเสียงของ 'ทองนพเก้า' ให้คาดหวังได้ว่ามีความเป็นไปได้ แต่ความแน่นอนขึ้นอยู่กับทางสำนักพิมพ์และสิทธิ์การเผยแพร่ของผลงาน ถ้าชอบฟังเวอร์ชันเสียงมาก ๆ ส่วนตัวผมจะยินดีมากถ้ามีฉบับบรรยายดี ๆ เพราะเรื่องราวแบบนี้พอฟังแล้วจะได้อรรถรสอีกแบบหนึ่ง

อยากเล่าแบบตรงไปตรงมาว่าเพลงประกอบของ 'เพลิงทระนง' ส่วนใหญ่แบ่งเป็นสองกลุ่มใหญ่ ๆ คือเพลงที่ร้องเป็นซิงเกิลโดยศิลปินที่เกี่ยวข้องกับละคร และสกอร์บรรเลงที่ใช้คลอฉากสำคัญๆ ผมมักสนใจทั้งสองส่วน—ซิงเกิลมักจะเป็นเพลงธีมเปิดหรือเพลงรักที่ใช้โปรโมต ขณะที่สกอร์จะเป็นชิ้นสั้น ๆ ที่ทำอารมณ์ฉากให้พุ่งขึ้นลง ในแง่การหาดาวน์โหลด ถ้าต้องการไฟล์อย่างเป็นทางการ ให้มองหาในร้านเพลงหลัก ๆ อย่าง 'iTunes/Apple Music' สำหรับซื้อแบบไฟล์ MP3/AAC หรือถ้าอยากสตรีมแล้วเก็บไว้ฟังแบบออฟไลน์ ก็ใช้บริการอย่าง Spotify, JOOX หรือ YouTube Music ภายในแอปเหล่านั้นมักมีเพลงธีมและเพลย์ลิสต์ที่รวมเพลงประกอบเอาไว้ โดยเฉพาะถ้าศิลปินปล่อยเป็นซิงเกิล นอกจากนี้บางครั้งสังกัดหรือผู้ผลิตละครจะปล่อยอัลบั้มรวมเป็น CD ซึ่งหาได้ตามร้านซีดีใหญ่ ๆ หรือร้านออนไลน์ที่เชื่อถือได้ ถ้าต้องการคุณภาพมีระดับ ควรตรวจสอบว่าผู้ปล่อยมีตัวเลือกซื้อไฟล์ความละเอียดสูงไหม แต่โดยรวมแล้ว เส้นทางที่ปลอดภัยและถูกลิขสิทธิ์ที่สุดคือซื้อจากร้านเพลงดิจิทัลที่ได้รับอนุญาตหรือสตรีมผ่านแพลตฟอร์มอย่างเป็นทางการ — นี่เคยเป็นวิธีที่ผมใช้กับเพลงประกอบจาก 'บุพเพสันนิวาส' และก็ทำให้ได้เสียงที่ดีพร้อมสนับสนุนคนทำงานด้วย

เคยสงสัยไหมว่าชื่อเรื่องที่เราเห็นบ่อยๆ อย่าง 'แก้วลืมคอน' จะมีรูปแบบอ่านหรือฟังได้ไหม? บอกตามตรงว่าฉันเป็นคนชอบสะสมเวอร์ชันต่างๆ ของงานโปรด ดังนั้นเมื่อเจอชื่อเรื่องที่ชอบแล้วจะดูทั้งเล่มกระดาษ อีบุ๊ก และหนังสือเสียง โดยทั่วไปแล้วนิยายไทยที่ได้รับความนิยมมักมีอีบุ๊กออกบนร้านค้าดิจิทัลหลักและบางเรื่องก็ถูกทำเป็นหนังสือเสียงโดยสำนักพิมพ์หรือผู้ผลิตอิสระ สำหรับ 'แก้วลืมคอน' ถ้ามีเวอร์ชันอิเล็กทรอนิกส์จริง จะพบได้บนร้านอีบุ๊กที่ขายหนังสือไทย ส่วนหนังสือเสียงก็มีโอกาสเป็นโปรเจ็กต์พิเศษของสำนักพิมพ์หรือวางให้ฟังในแพลตฟอร์มเฉพาะทาง ถ้าต้องให้คำแนะนำแบบคนที่ชอบสะสมงานแบบเดียวกับ 'บุพเพสันนิวาส' ของใครหลายคน ก็มักสำรวจเพจกองทัพแฟนคลับ เพจสำนักพิมพ์ หรือตรวจหน้ารายละเอียดหนังสือหน้าเว็บของผู้เขียน — บ่อยครั้งข้อมูลว่ามีอีบุ๊กหรือหนังสือเสียงจะถูกประกาศที่นั่น และถ้ามีการทำหนังสือเสียงจริง เสียงบรรยายกับการตัดต่อจะเป็นตัวตัดสินว่าควรลงทุนซื้อหรือไม่

คุยตรงๆ เลยว่าช่วงหลังเห็นคนพูดถึง 'สมรภูมิมอดไหม้' เยอะจนอยากรู้เรื่องเวอร์ชันหนังสือเสียงบ้าง สำหรับมุมมองแรก ฉันคิดถึงภาพรวมของการเผยแพร่งานเขียนไทยสมัยนี้: ถ้าเป็นนิยายที่มีคนติดตามมากหรือสังกัดสำนักพิมพ์ใหญ่ โอกาสจะมีเวอร์ชันหนังสือเสียงก็สูง เพราะแพลตฟอร์มสตรีมเสียงตอนนี้ต้องการคอนเทนต์ที่คนคุ้นเคยและมีฐานแฟนอยู่แล้ว ในกรณีของ 'สมรภูมิมอดไหม้' จะมีหรือไม่ ขึ้นกับการอนุญาตลิขสิทธิ์กับผู้พิมพ์หรือผู้เขียน ถ้ามีการปล่อยเวอร์ชันอย่างเป็นทางการ มักจะเห็นได้บนบริการสตรีมหนังสือเสียงที่เน้นตลาดไทย เช่น 'MEB' หรือแพลตฟอร์มที่ให้บริการแบบสมัครสมาชิก ซึ่งมักนำเสนอนักพากย์มืออาชีพและการผลิตที่ค่อนข้างประณีต ฉันเคยฟังงานแนวเดียวกันจากแพลตฟอร์มเหล่านี้แล้วรู้สึกว่าการแปลงมาเป็นเสียงทำให้บรรยากาศของเรื่องเข้มข้นขึ้น แต่คุณภาพขึ้นกับการคัดนักพากย์และสคริปต์การอัดเสียงด้วย สรุปเลยว่าเป็นไปได้สูงหากผลงานได้รับการผลักดันจากสำนักพิมพ์หรือผู้เขียน แต่ก็มีอีกความเป็นไปได้คือยังไม่มีเวอร์ชันทางการและมีแต่การอ่านโดยแฟนคลับแทน ซึ่งคุณต้องเช็กให้แน่ชัดจากช่องทางจัดจำหน่ายหลักก่อนลงเวลาไปฟัง

บอกตรงๆ ฉันชอบฟังหนังสือเสียงเป็นประจำเลย เลยพอมีมุมมองให้แนะนำว่าถ้าต้องการฟัง 'สงครามเทวาล้างนรก' ในรูปแบบหนังสือเสียง ควรเริ่มจากแพลตฟอร์มใหญ่ ๆ ที่ขายหรือสตรีมหนังสือเสียง โดยทั่วไปแล้วบริการอย่าง 'Storytel', 'Audible' และร้านหนังสือออนไลน์บางรายมักมีทั้งเวอร์ชันอ่านและตัวอย่างเสียงให้ฟังก่อนซื้อ ประสบการณ์ของฉันคือ เริ่มจากตรวจดูหน้าผลิตภัณฑ์ของหนังสือบนร้านหนังสือออนไลน์ เช่น หน้าเพจของสำนักพิมพ์หรือหน้าขายของ 'Google Play Books' และ 'Apple Books' ถ้ามีเวอร์ชันหนังสือเสียง มักจะมีปุ่มตัวอย่างเสียงหรือคำอธิบายเกี่ยวกับผู้บรรยายและความยาวชัดเจน นอกจากนี้ยังควรสังเกตหมายเหตุเรื่องลิขสิทธิ์และภาษาที่บรรยาย เพราะบางครั้งอาจเป็นเวอร์ชันแปลหรือฉบับดัดแปลง ถ้าหาไม่พบในบริการชำระเงิน ลองดูช่องทางที่เป็นห้องสมุดดิจิทัลของท้องถิ่น หรือแพลตฟอร์มที่เน้นหนังสือเสียงโดยตรง เพราะบางครั้งผู้จัดพิมพ์อาจให้สิทธิ์กับช่องทางเหล่านั้นก่อน สุดท้ายฉันมักจะฟังตัวอย่างสั้น ๆ ก่อนตัดสินใจซื้อ เพราะโทนเสียงผู้บรรยายมีผลต่อการอินกับเรื่องมาก เหมือนที่เคยฟังเวอร์ชันเสียงของ 'Harry Potter' แล้วชอบการเล่าเรื่องที่มีอารมณ์มากกว่าแค่คำบรรยายเท่านั้น

นี่แหละสิ่งที่มักจะพูดกับเพื่อนเมื่อเขาถามถึง 'หนังสือรุ่นพลอย'—เล่มนี้มีโอกาสสูงที่จะมีเวอร์ชันอิเล็กทรอนิกส์ แต่ฉบับหนังสือเสียงขึ้นกับทางสำนักพิมพ์เป็นหลักและยังไม่แน่นอนเสมอไป เราเห็นแนวทางการวางจำหน่ายของหนังสือไทยหลายเล่มคือจะปล่อยอีบุ๊กก่อนหรือพร้อมกับเล่มกระดาษบนร้านออนไลน์ เช่น 'MEB' หรือ 'Ookbee' ส่วนร้านหนังสือใหญ่ ๆ อย่าง 'นายอินทร์' กับ 'SE-ED' ก็อาจมีไฟล์ดิจิทัลหรือเชื่อมโยงไปยังบริการอื่น ๆ ที่จำหน่ายอีบุ๊กได้ เมื่อต้องการความแน่นอน ให้ลองดูรายละเอียดจากหน้าปกหรือคำนำของหนังสือที่มักระบุรหัส ISBN และข้อมูลลิขสิทธิ์ เพราะสำนักพิมพ์มักโพสต์ข้อมูลรูปแบบวางจำหน่ายไว้ ถ้ามีข่าวดีเป็นหนังสือเสียง มักจะประกาศบนหน้าเพจของสำนักพิมพ์ รวมถึงแพลตฟอร์มเอ็กซ์คลูซีฟอย่าง 'Storytel' หรือบริการห้องสมุดดิจิทัลบางแห่งด้วย ฉันเองชอบอ่านอีบุ๊กเพราะพกง่าย แต่ก็ประทับใจกับหนังสือเสียงที่อ่านโดยนักพากย์ดี ๆ เหมือนที่เคยฟังใน 'แสงสุดท้าย' ซึ่งเปลี่ยนอารมณ์เรื่องได้ชัดเจน

บอกเลยว่าช่วงนี้ฉันตาม 'เพลิงทระนง' แบบตาไม่กระพริบ เพราะฉะนั้นเรื่องแหล่งดูตอนล่าสุดมันกลายเป็นเรื่องประจำวันของฉันไปแล้ว โดยปกติแล้ววิธีที่ปลอดภัยและเสถียรที่สุดคือดูจากช่องทางทางการของผู้ผลิตหรือสถานีที่ออกอากาศจริง — ถ้าละครเรื่องนี้ออกอากาศทางสถานีที่มีแพลตฟอร์มสตรีมเอง ก็จะมีการอัปโหลดตอนเต็มไว้ในเว็บหรือแอปของช่อง ซึ่งสะดวกตรงที่มักมีซับไทย/คำบรรยายที่ถูกต้องและความคมชัดดี ฉันมักจะเช็กหน้าเพจของสถานีหรือแอปนั้นก่อนเป็นอันดับแรก อีกช่องทางที่ฉันใช้บ่อยคือช่องทางอย่างเป็นทางการบน 'YouTube' ของละครหรือสถานี เพราะบางครั้งจะปล่อยคลิปเต็มหรือคลิปไฮไลต์ของตอนล่าสุดให้ดูฟรี ซึ่งเหมาะเวลาที่อยากรีวิวฉากโปรดอย่างรวดเร็ว ส่วนตัวเลือกแบบชำระเงิน ฉันจะชอบจ่ายให้บริการสตรีมมิ่งที่ได้รับลิขสิทธิ์ เพราะภาพไม่ตัดกลางและไม่มีโฆษณาชวนรำคาญ สรุปคือเน้นช่องทางทางการเป็นหลัก ถ้าต้องการดูตอนล่าสุดจริงๆ ให้มองหาคำว่า "EP" หรือ "ตอนล่าสุด" บนหน้าเพจของช่องหรือแอป แล้วกดติดตามเพื่อไม่พลาด — ดูแล้วคงได้คุยกับเพื่อนในกลุ่มต่อยาว ๆ แน่นอน

มีข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับสำนักพิมพ์ อจท. ที่อยากเล่าแบบจับใจความให้ชัดเจนก่อน: ในภาพรวมแล้วหลายสำนักพิมพ์ในไทยรวมถึงสำนักพิมพ์ที่เป็นหน่วยงานราชการหรือองค์กรมักจะมีรูปแบบเอกสารดิจิทัลให้อ่านได้ ทั้งไฟล์ PDF และ e-book (เช่น ePub) ซึ่งอาจปล่อยให้ดาวน์โหลดหรือจำหน่ายผ่านหน้าร้านออนไลน์ของตนเองหรือผ่านแพลตฟอร์มจำหน่ายหนังสือดิจิทัลโดยตรง ผมมักพบว่าถ้าเป็นสำนักพิมพ์ที่มีความเป็นทางการสูง จะเน้นแจกไฟล์ PDF สำหรับคู่มือหรือเอกสารเผยแพร่ ส่วนงานวรรณกรรมเชิงพาณิชย์อาจนำขึ้นขายเป็น e-book ผ่านร้านใหญ่ เช่น MEB หรือร้านหนังสือออนไลน์อื่น ๆ ในกรณีของหนังสือเสียง โอกาสที่จะมีมากเท่ากับ e-book ค่อนข้างต่ำถ้าเป็นสำนักพิมพ์ขนาดเล็กหรือหน่วยงาน แต่บางครั้งก็มีการร่วมมือกับผู้ให้บริการหนังสือเสียงเพื่อผลิตเป็นโปรเจกต์พิเศษได้ สรุปง่าย ๆ คือ ถ้าต้องการซื้อ e-book ให้ลองมองหาบนร้านหนังสือดิจิทัลหรือหน้าเว็บของสำนักพิมพ์ หากอยากได้หนังสือเสียง ควรตรวจสอบแพลตฟอร์มหนังสือเสียงเฉพาะทางหรือช่องทางจำหน่ายของสำนักพิมพ์โดยตรง เพราะไม่ใช่ทุกเล่มจะถูกแปลงเป็นเสียง แต่มีช่องทางทดแทนให้เลือกค่อนข้างหลากหลายและสะดวกดี

ตรงปก.com มักจะเน้นการขายหนังสือทั้งรูปเล่มและอีบุ๊กเป็นหลัก ในประสบการณ์ที่เคยซื้อ ฉันเห็นว่ามีอีบุ๊กให้ซื้อแล้วดาวน์โหลดในรูปแบบไฟล์ที่ใช้งานได้บนแอปอ่านหนังสือหรือไฟล์ EPUB/PDF ที่รองรับอุปกรณ์ต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีรายละเอียดเรื่องสิทธิ์การใช้งานที่บอกชัด เช่น บางเล่มจะให้ดาวน์โหลดไฟล์ไปเก็บไว้หรือผูกกับแอคเคานต์เพื่ออ่านผ่านเว็บหรือแอปเท่านั้น ซึ่งตรงจุดนี้สำคัญถ้าคุณอยากเก็บไว้แบบออฟไลน์และโอนให้คนอื่นไม่ได้ ส่วนหนังสือเสียงจะมีบ้างในบางช่วงหรือเป็นความร่วมมือกับแพลตฟอร์มอื่น ๆ มากกว่าจะมีครบทุกเล่ม ถ้าคุณกำลังมองหาเล่มคลาสสิกอย่าง 'The Alchemist' หรือหนังสือพัฒนาตัวเอง เข้ามาดูรายละเอียดหน้าเล่มจะบอกว่ามีอีบุ๊ก/หนังสือเสียงหรือไม่ — สรุปคืออีบุ๊กมีแน่นอน ส่วนหนังสือเสียงมีเป็นบางรายการและมักขึ้นกับลิขสิทธิ์ของสำนักพิมพ์

บอกเลยว่าผมเริ่มตามหา 'เทพมังกรสงครามอหังการ' แบบเล่มกระดาษก่อน และสำหรับคนที่ชอบจับกระดาษจริง ๆ นี่คือวิธีที่ผมมักทำ ร้านหนังสือสาขาใหญ่ ๆ ในไทยมักเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี เช่นนายอินทร์ คิโนะคุนิยะ หรือ SE-ED — ถ้ามีการแปลเป็นฉบับหนังสือกระดาษจริง ๆ จะวางแผงในชั้นนิยายแฟนตาซีหรือแปลไทย และถ้าไม่เจอในสาขา ลองถามให้ทางร้านสั่งเพิ่มได้ อีกช่องทางที่ผมใช้คือชุมชนคนรักหนังสือและตลาดมือสอง: กลุ่มขายแลกเปลี่ยนในเฟซบุ๊ก ตลาดนัดหนังสือมือสอง หรือร้านหนังสืออิสระที่รับจองเล่มหายาก บางครั้งเจอฉบับพิมพ์ครั้งก่อนๆ ในราคาสบายกระเป๋า ซึ่งให้ความรู้สึกเวลาอ่านแตกต่างจากเวอร์ชันดิจิทัลอยู่พอสมควร