ใครพากย์เสียงทศกัณฐ์การ์ตูน ในเวอร์ชันไทย?

Snoopy เป็นหมาที่ฉันรู้สึกผูกพันตั้งแต่ยังเล็ก เพราะคาแรกเตอร์ของเขาพูดน้อยแต่เต็มไปด้วยบุคลิกเฉพาะตัว เสียงคราง เสียงฮัม และเสียงเอฟเฟกต์ต่าง ๆ ของ Snoopy ต้นฉบับมาจากฝีมือของ Bill Melendez ซึ่งเป็นคนทำเสียงให้ตัวละครนี้มาตลอดในเวอร์ชันภาษาอังกฤษ ทางฝั่งเวอร์ชันพากย์ไทยมักจะเก็บเอาเอฟเฟกต์เสียงต้นฉบับเหล่านั้นไว้ ไม่ได้พากย์ด้วยคำพูดภาษาไทยเพราะตัว Snoopy เองไม่ค่อยมีบทพูดเป็นประโยคอยู่แล้ว ดังนั้นคนไทยที่ดู 'Peanuts' เวอร์ชันพากย์ไทยมักจะได้ยินเสียงฮัมหรือเสียงแสดงอารมณ์ที่เป็นเวอร์ชันต้นฉบับของ Bill Melendez มากกว่าการได้ยินนักพากย์ไทยเปลี่ยนสไตล์ ฉันชอบความรู้สึกที่เสียงต้นฉบับยังอยู่ เพราะมันรักษาเสน่ห์แบบเดิมไว้ได้ เวลาเห็น Snoopy กระโดดหรือเต้น ฉากเหล่านั้นยังทำให้ฉันยิ้มได้เหมือนเดิมโดยไม่ต้องมีคำพูดมาช่วยนำทาง

ไม่สามารถระบุได้จากชื่อนี้เพียงอย่างเดียว เพราะตัวละคร 'ทักษา' อาจถูกนำไปใช้ในผลงานหลายประเภท ทั้งอนิเมะ เกม ซีรีส์ หรือแม้แต่นิยายที่ถูกดัดแปลงเป็นเวอร์ชันพากย์ไทย ฉันเป็นคนติดตามงานพากย์อยู่พอสมควร จึงรู้ว่าชื่อเดียวกันบางครั้งก็ถูกพากย์โดยคนละคน ขึ้นกับสตูดิโอและช่วงเวลาที่ทำการพากย์ หากไม่มีชื่องานหรือฉากอ้างอิง การจะระบุชื่อคนพากย์ให้ชัดเจนจึงยากกว่าที่คิด ในมุมมองของคนที่ฟังเสียงพากย์บ่อยๆ ฉันสังเกตเห็นว่าการพากย์ไทยมีทั้งเวอร์ชันทีวี เวอร์ชันดีวีดี และเวอร์ชันเกม ซึ่งแต่ละเวอร์ชันมักมีเครดิตแยกกัน บ่อยครั้งตัวละครหลักจะได้เสียงจากนักพากย์ประจำสตูดิโอชื่อดัง ขณะที่เวอร์ชันรี-ดับบ์ในภายหลังอาจเป็นนักพากย์คนอื่น การแยกแยะจากน้ำเสียงหรือสไตล์การพากย์พอช่วยได้บ้าง แต่ถ้าต้องการคำตอบที่แม่นยำที่สุด วิธีที่มักใช้คือดูเครดิตตอนจบของผลงาน หน้าเว็บทางการของสตูดิโอพากย์ หรือข้อมูลบนเพจจำหน่ายเกม/ซีรีส์ เพราะตรงนั้นมักระบุชื่อนักพากย์ไทยไว้ชัดเจน โดยสรุป ฉันคิดว่าวิธีที่ได้ผลที่สุดคือตรวจสอบบริบทของตัวละคร 'ทักษา' ก่อนแล้วจึงดูเครดิตอย่างเป็นทางการเพื่อความแน่ใจ เสียงพากย์ไทยมีเอกลักษณ์และแฟนๆ บางคนสามารถจำเสียงนักพากย์ได้จากโทนเสียงหรือวิธีการเล่นตัวละคร แต่เมื่อต้องการชื่อคนพากย์แบบยืนยันจริงๆ การอ้างอิงเครดิตจากแหล่งที่มาจะตอบโจทย์ได้มากกว่า และนั่นคือทางที่ฉันมักใช้เมื่ออยากรู้รายละเอียดแบบเป๊ะๆ

เสียงพากย์ไทยของดิสนีย์ไม่เคยเป็นผลงานของคนเพียงคนเดียว แต่มันคือการรวมตัวของนักพากย์มืออาชีพ นักร้อง และทีมโปรดักชันที่เปลี่ยนไปตามยุคสมัยและลิขสิทธิ์ของแต่ละเรื่อง ผมโตมากับฉบับพากย์ไทยของหนังอย่าง 'The Lion King' กับ 'Aladdin' และ 'Beauty and the Beast' ซึ่งแต่ละเรื่องก็มีการคัดเลือกนักพากย์แตกต่างกัน บางเวอร์ชันเลือกใช้ดาราหรือศิลปินที่มีชื่อเสียงมาพากย์ตัวละครหลักเพื่อดึงคนดู ขณะที่บางเวอร์ชันเลือกนักพากย์สายพากย์โดยตรงเพื่อถ่ายทอดอารมณ์และมิติของบทได้ลึกกว่า อีกประเด็นที่ผมสนใจคือเพลงประกอบ — หนังดิสนีย์หลายเรื่องในฉบับไทยมักจะมีทั้งเวอร์ชันที่แปลเนื้อเพลงเป็นไทยและร้องใหม่โดยนักร้องไทย และบางครั้งก็เลือกเก็บเพลงเป็นเวอร์ชันภาษาอังกฤษแล้วใส่ซับไทย ซึ่งลักษณะนี้ส่งผลต่อความรู้สึกของผู้ชมอย่างชัดเจน มุมมองส่วนตัว ผมรู้สึกว่าเสน่ห์ของพากย์ไทยอยู่ที่ความหลากหลายของน้ำเสียงและการตีความตัวละคร ยุคหนึ่งเราอาจคุ้นเคยกับเสียงพากย์ชุดหนึ่งบนจอทีวี แต่เมื่อตอนออกแผ่นหรือออกใหม่ในยุคต่อมา เสียงนั้นอาจเปลี่ยนไป ทำให้แต่ละเวอร์ชันมีเสน่ห์ต่างกันไป และนั่นเองที่ทำให้แฟนไทยมักจดจำฉบับพากย์ของตัวเองเป็นพิเศษ

ชื่อ 'ไททั่น' ในคำถามนี้มักจะถูกเข้าใจว่าเป็นไททันจาก 'Attack on Titan' ซึ่งในเวอร์ชันพากย์ไทยไม่ได้มีนักพากย์คนเดียวพากย์ให้กับไททันทุกตัว เพราะแต่ละไททันมีบุคลิกและน้ำเสียงที่ต่างกันมาก ผมมองว่าไททันบางตัวที่มีเสียงพูดชัดเจนมักจะใช้ผู้พากย์ที่เป็นคนพากย์ตัวละครฉบับมนุษย์ของเขาด้วย ขณะที่ไททันที่เป็นเสียงคำรามหรือเอฟเฟกต์หนัก ๆ มักจะใช้นักพากย์ที่เชี่ยวชาญเสียงดิบและเสียงต่ำเป็นพิเศษ ดังนั้นถาคที่มีการเปลี่ยนรูปหรือไททันหลายแบบ เสียงพากย์จึงกระจายอยู่หลายคน ทั้งนี้ยังขึ้นกับสตูดิโอและผู้จัดจำหน่ายที่จัดการงานพากย์ด้วย ในมุมของแฟน ๆ เสียงไททันแต่ละคนมีเสน่ห์ต่างกันไป บางตัวให้ความรู้สึกโหยหวน บางตัวมีพลังทารุณ การรับรู้ว่าคนไหนพากย์มักมาจากการฟังโทนเสียงและเทคนิคการพากย์ของนักพากย์ไทยหลายรุ่น ซึ่งนั่นแหละที่ทำให้การชมเวอร์ชันพากย์ไทยเป็นประสบการณ์ที่น่าสนใจและต่างจากเวอร์ชันซับไตเติล

เวลาฟังปิกาจูเวอร์ชันไทยทีไร ผมมักจะสังเกตว่าเสียงหัวเราะหรือเสียงพูดของปิกาจูไม่ได้เปลี่ยนแปลงมากเท่าตัวละครมนุษย์ ในแง่เทคนิค เสียงปิกาจูที่เราได้ยินในเวอร์ชันไทยของอนิเมะหลักส่วนใหญ่ยังคงเป็นผลงานของนักพากย์ชาวญี่ปุ่น 'Ikue Otani' (อิคุเอะ โอโตะนี) ซึ่งเป็นต้นกำเนิดเสียงวิเศษแบบนั้น การตัดต่อเสียงภาษาไทยมักจะทำกับบทพูดของคน ส่วนเสียงเอฟเฟกต์มักเก็บต้นฉบับไว้ ทำให้คนไทยจำนวนมากจำเสียงปิกาจูได้เหมือนต้นฉบับ ผมรู้สึกว่าวิธีนี้ช่วยรักษาเสน่ห์ของตัวละครไว้ได้มาก เพราะปิกาจูมีลักษณะเสียงเฉพาะตัวที่เปลี่ยนอารมณ์ได้โดยไม่ต้องแปลเป็นคำ ยังคงประทับใจทุกครั้งที่ได้ยินเสียงเดิมท่ามกลางบทพากย์ไทยเช่นเดิม

เราเคยสงสัยเรื่องนี้แบบเดียวกับหลายคนในกลุ่มแฟนการ์ตูนไทย: ไม่มีคนพากย์เสียงเดียวที่ถูกยึดเป็นเสียงหลักของ 'แมวส้ม' ตลอดทุกเวอร์ชัน สิ่งที่ทำให้สับสนคือ 'Garfield' มีทั้งซีรีส์การ์ตูนเก่า 'Garfield and Friends' และภาพยนตร์คนแสดงที่ออกฉายในไทยอีกหลายเวอร์ชัน ซึ่งแต่ละช่องหรือบริษัทจัดจำหน่ายมักจะจ้างทีมพากย์ต่างกัน ผลคือเสียงของเจ้าแมวส้มที่คุณคุ้นเคยอาจไม่เหมือนกันเมื่อดูบนทีวีในยุค 90s กับดูแผ่นดีวีดีหรือสตรีมมิ่งในยุคหลัง ๆ ถ้าคุณอยากรู้ว่าเสียงที่ได้ยินในเวอร์ชันไหนเป็นของใคร ให้ดูเครดิตตอนท้ายของแต่ละเวอร์ชันหรือบรรจุภัณฑ์ของดีวีดี/บลูเรย์ เพราะตรงนั้นจะระบุทีมพากย์ชัดเจน ข้อสังเกตแบบแฟน ๆ คือเสียงพากย์ที่ให้บุคลิกขี้เกียจ หยอกล้อ และมีมุกเสียดสี จะทำให้ตัวละครรู้สึกเป็น 'Garfield' มากกว่าการพากย์แบบกวน ๆ ที่จะให้ภาพต่างออกไป จากมุมมองของคนดู เสียงพากย์แต่ละเวอร์ชันจึงกลายเป็นความทรงจำที่ต่างกันไปตามยุคสมัยและช่องที่เราโตมา

เสียงกระทินในเวอร์ชันพากย์ภาษาไทยเป็นคำถามที่ผมเองก็ให้ความสนใจมาก เพราะชื่อตัวละครแบบนี้มักจะถูกพูดถึงในวงการพากย์บ้านเราไม่บ่อยนัก ทำให้การตามหาเครดิตเป็นเรื่องสนุกและท้าทายไปพร้อมกัน ผมอยากเล่าในมุมมองแฟนที่ชอบสะสมข้อมูล: บางครั้งชื่อตัวพากย์ไม่ถูกโชว์ชัดในโฆษณาหรือปกแผ่น แต่จะไปโผล่ในเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดีหรือในเมนูเสียงของบริการสตรีม ถ้ามีแผ่นที่เป็นเวอร์ชันไทยอยู่ในมือ ลองดูเครดิตท้ายเรื่องอย่างละเอียด เพราะมักจะระบุชื่อทีมพากย์และนักพากย์ประจำตัวละครหลักเอาไว้ นอกจากนี้โพสต์จากเพจสตูดิโอพากย์หรือโปรไฟล์ของผู้จัดจำหน่ายในประเทศไทยก็มักจะมีเครดิตแบบเป็นทางการในวันเปิดตัว ในฐานะแฟนคนหนึ่ง ผมมักจะเก็บลิงก์หรือภาพหน้าจอเครดิตเอาไว้เผื่อวันหลังต้องอ้างอิง และถ้าเจอตัวอย่างคลิปพากย์ที่มีคอมเมนต์จากแฟน ๆ บางคนมักชี้ชื่อคนพากย์ด้วย อย่างไรก็ตามหากต้องการความชัดเจนที่สุด การเปิดดูเครดิตท้ายเรื่องหรือข้อมูลจากผู้จัดจำหน่ายจะให้คำตอบที่แน่นอนที่สุด — นี่คือวิธีที่ผมใช้เวลาอยากรู้ชื่อคนพากย์ตัวละครประหลาด ๆ แบบนี้ และเชื่อว่าใครที่ชอบฟังเสียงพากย์เป็นชีวิตจิตใจจะเข้าใจความบ้าคลั่งนี้ดี

แฟนการ์ตูนหลายคนเติบโตมากับเสียงพากย์ไทยที่ทำให้ตัวละครมีชีวิตขึ้นมา และเรื่อง 'เบ็นเท็น' ก็เป็นหนึ่งในนั้นที่เสียงพากย์ไทยทิ้งร่องรอยความทรงจำไว้ชัดเจน ในระดับกว้าง ๆ ต้องบอกว่าเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'เบ็นเท็น' มีความหลากหลาย เพราะมีการทำพากย์หลายครั้งตามการออกอากาศและการรีรันบนช่องหรือแพลตฟอร์มที่ต่างกัน ทำให้ชื่อของนักพากย์เสียงเบ็นอาจไม่ใช่ชื่อเดียวตลอดทั้งแฟรนไชส์ ทั้งภาคต้นฉบับ 'Ben 10' ภาคต่ออย่าง 'Ben 10: Alien Force', 'Ben 10: Ultimate Alien' หรือแม้แต่รีบูตปี 2016 ต่างก็อาจมีคนพากย์คนละคนตามสตูดิโอพากย์ที่รับงานในช่วงนั้น ความจริงเรื่องนี้กลับน่าสนใจตรงที่การพากย์ในไทยมักขึ้นกับสตูดิโอและสัญญาการออกอากาศ บางครั้งช่องนำเข้าซีรีส์แล้วจ้างสตูดิโอพากย์ที่แตกต่างจากรอบก่อน ๆ ผลเลยทำให้เสียงไทยของตัวเอกเปลี่ยนไปตามซีซั่นหรือการออกอากาศ สไตล์การพากย์ที่คนไทยคุ้นเคยมักเป็นโทนสดใสกวน ๆ และมีพลังแบบเด็กผู้ชายที่พร้อมลุย ซึ่งการเลือกนักพากย์ก็ต้องการคุณสมบัติเหล่านี้เพื่อคงเอกลักษณ์ตัวละครไว้ ไม่ว่าจะเป็นเวอร์ชันเด็กของเบ็นหรือเวอร์ชันโตขึ้นในบางซีรีส์ก็ตาม ถ้ามองจากมุมแฟน ๆ หลายคนมักจะหาเครดิตนักพากย์จากตอนท้ายของแต่ละตอนหรือจากข้อมูลประกาศของช่องที่ฉาย บอร์ดแฟนการ์ตูนและกลุ่มผู้ชมมักรวบรวมข้อมูลพวกนี้ไว้ในช่วงที่การ์ตูนฮิตมาก ๆ แต่ถ้าอยากจำเสียงจริง ๆ การฟังเวอร์ชันพากย์ไทยตอนที่ออกอากาศครั้งแรกหรือในบรรจุภัณฑ์ดีวีดี/ดิจิทัลของไทยจะบอกได้ชัดเจนว่าผู้พากย์คือใคร เพราะส่วนใหญ่จะมีเครดิตให้เห็นชัดเจน ทั้งนี้ก็อยากเน้นว่าชื่อที่ได้ยินอาจต่างกันตามเวอร์ชันและปีที่ฉาย โดยส่วนตัวมองว่าไม่ว่าจะเวอร์ชันไหน เสียงพากย์ไทยของเบ็นช่วยเติมเสน่ห์ให้การ์ตูนเรื่องนี้ได้อย่างดี เพราะมันถ่ายทอดทั้งความซน ความกล้าบ้าบิ่น และช่วงอารมณ์ตื้นตันของตัวละครได้ชัด ทำให้ความทรงจำวัยเด็กยังคงอบอุ่นเมื่อได้นึกถึงฉากต่อสู้กับเอเลี่ยนหรือมุขกวน ๆ ระหว่างเพื่อน ๆ เสียงพากย์ไทยแบบนั้นยังคงติดหูและทำให้กลับไปยิ้มได้ทุกครั้ง

เรื่องราวการตีความตัวละคร 'ทศกัณฐ์' ในเวอร์ชันแอนิเมะมักสะท้อนทั้งภูมิหลังทางวัฒนธรรมและสไตล์ของทีมงานที่ทำหน้าที่ออกแบบ ผมมักจะนึกถึงฉบับที่เป็นความร่วมมือข้ามชาติซึ่งได้รับการพูดถึงบ่อยๆ ว่าเป็นหนึ่งในแอนิเมชันสำคัญของเรื่องรามายณะ — ในงานนั้นการออกแบบคาแรกเตอร์ไม่ได้เกิดจากคนคนเดียว แต่เป็นผลงานผสมระหว่างนักออกแบบอินเดียกับทีมอนิเมเตอร์จากญี่ปุ่น ผลลัพธ์ที่ออกมาจึงมีทั้งกลิ่นอายดั้งเดิมของศิลปะอินเดียผสมเข้ากับไดนามิกของการ์ตูนญี่ปุ่น ทำให้รูปลักษณ์ของ 'ทศกัณฐ์' แตกต่างจากภาพวาดไทยแบบดั้งเดิมอย่างชัดเจน มุมมองของผมคือการจะบอกชื่อคนเดียวที่วาดคาแรกเตอร์ทศกัณฐ์ในแอนิเมะ ต้องระบุให้ชัดว่าหมายถึงฉบับไหน เพราะมีหลายฉบับที่นำเรื่องรามายณะไปทำเป็นภาพเคลื่อนไหว หากพูดถึงฉบับที่คนไทยและต่างชาติเห็นกันบ่อยๆ จะเห็นเครดิตเป็นทีมออกแบบมากกว่าชื่อเดี่ยวๆ นั่นทำให้ผลงานออกมาเป็นการผสมผสานของสไตล์และเทคนิคต่างๆ ซึ่งสำหรับคนดูอย่างผมแล้วมันเป็นส่วนที่น่าตื่นเต้น เพราะได้เห็นการตีความตัวละครเดียวกันในมุมมองหลายแบบที่ยังคงความยิ่งใหญ่ของตัวละครไว้ได้อย่างน่าสนใจ